Prof. Dr. Osman Horata İ Ç İ N D E K İ L E R

Transkript

1

2 YAZ 2013 SAYI 45 AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ HABER BÜLTENİ Ahmet Yesevi Üniversitesi Adına Sahibi Prof. Dr. Osman HORATA Mütevelli Heyet Başkanı Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Ahmet Şevki ZENGİN Genel Sekreter Yayın Yönetmeni Serap ARIKAN Kazakça Doç. Dr. Nursulu ÇETİN Türkistan'dan Fotoğraflar Oraz NAZAROV GRAFİK-TASARIM-BASKI Tel : YÖNETİM YERİ Taşkent Cad. 10. Sk. No: Bahçelievler / ANKARA Tel : Faks : e-posta : [email protected] YAYIN TÜRÜ Yaygın Süreli BASIM TARİHİ Değerli Okuyucular, 2013 yılının ilk yarısı üniversitemiz açısından önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönem oldu. Dışişleri Bakanımız Prof. Dr. Ahmet Davutoğlu, yoğun programları arasında Üniversitemizi ziyaret etti. Üniversitemiz de, kendilerine Türk Dünyası arasındaki ilişkilere yaptığı büyük katkılar sebebiyle uluslararası ilişkiler alanında fahrî profesörlük beratını takdim etti. Sayın Davutoğlu nun, törende öğrencilerimize hitaben yaptığı konuşma, derin bir felsefi ve mesleki birikimle Türk dış politikasının birleştiği ufku göstermesi bakımından son derece önemliydi. Sayın Bakanımızın, yeni bir medeniyet inşa sürecinde Yesevi den alınan emaneti gelecek nesillere taşıma konusunda üniversitemizin misyonu konusunda söyledikleri Yesevi ailesinin mensuplarına önemli sorumluluklar yüklemekteydi. Bu yoldaki çabalarımızın akademik yönünü gösteren, Orta Asya da İslam konusunu ele alan, başta Dışişleri Bakanımız olmak üzere çok sayıda yazarın makalelerinden oluşan üç ciltlik çalışmayı, okuyucularla buluşturduk. Uluslararası Türkoloji Kongrelerinin beşincisinin de ana temasını medeniyetler arası ilişkilere ayırdık. Ayrıca Türk Dünyası Âşıklar Şenliğinin dördüncüsünün ev sahipliğini üstlenerek, farklı coğrafyalardan gelen ozanlarımızı Dede Korkut un topraklarında bir araya getirdik. Üniversitemizin gelişimi konusunda beş yıl kader birliği yaptığımız değerli rektörümüz Prof. Dr. Lesbek Taşimov da bayrağı, değerli, genç bir bilim adamı olan Prof. Dr. Valihan Abdibekov a devretti. Devir teslim töreni, Mütevelli Heyet üyelerimizin huzurlarında, son derece dostane bir havada gerçekleşti. Sayın Taşimov a üniversitemize olan büyük katkıları için teşekkür ediyor, Sayın Abdibekov a başarılı bir görev dönemi diliyoruz. Yeni sayıda buluşmak ümidiyle, İ Ç İ N D E K İ L E R Prof. Dr. Osman Horata Dışişleri Bakanı Davutoğlu üniversitemizin fahrî profesörü oldu 1 Dünya Türkologları üniversitemizin konuğu oldu 16 Mütevelli Heyet Üyeleri Türkistan da bir araya geldi 21 Ahmet Yesevi Üniversitesinde bayrak değişimi 24 Ahmet Yesevi Üniversitesinin kalitesi ve Bologna Sürecine 32 uygunluğu tescillendi Ahmet Yesevi Üniversitesi eğitimde uzakları 33 yakınlaştırmaya devam ediyor Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyelerinden örnek bir sosyal 35 sorumluluk hizmeti Öğretim elemanlarımıza Tıbbî Eğitimci Eğitmeni sertifikası 36 Türk Dünyası âşıkları Türkistan da buluştu 39 Avrasya Araştırma Enstitüsü Türkiye-Kazakistan ilişkilerinin 44 ekonomik boyutunu uzmanlarıyla tartıştı Ahıska Türkleri: Bir Sürgün Hikâyesi 45 Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Horata nın Türkistan gezisi 46 Bir kitaba sığdırılan 20 yıl 47 Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencilerinin mezuniyet heyecanı Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri Türkiye üniversitelerinde 52 Türkistan da sünnet şöleni 53 Çanakkale Şehitlerine vefa 54 Türkistan da Nevruz kutlamaları 54 Üniversitemize teşekkür konseri 55 Yesevililerden Gençlik ve Birlik konserleri 55 Küçüklerden büyük kutlama 56 Yesevi de Kutlu Doğum Haftası coşkusu Türk Dünyası Kurultayı Ahmet Yesevi Üniversitesinin ev sahipliğinde gerçekleştirildi 57 Yesevi Sanat Topluluğu Türk Dünyası nın renklerini Türkiye ye taşımaya devam ediyor 59 Ahmet Yesevi Üniversitesi sünnet olan kimsesiz çocukları yalnız bırakmadı 60 Yesevi - TRT işbirliği 61 Yayınlar 63 Basında Ahmet Yesevi Üniversitesi 65 Eski Rektör Yardımcılarımızdan Şerif Aktaş ı kaybettik

3 Dışişleri Bakanı Davutoğlu üniversitemizin fahrî profesörü oldu Сыртқы істер министрі Давутоғлу университетіміздің «Құрметті профессоры» болды HABER DAVUTOĞLU: "Sizler bu üniversitede ders okutan ama aslında Ahmet Yesevi nin talebesi olan hocalar ve sizler, bu üniversiteden feyiz almak, ilim almak için gelmiş öğrenciler, bu anlamda çok şanslısınız. Çünkü üzerinde ilim tahsil ettiğiniz bu topraklar medeniyetimizin rahmi olan topraklardır." Üniversitemizi ziyaret eden Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu Türk Dış Politikasının en önemli ilham kaynağının Ahmet Yesevi olduğunu söyledi Ahmet Yesevi Üniversitesinin 90 larda başlayan yeni dönemin sembolü olduğunu söyleyen Davutoğlu Ahmet Yesevi adına kurulan bir üniversitede yetişen nesil, dünyanın her köşesine onun ışığını, emanetini taşıyacak nesiller yetiştirmekle sorumludur dedi. Üniversitemizin fahrî profesörlük beratı takdim edilen Davutoğlu Ahmet Yesevi üzerine ders verme arzusunu da dile getirdi. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Nisan 2013 tarihlerinde Afganistan da istikrarın sağlanması amacıyla Türkiye nin girişimleriyle başlatılan, İstanbul Süreci Dışişleri Bakanları Toplantısı nın üçüncüsüne katılmak üzere Kazakistan daydı. İlk olarak Almatı da temas- Университетімізге келген Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлу Түркия сыртқы саясатының ең маңызды шабыт бастауы Ахмет Ясауи екендігін айтты. Aхмет Ясауи университетінің 90-жылдарда басталған жаңа кезеңнің символына айналғанын атап өткен Давутоғлу «Ахмет Ясауи атындағы университетте жетіліп шыққан жастар әлемнің әрбір түкпіріне оның сәулесін, аманатын алып баратын ұрпақ жетілдіруге жауапты» деді. Университетіміздің «Құрметті профессор» атағын алған Давутоғлу Ахмет Ясауи туралы дәріс оқығысы келетіндігін білдірді. Түркияның Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлу сәуір 2013 жылы Ауғаныстанда тұрақтылықтың орнығуы мақсатында Түркияның бастамасымен жүзеге асқан «Ыстанбұл үдерісі Сыртқы істер министрлері жиналысының» үшінші басқосуына қатысу үшін Қазақстанға келді. Алдымен Алматыда кездесулер өткізген ДАВУТОҒЛУ: «Сіздер, осы университетте дәріс беретін ал шын мәнінде Ахмет Ясауидің ізбасарлары ұстаздар, және сіздер, осы университетке білім алу үшін, ғылым алу үшін келген студенттер осы тұрғыдан өте бақыттысыздар. Өйткені, сіздер ғылыммен айналысып жүрген осы жерлер өркениетіміздің бесігі болған жерлер. Өйткені, сіздер ғылыммен айналысып жүрген Ахмет Ясауидің мекені заман мен мекенді асқан сол терең мәдениет туылған өңір мен мекен.» AYHABER 1

4 2HABER DAVUTOĞLU: "Ahmet Yesevi, görünen ve görünmeyen talebeleri üzerinden aslında bizim tarihimiz ve idrakimiz açısından metafizikle metafizik, tarihle tarih ötesi arasında bir yerdedir. Bizi tarihe bağlar, tarihî varlığımızı da tarih ötesiyle irtibatlandırır." ДАВУТОҒЛУ: «Ахмет Ясауи мәлім және беймәлім ізбасраларымен негізінде біздің тарихымыз бен санамыз тұрғысынан физика мен метафизика, тарих пен тарихтың арғы жағы арасында бір жерде. Бізді тарихпен байланыстырып, болмысымызды болса тарихтың арғы жағымен ұштастырады. Оның Арыстанбабтан алған аманаты негізінде таухит аманаты еді.» AYHABER larda bulunan Davutoğlu Almatı dan sonra Türk Dünyası nın manevi başkenti Türkistan a geçti. Davutoğlu nun Türkistan daki ilk adresi ise Ahmet Yesevi Üniversitesi oldu. Dışişleri Bakanının ziyareti nedeniyle üniversitemizde bir tören düzenlendi. Törene Ahmet Yesevi Üniversitesi yöneticileri, öğretim üyeleri ve öğrenciler katıldı. Törenin açış konuşmasını Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata yaptı. Horata, öncelikle yoğun programına rağmen üniversitemizi ziyaret eden Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu na teşekkür etti. Horata, 1991 de temelleri atılan Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesinin, başta Kazakistan olmak üzere Türk ve Akraba Topluluklarından binlerce öğrenciyi içinde barındıran bir eğitim kurumu olduğunu vurgulayarak; Ahmet Yesevi Üniversitesi, sadece bu bölgeye değil, Ahmet Yesevi atanın dünyanın dört bir yanına yayılan, dilleri, dinleri farklılaşsa da tarih ve talih birlikteliğine sahip evlatlarına yapılan bir yatırımdır. Bugün on dört ülke ve otuza yakın Türk ve Akraba Topluluktan öğrencileri içinde barındıran bu üniversite, Türk ve Akraba topluluklar arasında güçlü bir bilim ve kültür köprüsüdür. dedi. Üniversitemiz Rektörü Prof. Dr. Lesbek Taşimov, Türkiye den gelen misafirleri Atayurdunuza hoş geldiniz diyerek selamladı. Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural Bakan Davutoğlu nun özgeçmişi hakkında bilgi verdi. Karşılama konuşmalarının ardından Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu na Türkiye-Kazakistan ilişkilerinin geliştirilmesine yaptığı katkılardan dolayı Rektör Prof. Dr. Lesbek Taşimov tarafından fahrî profesörlük beratı takdim edildi ve üniversitenin profesörlük cübbesi giydirildi. Sonrasında kürsüye çıkan Dışişleri Bakanı Davutoğlu, Sizleri Anadolu dan getirdiğim en kalbî selamlarla ve muhabbetle selamlıyorum diyerek sözlerine başladı. Davutoğlu, konuşmasının ilk bölümünü Hoca Ahmet Yesevi ye ayırdı. Ahmet Yesevi Üniversitesinden fahri profesörlük almanın kendisi için büyük onur olduğunu vurgulayan Davutoğlu ama onurların en büyüğü Ahmet Yesevi nin talebesi olabilmek Hiçbir unvan, bu büyük üstadın manevi talebesi olmaktan daha kutsi, anlamlı ve onurlu değildir. diye konuştu. Tarihte kimi şahsiyetleri anlamanın insanlığın kadim yürüyüşünü anlamakla eş değer olduğunu ifade eden Davutoğlu, Ahmet Yesevi nin felsefesinin zamanı ve mekânı aştığına dikkati çekti. Ahmet Yesevi Üniversitesinin Orta Asya daki gelişmelerin ardından Türk Cumhuriyetlerinin yeni bir medeniyet inşa etme arzusunun bir sembolü olduğuna işaret eden Dışişleri Bakanı Davu- Давутоғлу Алматыдан кейін Түркі әлемінің рухани астанасы Түркістанға ат басын бұрды. Сыртқы істер министрінің сапарына байланысты университетімізде салтанатты жиналыс ұйымдастырылды. Жиналысқа Ахмет Ясауи университетінің басшылығы, профессороқытушылар мен студенттер қатысты. Салтанатты жиналысты Ахмет Ясауи университеті Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората ашты. Хората Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлуна тығыз бағдарламасына қарамастан университетімізге келгеніне алғысын білдірді. Хората 1991 жылы негізі қаланған Қожа Ахмет Ясауи университетінде Қазақстан мен түркі және туыстас халықтардан мыңдаған студенттің білім алып жатқандығына назар аударып, «Ахмет Ясауи университеті тек осы өңірге ғана емес, Ахмет Ясауи атаның әлемнің түкпір-түкпіріне жайылған, тілдері, діндері бөлек болса да, тарихы мен тағдыры бір ұрпақтарына құйылған инвестиция. Бүгін он төрт ел мен отызға жуық түркі және туыстас халықтардың студенттері оқып жатқан бұл университет түркі және туыстас халықтардың арасындағы білім мен мәдениеттің күшті көпірі» деді. Университетіміздің ректоры профессор доктор Лесбек Ташимов Түркиядан келген қонақтарды «Ата жұртыңызға қош келдіңіздер!» деп қарсы алды. Ректор өкілі профессор доктор Салих Айнұрал министр Давутоғлуның өмірбаяны туралы мәлімет берді. Салтанатты сөздер аяқталғаннан кейін ректор профессор доктор Лесбек Ташимов Қазақстан-Түркия қатынастарының дамуына қосқан үлесіне байланысты Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлуна «Құрметті профессор» атағын беріп, университеттің мантиясын кигізді. Осыдан кейін мінбеге шыққан Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлу «Сіздерге Анадолыдан махаббатқа толы сәлем әкелдім» деп сөзін бастады. Давутоғлу сөзінің алғашқы бөлімін Қожа Ахмет Ясауиге арнады. Ахмет Ясауи университетінің құрметті профессор атағын алу үлкен мәртебе болғандығын айтқан Давутоғлу «десе де мәртебелердің ең жоғарғысы Ахмет Яссауидің шәкірті бола білу... ешқандай атақ осы ұлы ұстаздың рухани ізбасары болудан қасиетті, мағыналы және абыройлы емес» деді. Тарихта кейбір тұлғаларды түсіну «адамзаттың қадым өрлеуін» түсінумен бірдей екендігіне тоқталған Давутоғлу Ахмет Яссауи философиясының заман мен мекенге сыймайтындығына назар аударды. Ахмет Ясауи университетінің Орталық Азиядағы өзгерістерден кейін түркі республикаларының жаңа бір өркениет құру талабының көрсеткіші екендігін баяндаған Сыртқы істер министрі Давутоғлу «1993 жылы Түркістанда Ахмет Ясауи университетін құруды ойлаған сана, болашақты да құруды ойлаған еді. Өйткені бұл жердің, бұл университеттің символикалық мағынасы өте терең» деп айтты. Университеттің жетістікке жетпеуі де-

5 HABER toğlu; 1993 yılında Türkistan da Ahmet Yesevi Üniversitesini kurmayı düşünen zihniyet, geleceği de inşa etmeyi düşünmüştür. Sembolik olarak o kadar önemli ki bu mekân bu üniversitenin kuruluşu diye konuştu. Üniversitenin başarısızlığı diye bir şeyin düşünülemeyeceğini vurgulayan Davutoğlu; çünkü Ahmet Yesevi adına kurulan bir üniversitede yetişen nesil, aslında Ahmet Yesevi nin bütün bir coğrafyaya gönderdiği 99 bin olduğu rivayet edilen müridi ve talebesi gibi bugün de bütün dünyaya onun ışığını, emanetini, aşkını taşıyacak nesiller yetiştirmekle sorumludur. Üniversite bunun için buraya kuruldu. Onun için Ahmet Yesevi Üniversitesinin başarısı bizim bu yeni dönemdeki başarımızın işareti olacak ifadelerini kullandı. Türk Dünyası nın girdiği yükseliş döneminde bir taraftan siyasi alt yapıyı kurarken diğer taraftan da bu siyasi alt yapının zihniyet ve gençlik planlamasını yapma zorunluluğuna vurgu yapan Davutoğlu, Ahmet Yesevi Üniveritesi nin misyonu işte bu zihniyeti yeniden inşa etme misyonudur. dedi. Davutoğlu üniversitenin başarısı için her türlü desteğe hazır olduklarını da ekledi. Hoca Ahmet Yesevi nin kendisi için özel bir anlamı olduğunu da ifade eden Davutoğlu, doğduğunda dedesinin kulağına adını Ahmed-i Sani diye okuduğunu ve bunun Yesevi nin isimlerinden biri olduğunu yıllar sonra öğrendiğini anlattı. Davutoğlu, Ahmet Yesevi Pir-i Türkistan dır, Hazreti Türkistan dır. Bu Türkistan, sadece bu mekânın değil, bizim medeniyetimizin gittiği her mekânın adıdır dedi. Türkistan a gelirken özüne dönmenin coşkusunu yaşadığını dile getiren Davutoğlu, Bizim nesil için bir hayaldi, bir Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı nın gelip Türkistan da Ahmet Yesevi üzerine konuşması. Elhamdülillah ki nasip oldu. ifadelerini kullandı. Türk dış politikasının temel ilkelerine dikkati çeken Davutoğlu, Dış politikamızın temelindeki dünyanın neresinde mazlum varген нәрсе болуы мүмкін еместігін атап өткен Давутоғлу сөзін былай жалғастырды «өйткені Ахмет Яссауи атымен құрылған бір университетте жетіліп шыққан жастар негізінде бүкіл аймаққа саны 99 мыңға жететін деп айтылатын Ахмет Яссауидің ізбасарлары мен шәкірттері секілді бүгін де бүкіл әлемге оның сәулесін, аманаты мен махаббатын алып баратын ұрпақ тәрбиелеуге жауапты. Университет осы себепке байланысты осында салынды. Сондықтан Ахмет Ясауи университетінің жетістігі біздің осы жаңа кезеңдегі жетістігіміздің белгісі болады». Давутоғлу «Ахмет Ясауи университеті әлемнің ең сапалы білімін беруі тиіс, ең үздік шәкірттерді жетілдіруі тиіс, ең мықты ғылым адамдарын осында тартуы тиіс» деді. Түркі әлемі басынан кешіп отырған өрлеу кезеңінде бір жағынан саяси негізді қалыптастырып жатқанда, енді бір жағынан осы саяси негіздің саналық тұрғыдан және жастар тұрғысынан толықтыруды жоспарлау қажеттілігін көрсеткен Давутоғлу «Ахмет Ясауи университетінің миссиясы міне осы сананы қайта қалыптастыру миссиясы» деді. Университеттің табысты болуы үшін қандай да болмасын қолдау көрсетуге дайын екендігін білдірген Сыртқы істер министрі Давутоғлу «Ахмет Ясауи университетінен жетіліп шығатын жас бауырларыма мұраға алған аманаттарын бұдан да биік белестерге жеткізулерін тілеймін. Барлық кезде олардың қастарында болатындығымды білулерін қалаймын» деген ізгі тілегі мен уәдесін жеткізді. Қожа Ахмет Ясауидің өзіне де ерекше мағынасы бар екендігін айтқан Давутоғлу туылғанында атасының құлағына «Ахмед-и Сани» деп оқығанын және бұның Ясауидің есімдерінің бірі болғандығын жылдар өткеннен кейін білгендігін баяндады. Давутоғлу «Ахмет Ясауи Пір-Түркістан, Әзіреті Түркістан. Бұл Түркістан тек бұл жердің ғана емес, біздің мәдениетіміздің жеткен барлық жердің атауы» деді. Түркістанға келгенде шыққан тегіне келгендіктен толқып тұратындағын білдірген Давутоғлу «Біздің буын үшін Түркия Республикасының Сыртқы істер министрінің Түркістанға келіп, Ахмет Ясауи туралы сөз сөйлеуі қиял еді. Әлхамдүлилләһ, нәсіп болды» деді. Түркияның сыртқы саясатының DAVUTOĞLU: "Biz bu emanetin takipçileri olmakla büyük gurur duyuyoruz. Bu kimliği onurla dünyanın her yerinde yaşamak ve yaşatmak hayatımızın yegâne anlamıdır. Sizler de, yeni nesil öğrencilerimiz, gençelerimiz de bu emaneti en iyi şekilde taşımak durumundadırlar." ДАВУТОҒЛУ: «Біз бұл аманаттың иегерлері болуды мақтан тұтамыз. Өміріміздің жалғыз мәні осы болмыспен жанданып, әлемнің әр бұрышын осы болмыспен жандандыру. Сіздер де жас ұрпақ студенттеріміз, жастарымыз осы аманатты ең үздік түрде алып жүруге тиістісіздер.» AYHABER 3

6 4HABER DAVUTOĞLU: "Başta Cumhurbaşkanı Turgut Özal olmak üzere, gelip 1993 yılında Türkistan da Ahmet Yesevi Üniversitesini kurmaya düşünen zihniyet, geleceği de inşa etmeyi düşünmüştür. Sembolik olarak o kadar önemlidir ki bu mekân ve bu Üniversite nin kuruluşu..." ДАВУТОҒЛУ: «Президент Тұрғұт Өзалдан бастап, 1993 жылы Түркістанда Ахмет Ясауи университетін құруды ойлаған сана болашақты да құруды ойлаған еді. Өйткені бұл жер мен осы университеттің символикалық мәні өте терең...» AYHABER sa ona sahip çıkma ideali de Ahmet Yesevi den beslenmektedir. diye konuştu. Orta Asya da yaşanan gelişmelerin siyasi boyutuna da değinen Davutoğlu, Sovyetler Birliği nin dağılmasının bölgede jeopolitik, jeokültürel ve jeoekonomik bir dönüşüme neden olduğuna işaret etti ve Orta Asya milletlerinin bugün yeni bir yapı etrafında birleşmeleri gerektiğini vurguladı. Geçmişte kervanların İpek Yolu üzerinden bu bölgeyi kalkındırdığını anımsatan Davutoğlu, Şimdi de hızlı trenler, demiryolları, ticaret hatları, havayolları ve en önemlisi de enerji hatlarıyla büyük ve yeni bir ekonomik refah havzası oluşturmak durumundayız. dedi. Davutoğlu bu çerçevede, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev ile görüşmesinde en çok üzerinde durdukları konuların Bakü-Tiflis-Kars demiryolu ile Çin den Kazakistan a, oradan da Hazar bölgesine ulaşan hattın birleştirilmesi projesi olduğunu aktardı. Davutoğlu, Türkiye nin Orta Asya yı yeniden Anadolu ve daha ötesinde Avrupa ile birleştirecek projelerin öncülüğünü yapma hedefini ortaya koyarken bölgede kaderleri birleştirmenin zorunluluğuna dikkat çekti ve Türkiye olarak sorumluluklarımızın farkındayız. şeklinde konuştu. Türkiye ile Kazakistan arasında son yıllarda geliştirilen ilişkilerin, diğer ülkeler için örnek teşkil ettiğine vurgu yapan Davutoğlu; hedefin, Orta Asya cumhuriyetlerinin her birinin millî düzeyde güçlü devletler olarak ayağa kalkmaları, ekonomik altyapılarını güçlendirmeleri, kimliklerini ayrıştırıcı değil birleştirici kimlikler olarak inşa etmeleri, güçlü siyasi yapılar olarak dünyadaki yerlerini almaları olduğunu kaydetti. Davutoğlu ulusal düzeydeki meydan okuma budur. diye konuştu. Konuşmasında birlik ve kardeşlik mesajları veren Dışişleri Bakanı Davutoğlu: Bizim için Almatı ile İzmir in, Türkistan ile Konya nın, Astana ile Ankara nın hiçbir farkı yok. Semerkant ile Buhara nın da farkı yok. Bütün hedefimiz, bu kardeşlik etrafında yeni dönemi anlamamız ve іргетастарына тоқталған Давутоғлу «Сыртқы саясатымыздың негізіндегі әлемнің қай жерінде бір жәбір көрген бар болса, соған қол ұшын беру түсінігі Ахмет Ясауиден бастау алады» деп айтты. Орталық Азияда болған өзгерістердің саяси астарына да тоқталған Давутоғлу Кеңес Одағының ыдырауы аймақта геосаяси, геомәдени және геоэкономикалық өзгерістерге себеп болғандығын айтты және Орталық Азия ұлттарының бүгін жаңа бір құрылым негізінде бірлесу керектігін атап өтті. Өткен шақта Жібек Жолы арқылы осы аймақтың дамығанын еске алған Давутоғлу «Ендігі жерде жүйрік пойыздар, темір жолдар, сауда қатынастары, әуе жолдары мен ең маңыздысы энергия құбырларымен ірі және жаңа экономикалық даму кеңістігін қалыптастыруымыз керек» деді. Давутоғлу осы тұрғыдан, Қазақстанның мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевпен кездесуінде ең көп талқылаған мәселенің Баку-Тбилиси-Карс теміржолы мен Қытайдан Қазақстанға, ол жерден Каспий өңіріне жеткен теміржолдың бірлесуі жобасы болғандығын баяндады. Давутоғлу Түркияның Орталық Азияны қайтадан Анадолы және әрі қарай Еуропамен бірлестіретін жобалардың көшбасшылығын атқару мақсатын қойғанда аймақта тағдырларды бірлестіру қажеттілігіне назар аударды және «Түркия ретінде жауапкершіліктерімізді сезінудеміз» деп айтты. Түркия мен Қазақстанның арасында соңғы жылдарда дамытылып келе жатқан қатынастар басқа елдерге де үлгі болатындығын баса жеткізген Давутоғлу мақсаттың Орта Азия республикаларының әрқайсысының ұлттық деңгейде күшті елге айналып, өз аяқтарында тұрулары, экономикалық инфрақұрылымдардың күшеюі, ұлттық болмыстарын бөлетіндей емес, біріктіретін ұлттық болмыстар ретінде қалыптастырулары, мықты саяси құрылымдар ретінде әлемдегі орындарын алулары екендігін айтты. Давутоғлу «ұлттық деңгейдегі мәселе дегеніміз осы» деп айтты. Сөзінде бірлік пен бауырмалдыққа тоқталған Сыртқы істер министрі Давутоғлу «Біз үшін Алматы мен Измирдің, Түркістан мен Конияның, Астана мен Анкараның ешқандай айырма-

7 HABER yeni bir inşa faaliyeti içine girmemiz. Zihniyetlerimizi ve toplumlarımızı yeniden inşa edeceğiz, devletlerimizi yeniden inşa ederek, restore ederek güçlendireceğiz. Bölgesel faaliyetleri birlikte hayata geçireceğiz. dedi. Konuşmasının sonunda bir arzusunu da dile getiren Davutoğlu, artık öğretim üyesi olduğum bu üniversitede en yakın zamanda Ahmet Yesevi üzerine ders vermeyi arzu ediyorum. diye konuştu. Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencilerine bir de müjde veren Davutoğlu, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığının, üniversitenin tayin edeceği 20 başarılı öğrenciyi Türkiye ve Balkanları kapsayan bir gezi programına dâhil edeceğini kaydetti. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu na Ahmet Yesevi Üniversitesini ziyareti anısına çeşitli hediyeler de verildi. Ahmet Yesevi Türbesi minyatürü ve üzerine Ahmet Yesevi türbesi resmi işlenmiş halı hediye edilen Davutoğlu, üniversitemiz Biy Sultan Sanat Topluluğu tarafından özel olarak hazırlanan, çeşitli Türk halk dansları ve şarkılarının yer aldığı gösteriyi izledi. Türkiyeli, Kazakistanlı ve Türk Dünyası'ndan gelen öğrencilerin yoğun ilgisiyle karşılaşan Davutoğlu, gösteri sonrasında sahneye çıkarak idareciler, öğretim elemanları ve öğrencilerle uzun süre hatıra fotoğrafları çektirdi. Davutoğlu, Kazakistan ziyaretinin ikinci gününde gerçekleştirdiği Türkistan gezisinde Hoca Ahmet Yesevi ile hocası Arslan Baba nın türbelerini de ziyaret etti. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu nun Kazakistan daki son durağı Çimkent yakınlarında Ahıska Türklerinin yaşadığı Telman köyü oldu. Köy halkı tarafından Ata yurduna hoş geldiniz şeklinde karşılanan Davutoğlu köylülerle sohbet etti. сы жоқ. Бар мақсатымыз осы бауырмалдық негізінде жаңа кезеңді ұғынуымыз және жаңа бір қалыптасу шараларына кірісуіміз. Саналарымыз бен қоғамдарымызды қайтадан қалыптастырамыз, мемлекеттерімізді жаңадан құрамыз, жөндеуден өткізіп күшейеміз. Аймақтық шараларды бірге жүзеге асырамыз» деді. Сөзінің соңында бір қалауын да тілге тиек еткен Давутоғлу «енді оқытушысы болған осы университетте ең жақын мерзімде Ахмет Ясауи туралы лекция оқығым келеді» деді. Ахмет Ясауи университеті студенттеріне сүйінші хабар берген Давутоғлу Түркиядағы Шетелдік түріктер мен туыстас қауымдастықтар басқармасының университет белгілейтін 20 озат студентке Түркия мен Балкан елдерін қамтитын саяхат бағдарламасына қабылдайтындығын айтты. Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлуна университеттен естелік ретінде түрлі сыйлықтар тарту етілді. Ахмет Ясауи кесенесі миниатюрасы мен үстіне Ахмет Ясауи кесенесінің суреті нақышталған кілемді сыйға алған Давутоғлу университетіміздің Би Сұлтан өнер тобы тарапынан арнайы дайындалған түрлі түркі халықтарының билері мен әндері орын алған концертті тамашалады. Түркиялық, қазақстандық және түркі әлемінен келген студенттердің ықыласына бөленген Давутоғлу концерттен кейін сахнаға шығып, басшылар, профессор-оқытушылар мен студенттермен ұзақ уақыт естелік суретке түсті. Давутоғлу Қазақстан сапарының екінші күнінде жүзеге асырған Түркістан бағытында Қожа Ахмет Ясауи мен оның ұстазы Арыстанбабтың кесенелерін зиярат етті. Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлуның Қазақстандағы соңғы аялдамасы Шымкент қаласы маңындағы ахыска түріктері тұратын Телман ауылы болды. Ауыл халқы тарапынан «Ата жұртқа қош келдіңіз» деп қарсы алынған Давутоғлу ауыл халқымен сұхбат етті. DAVUTOĞLU: "Ahmet Yesevi yi anlamak için bu topraktan feyiz almak ama mutlaka ve mutlaka Balkanlar a adım atıp, buradan oraya taşınan kültürün izlerini hissetmek lazım." ДАВУТОҒЛУ: «Ахмет Ясауиді түсіну үшін осы өңірден білім алу керек, оған қоса, міндетті түрде осы өңірден Балқан елдеріне дейін жеткен мәдениеттің іздерін сезіну керек.» AYHABER 5

8 KONUŞMALAR Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu'nun Konuşması 27 Nisan 2013 Türkistan / Kazakistan DAVUTOĞLU: "Bizim bu yeni jeopolitiği doğru okumamız lazım. Orta Asya nın parçalanmış yapılarının birleştirilip, daha büyük bir siyasi etnisite etrafında bütün devletlerin eşit olarak yan yana birlikte kardeşçe yaşadıkları ama ortak bir ideal etrafında işbirliği yaptıkları yeni bir dönemin gerçekleşmesi lazım. " Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Sayın Prof. Dr. Osman Horata, Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Sayın Prof. Dr. Lesbek Taşimov, Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Sayın Prof. Dr. Salih Aynural, Türkistan Şehir Valisi Musabayev Alipbek Şaripbekulı, Çok Değerli Meslektaşlarım ve Çok Sevgili Öğrenciler, Ben her şeyden önce hepinizi Anadolu dan getirdiğim en kalbî muhabbetlerim ile selamlıyor, kucaklıyorum. Bugün benim için büyük bir onur Ahmet Yesevi Üniversitesi fahrî profesörlüğünü almak benim için büyük bir onur Ama onurların en büyüğü Ahmet Yesevi nin talebesi olabilmek. Hiçbir makam, hiçbir unvan bu büyük zatın manevi talebesi olmaktan daha kutsi, daha anlamlı, daha onurlu değildir. Allah sizlere ve bizlere ve bu üniversiteden yetişecek olan bütün ilim adamlarına, gençlere, yeni nesillere, onun talebesi olmayı, manevi talebesi olmayı, onun yolundan yürümeyi nasip eylesin. Öyle şahsiyetler vardır ki insanlık tarihinde eğer onları anlarsanız insanlığın kadim yürüyüşünü anlarsınız. Sadece insanlığın kadim yürüyüşünü anlamakla kalmaz, kendi milletinizin tarih içindeki yerini, konumunu sağlam bir yere oturtursunuz. Öyle mekânlar vardır ki o mekânların tozunu toprağını soluduğunuzda o mekânlara gidip, o ulu zatların manevi huzurunda diz çöktüğünüzde hayatınızın ve var oluşunuzun yeni anlamlarını keşfedersiniz. Sizler bu üniversitede ders okutan ama aslında Ahmet Yesevi nin talebesi olan hocalar ve sizler, bu üniversiteden feyiz almak, ilim almak için gelmiş öğrenciler, bu anlamda çok şanslısınız. Çünkü üzerinde ilim tahsil ettiğiniz bu topraklar medeniyetimizin rahmi olan topraklardır. Çünkü üzerinde ilim tahsil ettiğiniz Ahmet Yesevi nin mekânı, zamanı ve coğrafyayı aşan o derin kültürünün doğduğu coğrafya ve mekânlardır. Bu mekânın ruhunu anlamakta mıyız? Bu mekânın ruhunu anlarsanız medeniyetimizin ruhunu anlarsınız. Ahmet Yesevi nin manevi huzurunda ders almayı bilebilirseniz, insanlığa ders vermeye de muktedir olursunuz. Onun için asırlar sonra Yahya Kemal şöyle diyecektir : Ahmet Yesevi kimdir? İşte onu anlayan, bizim milliyetimizi de anlar. Ahmet Yesevi yi anlayamayanlar aslında tarih içerisinde bir boşluğa düşerler. Her dönem için bir şey anlatır Ahmet Yesevi Dönemleri aşar, mekânları aşar ve kendisini anlamaya çalışan herkese bir şeyler söyler. Ben de şahsî hayatımda bir iki hususta, sonradan Ahmet Yesevi nin özelliklerini keşfettiğimde özel anlam kattığım noktalar oldu. Rahmetli babam derdi ki; Sen doğduğunda deden kulağına Ahmed i Sani diyerek ismini okudu.. Yıllar sonra Ahmet Yesevi nin unvanlarından birinin Ahmed-i Sani olduğunu okuduğumda babamın benim ismimi koyuşundaki, dedemin ismimi koyarkenki yorumu amcam olan Ahmet in vefatında ikinci Ahmet diyerek koyduğunu düşünmesi değil, belki de buradan yola çıkan atalarımızın Anadolu ya gelirken her doğan çocuğa Ahmed-i Yesevi nin manevi talebesi olsun diye kulaklarına ezan okurken, onun da unvanını okuduklarını düşünüyorum. Ahmet Yesevi Pir-i Türkistan dır. Ahmet Yesevi Hazret-i Türkistan dır. Ahmet Yesevi Hace-i Türkistan dır ve bu Türkistan sadece bu mekânın adı değil, bizim medeniyetimizin gittiği her mekânın adıdır. Ben çoğu zaman, ki bugün de büyük bir onur duydum Blagay Tekkesi ne, Demirci Baba ya, Sarı Saltuk adına Rumeli ye ismini veren Sarı Saltuk mekânlarına vardığımda, ya da Anadolu da Yunus Emre, Geyikli Baba, hele ki Hacı Bayram Veli nin çilehanesine indiğimde hep Ahmet Yesevi nin çilehanesini düşündüm. Blagay Tekkesi ne şöyle sırtımı dayayıp, o suyu, o nehrin kenarına konuşlanan Mostar daki Blagay Tekkesini düşündüğümde bütün bu kutsal mekânların ilk temsilî merkezinin evet burada Türkistan da Ahmet Yesevi tarafından kurulduğunu ve sanki bir ok gibi medeniyetimizin yayıldığı her yere bir temsilci gönderildiğini düşünmüşümdür. Neden Sirderya kenarında, Tuna kenarında, Kızılırmak kenarında okunan şiirler, ilahiler hep aynı çağrıyı barındırır? Neden nehir kenarları, ovalar, yaylalar hep böyle çağrışımlarla bizi bir şeye davet etmiştir. Sonraları düşündüğümde bu çağrının Türkistan dan, bu topraklardan Anadolu ya, Rumeli ye hatta Hindistan a kadar giden bu çağrının izlerini bulmaya çalıştığımızda, aslında var oluşumuzun anlamını da keşfedeceğimizi gördüm. İster Sirderya kenarında olsun, ister Tuna kenarında, ister Mostar nehrinin orada, isterse Yeşilırmak, Kızılırmak ya da Sakarya da olalım. Bu mekânlar sanki şunu söyler bize: Su var, yaratılışın özü olan su, toprak var ki Ahmet Yesevi böyle söyler, Başım toprak, cismim toprak, özüm toprak. Aşık Veysel in Benim sadık yarim kara toprak demesi gibi. Toprak, su ve ulu gök. Hava, su ve toprağın yanına bir şeyi daha eklemek gerekiyor, ateş... Aşkın ateşi de buna eklenince medeniyetimizin, insanlığın var oluşuna anlam katan ruhu üflenmiş oldu. Ahmet Yesevi aşktır, aşkın ateşidir, bu ateş ister Sirderya nın kenarında, ister Tuna nın kenarında ister Yeşilırmak ın, Kızılırmak ın, Sakarya nın, Fırat ın kenarında olsun aynı çağrıyı yapar. Biz bugünden, geriye doğru baktığımızda Ahmet Yesevi nin ve onun yetiştirdiklerinin, zamanı, mekânı aşan birikiminin, irfanının, hikmetinin, Dîvân-ı Hikmet te olduğu gibi nesilden nesile aktarılmasının üç aşamasını görüyoruz değerli arkadaşlar!... Birincisi, kadim medeniyetimizin kuruluşu esnasında oynadığı rol. İnsanlığın kadimiyle bizim milletimizin serüveni arasında Ahmet Yesevi üzerinden kurulan bağ. Bunun üzerinde biraz duracağım. İkincisi, bu büyük kadim medeniyetimiz saldırıya uğradığında Ahmet Yesevi kültürünün bir sığınak gibi, o saldırı karşısında zihniyetimizin, imanımızın, irfanımızın, hikmetimizin savunma mevzisini oluşturması 6 AYHABER

9 Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлуның баяндамасы 27 сәуір 2013, Түркістан / ҚАЗАҚСТАН KONUŞMALAR Ахмет Ясауи университеті Өкілетті Кеңес төрағасы Құрметті профессор доктор Осман Хората, Ахмет Ясауи университетінің ректоры Құрметті профессор доктор Лесбек Ташимов, Ахмет Ясауи университетінің ректор өкілі Құрметті профессор доктор Салих Айнұрал, Түркістан қаласының әкімі Мұсабаев Әліпбек Шәріпбекұлы, Аса құрметті әріптестер мен сүйікті студенттер, Мен ең алдымен сіздерге Анадолыдан жалынды, махаббатқа толы сәлем алып келгендігімді білдіремін. Бүгін мен үшін үлкен мәртебе... Ахмет Ясауи университетінің «Құрметті профессоры» атағын алу мен үшін үлкен мәртебе. Десе де, мәртебелердің ең жоғарғысы Ахмет Ясауи дің шәкірті бола білу. Ешқандай мансап, ешқандай атақ осы ұлы ұстаздың рухани ізбасары болудан қасиетті, мағыналы және абыройлы емес. Аллаһ Тағала сіздер мен біздерге, осы университеттен жетіліп шығатын барлық ғылым адамдарына, жастарға, жас ұрпаққа оның рухани шәкірті болуды, оның жолымен жүруді нәсіп етсін. Адамзат тарихында кейбір ерекше тұлғалар бар, егер оларды түсінсеңіз, адамзаттың қадым өрлеуін түсінген боласыз. Тек адамзаттың қадым өрлеуін түсініп қана қоймай, өз ұлтыңыздың тарихтағы орнын, мәртебесін терең ұғынған боласыз. Сондай ерекше жерлер бар, ол жерлердің тоз топырағымен дем алғаныңызда, ол жерлерге барып, сондағы ұлы тұлғалардың рухани құзырында тізе бүгіп отырғаныңызда, өміріңіздің және бар тіршілігіңіздің жаңа мәнін түсінесіз. Сіздер, осы университетте дәріс беретін ал шын мәнінде Ахмет Ясауи дің ізбасарлары болып саналатын ұстаздар, және сіздер, осы университетке білім алу үшін, ғылым алу үшін келген студенттер осы тұрғыдан өте бақыттысыздар. Өйткені сіздер ғылыммен айналысып жүрген осы жерлер өркениетіміздің бесігі болған жерлер. Өйткені сіздер ғылыммен айналысып жүрген Ахмет Ясауи дің мекені заман мен мекенді асып озып терең мәдениет туылған өңір мен мекен. Бұл мекеннің рухын түсінудеміз бе? Бұл мекеннің рухын түсінсеңіздер, өркениетіміздің рухын түсінген боласыздар. Ахмет Ясауи дің рухани құзырында дәріс ала білсеңіз, адамзатқа дәріс бере алатын құдіретке кенелесіз. Сондықтан талай ғасырдан кейін Яхья Кемал былай деп жырлайды: «Ахмет Ясауи кім? Міне осыны түсінген біздің ұлтымызды түсінеді». Ахмет Ясауи ді түсінбегендер негізінде тарихта өздерін де жоғалтып алады. Ахмет Ясауи әр кезеңде сабақ береді. Кезеңдерді озып, мекендерді асып, өзін түсінуге тырысқан барлық адамға бір нәрселер жеткізеді. Мен де өзімнің өмірімде бір екі мәселеде, кейінірек Ахмет Ясауи дің ерекшеліктерін танығанымда, ерекше мәнге ие болғаным болды. Марқұм әкем сен туғанда атаң құлағыңа «Ахмед-и Сани» деп ат оқыған деп айтушы еді. Арадан талай жыл өткеннен кейін, Ахмет Ясауи дің есімдерінің бірі Ахмед-и Сани болғанын оқыдым. Демек, әкем менің атымды қойғанда, атамның есімімді оқығанда, көкем Ахмет қайтыс болғаннан кейін екінші Ахмет болсын деп емес, бәлкім, осы жерден кеткен аталарымыздың Анадолыға барғанда, әр жаңа туылған баланың Ахмет Ясауи дің рухани шәкірті болсын деген тілекпен құлақтарына азан оқып, оның есімін оқыған деп ойлаймын. Ахмет Ясауи Пір-Түркістан. Ахмет Ясауи Әзіреті Түркістан. Ахмет Ясауи Түркістанның ұстазы. Бұл Түркістан тек осы жердің ғана емес, біздің мәдениетіміздің жеткен барлық жердің атауы. Мен көбінесе бүгін де ерекше құрметім бар Благай дәргейіне, Деміржі Бабаға, Румеліге атын берген Сары Салтұқ мекендеріне барғанымда, немесе Анадолыда Юнус Әмре, Киікті Баба, әсіресе Қажы Байрам әулиенің қылуетіне түскенімде үнемі Ахмет Ясауи дің қылуетін ойлаймын. Благай дәргейіне арқамды сүйеп, сол суды, сол өзеннің жағасына орналасқан Мостардағы Благай дәргейін ойлағанымда, осы қасиетті жерлердің алғашқы өкілдік орталығының, ия тура осы жерде, Түркістанда Ахмет Ясауи тарапынан негізі қаланғанын және құдды бір жебедей жайылған өркениетіміздің барлық жеріне бір өкіл жіберілгенін ойлаушы едім. Неге Сырдария жағасында, Дунай жағасында, Қызылырмақ жағасында оқылатын өлеңдердің, діни жырлардың мазмұны бір? Неге өзен жағалары, сайлар, жайлаулар бізді бір жерге шақырып тұрғандай болады? Кейінірек ұққаным, бұл мазмұнның Түркістаннан, осы жерден Анадолыға, Румеліге тіпті Үндістанға дейінгі жерлерге жеткен үндеудің ізін табуға тырысқанымызда, негізінде тіршілігіміздің мәнін түсінетінімізге көзім жетті. Мейлі Сырдарияның жағасында болсын, мейлі Дунай жағасында, мейлі Мостар өзені жағында болсын, мейлі Йешилырмақ, Қызылырмақ я да Сакарияда болайық, бұл жерлер бізге мынаны түсіндіргісі кеп тұрғандай: су бар, жаратылыстың бастауы болған су, топырақ бар... Бұл топырақ туралы Ахмет Ясауи былай дейді: «Басым топырақ, тәнім топырақ, өзегім топырақ». Ашық Вейселдің «Менің берік жарым қара топырақ» дегеніндей. Топырақ, су және ұлы көк. Ауа, су және топыраққа тағы бір нәрсе қосу керек, ол от... Ғашықтықтың оты осыларға қосылғанда, өркениетіміздің, адамзаттың тіршілігіне мағына беретін рух үрленген болады. Ахмет Ясауи ғашықтық, ғашықтықтың оты. Бұл от мейлі Сырдарияның жағасында болсын, мейлі Дунайдың жағасында, мейлі Йешилырмақтың, Қызылырмақтың, Сакарияның, Евфраттың жағасында болсын бірдей мазмұнға шақырады, бірдей үндеу таратады. Біз бүгіннен өткенке бұырылып, өткенді сараптағанымызда, Ахмет Ясауи дің және оның жетілдірген шәкірттерінің заман мен мекенді асып өткен мәдениет қорының, білігінің, хикметінің, Диван-и Хикметте болғандай, ұрпақтан ұрпаққа үш белесте жеткендігін көреміз, құрметті достар!.. Біріншісі көне өркениетіміздің құрылу барысында ойнаған рөлі; адам баласының көнелігімен біздің ұлтымыздың жолы арасында Ахмет Ясауи арқылы құрылған байланыс. Бұған біраз тоқталамын. Екіншісі осы көне ұлы өркениетіміз шабуылға ұшырағанда, Ахмет Ясауи мәдениетінің бір тосқауыл пана секілді, сол шабуылға қарсы санамыздың, иманымыздың, біліміміздің, хикметіміздің қорғаныс шебін қалыптастыруы... Үшіншісі қазір біздің жасап отырған кезеңіміз: көне өркениетіміздің, құрушы өркениетіміздің жаңадан жандану кезеңі; бүкіл адам баласына үндеу ретінде ықпал етуі арқылы жаңару кезеңі. Негізінде санамыздың, саясатымыздың, экономикамыздың сүйенгені осы іргетас болуы керек. ДАВУТОҒЛУ: «Біздің бұл жаңа геосаясатты дұрыс түсінуіміз керек. Орталық Азияның ыдыраған құрылымдарын біріктіріп, үлкен саяси ұлыс айналасында барлық мемлекетердің тең дәрежеде бауырмал түрде өмір сүретін және бір мұраттың айналасында ынтымақтасатын жаңа бір кезеңнің жүзеге асуы керек.» AYHABER 7

10 KONUŞMALAR DAVUTOĞLU: "Bu yükseliş döneminde bir taraftan siyasi alt yapıyı kurarken diğer taraftan da bu siyasi alt yapının zihniyet ve gençlik planlamasını yapmak zorundayız. Ahmet Yesevi Üniversitesinin misyonu işte bu zihniyeti yeniden inşa etme misyonudur. " Üçüncüsü, şu anda bizim yaşadığımız dönem, kadim medeniyetimizin, kurucu medeniyetimizin yeniden ihya dönemi. Bütün insanlığa mesaj olarak etki etmesi suretiyle yeniden ihya dönemi. Aslında zihniyetimizin, siyasetimizin, ekonomimizin dayandığı temel bu olmalıdır. Şimdi birincisinden başlayalım. Bir tevhit inancı Mekke de, Medine de doğar, hızla yayılır Arslan Baba nın emanetinin ne olduğunu anlamak için bunu zikrediyorum. Sadece bir hurma mı? Ahmet Yesevi nin hayatı ile ilgili bize ilk bilgileri veren, benim de Dışişleri Bakanı olarak üstadım, halefim olan Sayın Fuad Köprülü Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar eserinde böyle söyler. Bir onun şahsi hayatı vardır, bir de menakıplara dayalı hayatı. Hangisi daha önemli, şahsi hayatı ile ilgili az şey biliriz. Ama tarihimizde o kadar çok iz bırakmıştır ki, Ahmet Yesevi, görünen ve görünmeyen talebeleri üzerinden aslında bizim tarihimiz ve idrakimiz açısından metafizikle metafizik, tarihle tarih ötesi arasında bir yerdedir. Bizi tarihe bağlar, tarihi varlığımızı da tarih ötesiyle irtibatlandırır. Onun aldığı emanet Arslan Baba ya aslında bir tevhit emanetidir. Bu tevhit emanetinin, bu itikatın, bu imanın hareketli bir millet bir topluluk tarafından her bir köşeye taşınması gerekirdi. Emanet tevhit inancıdır. Emaneti aktaran manevi Babası Arslan Baba dır. Emaneti alan Ahmet Yesevi dir. Emaneti taşıyanlar o zaman Mavenarünehir den yola çıkan Horasan dan Anadolu ya gelen Ahiyan-ı Rum dur, Bacıyan-ı Rum dur, Gaziyan-ı Rum dur, Horasan erenleridir Bir yanda Hacı Bayram dır, bir yanda Hacı Bektaşı Veli dir. Şimdi o emaneti biz taşıyoruz, biz taşımak zorundayız. Hayret içerisinde şunu görmüştüm, 1991 yılında Keşmir den bir doktor, Malezya Üniversitesinde göreve geldi, tanıştık. Dedi ki; aslında bizim de aslımız Horasan. Ahmet Yesevi soyunun devamından geliyor. Soy, mezhep bağı irtibariyle, Anadolu da, Rumeli de bir çok aşiret ile Ahmet Yesevi arasında bağ kurulmuştur. Hindistan da da bu bağ kurulmuştur. Öyle erenler yola çıkmışlardır ki bu toplumdan, buralardan, o alınan tevhit emanetini en güzel ifadelerle, kültürlerle harmanlana harmanlana, İran dan, Mezopotamya dan, Anadolu dan Rumeli ye taşıyarak bir medeniyet inşa ettiler. Biz bu medeniyetin takipçileri olmakla büyük gurur duyuyoruz. Bu kimliği onurla dünyanın her yerinde yaşamak ve yaşatmak hayatımızın yegâne anlamıdır. Sizler de, yeni nesil öğrencilerimiz, gençlerimiz de bu emaneti en iyi şekilde taşımak durumundadırlar. Demin söylediğim şeye bir kez daha dönmek istiyorum. Pir-i Türkistan, yola çıkan Pirler... Benim doğduğum yerin adı da Pirlerkondu idi Cumhuriyet e kadar. Cumhuriyet döneminde Taşkent dendi, muhtemelen yine bir atıfla. Onun için geri dönerken, bir an buraya gelirken, aslıma rücu etmenin, aslıma dönmenin, özümüze dönmenin o büyük şevkini, coşkusunu yaşadım. Ve şu beyitler geldi yüce Ahmet Yesevi nin Dîvân-ı Hikmeti nden; Gurbete düşüp düşüp öz şehrime döndüm yine / Türkistan da mezar olup kaldım ben işte / Başım dertli, yaşım sızar, kanım tozar / Adım Ahmet, Türkistan dır benim ilim. Eğer manevi bir feyiz alarak Ahmed-i Sani adının ağırlığını taşıyabilirsek, bu mekânda bugün feyiz alarak gezdiğim toprakların ruhunu dış politikamızda bir temel mesnet olarak dünyaya taşıyabilirsek, bundan daha onurlu bir görev yapmış olamayız. Bu yolla bir medeniyet inşa edildi. Avrasya dan, Avrasya steplerinin isterse kuzeyinden isterse güneyinden olsun bizim milletimizin değişik boylarının hareket ettiği her yere bu kültürü taşıdık. Her yere, Budin e, Budapeşte ye kadar. İnşallah Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencilerine mutlaka bir Balkan turu yaptırmak lazım. Gitmek ister misiniz Balkanlara? Ahmet Yesevi yi anlamak için bu topraktan feyiz almak ama mutlaka ve mutlaka Balkanlara adım atıp buradan oraya taşınan kültürün izlerini hissetmek lazım. Gül Baba dan Tuna ya Budin e doğru bir bakın. Her şeyiyle sanki Ahmet Yesevi ben buradayım der. Blagay Tekkesi nde ben buradayım der, Sarı Saltuk Tekkesi nde ben buradayım der, Hacı Bayram Velî de ben buradayım der. Her bir mekânın ulusuna selam vererek girmek lazım. Her mekânı gezmenin, her mekânı ziyaret etmenin, her şehri ziyaret etmenin bir adabı vardır. İstanbul u ziyaret eden Eyüp El-Ensarî ile başlar. Bursa ya giden Emir Sultan a selam verip girer. Ankara ya giden Hacı Bayram a, Konya ya giden Mevlana Cellaleddin-i Rumi ye selam vererek şehre girer. Diyarbakır a giden Hz. Süleyman a selam verir. Biz de yoldan geçerken sadece giyabi selam ilettik Ahmet Yesevi ye Ama inşallah yarın orada güneşin doğuşunu, sabah namazıyla beraber idrak etmek, gerçek selamı iletmek üzere huzuruna varacağız. 63 yaşına ulaştığında, çilehanesine inmesi, aydınlığı yaşadıktan sonra aslında Hira mağarasına çekilmek gibidir. Ben hep Hacı Bayram Veli nin, Osmanlı nın da manevi mimarı, fethin de manevi mimarının hocası Akşemseddin in çilehanesine her gittiğimde, inşallah bir gün Ahmet Yesevi nin de çilehanesine gitmek nasip olur demişimdir. Bir insan ancak bu şekilde fenâ fi t tevhid ve bir anlamda da Hazreti Peygamber in aşkıyla yanmış olur. Madem ki o göz 63 yaşından sonra ışık görmemiştir, Ahmet Yesevi de maddi ışığa gözünü kapatmak üzere inzivaya çekilmiş; ama manevi ışığın asırlar sonrasına, bugüne kadar taşınacak temellerini de atmıştır. İşte Böyle bir kutsal mekânda, kutsal başkentte milletimizin manevi odağında, böyle bir ilim yuvasında, ilim almak da ilim yapmak da, ilim aktarmak da büyük bir ibadettir. Sizler ne şanslısınız, yeter ki bu şansınızın kıymetini bilin, bu toprakların hakkını verin. Bizler gıyapta bu toprakları özleyerek yaşadık ama hazine içinde olanlar bazen hazineyi bilmezler Ahmet Yesevi hazinesini ta iliklerinize kadar hissedin, bunu hiç ihmal etmeyin! Düşünün buradan yola çıkan Horasan erenleri, tevhit inancı neden bizim milletimizde hemen karşılık bulmuştur? Çünkü komplike bir coğrafyada yaşamadık. Onlar pür, saf, temiz, açık, berrak bir alanda yola çıktılar. Rumeli ye kadar giden yolda İran medeniyeti ile tanıştılar. İstikamet kaybolabilirdi Anadolu da, Mezopotamya da, eski Mezopotamya kültürleriyle, bir kısmı yıldıza tapan değişik kültür hazinesiyle, çeşitli kültürlerle kaynaştılar, tanıştılar. Rumeli de Roma Paganizmi daha sonra bununla bozulmuş olan Hristiyanlık geleneğiyle karşılaştılar. Slav Paganizmi yle karşılaştılar Onlara bir ışık lazımdı O ışığı, o tevhit ışığını bir şekilde nesilden nesile, coğrafyadan coğrafyaya aktararak yeni bir medeniyet inşa etmek gerekiyordu. Diyarbakır da geçen ay yaptığım konuşmada bunun üzerinde durdum. Bizim millet dediğimiz o büyük birlik, bütün bu yolculuk esnasında kadim kültürlerdeki tevhidî özü Muhammedî kültür deki tevhit esasıyla birleştirip, mimariye, estetiğe, siyasete, ahlaka, felsefeye büründürerek, yeni bir şehir, yeni bir devlet, yeni bir düzen, bir nizam-ı alem kurmak üzere harekete geçtiler ve kurdular 8 AYHABER

11 KONUŞMALAR Енді біріншісінен бастайын. Бір таухит сенімі Меккеде, Мәдинада туылып, тез жайылады... Арыстан Бабаның аманаты қандай мәнге ие екенін түсіну үшін бұны айтып тұрмын. Тек бір құрма ма? Ахмет Ясауи дің өмірі туралы бізге алғашқы мәліметтерді жеткізген, сыртқы істер министрі ретінде менің де ұстазым, әріптесім аса құрметті Фуад Көпрүлү түрік әдебиетіндегі алғашқы сопылар шығармасында былай деп жазады: Бір, оның өз өмірбаяны бар, және одан басқа аңыздардан тұратын өмірбаяны бар. Қайсысының маңызы зор? Өз өмірбаяны туралы аз нәрсе білеміз. Бірақ тарихымызда соншалықты көп із қалдырған. Ахмет Ясауи мәлім және беймәлім ізбасараларымен негізінде біздің тарихымыз бен санамыз тұрғысынан физика мен метафизика, тарих пен тарихтың арғы жағы арасында бір жерде. Бізді тарихпен байланыстырады; болмысымызды болса тарихтың арғы жағымен ұштастырады. Оның Арыстан Бабадан алған аманаты, негізінде, таухит аманаты еді. Бұл таухит аманатының, бұл сенімнің, бұл иманның әрекетті ұлт тарапынан әлемнің әрбір бұрышына таралуы тиіс еді. Аманат таухит сенімі. Аманатты жеткізген рухани әкесі Арыстан Баба. Аманатты қабылдап алған Ахмет Ясауи. Аманатты таратқандар сол кезде Мәуереннахрдан жолға шығып Хорасаннан Анадолыға барған Ахияны Рұм, Бажыяны Рұм, Газияны Рұм, Хорасан ерендері... Бір жағынан Қажы Байрам, бір жағынан Қажы Бекташ әулие. Енді ол аманат бізге келіп жетті. Біздің мойнымызда. Біздің таратуымыз керек. Мынадай таңғаларлық оқиғаға куә болған едім жылы Кашмирден бір доктор Малайзия университетіне жұмысқа келді. Таныстық. Маған былай деді: «Негізінде біздің де шыққан жеріміз Хорасан. Ахмет Ясауи тегінің жалғасымыз». Тек, мәзхаб тұрғысынан Анадолыда, Румеліде көптеген рулармен Ахмет Ясауи дің арасында байланыс орнаған. Үндістанда да бұл байланыс құрылған. Бұл халықтан, бұл жерлерден көптеген ерендер жолға шыққан. Алған таухит аманаттарын ең көркем сөздермен, мәдениетімен тоғыстырып, Ираннан, Месопотамиядан, Анадолыдан Рұмеліне апарып, бір өркениетті қалыптастырған. Біздің бұл өркениеттің ізбасарлары болуымыз үлкен мәртебе. Өміріміздің жалғыз мәні осы болмыспен жанданып, әлемнің әр бұрышын осы болмыспен жандандыру. Сіздер де жас ұрпақ студенттеріміз, жастарымыз, осы аманатты ең үздік түрде алып жүруге тиістісіздер. Бағана айтқан нәрсеге қайта оралайын. Пір-Түркістан, жолға шыққан пірлер... Менің туған жерімнің Республикаға дейінгі аты Пірлерқонды еді. Республикамен Ташкент болып өзгерді. Мұнда да бір сілтеме бар болуы ықтимал. Сондықтан осы жерге келе жатқанда, шыққан жеріме қайтқандықтан, шыққан жеріме оралғандықтан, өзегіме оралғандықтан тебіреніп толқыдым. Сонда еріксіз Ахмет Ясауидің Диван-и Хикметінен мына қатарлар келді: «Шалғайда шаршап өз қалама тағы оралдым / Түркістанда міне мазар болып қалдым / Басым дертті, озар жасым, тозар қаным / Атым Ахмет, елім болса Түркістаным». Егер бір рухани күш алып, Ахмед-и Сани атының салмағын көтере білсек, осы жерде бүгін қасиет-қуат алып аралаған жерлердің рухын сыртқы саясатымыздың іргетасы ретінде әлемге жеткізе білсек, бұдан артық мәртебелі міндет атқарған болмаймыз. Осы жолда бір өркениет қаланды. Еуразиядан, Еуразия даласының мейлі солтүстігі болсын, мейлі оңтүстігі, біздің ұлтымыздың түрлі рулары әрекет еткен барлық жерге осы мәдениетті апардық. Барлық жерге, Будинге, Будапештке дейін. Иншаллаһ Ахмет Ясауи университеті студенттеріне міндетті түрде Балқан елдерін қыдырту керек. Балқан елдеріне барғыларың келеді ме? Ахмет Ясауиді түсіну үшін осы өңірден білім алу керек, оған қоса, міндетті түрде осы өңірден Балқан елдеріне дейін жеткен мәдениеттің іздерін сезіну керек. Гүл Бабадан Дунайға, Будинге қарай бір көз тастаңдар. Барымен Ахмет Ясауи менмұндалап тұрғандай. Благай дәргейінде мен мұндамен дейді, Сары Салтұқ дәргейінде мен мұндамын дейді, Қажы Байрам Әулиеде мен мұндамын дейді. Әрбір жердің ұлысына сәлем беріп кіру керек. Әр жерді аралаудың, әр әулиені зиянат етудің, әр қалаға кірудің әдебі бар. Ыстанбұлға барған адам алдымен Әйюп әл-әнсариге барады. Бурсаға барған Әмір Сұлтанға сәлем беріп кіреді. Анкараға барған Қажы Байрамға, Конияға барған Мәулана Жәлаледдин Румиге сәлем беріп қалаға кіреді. Диярбакырға барған Әзіреті Сүлейманға салем береді. Біз де жолдан өткенде, Ахмет Ясауиге сыртынан сәлем бердік. Ертең иншаллаһ таңғы намазбен бірге күннің тууын бірге қарсы алу үшін, сәлем беру үшін құзырына шығамыз. 63 жасына келгенде қылуетке түсуі, жарық күнді көргеннен кейін негізінде Хира тауына шығу секілді. Мен үнемі Қажы Байрам әулиенің, Османлының да рухани сәулетшісі, Ыстанбұлдың да азат етілуінің сәулетшісінің ұстазы Ақшәмседдиннің қылуетіне барғанымда, «иншаллаһ біргүні Ахмет Ясауидің қылуетіне бару нәсіп болар» деген едім. Бір адам осылайша ғана «таухитпен бітісіп», бір жағынан Пайғамбар махаббатымен күйіп жанған болады. Пайғамбардың көзі 63 жасынан кейін жарық көрмегендіктен, Ахмет Ясауи де дүниелік жарыққа көзін жұму үшін қылуетке түскен. Ал бірақ та рухани жарығының ғасырлар бойы жанып, бүгінге жетуінің негізін қалаған. Міне осындай бір қасиетті мекенде, қасиетті астанада, ұлтымыздың рухани ордасында, осындай білім ұясында білім алу және білім беру үлкен құлшылық. Сіздер өте бақыттысыздар. Осы бақыттың қадірін біліңіздер. Осы қасиетті жерге лайық болыңыздар. Біз қызығып, осы жерлерге деген сағынышпен өмір сүрдік. Ал қазына үстінде отырғандар кейде оның қадірін білмейді... Ахмет Ясауи қазынасын өзектеріңізге дейін сезініңіздер, бұған немқұрайды қарамаңыздар! Ойлап қараңыздар, осы жерден жолға шыққан Хорасан ерендері, таухит сенімі неге біздің ұлтымызға қонымды болды? Өйткені біз шиеленіскен аймақта өмір сүрмедік. Олар тұнық, саф, таза, ашық, мөлдір бір өңірден жолға шыққан еді. Румеліне бара жатқан жолда Иран өркениетімен танысты. Бағыттарын жоғалтып алулары мүмкін еді... Анадолыда, Месопотамияда, көне Месопотамия мәдениеттерімен, бір бөлігі жұлдызға табынатын өзгеше мәдениет қазынасымен, түрлі мәдениеттермен араласты, танысты. Румелінде Рим паганизмі, кейінірек осымен бұзылған христиандық дәстүрімен жолықты. Славян паганизмімен жолықты... Оларға бір сәуле керек еді... Ол сәулені, ол таухит сәулесін бір жолмен ұрпақтан ұрпаққа, аймақтан аймаққа жеткізіп, жаңа өркениет құру керек еді. Диярбакырда өткен ай сөйлеген сөзімде осыған тоқталдым. Біз ұлт деп атайтын ұлы бірлік, бүкіл осы жолдар барысында көне мәдениеттердегі «таухиттың өзегін» «Мұхаммедтің мәдениетіндегі» таухит негізімен бірлестіріп; сәулетке, эстетикаға, саясатқа, мұралға философияға қосып; жаңа бір қала, жаңа бір мемлекет, жаңа бір түзім, әлемдік жүйе құру үшін әрекетке өтті және құрды... Біз бұл ұлы өркениет қорын қалыптастырғаннан кейін, қандай да бір қиыншылыққа жолыққан кезімізде, паналайтын қорған, паналайтын түсінік, паналайтын білім іздесек, Ахмет Ясауи дан бастау алатын тамырға қайта қайта жүгініп, өз болмысымызды таптық. Жаңғырған дауыстардан ылғи да оны таптық. ДАВУТОҒЛУ: «Осы өрлеу кезеңінде бір жағынан саяси негізді қалап жатқанда, енді бір жағынан осы саяси негіздің саналық тұрғыдан және жастар тұрғысынан толықтыруды жоспарлауға мәжбүрміз. Ахмет Ясауи университетінің миссиясы міне осы сананы қайта қалыптастыру миссиясы болып табылады.» AYHABER 9

12 KONUŞMALAR Biz bu büyük medeniyet birikimini hayata geçirdikten sonra, ne zaman bir zorlukla karşılaşsak, sığınacak bir merci, sığınacak bir düşünce, sığınacak bir irfan arasak Ahmet Yesevi den bu yana gelen o damarı tekrar tekrar keşfederek kimliğimizi bulduk. Yankılanan seslerde hep onu bulduk. Anadolu da Yunus Emre, Aşkın aldı benden beni, bana seni gerek seni / Ben yanarım dünü günü / Bana seni gerek seni derken ve biz bu sesle Rabbimize yönelişimizi ve yakarışımızı dile getirirken; Ahmet Yesevi, Işkıng kıldı şeyda meni / Cümle âlem bildi meni / Kaygum sensen tüni küni / Menge sen ol kerek sen dedi. Aynı form, aynı muhteva, aynı öz Kendimize, kendi özümüze doğru dönerken ve Rabbimizle buluşmamızın, Rabbimizi anlamamızın ve onun bize bir İlahî emanet olarak verdiği o tevhid esaslı fikrin, özün, düzenin hayata geçmesi için hep sığındık. Şimdi daha sonraki dönemlerde, özellikle son iki yüzyıl içinde topraklarımız esaret görmüşken, bütün bir İslam coğrafyası sömürge etkisi altında inlerken; bütün bu coğrafyalarda kaybolmayan özlerden biri, Ahmet Yesevi gibi kaybolmayan mirası bir sonraki nesillere bir öz olarak, bir ruh olarak aktaranlardır. Anadolu da da böyle oldu, Rumeli de de Hiç unutmadığım ve bizim milletimizin aşkını yansıtan bir hatıramı sizlere anlatmak istiyorum yılında Balkanlarda ailem ile geziyordum. Doğu Makedonya da dağlık Koçkar ve Alikoç köyleri var. Dağlarda terkedilmiş gibi duran yan yana iki köy Vardığımda, o bölge tamamıyla muhaceret dolayısıyla boşaltılmıştı çok az bir Türk kalmıştı. Aynen Maveranünehir de, Horasan da, bizim Anadolu da Yörük Türkmen geleneğinde olan deyişlerle beni karşıladılar. Emin olun Türkçeleri bizim Anadolu Türkçesinden Horasan Türkçesine daha yakın. Benim babaannemden duyduğum deyişleri aktaran o kıyafetler ile bizi karşıladılar. Sanki yüzyıldan bir müzenin içinden çıkmış gibiydiler. Biraz hasbihâlden sonra ne arzunuz var, ne isteğiniz var, bir talebiniz var mı? dedikten sonra; aralarından yaşlı birisi çıktı ve şöyle dedi; Beyim bizim bir talebimiz yok, suyumuz eksik. Bir takım şeylerimiz var ama, sen de 400 yıl ben diyeyim 500 yıl DAVUTOĞLU: "Hedefimiz önce, 600 yıl önce bilemiyoruz ne zaman olduğunu, gelmişler ve bizi bu dağlara koymuşlar, bekleyin demişler. Hâlâ bekliyoruz Yani bir mekân emanet edildiğinde, kutsal bir emanet gibi o dağı bekleyen, sonra da şu; Orta Asya Cumhuriyetleri nin bir gün birileri gelir ve burada tekrar o medeniyetin ışığını tutuştururuz diye bekleyen, beklemeyi bilen bir millet... Yürüdüğü zaman tarihe şekil veren, belli bir müdafa hattı oluşturduğunda gerektirdiğinde asırlarca bek- her biri millî düzeyde güçlü lemeye kararlı bir millet devletler olarak Bunun her bir coğrafyadaki yansıması farklı oldu. Kazakistan daki Kazak dünyasındaki Orta Asya daki bu ayağa kalksınlar, bekleyişin ve bu direnişin simge isimlerinden biri Mustafa Çokay dır. Uçakta gelirken yine Kazak bilim adamımız, Kazak kökenli Sayın Abdulvahap Kara Bey ile Mustafa Çokay üzerine konuştuk. Mustafa Çokay neyi kendi ekonomik alt yapılarını savunuyordu? Ondan önce ve onun dönemlerinde İsmail Gaspıralı neyi savunuyordu? Neydi Kazan da Cedit hareketinin aradığı şey? Kadimle moderniteyi bir yerde buluşturmak Öyle bir şekilde tekrar kültürümü- oluştursunlar. Kimliklerini zü keşfedelim ki, bu kültürü modern dünyaya onurlu bir şekilde taşıma mücadelesi verelim. Yaklaşık 200 yıl ayrıştırıcı değil bütün bu sömürgeci dalgalar, işgal dalgası karşısında hep bir direniş noktası bulduysak, yine bu coğrafyalara sığınmış olan o onurlu direnişte bulduk. birleştirici olarak inşa etsinler. Güçlü Beni çok etkileyen hususlardan biri, bu mücadele içinde çok ümitsiz oldukları anlarda dahi Anadolu daki kardeşleriyle Orta Asya daki kardeşlerin birbirlerini nasıl özlemle beklediğidir. Mustafa Çokay 1912 yılında Sa- siyasi yapılar olarak dünyada int Petesburg da talebeyken Balkan Savaşı başlamıştır. Gelir Kazakistan da, Türkistan da, Horasan da yardımlarını toplar ve St. Petesburg daki Osmanlı Elçisi Turhan Paşa ya bu yardımları tebliğ eder yüz- yerlerini alsınlar. " yıllarda bizim dedelerimiz bu topraklardan, Dandanakan dan hareket ettiler, Ahmet Yesevi nin mesajını taşıdılar. Onlar oyukları savunmaya çalışırken, onların arkada bıraktığı kardeşlerinin torunları olanlar hep özlemle Anadolu yu ve Anadolu daki kardeşlerinin akıbetini merak ettiler, Anadolu da olanlar da özlemle bir gün geride bıraktıklarına kavuşmaya azmettiler. Anadolu da olanlar sıkıntıya düştüğünde bu kardeşlerimiz, Mustafa Çokay ve arkadaşlarının yaptığı gibi hiç düşünmeden yardıma koştular. Mustafa Kemal Atatürk ün Mareşal Fevzi Çakmak a yazdığı bir telgraf vardır. O günlerde Afganistan da, Horasan da şu andaki Kuzey Afganistan da savaş sürmektedir. İngilizlere karşı bir onurlu direniş yapılır. Aynı günlerde aslında Türkistan da da, Semerkant ta da, Buhara da da, Kokand Hanlığı etrafında yeni bir özgürlük mücadelesi verilir. Mustafa Kemal in Mareşal Fevzi Çakmak a talimatı şudur; Bir askere bile ihtiyaç hissettiğimiz günlerdir 1921 yılı Elinizdeki en seçkin subayları seçiniz ve Orta Asya ya, Afganistan a gönderiniz. O zaman Afganistan la Orta Asya ayrı bir parça olarak düşünülemez. Onun için Balkan Savaşını kaybeden Türk subayları Orta Asya müdafaası için Enver Paşa dâhil olmak üzere Orta Asya ya geçerler. Bir ortak kader fikri doğar. Şeyh Şamil den beslenen, Mustafa Çokay la dirilen ve bütün bu coğrafyaya sirayet eden bir ortak kader fikri... Burada yaşadığımız yenilikler Birinci Dünya Savaşı ve Bolşevik ordusunun bütün bu bölgeyi işgali ile tarihin en uzun ayrılığını yaşamaya başlarız. Biz o uzun ayrılık yıllarını yaşamış bir nesiliz. Emin olun bazen o eski radyoda şöyle bir Azeri Türkçesi duyayım diye, 70 li yıllarda, çevire çevire aradığım günleri hatırlarım. Bir Azeri Türkçesi, bir Orta Asya Türkçesi duyabilmek için hep özlemle bekledik. Bir gün gelecek, bu ayrılan kardeşler tekrar buluşacak, Ahmet Yesevi nin o manevi bünyesinde buluşacak, diye, hep özlemle bekledik, hep dua ettik, arayarak yılında Mısır da doktora tezimin bir kısmını yazarken iki Özbek genci, orada okuyan iki arkadaş gece gizli bir şekilde benimle buluşmaya gelmişti. Nasıl kucaklaştığımızı, hâlâ hatırlarım, nasıl ağladığımızı Bizim nesil için bir hayaldi, bir Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanının gelip Türkistan da Ahmet Yesevi üzerine konuşması. Elhamdülillah ki nasip oldu Emin olun bir daha bu ayrılık yaşanmayacak! Hasretle doğuya her bakışımızda biz Maveraünnehir i, biz Horasan ı düşündük, düşledik, özledik hep Eminim buradan Batı ya Bakanlar a asırlar önce giden kardeşlerini özlemle beklediler ve 90 lı yıllardan sonra, bir özgürlük dalgasıyla birlikte 20 sene önce Orta Asya Cumhuriyetleri kardeş cumhuriyetler özgürlüklerine kavuştular. Şimdi bu iki aşamadan sonra, üçüncü aşamadaki misyonumuz konusunda da görüşlerimi sizlerle paylaşmak istiyorum. Birinci aşama, kadimle buluşan milletimizin tevhit akidesi etrafında medeniyeti inşa etmesi. O onurlu asırlarda büyük hâkimiyetlere imza attık. Buradan yola çıkanlar Hindistan da Babür devletini kurdular. Anadolu da, Rumeli de Osmanlı devletini, Selçuklu devletini, Kazan da ve Avrasya steplerinde Altınordu Devleti ni kurdular. Büyük şehirler inşa ettiler. Tac 10 AYHABER

13 KONUŞMALAR Анадолыда Юнус Әмре, «Ғашықтығың алды менен мені, маған сен керексің, аңсайм сені / мен жанамын күні түні / маған сен керексің, аңсайм сені» дегенде және бұл дауыспен Раббымызға бұрылып, жалбарынғанымызда; Ахмет Ясауи «Ғашықтығың құмар қылды мені / Бүкіл әлем білді мені / Қайғым сенсің күні түні / Маған сен керексің сен» дейді. Бірдей тұрпат, бірдей мазмұн, бірдей мән... Өзімізге, өз болмысымызға қайта оралып жатқанда және Раббымызбен жолығуымыздың, Раббымызды түсінуіміздің және оның бізге қасиетті аманат ретінде берген сол таухит негізіндегі түсініктің, мазмұнның, түзімнің орнауы үшін ылғи оны паналадық. Енді кейінгі кезеңдерде, әсіресе соңғы екі жүз жыл ішінде жерлеріміз бодан болғанда, бүкіл Ислам әлемі отарлық езгісінде болғанда; бүкіл осы өңірлерде жоғалмаған мазмұндардың бірі Ахмет Ясауи дай жоғалмаған мирасты келер ұрпақтарға бір мазмұн ретінде, бір рух ретінде жеткізгендер. Анадолыда да осылай болды, Рұмелінде де... Есімнен шықпайтын және біздің ұлтымыздың махаббатын көрсететін басымнан өткен бір оқиғаны сіздерге айтып берейін жылы Балкан елдерінде отбасыммен қыдырып жүр едім. Шығыс Македонияда таулы Қочқар және Аликоч ауылдары бар. Тауда иесіз қалған, қатар тұрған екі ауыл... Барғанымда ол өңір басқа жаққа көшке байланысты бос қалған еді. Аз ғана түрік қалған екен. Тура Мәуереннахрдағыдай, Хорасандағыдай, біздің Анадолыдағы йөрік түрікмен дәстүріне сай тіркестермен қарсы алды. Шындығы мынау, олардың түрікшелері біздің Анадолы түрікшесіне қарағанда, Хорасан түрікшесіне жақын еді. Менің әжемнен естіген сөз тіркестермен, сол киімдерімен бізді қарсы алды ғасырдан бір мұражайдан шыққандай еді. Біраз әңгімелескеннен кейін «қандай бұйымтайыңыз бар, керек болған, талап еткен нәрселеріңіз бар ма?» дегенімде, араларынан қарт біреуі шығып, былай деді: «Бейім, біздің ешқандай талабымыз жоқ. Суымыз кем. Бірқанша нәрселеріміз бар. Бірақ сен 400 жыл де, мен 500 жыл дейін, бәлкім 600 жыл бұрын, қашан болғанын айта алмаймыз, келіп, бізді осы таулардың ортасына орналастырыпты. Күзетіңдер депті. Содан бері әлі күзетудеміз...» Яғни бір жер аманатқа тапсырылғанда, қасиетті бір аманаттай сол тауды күзететін, кейін біреулер келер, осы жерде қайтадан сол өркениеттің сәулесін тұтандырамыз деп күзететін, күтетін, күтуді білетін бір ұлт... Жүргенінде тарихқа бағыт беретін, белгілі бір қорғаныс шебін қалыптастырғанда, керек болғанында ғасырлар бойы күтуге бел байлаған ұлт... Бұның әрбір аймақтағы көрінісі әр түрлі болды. Қазақстандағы, Қазақ әлеміндегі, Орта Азиядағы бұл күту және бұл қарсылық берудің айтулы тұлғаларының бірі Мұстафа Шоқай. Ұшақпен келе жатқанымызда, қазақ ғылым адамымыз, тегі қазақ аса құрметті Абдүлуахап Қара мырзамен Мұстафа Шоқай туралы әңгімелестік. Мұстафа Шоқай не үшін күресті? Одан бұрын және оның замандасы Исмайыл Гаспыралы не үшін күресті? Қазандағы Жәдит қозғалысының мақсаты не еді? Ескімен жаңаны (заманауилықты) тоғыстыру... Мәдениетімізді жан-тәнімізбен қайта таныйық, бұл мәдениетті заманауи әлемге абыроймен апару жолында күрес жүргізейік. Шамамен 200 жыл барлық отаршыл толқындарына, жаулау толқынына қарсы бір қорғаныс нүктесін тапқан болсақ, тағы да бұл аймақтарды паналаған сол мәртебелі қарсылық көрсетуде таптық. Мені көп толғандырған мәселелердің бірі осы күресте өте үмітсіздікке түскен кездердің өзінде, Анадолыдағы бауырларымен Орта Азиядағы бауырларының бір бірін сағынышпен күткендіктері. Мұстафа Шоқай 1912 Петерборда оқып жүргенінде, Балқан соғысы басталады. Сонда ол Қазақстанға, Түркістанға, Хорасанға келіп, көмек жинап, Петербордағы Османлы елшісі Тұрхан пашаға осы көмектерді тапсырады ғасырларда біздің аталарымыз осы жерлерден, Данданаканнан әрекет ете бастады. Ахмет Ясауи дің хабарын тарата бастады. Олар ұяларын қорғауға тырысып жатқанда, олардың артта қалдырған бауырларының ұрпақтары сағынышпен Анадолы жаққа бұрылып, Анадолыдағы бауырларының жағдайына алаңдайтын. Анадолыдағылар да сағынышпен бір күні артта қалдырған бауырларына қауышуға талпынатын. Анадолыдағылар қиыншылыққа душар болғандарында, бұл бауырларымыз, Мұстафа Шоқай және достары жасағанындай мүлдем қобалжымай көмекке жүгіретін. Мұстафа Кемал Ататүріктің Маршал Февзи Чакмакқа жазған бір телеграфы бар. Ол күндерде Ауғаныстанда, Хорасанда, бүгінгі солтүстік Ауғаныстанда соғыс болып жатыр еді. Ағылшындарға қарсы төтеп беріліп жатыр еді. Дәл сол күндерде де негізінде Түркістанда да, Самарқантта да, Бұхарада да, Қоқанд хандығының айналасында да бір азаттық күрес болып жатқан еді. Біз үшін де бір әскердің өзі маңызды боп тұрған кез еді 1921 жыл... Соған қарамастан, Мұстафа Кемалдың Февзи Чакмакқа берген тапсырмасы мынау: «Қол астыңыздағы ең таңдаулы офицерлерді таңдаңыз да оларды Орталық Азияға, Ауғаныстанға жіберіңіз.» Ол кезде Ауғаныстанмен Орталық Азия бөлек емес еді. Сондықтан Балқан соғысында жеңіліп қалған түрік офицерлер Орталық Азияны қорғау үшін Әнуар пашамен бірге Орта Азияға өтеді. Бір ортақ тағдыр пікірі туады. Шейх Шамилден нәр алған, Мұстафа Шоқаймен жанданған және бүкіл осы аймаққа жайылған бір ортақ тағдыр... Бірінші дүниежүзілік соғысы мен большевик армиясының аймақты жаулап алуымен тарихтағы ең ұзақ бөлек қалуымыз басталды. Біз сол ұзақ уақыт бөлек қалуды басынан өткізген толқынбыз. Сіздерге шын жүректен мынаны айтайын, сол 70 жылдары кейде бір Әзірбайжан түрікшесін естиік деп, радионы ары бері бұрап, іздейтініміз есімде. Бір әзірбайжан түрікшесі, бір Орталық Азия түрікшесін тыңдау үшін сағынышпен күтуші едік. Бір күн келеді, шалғай қалған бауырлар қауышады, Ахмет Ясауидің рухани аурасында қауышады деп сағынышпен күттік, үнемі дұға жасадық, ізденіспен жылы Мысырда докторлық диссертациямның бір бөлімін жазып жүргенімде, екі өзбек жігіт, сонда оқып жүрген екі шәкірт жасырын түрде менімен жолығуға келген еді. Құшақтасып жылағанымыз әлі есімде... Біздің буын үшін Түркия Республикасының Сыртқы істер министрінің Түркістанға келіп, Ахмет Ясауи туралы сөз сөйлеуі арман еді. Әлхамдүлилләһ, нәсіп болды... Ондай бөлек қалу енді болмайды! Ішіміздегі мұңмен шығысқа қараған сайын, біз Мәуереннахрды, Хорасанды ойладық, армандадық, сағындық... Сіздердің де Батысқа, Балқан елдеріне ғасырлар бұрын кеткен бауырларын сағынышпен күткендеріңізге сенімдімін. Ақырында 90-жылдарда бостандық толқынымен бірге 20 жыл бұрын Орталық Азия республикалары, бауырлас республикалар бостандықтарына қол жеткізді. Енді осы екі кезеңнен кейін үшінші кезеңдегі миссиямыз турасында ойларымды сіздермен бөлісейін. Бірінші кезең көнемен тоғысқан ұлтымыздың таухит сенімі айналасында өркениет құруы. Өткен мәртебелі ғасырларда әлемді билеп, өз қолтаңбамызды қалдырдық. Осы жерден шыққандар Үндістанда Бабыр мемлекетін құрды. Анадолы мен Румелінде Османлы мемлекетін, Салжуқ мемлекетін, Қазан мен Еуразия даласында Алтын Орда мемлекетін құрды. Үлкен қалалар салды. Тәжмахал бүгін бар болса, Самарқант болғаны үшін бар. Мимар Синан Селимиені, Сүлейманиені тұрғызғанда, осы жерден барған сәулет көркемдігімен сол жердегі сәулет көркемдігін тоғыстырып тұрғызған еді. 95 ДАВУТОҒЛУ: «Мақсатымыз мынау: Орталық Азия республикаларының әрқайсысы ұлттық деңгейде күшті елге айналып, өз аяқтарында тұрулары, экономикалық инфрақұрылымдарын құрулары. Ұлттық болмыстарын шеттететіндей қылып емес, біріктіретіндей қылып қалыптастырулары. Мықты саяси құрылымдар ретінде әлемдегі орындарын алулары.» AYHABER 11

14 KONUŞMALAR Mahal bugün varsa Semerkant olduğu için vardır. Mimar Sinan Selimiye yi Süleymaniye yi inşa ederken buradan gelen o mimari estetiği oradaki mimari estetikle buluşturarak inşa etti. Emin olunuz yine 95 yılında Buhara ya gidip sokaklarında böyle burnumun, yüreğimin içine bütün bu havayı çekerken gece yürüdüğümde aynen Konya nın havasını hissettim. Ha Konya ha Buhara! Buhara olmasaydı Konya olmazdı. Ahmet Yesevi olmasaydı Mevlana Celaleddin-i Rumi ve onunla birlikte Anadolu erenleri yetişemezdi. Onun için bizim, bize yol gösteren, ışık gösteren şehirlerimiz buralardadır, bu diyarlardadır. Bize yol gösteren ışık gösteren ilk manevi öncülerimiz de bu diyarlardadır. Şimdi bu yükseliş döneminden sonra, birbirimizle yaşadığımız ayrılığın acısını, ızdırabını çektiğimiz ikinci dönemden sonra yeni ve üçüncü dönemin işaretlerini görüyoruz. Bunun hakkını vermek durumundayız. Aslında çok semboliktir ve emeği geçenleri rahmetle anıyorum. Bakın başta Cumhurbaşkanı Turgut Özal olmak üzere, gelip 1993 yılında Türkistan da Ahmet Yesevi Üniversitesini kurmayı düşünen zihniyet, geleceği de inşa etmeyi düşünmüştür. Sembolik olarak o kadar önemli ki bu mekân, bu Üniversitenin kuruluşu Bu Üniversitenin başarısızlığı diye bir şey DAVUTOĞLU: düşünülemez. Çünkü Ahmet Yesevi adına kurulan bir üniversitede yetişen nesil, aslında Ahmet Yesevi nin "Yeni bir dönem bütün bir coğrafyaya gönderdiği 99 bin olduğu rivayet edilen müridi ve talebesi gibi, bugün de bütün küresel dünyaya, dünyanın her köşesine onun ışığını, emanetini, aşkını taşıyacak nesiller yetiştirmekle sorumlu- başlıyor arkadaşlar Bu dönemin dur. Üniversite bunun için buraya kuruldu. Onun için Ahmet Yesevi Üniversitesinin başarısı bizim bu yeni dönemdeki başarımızın işareti olacak. Hiç düşünemiyorum, hayal bile edemiyorum ama başarısızlığı hepimizin manevî ışığı Ahmet Yesevi dir." başarısızlığı olacaktır. Üzerinizde büyük bir sorumluluk var, büyük bir mesuliyet var. Emin olun ahirette önce o emaneti ona veren Arslan Baba, sonra o emaneti diğer nesillere aktaran Ahmet Yesevi, hepimizden hesap sorar. Ahmet Yesevi Üniversitesi dünyanın en kaliteli eğitimini vermek durumunda, en iyi öğrencilerini yetiştirmek durumunda, en iyi ilim adamlarını buraya çekmek durumunda. İnşallah bunların hepsini gerçekleştirmek için Ahmet Yesevi Üniversitesinin hizmetinde çalışmaya hazırız. Artık ben de buranın öğretim üyesi olduğum için size taahhüt ediyorum. İster burada olayım isterse dünyanın her hangi bir köşesinde Ahmet Yesevi Üniversitesi ne zaman bir şeye ihtiyaç hissederse Rektörümüz, Rektör Vekilimiz, Mütevelli Heyet başkanımız beni buradaki öğretim üyeleri gibi arayabilirler. Şimdi biraz bu yeni dönemin özellikleri üzerinde duralım. 91 den bu yana Sovyetlerin çöküşü ve Orta Asya Cumhuriyetlerimizin, kardeş cumhuriyetlerimizin bağımsızlıklarını kazanmalarıyle birlikte başlayan dönemde 20 yıl içerisinde büyük değişim yaşandı. Üç önemli değişim süreci geçti; Jeopolitik dönüşüm, jeokültürel dönüşüm ve jeoekonomik dönüşüm. Şu Orta Asya coğrafyası öyle bir coğrafya ki bu coğrafyada iki kader bekler milletleri Ya sıcak denize doğru, denize kapalı bu coğrafyadan hareketlenerek büyük devletler kuracaksınız ya da başka büyük devletlerin etkisi altında kalacaksınız. Bu coğrafyadan hareket ederek kurulmuş olan Selçuklular, ister Timur dönemindeki Timur İmparatorluğu, Babür ve bütün Avrasya ya yayılan büyük devlet gelenekleri, ya bir düzen kurdular ya da başka ülkelerin, başka büyük emperyal iddiaların kurbanları oldular. Şimdi ilk defa bu coğrafyada son iki yüzyıldan sonra yeni bir siyaset ortaya çıktı. Bağımsız Orta Asya cumhuriyetleri Şimdi Soğuk Savaş jeopoltiğinin parçalanmasıyla birlikte, yeni meydan okumalarla birlikte aslında büyük imkânlar da ortaya çıktı. Bizim bu yeni jeopolitiği doğru okumamız lazım. Orta Asya nın parçalanmış yapılarını birleştirip, daha büyük bir siyasi etnsite etrafında bütün devletlerin eşit olarak yanyana birlikte kardeşçe yaşadıkları ama ortak bir ideal etrafında işbirliği yaptıkları yeni bir dönemin gerçekleşmesi lazım. Jeokültürel bir dönüşüm yaşanıyor. Bu jeokültürel dönüşümün içinde kimlikler tekrar keşfediliyor. Ama bu kimliklerin birbirini ayrıştırıcı, birbirini dışlayıcı kimlikler olarak gelişmemesi lazım. Kazak kimliği, Özbek kimliği, Türkmen kimliği, Kırgız kimliği, Uygur, Tatar, Ahıska bütün bu kimliklerin yeni ve daha büyük kimlik potaları içinde ortak bir ideale yönelmeleri gerekir. Parçalanmış ekonomik yapılar,ipek Yolu etrafında tekrar bütünleşme temayülü içinde. Orta Asya nın medeniyet, büyük medeniyet şehirleri kurduğu Semarkant ın, Buhara nın yükseldiği dönemlere baktığımızda; Orta Asya nın Asya ile Avrupa arasındaki Akdeniz e kadar giden kuşaktaki bütün ticaret hatlarını kontrol altına aldığını görürsünüz. Soğuk savaş ekonomisi bu hatları birbirinden kopardı. Sovyet ekonomik yapılanması içinde, o büyük yapı içinde ham maddenin üretildiği alanlarla, sanayi üretimi birbirinden ayrıştırıldı. Parçalanan ekonomiler çıktı. Şimdi tekrar büyük ekonomik, makro ekonomik projeler etrafında, bunların tek bir hat etrafında birleşmesi lazım. Dün Cumhurbaşkanı Sayın Nursultan Nazarbayev le görüştüğümüzde en çok üzerine durduğumuz konu, Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattı ile Kazakistan üzerinden giden Çin den Kazakistan a oradan da Hazar a bağlanan hattın birleştirilmesi projesi oldu. Geçmişte nasıl kervanlar İpek Yolu üzerinden bu bölgeyi mamur eylemişse şimdi de hızlı trenler, demiryolları, ticaret hatları, hava yolları ve en önemlisi enerji hatlarıyla, doğal gaz boru hatları, petrol boru hatlarıyla büyük bir ekonomik refah havzası oluşturmak zorundayız. Şimdi gün bu kadim merkezin tekrar bizim medeniyetimiz etrafında inşa edilme günüdür. Türk Konseyi ni kurarken, iki sene önce yirmi yıllık birikim üzerinde aslında bütün bu yeni dönemi değerlendirebilecek bir siyasi irade oluşturmaya çalıştık. Bugün kurumsallaşmış bir Türk Konseyi İstanbul da faaliyete başladı. Biraz önce zikrettiğim o demiryolu projeleri ve diğer projelerle Orta Asya yı tekrar Anadolu ya ve daha ötesine Avrupa ya birleştirecek projelerin öncülüğünü yapacağız. Bu yeni yükseliş döneminde bir taraftan siyasi alt yapıyı kurarken diğer taraftan da bu siyasi alt yapının zihniyet ve gençlik planlamasını yapmak zorundayız. Ahmet Yesevi Üniveritesi nin misyonu işte bu zihniyeti yeniden inşa etme misyonudur. Artık kaderleri birleştirmek bu kaderlerden yeni ve ortak geniş bir havza oluşturmak zorunluluğuyla karşı karşıyayız. Biz Türkiye olarak sorumluluklarımızın farkındayız. Nasıl büyük bir hasretle kardeşlerimizin bizi beklediğinin ve bunun gereği olan siyasi misyonu yerine getirmek icap ettiğinin farkındayız. Onun için bizim Orta Asya siyasetimiz sadece bir bölgesel siyaset değil, aslında bu inşa faaliyetinin menşeinden tekrar kurucu bir şekilde hayata geçirilmesi faaliyetidir. O bakımdan Türkiye ile Kazakistan arasında son yıllarda örnek bir model olarak gelişen ilişkiler aslında bütün diğer ülkeler ile geliştirilmelidir. Hedefimiz şu; Orta Asya Cumhuriyetleri nin her biri millî düzeyde güçlü devletler olarak ayağa kalksınlar, kendi ekonomik alt yapılarını oluştursunlar. Kimliklerini ayrıştırıcı değil birleştirici olarak inşa etsinler. Güçlü siyasi yapılar ola- 12 AYHABER

15 KONUŞMALAR жылы Бұхарада сол жердің ауасын өзегімен дейін сезініп түнде жүргенімде, тура Кония ауасын алғандай болдым. Кония да, Бұхара да бір! Бұхара болмағанда, Кония болмас еді. Ахмет Ясауи болмағанда, Мәулана Жәлаледдин болмас еді және сонымен бірге Анадолы ерендері жетілмес еді. Сондықтан біздің бізге жол көрсететін, бізді сәулелендіретін қалаларымыз осы жерде, осы өңірлерде. Бізге жол көрсететін, бізді сәулелендіретін алғашқы рухани көшбасышыларымыз да осы өңірледе. Енді осы өрлеу кезеңінен кейін бір бірімізден ұзақ қалған, қиыншылыққа толы екінші кезеңнен кейін жаңа кезеңің, үшінші кезеңнің белгілерін көрудеміз. Осыған дайын болуымыз керек. Негізінде өте терең символикалық мәні бар және еңбегі сіңгендерді құрметпен еске аламын. Президент Тұрғұт Өзалдан бастап, 1993 жылы Түркістанда Ахмет Ясауи университетін құруды ойлаған сана болашақты да құруды ойлаған еді. Өйткені бұл жер мен осы университеттің символикалық мәні өте терең... Бұл университеттің жетістікке жетпеуі деген нәрсе болуы мүмкін емес. Өйткені Ахмет Ясауи атымен құрылған бір университетте жетіліп шыққан жас ұрпақ негізінде бүкіл аймаққа саны 99 мыңға жететін деп айтылатын Ахмет Ясауидің ізбасарлары мен шәкірттері секілді бүгін де бүкіл жахандық әлемге, әлемнің әрбір бұрышына оның сәулесін, аманаты мен махаббатын алып баратын ұрпақ тәрбиелеуге жауапты. Университет осы себепке байланысты осында салынды. Сондықтан Ахмет Ясауи университетінің жетістігі ДАВУТОҒЛУ: «Жаңа кезең біздің жаңа кезеңдегі жетістігіміздің белгісі болады. Мүлдем ойлай алмаймын, бірақ университеттің сәтсіздігі барлығымыздың сәтсіздігі болады. Мойндарыңызда үлкен жауапкершілік бар, ауыр жүк бар. Арғы дүниеде басталуда, достар... аманатты жеткізген Арыстан Баба, кейін ол аманатты бізге дейін жеткізген Ахмет Ясауи барлығымыздан есеп Бұл кезеңнің рухани алады. Ахмет Ясауи университеті әлемнің ең сапалы білімін беруі тиіс, ең үздік шәкірттерді жетілдіруі тиіс, ең сәулесі Ахмет мықты ғылым адамдарын осында тартуы тиіс. Иншаллаһ, осылардың барлығын жүзеге асыру үшін Ахмет Ясауи университетінің қызмет етуге дайынбыз. Ясауи.» Бұдан былай енді өзім оқытушысы болған осы университетте ең жақын мерзімде Ахмет Ясауи туралы лекция оқығым келеді. Мейлі осында болайын, мейлі әлемнің қандай да бір бұрышында... Ахмет Ясауи университетіне қашан бір нәрсе қажет болса, ректорымыз, ректор өкіліміз, Өкілетті Кеңес төрағамыз менімен осы жердегі оқытушы ретінде хабарласа алады. Енді осы жаңа кезеңнің ерекшеліктеріне біраз тоқталайын. 91 жылдан бері Кеңес Одағының ыдырауымен, Орталық Азия республикаларымыздың, бауырлас республикаларымыздың тәуелсіздіктеріне қол жеткізулерімен бірге басталған кезеңде 20 жыл ішінде ірі өзгерістер болды. Үш маңызды өзгеріс үдерісі болды: геосаяси өзгеріс, геомәдени өзгеріс және геоэкономикалық өзгеріс. Қазір Орталық Азия аймағы жолайрықта тұрған, алдында екі тағдыр жатқан аймақ... Не ыстық теңізге қарай, теңізге жабық бұл аймақтан әрекет етіп, үлкен мемлекеттер құрасыз, не басқа үлкен мемлекеттердің ықпалында қаласыз. Осы аймақтан әрекет етіп құрылған Салжұқтар, Темір кезіндегі Темір империясы, Бабыр және бүкіл Еуразияға жайылған мемлекеттіліктер не бір түзім құрған, не басқа елдердің, басқа ірі империялардың ұмтылыстарының құрбаны болған. Қазір бұл аймақта соңғы екі жүз жылдан бері алғаш рет жаңа саясат пайда болды: Тәуелсіз Орталық Азия мемлекеттері... Қазір қырғиқабақ соғыс геосаясатының ыдырауымен жаңа мәселелермен бірге негізінде жаңа мүмкіншіліктер де пайда болды. Біздің бұл жаңа геосаясатты дұрыс түсінуіміз керек. Орталық Азияның ыдыраған құрылымдарын біріктіріп, үлкен саяси ұлыс айналасында барлық мемлекетердің тең дәрежеде бауырмал түрде өмір сүретін және бір мұраттың айналасында ынтымақтасатын жаңа бір кезеңнің жүзеге асуы керек. Геомәдени өзгеріс болып жатыр. Бұл геомәдени өзгеріс барысында болмыстар қайта қалыптасуда. Десе де, бұл болмыстар бірін бірі бөлектеп, бірін бірі шеттететін болмыстар ретінде дамымауы тиіс. Қазақ болмысы, өзбек болмысы, түркімен болмысы, қырғыз болмысы, ұйғыр, татар, ахыска, осы барлық болмыстардың жаңа және кең ұғымның ішінде ортақ бір мұратқа жұмылулары керек. Ыдыраған экономикалық құрылымдар Жібек Жолы айналасында қайтадан бірігу бағытына түсті. Орталық Азия өркениетінің, үлкен өркениет қалаларының құрған Самарқант, Бұхараның өрлеген кезеңін саралағанымызда, Орталық Азияның Азия мен Еуропа арасындағы Жерорта теңізіне дейінгі ұласатын белдеудегі бүкіл сауда жолдарын бақылауда ұстағандарын көресіздер. Қырғиқабақ соғыс экономикасы бұл жолдарды кесіп тастады. Кеңес Одағы экономикалық құрылымы ішінде, алпауыт құрылымның ішінде шикі зат өндірілетін өңірлер мен өнеркәсіп өндірісі бір бірінен бөлінді. Бөлшектелген экономика пайда болды. Енді қайтадан үлкен экономикалық, макро экономикалық жобалар айналасында, бұлардың бір желі айналасында бірігуі керек. Кеше Қазақстанның мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевпен кездесуімде ең көп талқылаған мәселе Баку- Тбилиси-Карс теміржолы желісі мен Қытайдан Қазақстанға, ол жерден Каспий өңіріне жеткен теміржол желісінің бірлесуі жобасы болды. Баяғыда қалайша керуендер Жібек Жолы арқылы осы өңірді гүлдендірген болса, ендігі жерде жүйрік пойыздар, темір жолдар, сауда желілері, әуе жолдары мен ең маңыздысы энергия желілерімен, табиғи газ құбырлары, мұнай құбырларымен ірі және жаңа экономикалық даму кеңістігін қалыптастыруымыз керек. Ендігі күн осы ежелгі орталықтың қайтадан біздің өркениетіміз айналасында қалыптасу күні. Екі жыл бұрын жиырма жылдық тәжірибеге сүйеніп Түрік Кеңесін құрғанда, негізінде осы жаңа кезеңді тұтастай сараптай алатын бір саяси ерік қалыптастыруға тырыстық. Бүгін құрылымы орныққан Түрік Кеңесі Ыстанбұлда жұмыс істеуде. Жаңа айтқан темір жол жобалары мен басқа жобалар Орталық Азияны қайтадан Анадолыға және ары қарай Еуропаға жалғайтын жобалардың жетекшілігін жасаймыз. Осы жаңа өрлеу кезеңінде бір жағынан саяси негізді қалап жатқанда, енді бір жағынан осы саяси негіздің саналық тұрғыдан және жастар тұрғысынан толықтыруды жоспарлауға мәжбүрміз. Ахмет Ясауи университетінің миссиясы міне осы сананы қайта қалыптастыру миссиясы болып табылады. Бұдан былай тағдырларды бірлестіруге және бұл тағдырлардан жаңа және ортақ кең кеңістік қалыптастыру қажеттілігі туындап отыр. Біз Түркия ретінде жауапкершілігімізді сезінудеміз. Біздің бауырларымыздың бізді сағынышпен күткендігін сезінудеміз. Және осыдан туындайтын саяси миссияны орындау қажеттілігін де сезінудеміз. Сондықтан біздің Орталық Азия саясатымыз тек бір аймақтық саясат емес, негізінде бұл құрылыстың басталған жерінен қайтадан қалыптастыра отырып жүзеге асыру әрекеті. Осы тұрғыдан Түркия мен Қазақстанның арасында соңғы жылдарда үлгі алынатын модел ретінде дамып жатқан қатынас негізінде басқа елдермен де іске асуы керек. Мақсатымыз мынау: Орталық Азия республикаларының әрқайсысы ұлттық деңгейде күшті елге айналып, өз аяқтарында тұрулары, экономикалық инфрақұрылымдарын құрулары. Ұлттық болмыстарын бөлетіндей емес, AYHABER 13

16 KONUŞMALAR DAVUTOĞLU: "Biz Ahmet Yesevi ocağından beslenmiş bir geleneği temsil ediyoruz. Bizim milletimiz belli konjonktürlerde ortaya çıkmış bir millet değildir. Bizim milletimiz asırlar içinde olgunlaşa olgunlaşa gelişmiş büyük bir kültürü, büyük bir irfanı taşıyan bir millettir. Türkiye Cumhuriyeti devletinin bütün mazlum milletlere ama o mazlum milletlerin yanında bütün kardeş milletlere de mesajı şudur: Bizim dostluğumuz kıymeti bilindiğinde büyük bir dostluktur, çünkü biz her zaman dostlarımızın yanında oluruz." rak dünyada yerlerini alsınlar. Ulusal düzeydeki meydan okuma bu. Emin olun Birleşmiş Milletler genel kurul toplantısına gittiğimizde ya da herhangi uluslararası bir toplantıya gittiğimizde gözümüz ayyıldızlı bayrağı nasıl arıyorsa Kazakistan bayrağını da, Özbekistan bayrağını da, Kırgızistan bayrağını da, Türkmenistan bayrağını da, Azerbaycan bayrağını da öyle arıyor. Bizim son dönemde, ne zaman herhangi bir kardeş Türk Cumhuriyetinin ihtiyacı olmuşsa, büyükelçiliklerimize gönderdiğimiz talimat açıktır. Bulunduğunuz yerlerde eğer Kazakistan büyükelçiliği yoksa bütün Kazak vatandaşları Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı muamelesi görecektir. Kazakistan 2017 Expo için müracaat ettiğinde, Astana için genelge yolladık bütün büyükelçiliklere Nasıl İzmir Exposu için lobi yapıyorsanız, nasıl İzmir in dünyada tanınması için çaba sarfediyorsanız Astana için de aynı çabayı göstereceksiniz. Bizim için Almatı ile İzmir in, Türkistan ile Konya nın, Astana ile Ankara nın hiçbir farkı yoktur. Semerkant la Buhara nın da farkı yoktur. Bugün bazı sıkıntılar yaşıyor olabiliriz ama ne olursa olsun bütün hedefimiz, bizim bu kardeşlik etrafında yeni dönemi anlamamız ve yeni bir inşa faaliyeti içine girmemizdir. Zihinleri yeniden inşa edeceğiz, toplumları yeniden inşa edeceğiz. Devletlerimizi yeniden inşa ederek, restore ederek güçlendireceğiz. Bölgesel faaliyetleri birlikte hayata geçireceğiz. Büyük onur duyuyorum. Bu Kazakistan ziyaretim iki sebepten önemlidir. Birisi ikili ziyaret ve bu bağlamda Ahmet Yesevi Üniversitesini ziyaret. Bir diğeri de Almatı da Afganistan ile ilgili İstanbul Sürecinin üçüncü bakanlar kurulu toplantısını yapmak. İstanbul Süreci, iki sene önce bizim Türkiye de başlattığımız Türkiye nin öncülüğünde başlayan bir süreç. İkinci toplantısı Kabil de yapıldı. Üçüncü toplantısı Almatı da yapıldı. Afganistan ve komşularını bir araya getiren bir süreç. Sayın Nazarbayev toplantıyı açarken İstanbul Süreci nin üçüncü toplantısı için Almatı ya hoş geldiniz dediğinde büyük gurur duydum. İstanbul ve Almatı bir projede birleşmişti. Türkiye ve Kazakistan Afganistan için birlikte çalışıyor. İşte görmek istediğimiz birliktelik bu. İnşallah önümüzdeki dönemde hem bu devletler yirmi yıllık tecrübe ışığında kendi iç bütünlüklerini kuvvetlendirerek, kendi siyasal yapılarını derinleştirerek, ekonomik alt yapılarını güçlendirerek, ki Kazakistan bunların en güzel bir örneğidir, dünyada hak ettikleri yerleri alacaklardır. İnşallah mamur şehirler inşa etmiş medeniyetimizin merkezi olan bu coğrafya, ekonomide yükselen yıldız bir coğrafya olacaktır. Bunu birlikte yapacağız. İnşallah bu kardeş milletlerin bayrakları yan yana bütün dünyada onurla dalgalanacaktır. Yeni bir dönem başlıyor arkadaşlar bu dönemin manevi ışığı Ahmet Yesevi dir. Bizim görevimiz bu dönemin hakkını vermek. İşte sizler adına yürütmekte olduğumuz dış politikanın temelindeki, dünyanın neresinde mazlum varsa ona sahip çıkma ideali de, Ahmet Yesevi den beslenen bir idealdir. Somali de bir mazlum varsa, bir garip varsa Ahmet Yesevi den beslenmiş olan bizler ona sahip çıkacağız. Filstin de bir garip varsa, onun gözyaşlarını biz paylaşacağız. Bosna da bize sahip çıkan biri yok mu? diyen biri varsa Blagay Tekkesi adına biz buradayız diyeceğiz. Myanmar da dünya bizi terketti bize bakan biri yok mu? diyen biri varsa; bir muktedir devletin sesini duymak isteyen biri varsa, evet biz yanınızdayız diyeceğiz. Çünkü biz Ahmet Yesevi ocağından beslenmiş bir geleneği temsil ediyoruz. Bizim milletimiz belli konjonktürlerde ortaya çıkmış bir millet değildir. Bizim milletimiz asırlar içinde olgunlaşa olgunlaşa gelişmiş büyük bir kültürü, büyük bir irfanı taşıyan bir millettir. Türkiye Cumhuriyeti devletinin bütün mazlum milletlere ama o mazlum milletlerin yanında bütün kardeş milletlere de mesajı şudur: Bizim dostluğumuz kıymeti bilindiğinde büyük bir dostluktur, çünkü biz her zaman dostlarımızın yanında oluruz. Afganistan da, benim doğduğum beldenin, Konya nın manevi mimarı Mevlana Celaleddin-i Rumi nin de doğduğu Belh e gittiğimde, Belh Valisi hâlâ üzerinde sorumluluğunu derin bir şekilde hissettiğim bir talepte bulunmuştu. Dedi ki; Sayın Bakanım, bize Mezar-ı Şerif te, ki aynen Türkistan gibi kutsal bir şehirdir, Horasan ın merkezidir, okul lazım, cami lazım, hastane lazım. Bir gazeteci daha sonra oradan bana şunu sordu: Sayın Bakanım Belh Valisi öyle istiyor ki sanki Belh Valisi değil de Konya Valisi. Evet dedim, çünkü Konya ne kadar bize aitse Belh de o kadar bize aittir. Konya Valisi benden bir şey talep etme hakkına ne kadar sahipse Belh Valisinin de o kadar hakkı vardır. Şimdi burada Türkistan Valisine de söylüyorum onun da o hakkı var. Çünkü biliyoruz ki buradaki kardeşlerimiz Anadolu daki kardeşlerine belki bazı zorlukları görerek talepte bulunmaktan çekinebilir ama hiçbir şey yakıştırmazlar, acziyet yakıştırmazlar. Bizim devlet geleneğimiz iki şeyi bir arada barındırdığında büyük bir adalet dağıtmıştır. Şefkat ve kudret Şunu size teminen söylüyorum artık sırtınızı dayayacağınız öyle bir Türkiye Cumhuriyeti devleti var ki hem kudretlidir, hem şefkatlidir. İnşallah bir daha Mustafa Çokay lar bu toprakları terketmek zorunda kalmaz. Ama o zaman terkettikleri gibi Türkiye Cumhuriyeti devletine yönlerini döndüklerinde bilsinler ki onlara her zaman sahip çıkacak Anadolu daki kardeşleri olacaktır. Nasıl siz burada sahipsiz değilseniz, biz de Anadolu da sırtımızı dağ gibi Orta Asya ya dayamış, bu büyük geleneğe dayamış bir millet olarak, kendimizi daha güvende hissediyoruz. Madem ki arkamızda bu büyük gelenek var, gönlümüzde Ahmet Yesevi, arkamızda Altay Dağları, Tanrı Dağları ve Maveraünnehir var hiçbir mavera bizi esir alamaz. İnşallah bu yeni inşa döneminde heğ beraber omuz omuza bir büyük medeniyetin çocukları olarak, bütün insanlığa Ahmet Yesevi nin mesajını iletmeye devam edeceğiz. Ve bizim nesillerin çektiği ayrılığı, yaşadığı hasreti bir daha bizden sonraki nesiller yaşamayacak. Ahmet Yesevi Üniversitesinden yetişecek olan bu genç kardeşlerime devraldıkları emaneti çok daha ileri burçlara taşıma mesajını iletiyorum. Her zaman onların yanında olduğumu bilmelerini taahhüt ediyorum ve inşallah en kısa zamanda Ahmet Yesevi nin bir dönemlik dersini vermek üzere buraya Ahmet Yesevi yurduna tekrar gelmeyi ümit ediyorum. Arkadaşlarım güzel bir mesaj ilettiler, bunu da söyleyeyim müsadenizle. Yurt Dışı Türkler Başkanlığımız var biliyorsunuz. Şimdi Kemal Yurtnaç Bey burada, Yurt Dışı Türkler Başkanlığımız bu sene 20 öğrenciye bir Balkan turu yaptıralım, Gül Baba ya kadar. Siz seçin 20 öğrenciye önce Anadolu da bir kısa Bursa, İstanbul sonra da Edirne ye Üsküp e, Bosna ya ve Budin e, Budapeşte ye gönderelim. Allah hepinize bu emaneti taşıma gücü versin! Devletimizi milletimizi daima aziz eylesin, hem Türkiye yi hem Kazakistan ı! 14 AYHABER

17 KONUŞMALAR біріктіретіндей қалыптастырулары. Мықты саяси құрылымдар ретінде әлемдегі орындарын алулары. Ұлттық деңгейде мәселе осы. Шын жүректен мынаны айтайын, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының басқосуына барғанымызда, немесе қандай да бір халықаралық жиналысқа барғанымызда, көзіміз қалайша ай жұлдызды байрақты іздесе, Қазақстанның байрағын да, Өзбекістанның байрағын да, Қырғызстанның байрағын да, Түркіменістанның байрағын да, Әзірбайжанның байрағын да солай іздейді. Бір бауырлас түркі республикасының қажеттілігі туындаған жағдайда, біздің соңғы кезеңдерде елшіліктерімізге берген нұсқауымыз анық: Орналасқан жеріңізде, егер Қазақстанның елшілігі болмаса, Қазақстан азаматтары Түркия Республикасы азаматтары ретінде қаралады. Қазақстан 2017 EXPO көрмесін өткізу үшін өтініш білдіргенде, елшіліктерімізге Астана туралы хабарландыру тараттық: Измирдің EXPO көрмесі үшін лобби істерін жүргізгендеріңдей, Измирдің әлемде танылуына күш жұмсағандарыңдай, Астана үшін де сондай күш жұмсаңдар. Біз үшін Алматы мен Измирдің, Түркістан мен Конияның, Астана мен Анкараның ешқандай айырмасы жоқ. Самарқантпен Бұхараның да айырмасы жоқ. Бүгін кейбір қиыншылықтарға жолыққан болуымыз мүмкін, десе де бар мақсатымыз осы бауырмалдық негізінде жаңа кезеңді ұғынуымыз және жаңа бір қалыптасу шараларына кірісуіміз. Саналарымыз бен қоғамдарымызды қайтадан қалыптастырамыз, мемлекеттерімізді жаңадан тұрғызамыз, жөндеуден өткізіп күшейтеміз. Аймақтық шараларды бірге жүзеге асырамыз. Мен үшін үлкен мәртебе. Осы жолғы Қазақстан сапарым екі себепке байланысты маңызды. Біріншіден, екі жақты сапар және осы орайда Ахмет Ясауи университетіне сапарым. Екіншіден, Алматыда Ауғаныстанға қатысты «Ыстанбұл үдерісі Сыртқы істер министрлері жиналысының» үшінші басқосуына қатысу. Ыстанбұл үдерісі екі жыл бұрын біздің Түркияда басталған, Түркияның бастамасымен басталған бір үдеріс. Екінші басқосуы Кабулда болды. Үшінші басқосу Алматыда болды. Ауғаныстан мен көршілерінің басын қосатын үдеріс. Құрметті Назарбаев басқосуды ашып жатқанда, «Ыстанбұл үдерісінің үшінші басқосуы үшін Алматыға қош келдіңіздер» дегенінде масаттанып кеттім. Ыстанбұл мен Алматы бір жобамен бірлескен еді. Түркия мен Қазақстан Ауғаныстан үшін бірге жұмыс істеуде. Міне көргіміз келіп жүрген ауызбіршілік осы. Иншаллаһ, алдымыздағы кезеңде де әрі осы мемлекеттер жиырма жылдық тәжірибелеріне сүйеніп, өз іш тұтастықтарын күшейтіп, өз саяси құрылымдарын орнықтырып, экономикалық негіздерін нығайтып, осы арада Қазақстан тамаша үлгі екенін айта кету керек, әлемдегі лайық орындарын алады. Иншаллаһ, гүлденген қалаларды тұрғызған өркениетіміздің орталығы болған осы аймақ экономикада жұлдызы жанған аймаққа айналады. Бұны бірге жасаймыз. Иншаллаһ, осы бауырлас ұлттардың тулары бүкіл әлемде қатар тұрып желбірейтін болады. Жаңа кезең басталуда, достар. Бұл кезеңнің рухани сәулесі Ахмет Ясауи. Біздің міндетіміз осы кезеңге лайық істерді атқару. Міне сіздер үшін жүргізіп жатқан сыртқы саясатымыздың негізіндегі, әлемнің қай жерінде бір жәбір көрген бар болса, соған қол ұшын беру түсінігі Ахмет Ясауиден бастау алады. Сомалида бір жәбір көрген бар болса, бір ғаріп бар болса, Ахмет Ясауиден сусындаған біздер оны бауырымызға басамыз. Палестинада бір ғаріп бар болса, оның көзжасына біз ортақ боламыз. Боснияда «бізге пана болатын ешкім жоқ па?» деген біреу болса, Благай дәргейінің атынан біз бармыз деп айтамыз. Мьянмада «әлем бізді тастап кетті, бізге қарайласатын ешкім жоқ па?» деген біреу болса, өзінен сенімді ықтияр мемлекеттің даусын естігісі келетін біреу болса, «міне біз қасыңыздамыз» дейміз. Өйткені біз Ахмет Ясауи ошағынан бастау алатын дәстүрдің өкілдеріміз. Біздің ұлтымыз белгілі бір жағдаятта пайда болған бір ұлт емес. Біздің ұлтымыз ғасырлар бойы кемелденіп дамыған орасан мәдениеті, зор білігі бар ұлт. Түркия Республикасы мемлекетінің барлық жәбір көрген ұлттарға және сол жәбір көрген ұлттарға қоса барлық бауырлас ұлттарға айтар сөзіміз мынау: біздің достығымыз қадірі білінгенде үлкен достық, өйткені біз әрқашан достарымыздың жанында боламыз. Ауғаныстанда, мен туылған өңірдің, Конияның рухани сәулетшісі Мәулана Жәлаледдин Румидің туған жері Балхқа барғанымда, Балх әкімі жауапкершілігін әлі күнге дейін сезініп жүрген бір талабын айтты. Былай деді: «құрметті министрім, бізге Мазари Шарифке, осы арада ол қаланың да тура Түркістандай қасиетті қала екенін, Хорасанның орталығы екенін айта кетейін, мектеп керек, мешіт керек, аурухана керек». Кейінірек бір журналист маған былай деп сұрады: «құрметті министрім, Балх әкімінің сөзіне қарасаң, Балх әкімі емес, Конияның әкімі секілді талап етті ғой». Ия деп жауап бердім, өйткені Кония қаншалықты бізге тән болса, Балх та бізге соншалықты тән. Кония әкімі менен бір нәрселерді талап ету құқығы қаншалықты болса, Балх әкімінің де хұқығы соншалық. Енді осы жерде Түркістан әкіміне де айтайын, оның да соншалықты құқығы бар. Өйткені бұл жердегі бауырларымыз Анадолыдағы бауырларына бәлкім кейбір қиыншылықтарға байланысты талабын айтпауы мүмкін, ал бірақ мүшкілдікті жарастырмайды. Біздің мемлекеттілігіміз екі нәрсенің басын қосқанда әділет орнатқан: олар мейірім мен құдірет. Мынадан сенімді болуларыңызды өтінемін: бұдан былай арқаларыңызды сүйей алатын әрі мейірімді, әрі құдіретті Түркия Республикасы бар. Иншаллаһ, Мұстафа Шоқайлар бұл жерлерді тастап кетуге мәжбүр болмас. Сол заманда кетуге мәжбүр болғандарындай, Түркия Республикасы мемлекетіне бағыттарын бұрса, оларды әрқашан қолдайтын, ие болатын Анадолыдағы бауырлары болатынын білсін. Сіздердің арқа сүйерлеріңіз бар болғанындай, біз де Анадолыда арқамызды таудай Орталық Азияға сүйеген, осы ұлы дәстүрге сүйенген бір ұлт ретінде өзімізді қауіпсіз сезінеміз. Арқамызда осы ұлы дәстүр болғандықтан, көңілімізде Ахмет Ясауи, артымыда Алтай тауы, Тәңір тау мен Мәуеренахр бар болғандықтан, бізді ешқандай тасқын ала алмайды. Иншаллаһ, осы жаңа құрылу кезеңінде бәріміз бірге, иық сүйесіп, бір өркениеттің балалары ретінде бүкіл адамзатқа Ахмет Ясауидің үндеуін жаюды жалғастырамыз. Және біздің буынның тартқан қиыншылығын, қасіретін, бөлек қалуды бізден кейінгі ұрпақтар көрмейтін болады. Ахмет Ясауи университетінен жетіліп шығатын осы жас бауырларыма мұраға алған аманаттарын бұдан да биік белестерге жеткізулерін тілеймін. Барлық кезде олардың қастарында болатындығымды білулерін қалаймын және иншаллаһ ең жуық уақытта Ахмет Ясауидің бір семестрлік дәрісін беру үшін осында Ахмет Ясауи еліне қайта келуге үміт етемін. Әріптестерім жақсы бір сүйінші хабар жеткізді, рұқсат етсеңіздер оны да айтып өтейін. Өздеріңізге мәлім, Түркияда Шетелдік түріктер мен туыстас қауымдастықтар басқармасы бар. Қазір Кемал Юртнач мырза осы жерде, Шетелдік түріктер басқармамыз осы жылы 20 студентті Гүл Бабаға дейін Балкан елдерін аралатады. 20 студент таңдаңыздар. Оларды алдымен Анадолыда Бурса, Ыстанбұл, кейін Эдирне, Үскүп, Босния мен Будинге, Будапештке жолдайық. Аллаһ Тағала барлығыңызға осы аманатты алып жүруге күш берсін! Мемлекетіміз бен халқымызды, Түркия мен Қазақстанды мәңгі үстем қылсын! ДАВУТОҒЛУ: «Біз Ахмет Ясауи ошағынан бастау алатын дәстүрдің өкілдеріміз. Біздің ұлтымыз белгілі бір жағдаятта пайда болған бір ұлт емес. Біздің ұлтымыз ғасырлар бойы кемелденіп дамыған орасан мәдениеті, зор білігі бар ұлт. Түркия Республикасы мемлекетінің барлық жәбір көрген ұлттарға және сол жәбір көрген ұлттарға қоса барлық бауырлас ұлттарға айтар сөзіміз мынау: біздің достығымыз қадірі білінгенде үлкен достық, өйткені біз әрқашан достарымыздың жанында боламыз.» AYHABER 15

18 TOPLANTI Dünya Türkologları üniversitemizin konuğu oldu Әлем түркологтары университетте бас қосты Türkoloji Kongresi 20 ye yakın ülkeden 120 Türkoloğun buluşma adresi oldu. Kültürel Etkileşim ve Medeniyetler İttifakı ana temasıyla gerçekleştirilen kongrede 140 bildiri sunuldu. V. Uluslararası Türkoloji Kongresi 20 ye yakın ülkeden 120 bilim adamının katılımıyla gerçekleştirildi İlki 9-12 Ekim 2002 tarihleri arasında düzenlenen Uluslararası Türkoloji Kongresi nin beşincisi, Nisan 2013 tarihleri arasında Türk Dünyası nın ruhani başkenti Türkistan da, Orta Asya nın sayılı bilim merkezlerinden biri olma yolunda ilerleyen Ahmet Yesevi Üniversitesi çatısı altında Kültürel Etkileşim ve Medeniyetler İttifakı ana temasıyla gerçekleştirildi. Türkiye ve Kazakistan başta olmak üzere Azerbaycan, Çin, Gürcistan, İran, Tataristan, Tacikistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Karakalpakistan, Çuvaşistan, Hakasya, Altay Cumhuriyeti, Saha Cumuriyeti, Moğolistan ve Yemen den gelen 120 Türkolog un katıldığı kongrede ana temanın yanında Türkolojinin güncel meseleleri masaya yatırıldı. V. Халықаралық Түркология конгресі 20-ға жуық елден келген 120 ғалымның қатысуымен өтті Алғашқысы 2002 жылы 9-12 қазан аралығында өткізілген Халықаралық Түркология конгресінің бесіншісі 2013 жылы сәуір аралығында түркі әлемінің рухани астанасы Түркістан қаласында Орталық Азияның атаулы ғылым орталықтарының біріне айналу жолында ілгерлеген Ахмет Ясауи университетінің шаңырағында «Мәдени ықпалдастық және өркениеттер бірлігі» тақырыбымен өтті. Түркия және Қазақстаннан бастап, Әзірбайжан, Қытай, Грузия, Иран, Татарстан, Тәжікстан, Қырғызстан, Түрікменстан, Өзбекстан, Қарақалпақстан, Чувашия, Хакасия, Алтай Республикасы, Саха Республикасы, Моңғолия және Йеменнен келген 120 түрколог ғалымның қатысқан конгресте негізгі тақырыппен бірге түркологияның өзекті мәселелері де талқыланды. 16 AYHABER

19 TOPLANTI V. Türkoloji Kongresi nde sunulan bildiriler: Kültürel etkileşim ve değişim Kültürel ilişkiler: Medeniyetler İttifakı / Çatışması Dinler arasındaki diyalog / etkileşim Türk dilinin diğer dillerle etkileşimi Türk Dilleri/Lehçeleri arasındaki etkileşim Türk edebiyatları arasındaki etkileşim Türk edebiyatlarının diğer edebiyatlarla etkileşimi Türk Halklarının folkloru arasındaki etkileşim Türk Halklarının çevre kültürlerle etkileşimi Kongre nin konukları 18 Nisan Perşembe günü Türkistan a geldiler. 19 Nisan daki kongre açılışı öncesinde Bahçeşehir Üniversitesi Medeniyet Araştırmaları Merkezi (MEDAM) tarafından hazırlanan Batı ya Doğru Akan Nehir adlı fotoğraf sergisi düzenlendi. Serginin açılışını Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata Nevşehir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Filiz Kılıç ile birlikte yaptı. Kongrenin açılışı, Kültür Merkezi Büyük Salonda saat da gerçekleştirildi. Türkiye ve Kazakistan millî marşlarının okunmasıyla başlayan kongrede, AYÜ Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata ve AYÜ Rektörü Prof. Dr. Lesbek Taşimov birer konuşma yaptı. Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata, Ahmet Yesevi Üniversitesi olarak birbirinden değerli bilim insanlarını Türkistan gibi kutsal bir şehirde beşinci kez ağırlamaktan onur ve sevinç duyduklarını dile getirdi. Horata, kongrenin temasını temel aldığı konuşmasında kültürler arasındaki etkileşimin kaçınılmazlığı ve sü- V. Түркология конгресінде мына тақырыптар бойынша баяндамалар жасалды: Мәдени ықпалдастық және алмасу Мәдени байланыстар: өркениеттер бірлігі /қақтығысы Дінаралық диалог / ықпалдастық Түркі тілінің өзге тілдермен ықпалдастығы Түркі тілдері / диалектілері арасындағы ықпалдастық Түркі әдебиеттері арасындағы ықпалдастық Түркі әдебиетінің өзге әдебиеттермен ықпалдастығы Түркі халықтары фольклорларының арасындағы ықпалдастық Түркі халықтарының көрші халықтардың мәдениеттерімен ықпалдастығы Конгреске қатысушылар 18 сәуір бейсенбі күні Түркістанға келді. 19 сәуір күні конгресс ашылуынан бұрын Бахчешехир университеті Мәдениет зерттеулері орталығы (MEDAM) тарапынан «Батысқа қарай аққан өзен» атты сурет көрмесі ұйымдастырылды. Көрмені Ахмет Ясауи университеті Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората Невшехир университеті ректоры профессор доктор Филиз Кылычпен бірге ашты. Конгрестің ашылу салтанаты Мәдениет орталығының үлкен залында сағат да өтті. Түркия және Қазақстанның әнұрандарының орындалуымен бастаған конгресте Ахмет Ясауи университеті Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората және Ахмет Ясауи университетінің ректоры профессор доктор Лесбек Ташимов баяндама жасады. Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората бірінен бірі қымбатты ғалымдардың Түркістан сияқты киелі Түркология конгресінде 20-ға жуық елден келген 120 ғалым бас қосты. «Мәдени ықпалдастық және өркениеттер бірлігі» атты конгресте 140 баяндама жасалды. Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman HORATA AYHABER 17

20 TOPLANTI HORATA: "Faydalı faydasız her şeyi alan kültürlerin durumu, sera gazlarıyla kaplanan atmosferin hâline benzer bir başka ifadeyle de Kazakistan ın 2050 Stratejisi nde vurgulandığı üzere kültürün genetiğinin bozulmasına sebep olur." ХОРАТА: «Керекті керексіз бар дүниені сіңірген мәдениеттердің жағдайы жылыжай газдарына толы ортаға ұқсайды, яғни Қазақстан-2050 Даму Стратегиясында баса айтылғандай, мәдениет генетикасының мутациялануына себеп болады». rekliliğine işaret etti. Prof. Dr. Horata Bu süreçte önemli olan, bir kültürün kendine ait değerlerinin, ölçütlerinin olmasıdır. Faydalı faydasız her şeyi alan kültürlerin durumu, sera gazlarıyla kaplanan atmosferin hâline benzer; bir başka ifadeyle de Kazakistan ın 2050 Stratejisi nde vurgulandığı üzere kültürün genetiğinin bozulmasına sebep olur. dedi. Kültürel yapının, özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinden itibaren gelişen bilgi ve iletişim çağıyla birlikte yoğun bir değişme / gelişme sürecine girdiğini vurgulayan Horata; bu süreçle birlikte kültürel farklılıklar ve zenginliklerin yok olmaya, insanların bireylikten çıkıp sınırları kendi dışında çizilen bir kitlenin parçası hâline gelmeye başladığını kaydetti. İnsanlığın renksiz, homojen küresel bir kültüre doğru gittiği günümüzde kâr ve tüketim amaçlı üretim şeklinin kültürü hızla endüstriyel bir sektör hâline getirdiğini söyleyen Horata; Tüketmek için üretenle tüketmek için yaşayanı buluşturmayı amaçlayan bu anlayış, kendine özgü bir yaşam ve kimlik tarzını da ortaya çıkarmıştır. Bu süreçte, dünyalılık bilinci, kültürlerarasılık gibi diğer kültürlerle ilişkilerde kültürel bütünleşme süreçlerini seçmeyi ifade eden kavramlar düşünce tarihindeki yerlerini alırlarken; Soğuk Savaş sonrasında ideolojik ayrışmaların yerini kültürel ayrışmalara bıraktığı varsayımından hareketle, Batı tarafından kendileri gibi olmayan medeniyetler yeni düşmanlar olarak ilan edilmiştir. Bu tez, ekonomik ve kültürel küreselleşmenin heyecanıyla dünya vatandaşlığı ve küresel bir medeniyet hayaline kapılanlar arasında bir şok etkisi yaratmıştır. diye konuştu. Horata sözlerine şöyle devam etti: Bu gelişmeler yaşanırken, insanlığın beklediği ses en üst düzeyde Türkiye, İspanya ve Kazakistan dan yükselir. Türkiқалада бесінші рет бас қосуы Ахмет Ясауи университетінің абыройын арттырып, қуанышқа бөлегенін білдірді. Хората конгресс тақырыбы негізінде жасаған баяндамасында мәдениеттер арасындағы ықпалдастықтың үнемі дамып отыратын әрі кедергі танымайтын үдеріс екендігіне тоқталды. Профессор доктор Осман Хората «Бұл үдерістегі маңызды мәселе, бір мәдениеттің өзіне тән құндылықтарының, өлшемдерінің болуы. Керекті керексіз бар дүниені сіңірген мәдениеттердің жағдайы жылыжай газдарына толы ортаға ұқсайды, яғни Қазақстан-2050 Даму Стратегиясында баса айтылғандай, мәдениет генетикасының мутациялануына себеп болады» деді. Мәдени құрылымның, әсіресе ХХ ғасырдың соңғы ширегінен бастап дамыған ақпарат және коммуникация дәуірімен бірге өзгеріс/даму үдерісіне бастағанын баса айтқан Хората, осы үдеріспен бірге бізді басқалардан ерекшелеп тұратын мәдени өзгешеліктеріміз, құндылықтарымыз күн санап солуға айналып, адамдар жеке тұлға болудан қалып, шекаралары бізден тыс сызылған тобырдың бір бөлігіне айнала бастағанын айтты. Адамзаттың бір бірінен айнымайтын, бір қалыптан шыққан жаһандық мәдениетке бет бұрған шағында түсім ойлау мен тұтыну мақсатында өндіру формасы мәдениетті қысқа уақыттың ішінде өндірістік секторға айналдырып жібергенін баяндаған Хората, «Тұтыну үшін өндірген мен тұтыну үшін өмір сүргенді» кездестіруді мақсат еткен осы түсінік өзіне тән өмір сүру тәсілі мен бет бейне қалыптастырды. Осы үдерісте «жер ғаламшары тұрғынының санасы», «мәдениеттер аралық» сияқты басқа мәдениеттермен қатынастарда мәдени бірігу үдерістерінің таңдалғанын көрсететін ұғымдар ой-пікір тарихында өз орнын алып жатқанда, қырғиқабақ соғыстан кейінгі идеологиялық айырмашылықтардың орнын мәдени айырмашылықтар басатынын болжай отырып, Батыс елдері өзіне ұқсамаған мәдениеттерді өзінің жаңа дұшпаны деп жариялады. Осы пікір, экономикалық және мәдени жаһанданудың толқынымен 18 AYHABER

21 TOPLANTI Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şakir İBRAYEV ye Cumhuriyeti Başbakanı Erdoğan ve İspanya Başbakanı Zapatero, Birleşmiş Milletler Çatısı altında Medeniyetler İttifakı süreci başlatırlar. Bu girişim, kültürler ve medeniyetlerin bir çatışma değil paylaşma, yakınlaşma vesilesi olduğunu, ülkelerin de bunu hayata geçirebilmek için harekete geçmeleri iradesini ortaya koymayı ifade eder yılının Dinler ve Kültürler Arası Yakınlaşma yılı olarak ilan edilmesinde öncülük yapan Kazakistan da, bizzat Nazarbayev in öncülüğünde dinler arasındaki diyalogla ilgili önemli toplantılara ev sahipliği yaparak bu konuda aktif bir rol üstlenir. Kazakistan ın 2050 Stratejisinde, kültür ve medeniyetler diyaloğuna sadakatle bağlılık vurgulanarak, bu konuda Doğu ve Batı medeniyeti arasında bir köprü olma hedefi tüm dünyaya ilan edilir. Oturumlara geçilmeden önce, Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Şakir Ibıraev (Kazakistan), Nevşehir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Filiz Kılıç, Prof. Dr. Kamil Veliev (Azerbaycan), Prof. Dr. Sırtbay Musaev (Kırgızistan), Prof. Dr. Mamatkuli Juraev (Özbekistan), Prof. Dr. Abdusattor Nuraliev (Tacikistan), Doç. Dr. Berdi Sariev (Türkmenistan), Doç. Dr. Ekaterina Çandieva (Altay), Prof. Dr. M. D. Edilbaev (Başkurdistan) birer selamlama konuşması yaptılar. V. Türkoloji Kongresi iki gün süresince, eş zamanlı olarak, Kaşgarlı Mahmut, Yunus Emre, Muhammet Fuzuli, Manas salonlarında gerçekleştirilen dört oturumla yürütüldü. Açılış oturumunda kongrenin ilk bildirisini AYÜ eski rektör yardımcılarından Prof. Dr. Şefaattin Severcan, Medeniyetler İttifakı ve İslam adlıyla Kazakça olarak sundu. Ardından kongrenin diğer katılımcı bilim adamları kendi seksiyonlarında bildirilerini sundular. 20 Nisan 2013 tarihinde oturum çalışmalarının tamamlanması sonucu, oturum başkanları raporlarını hazırladı ve sonuç bildirgesi hazırlandı. Bildirgenin okunmasının ardından kongre çalışmaları tamamlandı. Nevşehir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Filiz KILIÇ «жер ғаламшарының азаматтығын» және жаһандық мәдениет қиялына шомғандарға қатты әсер етті» деп айтты. Хората сөздерін былай жалғастырды: «Осындай өзгерістер болып жатқанда адамзат күткен дауыс ең жоғары деңгейде Түркия, Испания және Қазақстаннан келді. Түркия Республикасы Премьер-министрі Эрдоған және Испания Премьер-министрі Запатеро Біріккен Ұлттар Ұйымында Мәдениеттер бірлігі үдерісі бастамасын көтерді. Осы бастама, өркениет және мәдениеттердің бір қақтығыстың емес, бөлісу, жақындасудың себебі болғанын, елдердің де осы бастаманы іске асыру үшін әрекет жасау ниетін білдіру болып табылады жылдың діндер және мәдениеттер арасында жақындасу жылы ретінде жариялануында басшылық еткен Қазақстан да, тікелей Нұрсұлтан Назарбаевтың басшылығында діндер арасындағы диалогқа байланысты халықаралық деңгейдегі кездесулер мен басқосуларды ұйымдастырып, осы мәселеде белсенді рөл атқарды. Қазақстан 2050 Даму Стратегиясында өркениет және мәдениет диалогына шын берілгендігі алға тартылып, осы мәселеде Шығыс пен Батыс өркениеті арасында көпір болу мақсаты бүкіл әлемге жария етілді». Отырыс мәжілістеріне өтпестен бұрын Түрік Академиясының Президенті профессор доктор Шәкір Ибраев (Қазақстан), Невшехир университетінің ректоры профессор доктор Филиз Кылыч, профессор доктор Камиль Велиев (Әзірбайжан), профессор доктор Сыртбай Мусаев (Қырғызстан), профессор доктор Маматкули Жураев (Өзбекстан), профессор доктор Абдусаттор Нұралиев (Тәжікстан), доцент доктор Берді Сариев (Түрікменстан), доцент доктор Екатерина Чандыева (Алтай), профессор доктор М.Д.Едильбаев (Башқұртстан) қысқаша сөз сөйледі. V. Түркология конгресі екі күн бойы бір мезгілде Махмұт Қашғари, Юнус Эмре, Мұхаммед Физули, Манас залдарында өткізілген төрт отырыс бойынша жұмыс істеді. Ашылу отырысында конгрестің алғашқы баяндамасын Ахмет Ясауи университетінің ескі Вице-президенттерінен профессор доктор Шефааттин Севержан «Өркениеттер бірлігі жəне ислам» қазақ тілінде жасады. Одан кейін конгреске қатысушы ғалымдар секциялар бойынша баяндама жасады. V. Türkoloji Kongresi iki gün süresince, eş zamanlı olarak, Kaşgarlı Mahmut, Yunus Emre, Muhammet Fuzuli, Manas salonlarında gerçekleştirilen dört oturumla yürütüldü. V. Түркология конгресі екі күн бойы бір мезгілде Махмұт Қашғари, Юнус Эмре, Мұхаммед Физули, Манас залдарында өткізілген төрт отырыс бойынша жұмыс істеді. AYHABER 19

22 TOPLANTI Ahmet Yesevi Üniversitesinde eğitim gören farklı Türk Topluluklarına mensup öğrencilerden oluşan Biy Sultan Dostluk sanat topluluğunun gösterisi görsel bir şölen oldu. Kongre Süresince katılımcılar için Kültür Merkezinde sergilenen, Kazak el sanatları ve Atamura Kulübü tarafından kurulan Kazak-Türk Dostluk otağı (çadırı) ziyaretçilerin ilgisini çekti. Mütevelli Heyet Başkanımız Prof. Dr. Osman Horata kendisiyle yapılan röportajda, Türkoloji Kongrelerinin Türk Dünyası ve Türk Dili açısından önemine işaret ederek bu ilmi faaliyetlerin aksatılmadan devam ettirilmesinin Türk Dünyasına yapılabilecek büyük hizmetlerin başında geldiğini ifade etti. Kendisiyle kongre hakkında yapmış olduğumuz röportajda Azerbaycanlı akademisyen Prof. Dr. Kamil Veliyev, bu tür kongrelerin Türkoloji ilmine ve dolayısıyla da Türk Dünyasının birliğine büyük katkılar sağlayacağını belirterek, hizmetlerinden ötürü kongrede emeği geçen herkese minnettar olduğunu söyledi. Kongre kapsamında katılımcılar Arslan Baba ve Ahmet Yesevi Türbesi Ziyaretlerinde bulundular. AYÜ Rektörü Lesbek Taşimov, katılımcılar onuruna bir yemek verdi. Katılımcılar 21 Nisan Pazar sabahı, Sirderya kıyısında piknik yapma imkânı buldular. Kongrede sunulan bildiriler ise bir kitap halinde yayımladı (bkz. YAYINLAR Sayfası) 20 сәуір күні секция жұмыстары аяқталғаннан кейін секция төрағалары есептерін берді және қорытынды тұжырымдама дайындалды. Қорытынды тұжырымдама оқылғаннан кейін конгресс жұмыстары аяқталды. Ахмет Ясауи университетінде әртүрлі түркі қауымдастықтардан келіп білім алып жатқан студенттерден құралған Би Сұлтан Достық өнер тобының концерті тамашаланды. Конгресс бойынша қатысушылар үшін Мәдениет орталығында ұйымдастырылған қазақ қол өнері көрмесі және Атамұра клубы тарапынан құрылған қазақ-түрік достық киіз үйі қатысушылардың назарын өзіне аударды. Өкілетті Кеңес төрағасы өзімен жасалған сұхбатта түркология конгрестерінің түркі дүниесі және түркі тілдері үшін өте маңызды екенін білдіре отырып, осы ғылыми шараның үздіксіз жалғастырылуы түркі дүниесі үшін жасалатын үлкен қызметтерінің басында келетінін айтты. Әзірбайжаннан келген ғалым, профессор доктор Камиль Валиев өзімен конгресс туралы жасалған сұхбатта, осы сияқты конгрестер түркология ғылымына, сондықтан да түркі дүниесінің бірлігіне үлкен үлес қосатынын айта отырып, конгресс ұйымдастырушыларына алғысын білдірді. Конгресс бағадрламасы бойынша қатысушылар Арыстанбаб және Ахмет Ясауи кесенесін зиярат етті. Ахмет Ясауи университетінің ректоры Лесбек Ташимов қатысушылардың құрметіне ас берді. Қонақтар 21 сәуір жексенбі күні Сырдария бойындағы пикникке барды. Конгресс баяндамалары жинақ ретінде басылды (басылымдар бетін қараңыз) 20 AYHABER

23 Mütevelli Heyet Üyeleri Türkistan da bir araya geldi Өкілетті Кеңес мүшелері Түркістанда бас қосты TOPLANTI 44. Mütevelli Heyet toplantısı Türkistan da yapıldı Өкілетті Кеңестің 44-мәжілісі Түркістанда өтті HORATA: "Çevre düzenlemesi ve sosyal tesislerle ilgili gerekli kararlar alınmıştır. Dil eğitiminin geliştirilmesi ve doktoralı öğretim üyelerinin sayısının arttırılması için de çalışmalarımız devam etmektedir." 24 Mayıs 2013 tarihindeki toplantı Türkiye ve Kazakistanlı üyelerin katılımıyla Türkistan yerleşkesindeki Üniversitemiz Rektörlüğünde gerçekleştirildi. Toplantıya Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata ve üyeler Prof. Dr. Bakıtcan Jumagulov, Prof. Dr. Mustafa İsen, Darhan Minbay, Naci Ağbal, Prof. Dr. Muhittin Şimşek, Aida Kurmangaliyeva, Prof. Dr. Serik Piraliyev, Prof. Dr. Lesbek Taşimov, ile Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, Rektör Yardımcısı Yard. Doç. Dr. İlhami VURAL, Genel Sekreter Ahmet Şevki Zengin, Çimkent Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İmanali Baydevlet, Üniversitemiz Başsaymanı Madina Jılkıbayeva ve Üniversitenin diğer idari personeli katıldı. Toplantının açılışını Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata yaptı. Horata, Ahmet Yesevi Üniversitesinin Nisan ayında Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu nu ağırladığını ve kendisine Üniversite Senatosu tarafından fahri profesörlük ünvanı verildiğini hatırlatarak Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu na bir kez daha teşekkür etti. Başkan Horata, geride kalan altı aylık dönemde Ahmet Yesevi Üniversitesinin V. Uluslararası Tür жылы 24 мамыр күнгі мәжіліс түркиялық және қазақстандық мүшелерінің қатысуымен Түркістандағы университет ректоратында өткізілді Мәжіліске Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората және мүшелер профессор доктор Бақытжан Жұмағұлов, профессор доктор Мұстафа Исен, Дархан Мыңбай, Нажи Ағбал, профессор доктор Мұхиттин Шимшек, Аида Құрманғалиева, профессор доктор Серік Пірәлиев, профессор доктор Лесбек Ташимов және ректор өкілі, профессор доктор Салих Айнұрал, Вице-президент доцент қ.а. доктор Ильхами Вурал, бас хатшы Ахмет Шевки Зенгин, Шымкент медицина факультетінің деканы, профессор доктор Иманәлі Байдаулет, университет бас бухгалтері Мәдина Жылқыбаева және университеттің басқа да әкімшілік қызметкерлері қатысты. Мәжілісті университет Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората ашты. Хората Ахмет Ясауи университетіне сәуір айында Түркия Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлуның келгенін және оған университет Сенатының шешімімен құрметті профессор атағы берілгендігін еске сала отырып, Сыртқы істер министрі Ахмет Давутоғлуға тағы бір рет алғысын білдірді. ХОРАТА: «Айналаны реттеу мен әлеуметтік комплекстерге қатысты қажетті шешімдер қабылданды. Тіл үйретуді дамыту мен доктор атағын алған оқытушылардың санын арттыру үшін жұмыстар жалғасуда.» AYHABER 21

24 TOPLANTI HORATA: "Rektörlüğün dil öğretimine ve öğrenciler arasında dayanışma ve kaynaşmayı sağlayacak faaliyetlere ağırlık vermesi, ders programlarındaki yenileşmeyi tamamlaması ve doktoralı öğretim üyelerinin sayısını arttırması gerekmektedir." koloji Kongresi, Türk Dünyası Âşıklar Şöleni gibi birçok önemli organizasyona ev sahipliği yaptığını vurguladı. Başkanlıkça, tarihinde öğrenci memnuniyet anketinin gerçekleştirildiğini belirten Prof. Dr. Horata, toplantıya katılanlara anket sonuçları hakkında bilgi verdi. 15 soruluk ankete 33 Kazak, 47 Türk ve Türk Dünyasından olmak üzere toplam 80 öğrenci katıldığını söyleyen Horata, anket sonucunda Türkiye ve Türk Dünyasından gelen öğrenciler ile Kazakistan vatandaşı öğrencilerin Üniversiteyle ilgili memnuniyet, beklenti ve sorunlarının değerlendirilme imkânı bulunduğunu kaydetti. Mütevelli Heyet Başkanlığı olarak yoğun bir çalışma süreci geçirdiklerini ifade eden Horata 43. Mütevelli Heyet toplantısı sonrasında Başkanlık olarak gerçekleştirilen diğer önemli faaliyetleri de üyelerin bilgisine sundu. Төраға өткен алты айлық мерзімде Ахмет Ясауи университеті 5-ші Халықаралық түркология конгресі, түркі дүниесі ақындар жиыны сияқты бірқатар маңызды шараны ұйымдастырғанын баса айтты. Басқарма тарапынан жылы студенттер арасында анкета өткізілгенін айтқан профессор доктор Осман Хората мәжіліс қатысушыларына анкета қорытындылары туралы мәлімет берді. 15 сұрағы бар анкетаға 33 қазақ, 47 түрік және түркі дүниесінен келген, жалпы 80 студент қатысқанын білдірген Хората, анкета қорытындысында Түркия және түркі дүниесінен келген студенттер мен қазақстандық студенттердің университетке деген қанағатын, күтілген жұмыстар мен проблемаларды бағалауға мүмкіндік болғанын айтты. Өкілетті Кеңес Басқармасы тығыз жұмыс істегенін білдірген Хората Өкілетті Кеңес 43-мәжілісінен кейін Басқарманың атқарған басқа да маңызды жұмыстары туралы мүшелерге мәлімет берді. Кітапхана құрылысы, автоматтандыру жүйесінің тендері және Еуразия ғылымизерттеу институтының жөндеу жұмыстарына байланысты төрағаның мәліметінен кейін ректораттың атқарған жұмыстары есебі тыңдалды. Профессор доктор Лесбек Та- 22 AYHABER

25 TOPLANTI Kütüphane İnşaatı, Otomasyon Sistemi İhalesi ve Avrasya Araştırma Enstitüsü tadilatıyla ilgili Başkanlık sunumlarının ardından Rektörlük faaliyet raporunun sunumuna geçildi. Prof. Dr. Lesbek Taşimov bir önceki toplantıdan bu yana eğitimöğretim süreci, ilmî-araştırma faaliyetleri, eğitim, kültür, spor, sosyal, üretim ve destek hizmetler ile tanıtım çalışmalarında gelinen noktayı anlattı. Taşimov, Üniversite yerleşkesinde yapılacak sosyal tesisler ve diğer çalışmalara ilişkin de bilgiler verdi. 44.Mütevelli Heyet Toplantısında Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü nün atanmasıyla ilgili Kazakistan Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanlığı kararı da onaylandı. Prof. Dr. Lesbek Taşimov Rektör olarak son kez Mütevelli Heyet toplantısında yer alırken Prof. Dr. Valihan Abdibekov Seydildaoğlu ilk Mütevelli Heyet Toplantısını gerçekleştirdi. Mütevelli Heyetin 44. Toplantısında, öğretim yılında örgün ve açık öğretim, yüksek lisans, doktora öğrenci kontenjanları ve kota dağılımları ile Mütevelli Heyet Başkanlığınca öğretim yılında verilecek lisansüstü eğitim, tıpta uzmanlık eğitimi ve mesleki bilgi, görgü artırma eğitimi burs kontenjanları da belirlendi. Toplantı, kararların imzalanmasının ardından çekilen toplu fotoğrafla sona erdi. шимов осыдан бұрыңғы мәжілістен осы күнге дейін білім беру, ғылыми зерттеу, мәдениет және спорт, әлеуметтік, өндірістік, шаруашылық және университетті таныту салаларында атқарылған жұмыстар туралы мәлімет берді. Ташимов университет қалашығында салынатын әлеуметтік құрылымдар мен басқа да жұмыстар туралы мәлімет берді. Өкілетті Кеңестің 44-мәжілісінде Ахмет Ясауи университеті ректорының тағайындалуына байланысты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің шешімі де бекітілді. Профессор доктор Лесбек Ташимовтың ректор ретінде соңғы рет мәжіліске қатысуымен қатар профессор доктор Уәлихан Әбдібековтың алғашқы Өкілетті Кеңес мәжілісі болды. Өкілетті Кеңестің 44-мәжілісінде оқу жылында қабылданатын күндізгі және сырттай, магистратура, докторантура студент контингенттері және квота таралымы мен Өкілетті Кеңес Басқармасы тарапынан оқу жылында білім алу, медицинада мамандану және кәсіптік білімді арттыру үшін тағайындалатын шәкіртақы контингенттері де белгіленді. Мәжіліс шешімдерге қол қоюдан кейін суретке түсумен аяқталды. ХОРАТА: «Ректораттың тіл үйретуге және студенттер арасында ынтымақтастық пен араласуды қамтамасыз ететін шараларға басымдылық беріп, дәріс бағдарламаларындағы жаңаруды аяқтау мен доктор атағын алған оқытушылардың санын арттыру керек.» AYHABER 23

26 GELİŞMELER Ahmet Yesevi Üniversitesinde bayrak değişimi Ахмет Ясауи университетінде басшылық ауысты Prof. Dr. Lesbek Taşimov rektörlük görevini Prof. Dr. Valihan Seydildaoğlu ABDİBEKOV'a devretti Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörlüğü nde görev değişimi yaşandı. Görev süresi sona eren Prof. Dr. Lesbek Taşimov Rektörlük görevini El-Farabi Kazak Milli Devlet Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Valihan Seydildaoğlu Abdibekov a devretti. Abdibekov, Kazakistan Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanlığının 24 Mayıs 2013 tarihli kararı ile Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Rektörü olarak atandı. Atama Mütevelli Heyetinin 44. Toplantısında onaylandı ve Abdibekov aynı gün göreve başladı. Abdibekov un atanması sonrasında Üniversite çalışanlarının da katıldığı bir devir teslim töreni düzenlendi. Törene, Eğitim ve Bilim Bakanı aynı zamanda Üniversitemiz Mütevelli Heyeti Üyesi Bakıtcan Cumagulov, Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata ve Mütevelli Heyeti üyeleri katıldı. Törende Rektör Abdibekov, Türk halklarını buluşturan bilim yuvasını daha da geliştirmeye, uluslararası seviyede hakettiği konuma ulaşmasına katkıda bulunacağım. dedi. Eğitim ve Bilim Bakanı Bakıtcan Cumagulov ve Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata Abdibekov a çalışmalarında başarılar diledi. Ardından ise Üniversite çalışanları duygularını ifade ettiler. 28 Ocak 2008 tarihinden itibaren beş yıl süreyle Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörlüğü görevini yürüten Prof. Dr. Lesbek Taşimov ise 24 Mayıs 2013 tarihinde Türkistan da yapılan 44. Mütevelli Heyet toplantısında son kez yer aldı. Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata görev süresince yaptığı başarılı çalışmalarından dolayı kendisine teşekkür etti ve teşekkür belgesi verdi. Toplantıda ayrıca, Taşimov a duygusal anlar yaşatan Lesbek Taşimov ile Beş Yıl adlı bir de sunum gerçekleştirildi. Профессор доктор Лесбек Ташимов ректорлық қызметін профессор доктор Уәлихан Әбдібековқа тапсырды Ахмет Ясауи университеті ректоратында қызмет ауысуы орын алды. Қызмет мерзімі аяқталған профессор доктор Лесбек Ташимов ректорлық қызметін әл-фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің проректоры профессор доктор Уәлихан Сейділдәұлы Әбдібековқа тапсырды. Әбдібеков Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінің 24 мамыр 2013 жылғы шешімімен Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің ректоры болып тағайындалды. Тағайындалу Өкілетті Кеңестің 44-мәжілісінде мақұлданды және Әбдібеков сол күні қызметіне кірісті. Әбдібеков тағайындалғаннан кейін университет қызметкерлерінің де қатысуымен салтанатты жиналыс өтті. Жиналысқа Білім және ғылым министрі, сонымен бірге университетіміздің Өкілетті Кеңес мүшесі Бақытжан Жұмағұлов, Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората мен Өкілетті Кеңес мүшелері қатысты. Жиында ректор Әбдібеков «Түркі халықтарын тоғыстыратын білім ұясын әрі қарай дамытуға, халықаралық деңгейде тиісті дәрежесіне жетуіне үлес қосамын» деді. Білім және ғылым министрі Бақытжан Жұмағұлов пен Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората Әбдібековқа жұмыстарында табыс тіледі. Одан кейін университет қызметкерлері сөз алды. 28 қаңтар 2008 жылдан бері бес жыл мерзіммен Ахмет Ясауи университеті ректоры қызметін атқарған профессор доктор Лесбек Ташимов болса 24 мамыр 2013 жылы Түркістанда өткен Өкілетті Кеңестің 44-мәжілісіне соңғы рет қатысты. Университетіміздің Өкілетті Кеңес төрағасы профессор доктор Осман Хората қызмет барысында жасаған табысты еңбектері үшін рахмет айтып, алғыс хат табыстады. Жиында Ташимовты толқытқан «Лесбек Ташимовпен бес жыл» атты презентация қойылды. 24 AYHABER

27 Lesbek Taşimov un Ardından Лесбек Ташимовтың артынан YORUM Prof. Dr. Osman HORATA Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Профессор доктор Осман ХОРАТА ҚҚожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті Өкілетті Кеңес төрағасы Prof. Dr. Lesbek Taşimov'la ilk karşılaşmamız, yeni seçilen Mütevelli Heyet üyeleriyle birlikte bizleri karşıladığı Taşkent Havaalanı nda olmuştu. Baştaki birkaç ay bir kenara bırakılırsa, beş yıl boyunca Ahmet Yesevi Üniversitesinin ağır yükünü Sayın Taşimov la birlikte taşımaya çalıştık. Birlikte son derece büyük, başarılı işlere imza attık. Şüphesiz çok daha fazlasını yapabilirdik, yapmalıydık. Fakat her ikimizin de göreve geldiği yıllar, ne yazık ki üniversitemizin hukuki yapısının tartışıldığı, üst yönetim organlarında güvensizlik ortamının had safhaya çıktığı, kısacası her açıdan üniversitenin büyük kan kaybettiği bir dönemdi. Zor günler yaşadık. Ama yılmadan sorunların üzerine gittik. Son derece radikal kararlar aldık. Üniversiteler arasındaki büyük rekabette geri kalmamak için, üzerimizdeki fazla yükleri atmaya çalıştık. Bir rektör için, bunlar tıpkı evlatlarını kaybetmek gibiydi. Fakat üniversitemiz ve üniversitemizin geleceği için bu acı suyu birlikte içmek zorunda kaldık. Yıllardır çözülemeyen temel, hukuki sorunları çözdük. Üniversitemizle ilgili anlaşmayı imzalatarak her iki ülkenin parlamentolarından geçirdik. Üniversitenin kuruluşundan göreve geldiğimiz zamana kadarki sürede yapılandan daha fazla yatırımın üniversitemize yapılmasını sağladık. Mütevelli Heyet toplantılarını karşılıklı dostane ilişkilerle bir aile buluşmasına dönüştürdük. Kısacası, Ahmet Yesevi Üniversitesinin geleceği konusundaki belirsizliği ve karamsarlığı gidererek üniversitemizi geleceğe güvenle bakan bir kurum hâline getirdik. Şüphesiz bundan sonra da yapacağımız çok şey var. Eksiklerimizi biliyoruz. Rektörlükler, Başkanlıklar hepsi geçici görevler. Ama kalıcı olması gere- Профессор доктор Лесбек Ташимовпен алғашқы кездесуіміз жаңадан сайланған Өкілетті Кеңес мүшелерімен бірге бізді қарсы алған Ташкент әуежайында болды. Профессор доктор Лесбек Ташимовпен алғашқы кездесуіміз жаңадан сайланған Өкілетті Кеңес мүшелерімен бірге бізді қарсы алған Ташкент әуежайында болды. Бастапқыдағы бірнеше айды былай қойғанда, бес жыл бойы Ахмет Ясауи университетінің ауыр жүгін аса құрметті Ташимовпен бірге арқалауға тырыстық. Өте маңызды, табысты істерді бірге атқардық. Әрине одан да артығын жасауымызға болар еді, жасауға тиіс едік. Алайда екеуміз осы қызметтерге тағайындалған жылдарда, өкінішке орай, университетіміздің құқықтық негізі дау болып, жоғарғы басшылардың арасындағы сенімсіздік ең жоғары дәрежеге жеткен, қысқасы, барлық жағынан университеттің әлсіреп жатқан кезеңі еді. Қиын күндер өткіздік. Десе де қайтпай мәселелерді шешуге кірістік. Өте батыл шешімдер қабылдадық. Университеттер арасындағы бәсекеде керіде қалып қоймау үшін үстіміздеге артық жүктерден құтылуға тырыстық. Бір ректор үшін бұл дегеніміз өз балаларынан айрылу секілді. Бірақ университетіміз бен университетіміздің болашағы үшін осы қиын шешімдерді қабылдауға мәжбүр болдық. Талай жылдан бері шешілмеген негізгі құқықтық мәселені шештік. Университетіміз туралы келісімшартқа қол қойдырып, екі елдің парламенттеріне қабылдаттық. Университет құрылғаннан біздің қызметке келуімізге дейінгі уақытта құйылған инвестициядан да көп инвестицияның университетімізге құйылуын қамтамасыз еттік. Өкілетті Кеңес мәжілістерін достық қатынастар шеңберінде отбасы басқосуына айналдырдық. Қысқасы, Ахмет Ясауи университеті туралы белгісіздік пен болымсыздықты жойып, университетімізді AYHABER 25

28 YORUM ken, üniversitemize ve Türkiye-Kazakistan dostluğuna hizmeti her türlü kaygının üstünde tutma ruhudur. Bu olduğu sürece yarın dünden çok daha güzel olacaktır. Büyük zorlukları, engelleri aştıktan sonra geleceğe doğru koşmaya başladığımız bir zamanda, bu değişiklik en küçük bir boşluğa, bir aksaklığa meydan vermemelidir. Rektörümüz,şüphesiz bundan sonra da desteklerini, hayatının en olgun, en verimli dönemlerini geçirdiği yuvasından esirgemeyecektir. Her değişiklik, taze bir kan, yeni bir heyecan yeni atılımlar demektir. Böyle olursa değişiklik bir anlam ifade eder. Ahmet Yesevi çatısı altında, önemli bir misyonu yerine getirmeye çalışanlar, bu misyonu hakkıyla, çok daha iyi bir şekilde yerine getirmeye, üniversitemizi köklü geçmişinden aldığı güçle güçlü geleceğe doğru koşturmaya devam ettireceklerdir. Bundan hiç şüphemiz yoktur. Türkiye ve Kazakistan halkının, Türk Dünyasının farklı coğrafyalarından evlatlarını bizlere emanet eden soydaşlarımızın, Üniversitemizden beklediği budur. Prof. Dr. Lesbek Taşimov un, Ahmet Yesevi Üniversitesine, Kazakistan halkına büyük hizmetleriniz oldu. Bizler onu, belki de matematikçi olmanızdan gelen özelliğinizle problem çözme yeteneği yüksek bir yönetici, melek gibi bir kalbe sahip iyi bir dost olarak tanıdık. Ayrıca Kazakistan Bilimler Akademisi üyesi olmayı başarmış iyi bir bilim adamı olmasının yanında, iyi bir sporcu, iyi bir aile reisi olduğunu da gördük. Ahmet Yesevi Üniversitesi, onu hep bu duygularla anacaktır. Hepimizin ata yurdu olan bu topraklara, Türkiye- Kazakistan dostluğuna hizmetinin devamı dileğiyle, Türkiye ve Kazakistan hükümetlerini temsil eden Mütevelli Heyeti ve Üniversitemiz adına, üstün hizmetleri için Prof. Dr. Lesbek Taşimov a teşekkürlerimizi sunuyor, kendilerine bundan sonraki hayatında sağlık, huzur ve başarı dolu daha nice yıllar diliyorum. болашаққа сеніммен қарайтын мекемеге айналдырдық. Әрине бұдан кейін де жасалатын көп іс бар. Кемшіліктерімізді білеміз. Ректор болу, басшы болу өткінші қызметтер. Ал өткінші емес, тұрақты болуы тиіс нәрсе университетіміз бен Түркия-Қазақстан достығына қызмет етуді барлық уайым-қайғыдан артық көру рухы. Осы рух тұрғанда, ертең кешеден жарқын болмақ. Үлкен қиыншылықтарды, кедергілерді жеңгеннен кейін келешекке қарай бет алған уақытымызда бұл өзгеріс кішкене болса да бір босаңсуға, олқылыққа жол бермеуі керек. Ректорымыз, шүбә жоқ, бұдан кейін де өмірінің ең кемел, ең жемісті кезеңін өткізген ұясына қолдау көрсетеді. Әрбір өзгеріс жаңа күш, жаңа тебіреніс, жаңа ұмтылыс деген сөз. Осылай болғанда ғана өзгерістің мәні болады. Ахмет Ясауи шаңырағында маңызды миссияны атқаруға талпынып жатқандар, сіздер, осы миссияны лайығымен, одан да үздік түрде атқара бересіздер, университетімізді терең тарихтан алған күшпен жарқын болашаққа қарай ілгерлете бересіздер. Одан ешқандай күмәніміз жоқ. Түркия мен Қазақстан халқының, түркі әлемінің түрлі өңірлерінен перзенттерін бізге аманат қып тапсырған туысқандарымыздың университетімізден күткені осы. Профессор доктор Лесбек Ташимов Ахмет Ясауи университетіне, Қазақстан халқына орасан зор еңбек сіңірді. Біздер оны, бәлкім математик болуына байланысты болу керек, мәселені шешу қабілеті жоғары басшы, періштедей таза жүрегі бар адал дос ретінде таныдық. Сонымен бірге, Қазақстан Ғылым Академиясының мүшесі бола білген табысты ғылым адамы болуына қоса, жақсы спортшы, үлгілі жанұя отағасы екендігін көрдік. Ахмет Ясауи университеті оны үнемі осындай сезімдермен еске алатын болады. Баршамыздың ата жұрты болған осы жерге, Түркия-Қазақстан достығына қызмет ете беруіне тілектестік білдіре отырып, Түркия мен Қазақстан Үкіметтерінің өкілі болып табылатын Өкілетті Кеңес пен университетіміздің атынан орасан еңбектері үшін профессор доктор Лесбек Ташимовқа алғысымызды білдіріп, осыдан кейінгі кезеңде де денсаулық, бақыт пен табысқа толы өмір тілеймін. 26 AYHABER

29 HABER Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Valihan Seydildaoğlu ABDİBEKOV Ахмет Ясауи университетінің ректоры профессор Уәлихан Сейділдәұлы ӘБДІБЕКОВ Ahmet Yesevi Üniversitesinin Rektörlük koltuğuna oturan Prof. Dr. Valihan Seydildaoğlu Abdibekov akademik yaşamı boyunca sayısız başarıya imza atmış bir isim yılında Kirov Kazak Devlet Üniversitesi (şimdiki adı El-Farabi Üniversitesi) Mekanik ve Uygulamalı Matematik Fakültesi Mekanik Bölümünü bitiren Abdibekov yıllarında İlmi Araştırma Enstitüsü nde enerji mühendisi, araştırma görevlisi görevlerinde bulundu yılında doktora tezini bitirdi ardından Kazakistan Bilimler Akademisi Coğrafya Enstitüsü bilim uzmanlığı, sonra da Matematik Modelleme Laboratuarı Başkanlığı görevlerinde bulundu yılında Bilimler Akademisi Matematik Enstitüsü Uygulamalı Gidromekanik Laboratuarına baş uzman olarak davet edildi yıllarında El-Farabi Milli Üniversitesi Mekanik-Matematik Fakültesi Bilgisayar ve Hesap Teknolojileri Bölüm Başkanı görevini yürüttü yılında Heterojen türbülans akımlarının sayısal (rakamsal) modellenmesi konusundaki profesörlük tezini savundu. Eylül 2010 da El-Farabi Milli Üniversitesi Mekanik- Matematik Fakültesi Dekanlığı görevine atandı. Mart 2012 de El-Farabi Milli Üniversitesi Eğitim- Öğretim İşlerinden Sorumlu Rektör Yardımcısı olarak atandı yılından itibaren El-Farabi Üniversitesi Matematik ve Mekanik İlmi Araştırma Enstitüsü baş uzman görevini de yürütmektedir. 20 den fazla bilimsel proje ve programın yöneticisi olan Abdibekov un İki monografisi, 80 den fazla BDT ve ülke dışında bilimsel dergilerde yayımlanmış makalesi vardır. 5 doktor ve 3 PhD doktaro öğrencisini yetiştiren Abdibekov aynı zamanda Milli Mühendislik Akademisi (2006) ve Ulusla arası Mühendislik Akademisi (2010) raportör üyeliklerini sürdürmektedir. Ахмет Ясауи университетінің ректоры болып тағайындалған профессор доктор Уәлихан Сейділдәұлы Әбдібеков академиялық еңбек жолында көптеген табысқа қол жеткізген тұлға жылы Киров атындағы Қазақ Мемлекеттік университеті (қазіргі әл-фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті) Механика және қолданбалы математика факультетінің механика мамандығын бітірген Әбдібеков жылдар арасында Ғылыми зерттеу институтында энергетика инженері, зерттеу маманы қызметтерін атқарды жылы докторлық диссертациясын қорғады, артынша Қазақстан Ғылым Академиясы География институты ғылым маманы, одан кейін Математика моделдеу зертханасы басшысы қызметтерін атқарды жылы Ғылым Академиясы Математика институты Қолданбалы математика зертханасына бас маман қызметіне шақырылды жылдар арасында әл-фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті Механика-математика факультеті компьютер және есеп технологиялары кафедрасының меңгерушісі қызметін атқарды жылы «Гетероген турбулентті ағыстардың цифрлік (сандық) моделденуі» атты зерттеуімен профессорлық атағын алды жылдың қыркүйегінде әл-фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті Механика-математика факультетінің деканы қызметіне тағайындалды жылдың наурызында әл-фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті педагогика істерінен жауапты проректоры қызметіне тағайындалды жылынан бері әл-фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті Математика және механика ғылыми зерттеу институтының бас маманы қызметін де атқарып келеді. 20-дан астам ғылыми жоба мен бағдарламаның жетекшісі болған Әбдібековтың екі монографиясы, 80- нен астам ТМД мен шетелдерде ғылыми журналдарда жарияланған мақалалары бар. 5 доктор мен 3 Ph.D. докторын жетілдірген Әбдібеков сонымен бірге Ұлттық Инженерлік Академиясы (2006) мен Халықаралық Инженерлік Академиясының (2010) корреспондентмүшесі болып табылады. AYHABER 27

30 YORUM Bilimi ancak öz kültüründen ayrılmayan nesiller yapabilir Ғылымды өз мәдениетінен ажырамаған ұрпақ жасайды Prof. Dr. Valihan Seydildaoğlu ABDİBEKOV Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Rektörü Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi, devletimizin bağımsızlığıyla aynı yaşta olan bu kutsal merkez, bütün Türk gençlerinin bilim yuvasıdır. Bizzat Kazakistan Cumhurbaşkanı nın kararıyla kurulan bu bilim yuvası bugünde Kazakistan daki güçlü yüksek öğretim kurumlarından birisi olmuştur. 31 Ekim 1992 tarihinde Kazakistan ve Türkiye Hükümetleri arasında imzalanan Sözleşme nin ardından Üniversiteye uluslararası statüsü verildi. Üniversitemizde dünyanın 15 ayrı ülkesinden gelen 29 millet ve topluluğun temsilcilerinden oluşan 10 bine yakın öğrenci eğitim görmektedir. Kökleri bir olan Türk halklarını birleştiren bilim merkezi, tarihi ve manevi bağları derin olan bütün Türk toplumu için ortak bir ocaktır. Yüksek öğretim kurumunun ana amacı, alanında ihtiyacı olduğu güçlü bilime sahip olan ve o güçlü bilimi tecrübeleriyle kusursuz uygulayabi- Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаvралық қазақ-түрік университетінің ректоры профессор Уәлихан ӘБДІБЕКОВ Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақтүрік университеті ел егемендігімен төл құрдас қа сиетті қарашаңырақ, барша түрік жастарының оқу ордасы. Кезінде Елбасының тікелей нұсқауымен ашылған бұл білім ошағы бүгінгі таңда Қазақ стандағы белді жоғары оқу орында рының біріне айналды жылдың 31 қазанында Қазақстан мен Түркия Үкіметтерінің екі жақты келісімі негі зінде оқу ордасына халықаралық мәртебе берілді. Қазіргі таңда әлемнің 15 мемлекетінен 29 ұлт пен ұлыс өкілдерінен тұратын 10 мыңға жуық студент білім алуда. Туысқан түбі бір түрік халықтарының басын біріктірген оқу ордасы тарихи, рухани сабақтастығы тереңнен бой алған бүкіл түрік жұртшылығына ортақ шаңырақ. Жоғары оқу орнының негізгі мақсаты салаға қажет білімі мықты, сол мықты білімді тәжірибеде мүлтіксіз жүзеге асыратын маман дайындау екені белгілі. Әлемдік 28 AYHABER

31 YORUM len uzmanları yetiştirmek olduğu malumunuzdur. Dünya eğitim standartlarına uygun olarak Üniversitemiz bünyesinde epey değişiklikler yapılması gerekmektedir. Çünkü yapının, yeni talepleri, yeni istikametleri hedefleyen, fonksiyonel süreçler ve amaçları açıklayan stratejik gelişme ile bağlantılı olması gerekmektedir. Bundan dolayıdır ki, bizlerin Üniversitemizdeki işlerimizin stratejik gelişme yönlerini belirlememiz gerekmektedir. Yapıda olacak birleştirme, toparlama ve bazı bölümleri uygun hale getirmenin bizim için faydalı olacağına eminim. Çimkent ve Türkistan şehirlerindeki iki kliniğimiz de tam olarak kullanılıp, intörnnen başlayıp rezidentura bölümlerinin eğitim bazı (üssü, merkezi) olarak çalışacaktır. Sağlık kümesi (klaster) düzenlenecektir. Üniversitemizin statüsü, Kazakistan daki Nazarbayev Üniversitesinden sonra uluslararası statüdeki ikinci üniversite sayılır. Bunun birkaç kriterisi vardır. Mesela, Üniversite iki ülkenin Tüzüğü esasında çalışmaktadır. Kurum, 10 üyeden oluşan Mütevelli Heyet tarafından yönetilmekte olup, Senato üyelerinin düşünceleri dikkate alınmaktadır. Demek ki, bu yapı ile çalışan Kazakistan da iki yüksek öğretim kurumu var ise, onun biri Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesidir. Ülkemizin eğitim ve bilim alanındaki son başarıları herkesçe malumdur. Son uluslararası yarışmalarda ülkemiz Üniversitelerinden altı-yedisi yüksek seviyelerde gözükmektedir. Eğitim sistemi bakımından ülkemiz Orta Asya değil, Avrasya da, onun içinde BDT ülkelerinin arasında ön saflarda yer almaktadır. Bununla ilgili, Üniversitemiz de dünya seviyesinde ileri Üniversiteler arasında yer alması için ön şartlarını hazırlamamız gerekir. Bu önlem Üniversitede hazırlanmakta olan bölümlerin ders programları ve ders planlarının Avrupa standartlarına uygun hale getirilmesine, akademik derecelerinin uluslararası seviyede kabul edilmesine, kredi teknoloji sınavlarına birlik sisteminin uygulanması aracılığıyla akademik faydaların sağlanmasına, çift diploma programlarının gerçekleşmesine imkân verecektir eğitim öğretim yılından itibaren öğretim üyelerinin bilimsel çalışmalar yapmasına imkân vermek amacıyla yıllık ders yükünün azaltılmasını ele aldık. Birkaç uluslararası yüksek öğretim kurumunun, milli Üniversitelerin ve Nazarbayev Üniбілім беру кеңістігінің талаптарына сәйкес университетіміздің құрылымына бірсыпыра өзгерістер енгізілгелі отыр. Өйткені құрылым жаңа талаптар, жаңа бағыттарды көздейтін, функционалды процесстер мен мақсаттарды айқындайтын стратегиялық бағытпен сабақтасуы қажет. Демек, бұл орайда біз университеттегі болашақ істеріміздің стратегиялық бағыттарын белгілеуіміз керек. Құрылымдағы біріктіру, жинақтау кейбір бөлімдеріміздің оңтайландырылуы бізге тек жемісін береді деген сенімдемін. Шымкент және Түркістан қаласындағы екі клиникамыз да толығымен пайдаланыла отырып, интерннен бастап резидентура мамандықтарының оқубазасы ретінде жұмыс жасайды. Медицина кластері ұйымдастырылады. Университетіміздің мәртебесі Қазақстандағы Назарбаев университетінен кейінгі халықаралық дәрежедегі екінші университет болып саналады. Оның бірнеше критерийлері де бар. Мәселен, университет екі елдің Жарғысы негізінде жұмыс жасайды. Оқу орны 10 мүшеден тұратын Өкілетті Кеңеспен басқарылып, Сенат мүшелерінің пікірімен санасады. Демек, мұндай құрылыммен жұмыс жасайтын Қазақстанда екі оқу орны болса, сонын бірі Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті. Еліміздің соңғы білім мен ғылым саласындағы жетістіктері ауыз толтырып айтарлықтай. Соңғы дүниежүзілік байқауларда біздің елдің университеттерінің алты-жетісі жоғары орындардан көрініп жүр. Білім беру жүйесі бойынша біздің ел Орта Азия емес, Еуразия аймағында, оның ішінде ТМД елдерінің арасында алдыңғы қатардан көрініп келеді. Осы орайда біздің университетіміздің де әлемдік деңгейдегі озық университеттер қатарынан орын алуына алғышарттарды жасауымыз керек. Бұл шара университетте дайындалатын мамандықтардың оқу бағдарламалары мен оқу жоспарларын еуропалық стандарттарға сәйкестендіруге, академиялық дәрежелердің халықаралық деңгейде мойындалуына, кредиттік технология бойынша сынақтардың бірлік жүйесін енгізу арқылы академиялық ұтқырлықты қамтамасыз етуге, қос дипломдық білім бағдарламасының жүзеге асуына мүмкіндіктер тудырады оқу жылынан бастап оқытушы-профессорлардың ғылыммен айналысуына мүмкіндік жасау мақсатында жылдық жүктемелерін азайтуды қолға алдық. Бірнеше халықаралық жоғары оқу орындарының, ұлттық университеттердің, Назарбаев университетінің оқу жоспарлары сарапталып, ғылыми бағыттағы және Üniversitemiz Kazakistan ın uluslararası statüdeki iki üniversitesinden biridir. Университетіміздің мәртебесі Қазақстандағы Назарбаев университетінен кейінгі халықаралық дәрежедегі екінші университет болып саналады. AYHABER 29

32 YORUM versitesinin ders programları analiz edilerek, bilimsel ve tıbbi bölümlerin ders programları uluslararası seviyedeki ders programlarıyla denkleştirildi. Bu programlar Üniversite Senato sunda onaylanmış olup, yeni öğretim yılından itibaren uygulamaya konulacaktır. Pedagojik bölümler ise, KC Eğitim ve Bilim Bakanlığı nın onayladığı devlet standartlar esasına uygun olarak devam etmektedir. Araştırmacı ve bilim adamlarımızın kalitesini, bilim seviyesini arttırmak bizim ilk görevimizdir. Üniversitenin dünya seviyesinde yerini belirleyebilmek için araştırma Üniversitesine dönüştürme programını hazırlamayı öncelik olarak ele aldık. Araştırma Üniversitesinin eğitime, bilime dayalı ekonomiye büyük katkısı vardır. Dünyada araştırma Üniversitelerinin sayısı, yüksek öğretim kurumları sayısının %5 inden fazla değildir. Yani, sadece bilim adamları ve laboratuarları güçlü Üniversiteler araştırma Üniversitesi olabilirler. Gelecekte Üniversitemizin şehir dışındaki eğitim binasında bilimsel araştırma merkezleri çalışacaklardır. Lisansüstü öğrencilerinin bilimsel çalışmaları için bütün şartlar oluşturulacaktır. Bilim deyince, bütün kafedralarda (bölümlerde) bilimsel çalışmaların planları olması gerekir. Uluslararası grantlar ve yarışmalarda dereceler alarak Üniversitemizin seviyesini yükseltebiliriz. Araştırma Üniversitesinin en büyük zenginliği de, hazinesi (sermayesi) de; öğrenciler, yüksek lisans öğrencileri, doktora öğrenciler ve bilim adamlarıdır. Onun için, ilk önce araştırmacı, bilim adamlarımızın kalitesini, bilim seviyesini arttırmak, bizim ilk görevimizdir. Yüksek lisans, Ph. Doktora programları için daha fazla kontenjan ayırarak, atıflı dergilerde bilimsel makalelerinin yayımlanmasını talep ederek, başarıмедицина бағытындағы мамандықтардың оқу жоспарлары халықаралық деңгейдегі оқу жоспарларымен теңестірілді. Бұл жоспарлар университет Сенатында бекітіліп, жаңа оқу жылынан бастап жүзеге асырылатын болды. Ал, педагогикалық бағыттағы мамандықтарымыз Білім және ғылым министрлігі бекіткен мемлекеттік стандарттар негізінде қалдырылды. Университеттің әлемдік деңгейдегі орнын қалыптастыру үшін зерттеу университетіне көшу бағдарламасын жасауды қолға алдық. Зерттеу университетінің білімге, ғылымға негізделген экономикаға қосатын үлесі зор. Әлем бойынша зерттеу университеттері жоғары оқу орындарының бес пайызынан аспайды. Яғни, ғалымдары, зертханалары мықты университет қана зерттеу университеті деген атаққа ие бола алады. Келешекте университетіміздің қала сыртындағы оқуғимараттарында ғылыми-зерттеу орталықтары жұмыс жасайтын болады. Магистранттарға, докторанттарға ғылыммен айналысуларына толық жағдайлар жасалынады. Ғылым демекші, әр кафедраларымыздың ғылыми бағыттарға арналған жобалары болуы керек. Халықаралық гранттар мен конкурстарды жеңіп алу арқылы да университет деңгейін көтеруімізге болады. Зерттеу университетінің басты байлығы да, қоры да - студенттер, магистранттар, докторанттар, ғалымұстаздарымыз. Сондықтан ең әуелі ізденуші ғалымдарымыздың сапасын, біліктілігін арттырып, жағдайын жасау басты міндетіміз. Ол үшін магистратура, PhD докторантураға көбірек орын бөліп, импакт-факторлы журналдарда ғылыми мақалаларының жиі жариялануын талап ету арқылы да біраз жетістікке қол жеткіземіз. Осы орайда еліміздің 30 AYHABER

33 YORUM lara ulaşırız. Bununla ilgili, ülkemiz Eğitim ve Bilim Bakanı, Prof. Dr. Bakıtcan Cumagulov, Üniversitemize yüksek lisans programları için büyük oranda grant verdiğini bildirmek istiyorum. İnnovasyon araştırma çalışmalarıyla ön safhalarda gelen uluslararası statüye sahip Nazarbayev Üniversitesi gibi uluslararası seviyede başarılı çalışmak, önümüzdeki amaçlardan birisidir. Kazakistan ın güzide (seçkin) Üniversitesi olmak için bütün gücümüzle çalışacağız yılları için beş yıllık Stratejik Planımızda yeni binalarımızın inşaatı da yer almaktadır. Planlarımız arasında daha bir 500 kişilik öğrenci yurdu, 2500 kişilik eğitim binası, 500 kişilik öğretim üyeleri binasının inşaatı amaçlanmaktadır. Üniversite Kampusu nun hacmini genişleterek, güzelleştirme ve yeşillendirme çalışmaları da yürütülecektir. Merkezi ısınma sistemimizi de kurduğumuzda, Üniversitemizin Kampusu daha da güzel olacaktır. Eğitim ve bilim alanında önümüzde çok hedeflerimiz bulunmaktadır, birlikte yapacağımız çok işlerimiz var. Aynı kökten gelen Türk Halklarının edebiyat, kültür, bilim alanlarında bütün dünyaca meşhur yeterli sayıda ortak şahıslarımız mevcuttur. Ortak kültürümüz, ortak eğitim ve bilimimiz varken, bizlerin büyük başarılara imza atacağı şüphesizdir. Demek ki, kıvanç duyduğumuz, ortak milli kültürü, ortak gelenekleri olan, ayrılmayan halkız. Gelenek ise, bilim için çok gereklidir. Sebebi ise, milletine hizmet edecek ve bilim yapacak olanlar, öz kültüründen ayrılmayan nesildir. Білім және ғылым министрі Б.Т.Жұмағұлов мырзаның университетімізге магистранттарды дайындауға ауқымды көлемде гранттар бергендігін атап өткім келеді. Инновациялық зерттеу жұмыстарымен алдыңғы қатарда келе жатқан Назарбаев университеті секілді халықаралық деңгейде табысты жұмыс істеу алдағы мақсаттарымыздың бірі. Қазақстанның маңдайалды университеті атану үшін бар күшімізді саламыз жылдарға арналған бес жылдық стратегиялық жоспарымызда жаңа ғимараттар салу да жоспарлануда. Оның ішінде тағы да 500 орындық студенттер жатақханасы, 2500 орындық оқу ғимараты, 500 орындық оқытушы-профессорларға арналған ғимарат салу көзделуде. Университет қалашығының ауқымын кеңейтіп, көркейтіп, көгалдандыру жұмыстары да қолға алынады. Орталықтандырылған жылу орталығын салсақ, университет қалашығының келешегі де зор болмақ. Білім және ғылым саласында әлі де болса алар асу алда, жүзеге асырар іс-шаралар көп. Түбі бір түрік халықтарының арасында әдебиет-мәдениет саласында, ғылым саласында болсын, аты әлемге мәшһүр ортақ тұлғаларымыз жетерлік. Ортақ мәдениетіміз, ортақ ғылым мен біліміміз бар тұста біз үлкен жетістіктерге қол жеткізеріміз даусыз. Демек бір қуанарлығы, бізде ортақ ұлттық мәдениет, ортақ дәстүріміз бар ажырамаған халықпыз. Ал дәстүр ғылым үшін өте қажет. Себебі, ұлтқа қызмет ететін ғылымды жасайтындар өз мәдениетінен ажырамаған ұрпақ. ізденуші ғалымдарымыздың сапасын, біліктілігін арттырып, жағдайын жасау басты міндетіміз. AYHABER 31

34 HABER Ahmet Yesevi Üniversitesinin kalitesi ve Bologna Sürecine uygunluğu tescillendi Üniversitemiz Kurumsal Akreditasyon sürecini başarıyla tamamlayarak beş yıllık Akreditasyon Sertifikası aldı Ahmet Yesevi Üniversitesi Eğitim-Öğretim yılında başarılı bir şekilde akreditasyondan geçti. Ahmet Yesevi Üniversitesi, yüksek öğrenim kurumlarının veya eğitim programlarının belli standartlara ve ölçümlere uygunluğunu değerlendirmek için kullanılan akreditasyon sürecinden başarıyla geçti. Üniversitemizin kurumsal olarak bütünüyle gözden geçirildiği Kurumsal Akreditasyon çalışmaları Mart tarihleri arasında gerçekleştirildi. İncelemeler, Kazakistan, Bağımsız Eğitimde Kalite Güvence Ajansı (Independent Kazakhstan Quality Assurance Agency for Education (IQAA) - Білім беру сапасын қамтамасыздандыру тәуелсіз Қазақстандық агенттігімен) tarafından yapıldı. Ajansın ekibinde Kazakistan dan 18, Türkiye den 4 olmak üzere toplam 22 uzman yer aldı. Kasım 2012 de yapılan Devlet Denetimini de başarıyla tamamlayan Ahmet Yesevi Üniversitesi kurumsal akreditasyon sürecini de başarıyla tamamladı. İncelemeler sonucunda Ahmet Yesevi Üniversitesinin kurumsal olarak Akreditasyon için yeterli olduğu kararına varıldı ve Üniversitemize 5 yıl süreyle Kurumsal Akreditasyon Sertifikası verildi. Bu sertifika ile Üniversitemizin kalitesi ve Bologna sürecine uygunluğu da tescillenmiş oldu. 32 AYHABER

35 Ahmet Yesevi Üniversitesi eğitimde uzakları yakınlaştırmaya devam ediyor EĞİTİM Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Salih AYNURAL Tıp alanında elde edilen başarı üzerine Bilgisayar Mühendisliğinde de Uzaktan Eğitim Yapay Zeka dersleri hayata geçirildi. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Ahmet Yesevi Üniversitesi arasında Bahar dönemi başarı ile gerçekleştirilen Uzaktan Eğitim ile Tıp Dersleri Güz döneminde eklenen yeni bölümleriyle artarak devam ediyor. Bu dönem, önceki dönemlerden farklı olarak İstanbul Üniversitesi Diş Hekimiliği Fakültesinden derslerin yanı sıra İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden Kadın Doğum, Patoloji ve Anatomi üzerine dersler de işlenecek. Tıp alanında elde edilen başarı üzerine Bilgisayar Mühendisliğinde de Uzaktan Eğitim Yapay Zeka dersleri Ahmet Yesevi Üniversitesinde hayata geçirildi. Proje kapsamında; İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi, İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi ve TOBB Üniversitesinden ilgili konunun uzmanı öğretim görevlileri, Ahmet Yesevi Üniversitesi Kazakistan kampüsündeki öğrencilere Uzaktan Eğitim ve Telekonferans yöntemi ile canlı ders veriyorlar. Ahmet Yesevi Üniversitesi TÜRTEP tarafından hazırlık aşamasında testleri yapılan ve fizibilitesi gerçekleştirilen proje, raporlar doğrultusunda zaman ve mekan kısıtlamasının aşılması için GSM teknolojisi kullanılarak hayata geçirildi. Konuyla ilgili olarak açıklamada bulunan Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, Kazakistan ve Türkiye de tıp eğitimini iki ülke arasında uzaktan eğitim yöntemiyle uluslararası anlamda sunan ilk projeye imza atmalarının yanı sıra uzaktan eğitim alanında ilk kez GSM teknolojisini kullanarak bu alanda öncü olmayı başardıklarına dikkat çekti. Yakın deneyimi sunan uzaktan eğitim teknolojisi Projenin başarı elde etmesinde büyük önem taşıyan teknik altyapının kurulmasında etkin bir isim olan TÜRTEP Başkanı Prof. Dr. Mustafa Tan ise, Ahmet Yesevi Üniversitesinin uzaktan eğitimde bir bilgi birikimi (know-how) kaynağı olduğunu ve öğrenciler için her zaman yenilikçi yaklaşımlar üzerine çalıştıklarını vurguladı. Öğrencilerin dersleri en iyi şekilde anlayabilmesi için teknolojik altyapı olarak en güncel yazılım ve donanım ekipmanının kullanıldığı projede, sanal sınıf olarak Adobe Connect yazılımı, donanımsal olarak ise HD kameralarla yüksek görüntü çözünürlük standardı, yüksek kaliteli dijital mikrofon ve ses sistemleri ile üst se- İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi ile Ahmet Yesevi Üniversitesi arasında Bahar dönemi başarı ile gerçekleştirilen Uzaktan Eğitim ile Tıp Dersleri Güz döneminde eklenen yeni bölümleriyle artarak devam ediyor. AYHABER 33

36 EĞİTİM Uzm. Dr. Davut ŞAHİN: Türkiye Türkçesi ile anlattığım halde öğrencilerin sorduğu sorular dersi anladıklarının bir göstergesi niteliğinde. Böyle bir ilgiyi ve katkı sağlayıcı soruları İstanbul Çapa Tıp Fakültesi nde öğrencilerden her zaman alamıyoruz Prof. Dr. AYNURAL; Ahmet Yesevi Üniversitesi yenilikleri, bilgi birikimi ve teknolojiyi kullanılması bakımından, Türk coğrafyasının bir yıldızı olarak yükselmeye devam edecek, Türkiye nin ve Türk dünyasının öz değerlerine dönüşü açısından misyonunu sürdürecektir. viye ses kalitesi sunuluyor. İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi nden öğretim görevlileri Ahmet Yesevi Üniversitesi TÜRTEP in geliştirdiği Uzaktan Eğitim Çanta Kiti kapsamında GSM teknolojisi ile Kazakistan Türkistan kampüsündeki öğrencilere gerçek zamanlı uzaktan eğitim dersler anlatabiliyorlar. Bu dönemin ilk hafta dersleri; Prof. Dr. Özen Doğan Onur Diş Hekimliği Fakültesi, Diş Çekimi, Uzm. Dr. Davut Şahin - Patoloji/Anatomi/Kalp Patolojisine Genel Bakış, Doç. Dr. Cem İyibozkurt ve Doç. Dr. Samet Topuz - Kadın Doğum / Serviks Kanseri ve öncesi hastalıkları konularında verildi. Projenin tasarımında bizzat rol alan Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Salih Aynural bu desteğin yanı sıra projenin her safhasına görüş ve önerileriyle katkıda bulundu. Sistemin, İstanbul Çapa Tıp Fakültesi öğretim görevlilerinin Kazakistan daki öğrencilerin gözlerinden dersi anlayıp anlayamadıklarını görecek kadar kaliteli olması hedeflenmiştir. Prof. Dr. Salih Aynural, İstanbul Tıp Fakültesi nden Kazakistan daki kampüse verilen canlı derslere adeta bir tıp öğrencisi gibi sınıftan bizzat dersi izleyerek, her ders için İstanbul Tıp Fakültesi Öğretim Görevlilerine, teknik altyapı desteği için TÜRTEP ve TÜRTEP Bilişim Sistemi Uzmanı Muhammed Arslan a teşekkürlerini iletti. İstanbul Tıp Fakültesi öğretim görevlileri, Prof. Dr. Aynural ın katılımının kendilerini onurlandırdığını ve derslerin daha büyük bir şevkle işlendiğini belirttiler. İstanbul Tıp Fakültesinden öğretim görevlisi Kazakistan daki sınıfa canlı ders verirken İstanbul dan Kazakistan a uzanan Tıp Eğitim Operasyonu Patoloji konusunda ilk dersi Kalp Patolojisine Genel Bakış başlığıyla sunan Uzm. Dr. Davut Uzaktan Eğitim Adobe Connect ekran görüntüsü Şahin, ders sonunda öğrencilerin sorularından memnuniyetini şu sözlerle belirtti: Türkiye Türkçesi ile anlattığım halde öğrencilerin sorduğu sorular dersi anladıklarının bir göstergesi niteliğinde. Böyle bir ilgiyi ve katkı sağlayıcı soruları İstanbul Çapa Tıp Fakültesi nde öğrencilerden her zaman alamıyoruz. Konu hakkında görüşlerini aldığımız Prof. Dr. Salih Aynural şöyle konuştu: Ahmet Yesevi Üniversitesi, Türkiye ile Türk Dünyası arasında eğitim ve kültür köprüsüdür. Bunun gereği olarak öğrencilerine yeni imkanları her daim sunmaktadır. Ahmet Yesevi Üniversitesini yönetirken; öğrenciyi merkeze koyan bir mantıkla hareket ediyoruz. İstanbul Çapa Tıp Fakültesinden öğretim görevlilerimiz, tıp öğrencilerimize literatürün en güncel konularını içeren dersleri Türkçe ve uzaktan eğitim ile canlı olarak veriyorlar. Son teknoloji yazılım ve donanım ekipmanlarını kullandığımız projede dersler; öğrenci ile öğretim görevlisinin aynı sınıfta olduğu hissini verecek derecede tasarlandı. İlk derslerde elde ettiğimiz geri dönüşler ise tasarımımızın başarılı olduğunun bir kanıtı. Projenin, gerek uzaktan eğitim, gerek Türkiye Türkçesiyle iki ülke arasında gerçekleşen Tıp Eğitimi ve gerekse kullanılan teknik sistemler açılarından ilkleri barındırdığına dikkat çeken Prof. Dr. Aynural; Ahmet Yesevi Üniversitesi yenilikleri, bilgi birikimi ve teknolojiyi kullanılması bakımından, Türk coğrafyasının bir yıldızı olarak yükselmeye devam edecek, Türkiye nin ve Türk dünyasının öz değerlerine dönüşü açısından misyonunu sürdürecektir diyerek sözlerini tamamladı. 34 AYHABER

37 Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyelerinden örnek bir sosyal sorumluluk hizmeti Doç. Dr. Erdinç Esen, Doç. Dr. Mustafa Arslan ve Doç. Dr. Fevzi Fazlı Polat, Üniversitemiz Hastanesinde 44 ameliyat gerçekleştirdi ve 250'ye yakın hastayı muayene etti HABER Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesinden üç öğretim üyesi üniversitemiz hastanesinde iki hafta boyunca birçok hastaya şifa dağıttı. Ortopedi uzmanı Doç. Dr. Erdinç Esen, anestezi uzmanı Doç. Dr. Mustafa Arslan ve üroloji uzmanı Doç. Dr. Fevzi Fazlı Polat tan oluşan ekip 1-15 Nisan 2013 tarihleri arasında Ahmet Yesevi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi personeline bir taraftan hizmet içi eğitim verirken diğer taraftan da ücretsiz muayene ve ameliyatlar gerçekleştirdi. Öğretim üyeleri Türkistan da bulundukları süre içerisinde kendi alanlarında çok sayıda başarılı tıbbi operasyona imza attı yılında üniversite hastanesine kazandırılan endeskopi ve artoskopi cihazları sayesinde üroloji alanında yapılan 19 ameliyattan 4 ü hastanemiz için birer ilk oldu. Üroloji uzmanı Doç. Dr. Fevzi Fazlı Polat başkanlığında gerçekleştirilen TUR prostat, TUR mesane, internal ürotrotomi, açık Pyelolitomi + UP plasti ameliyatları Tıp Fakültesinde ilk kez gerçekleştirildi. Ortopedi uzmanı Doç. Dr. Erdinç Esen başkanlığında yapılan toplam 25 ameliyatın ise 20 si, üniversite hastanesinde ilk kez yapıldı. Bu ameliyatların 10 u protez, 10 u artroskopi, 5 i ise çeşitli ortopedi ameliyatları oldu. Anestezi uzmanı Doç. Dr. Mustafa Arslan ise günümüzde tıp için vazgeçilmez hale gelen anestezinin önemini uygulamalı olarak ortaya koydu. Gazi Üniversitesi öğretim üyeleri tüm bu ameliyatların yanı sıra, Ahmet Yesevi Üniversitesi Hastanesi ne Türkistan ve civar şehirlerden gelen 250 ye yakın hastayı da muayene ettiler. Kazakistan medyası tarafından da ilgiyle takip edilen eğitim süreci bölge halkı için önemli bir hizmet olurken Ahmet Yesevi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi personeli için de teorik ve pratik açıdan büyük katkı sağladı. İki haftalık eğitim sürecinin sonunda Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lesbek Taşimov konuk öğretim üyelerini makamında ağırlayarak hizmetlerinden dolayı teşekkür etti. Taşimov misafirlerine çapan giydirdi. Üniversitemiz Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural ise Gazi Üniversitesi öğretim üyeleri onuruna bir yemek verdi. Aynural, Üniversitemiz Tıp eğitimine çok kısa sürede büyük katkılar sağladıkları için konuk öğretim üyelerine teşekkür etti. Esen, Arslan ve Polat bilgi ve tecrübelerini iki hafta süresince Öğretim üyelerimiz ve öğrencilerimize aktardılar. AYHABER 35

38 HABER Öğretim Elemanlarımıza Tıbbî Eğitimci Eğitmeni Sertifikası Kazakistan Sağlık Bakanlığı Hacettepe Üniversitesinde aldıkları eğitim sonrasında Tıbbi Eğitimci Eğitmeni sertifikası alan sekiz öğretim üyemizi Kazakistan daki diğer üniversitelerin eğitimcilerine tıp eğitimi verme konusunda yetkilendirdi. Hacettepe Üniversitesi ile yapılan işbirliği çerçevesinde Ahmet Yesevi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim görevlisi sekiz kişi Hacettepe Üniversitesinde düzenlenen Uluslararası Öğretim Üyeleri Tıbbi Eğitim Toplantısı na katılmak üzere Şubat tarihleri arasında Ankara daydı. Türkiye ye gelen öğretim elemanları iki haftalık yoğun bir kurs programı geçirdi. Kurs kapsamında tıp eğitimi alanındaki gelişmeleri yakından takip etme imkânı bulan kursiyer öğretim elemanları uluslararası seviyede tıbbî eğitim programlarının hazırlanma aşamalarını da öğrendiler. Bunun yanı sıra, Bologna sürecinin tıp eğitimi ile ilgili şartları; yeni araştırma teknolojilerinin tıp eğitiminde kullanılması; öğrenci bilgi, beceri ve yeterliliğinin değerlendirilmesi; tıpta eğitim program yeterliliğinin değerlendirilmesi; tıp eğitimi araştırmaları; iletişim, klinik, araştırma, etik ve mesleki yeterliliklerin eğitim sürecinde kullanılması; tıp eğitiminde liderlik, programın ana başlıkları oldu. Üniversitemiz Tıp fakültesi öğretim elemanları eğitimleri sırasında edindikleri bilgi birikimini Kazakistan ın farklı üniversitelerinden öğretim elemanlarına aktarma imkânı da bulacaklar. Hacettepe Üniversitesindeki eğitimlerini başarıyla tamamlayarak sertifikalarını alan öğretim elemanlarımız Kazakistan Sağlık Bakanlığınca tıp eğitimi verme konusunda yetkilendirildiler. Sekiz öğretim elemanımız Sağlık Bakanlığı nın talebiyle 2013 yılında Kazakistan ın farklı üniversitelerinden 90 kişiye tıp eğitimi verecekler. 36 AYHABER

39 GÖRÜŞLER Neler dediler? Tıp Fakültesi öğretim görevlileri kurs programının katkılarını AYHABER ile paylaştı: Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Tıp Fakültesinin sekiz öğretim üyesi Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi Bölümünde eğitim gördü ve Educator of Medical Educator (Tıbbî Eğitimci Eğitmeni) sertifikalarını aldı. Bu projeye hazırlık bir yıl sürdü, 23 adaydan sadece 8 aday tüm aşamalardan geçerek projeye katılma hakkı kazandı. Zhanar SHALKHAROVA Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi Rektör Yardımcısı Tıbbi Eğitim Merkezi Müdürü Tıp-Bilim Doktoru (MD-PhD) Şimdi bu sekiz öğretmen tıp eğitiminin çeşitli yönlerini, eğitim ve tecrübeleri sadece üniversitemizin öğretim üyeleri ile değil, aynı zamanda diğer üniversitelerin öğretim üyeleri ile de paylaşma hakkına sahip. Bu çerçevede, bu yıl Kazakistan Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığının projesi ile Kazakistan ın diğer kolej ve üniversitelerinden 92 öğretmene eğitim programlarının geliştirilmesi ve uygulanması konusunda eğitim verecekler. Biz Hacettepe Üniversitesi Rektörlüğüne, üniversite yönetimine ve Tıp Eğitimi ve Bilişimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Melih Elçin e öğretmenlerimize bu imkânı sağladığı için çok teşekkür ederiz. Üniversitemizde ilk defa Tıp Fakültesinde görevli öğretim üyelerine yönelik öğretim programları kapsamında inovasyon ve öğretim teknikleri gibi konularda çalışma yapılması amacıyla Tıp Eğitim Merkezi açıldı. Tıp eğitiminin uluslararası standartlara uygun olması, uzman hazırlama ve tıp eğitimini geliştirmesi için de Tıp Fakültesinden sekiz öğretim üyesi olarak Mütevelli Heyetin oluru ile Hacettepe Üniversitesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi Merkezinde bilgi-görgü arttırma amaçlı kursa katıldık. Kursa Hacettepe Üniversitesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi Bölüm Başkanı Melih ELÇİN başkanlığında uzmanlar eşlik etti. Bu bilgi görgü arttırma kapsamında, öğretim programları ve öğretim kurslarını düzenleme, öğrenim sürecinin olumlu atmosferi, öğretim yöntem ve teknikleri, dersin düzenlenmesi, geri bildirim, ölçme ve değerlendirme prensipleri, öğrenim değerlendirme, eğitim değerlendirme, beceri değerlendirme,ilişkileri değerlendirme, öğrencilerin becerilerini geliştirmede kullanılan yöntemler, mesleki tecrübeleri öğretme, tıp eğitiminde teknolojiler, elektronik portfolyo oluşturma ve kullanımı, öğretim simülasyonu yöntemleri, kanıta dayalı tıp ilkeleri gibi konularda eğitim gördük. Doç. Dr. Kümisay BABAYEVA Tıp Fakültesi Poliklinik Tedavi ve Özel Klinik Bilimi Bölüm Başkanı Böyle bir kursa katılma imkânı veren Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman HORATA ve Üniversite yönetimine şükranlarımızı bildirip, ayrıca Hacettepe Üniversitesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi Bölüm Başkanı Melih ELÇİN e ve bütün çalışan ekibine teşekkürlerimizi sunuyoruz. AYHABER 37

40 GÖRÜŞLER Neler dediler? Tıp Fakültesi öğretim görevlileri kurs programının katkılarını AYHABER ile paylaştı: Perizat KALMENOVA Tıbbi Eğitim Merkezi Müdür Yardımcısı Seminere katıldığım için çok memnunum. Bu seminer toplumsal amaçlı düzenlenmiş olup, bazı özellikleri ile öne çıkmıştır. Yani, dinleyicilerin istekleri üzerinde gruplar oluşturarak ortak amaç ve hedefler çerçevesinde çalışmalar yürütülmüştür. Çalışmalar, bireysel, ikili gruplar, birkaç kişilik gruplar ve toplu şekilde yapılmıştır. Uzmanlar tarafından çalışma analizi, grup çalışmalarının öğretmen tarafından değerlendirilmesi ve öz değerlendirmeler yapılmıştır. Seminer organizasyonu çok güzeldi. Tıp Fakültesinin öğretim üyeleri ile tanıştığımız günden, sertifikalarımızı aldığımız son güne kadar tüm öğretim süreci boyunca pozitif bir ortam yaratıldı. Dersler en üst seviyede düzenlenmişti ve çeşitli interaktif metotlar kullanıldı (küçük gruplarla çalışmalar, tartışmalar, yuvarlak masa görüşmeleri, 6 şapka metodu). Tüm öğretmenler derslerini eğlenceli şekilde, çeşitli egzersizlerle (dersin amacına göre zihinsel, fiziksel) zenginleştirdiler, dolayısıyla bu metotlar dersleri anlama açısından çok faydalı oldu. Seminer Türkçe ve İngilizce yapıldığı için, seminer sonunda iki dilde de çalışma alanlarımızla ilgili test ve pratik üzerinden puanlama yapıldı. Bu da dil bilgimizi geliştirme açısından yardımcı oldu. Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesinin yönetimine ve Tıp Eğitim Merkezinin Başkanı Janar Şalkharova ya destekleri ve seminer organizasyonu için teşekkürlerimi iletmek istiyorum. Mütevelli Heyet Başkanı ve Üniversite yönetiminin aldığı karar neticesinde Ahmet Yesevi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Janar ŞALKHAROVA nın öncülüğünde başlatılan Hacettepe Üniversitesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi Merkezinde modern çağa uygun tıp eğitimi ile ilgili becerilerimizi geliştirdik. Bilgi-görgü artırma kursunda; öğretim programları ve öğretim kurslarını düzenleme, öğretim sürecinin olumlu atmosferi, öğretim yöntem ve teknikleri, geri bildirim, ölçme ve değerlendirme genel prensipleri, öğrenim değerlendirme, becerileri değerlendirme, ilişkileri değerlendirme, öğrencilerin becerilerini geliştirmede kullanılan yöntemler, meslekî tecrübeleri aktarma, tıp eğitiminde kullanılan teknolojiler, elektronik portfolyo oluşturma ve kullanımı, öğretim simülasyonu yöntemleri, kanıta dayalı tıp ilkeleri gibi konulara geniş yer verildi. Bu imkândan faydalanabildiğim için başta Mütevelli Heyet Başkanı ve Üniversite yöneticilerine olmak üzere Hacettepe Üniversitesi Tıp Eğitimi ve Bilişimi Bölüm Başkanı Melih ELÇİN e, Ece ABAY a, Sevgi DOĞAN a, Orhan ODABAŞI ve bütün çalışanlara teşekkürlerimi sunuyorum. Ugıljan TATIKAYEVA Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Bölümü 38 AYHABER

41 Türk Dünyası Âşıkları Türkistan da buluştu Түркі дүниесінің халық ақындары Түркістанда бас қосты ETKİNLİK Korkut Ata geleneğinin Türk Dünyası ndaki yansımaları 13 farklı ülkeden gelen âşıkların sazından, kopuzundan, dilinden dinleyenlere ulaştı. Türk Dünyası Âşıklar Şöleni ne Ahmet Yesevi Üniversitesi ev sahipliği yaptı. 4. Şölene Türk Coğrafyasının 13 ülkesinden 35 ozan ve araştırmacı katıldı. Ahmet Yesevi Üniversitesi daha önce Atatürk Üniversitesinde yapılan Türk Dünyası Âşıklar Şöleni nin dördüncüsüne ev sahipliği yaptı. 4.Türk Dünyası Âşıklar Şöleni 3-5 Mayıs 2013 tarihleri arasında Türkistan da gerçekleştirildi. Şölende Türk Dünyası'nın dört bir köşesinden Korkut Ata geleneğinin temsilcileri bir araya geldi. Şölene Kazakistan, Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Türkmenistan, İran, Gürcistan, Özbekistan, Karakalpakistan, Uygur, Kaşkay, Yakut (Saha) ve Altay dan âşıklar ve araştırmacılar katıldı. Şölen 3 Mayısta Ahmet Yesevi Üniversitesi Kültür Merkezindeki programla başladı. Şölenin düzenleyicisi olarak konukları karşılayan Ahmet Yesevi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Bahadır Gücüyeter, ilk üç şölenin Atatürk Üniversitesinde yapıldığını hatırlattı ve dördüncü şöleni Türk Dünyası nın kalbi olan Türkistan da düzenlemekten büyük mutluluk duyuyoruz diye konuştu. Şölenin açılış konuşması- Қорқыт Ата дәстүрінің түркі дүниесіндегі мұралары 13 түрлі елден келген ақындардың сазымен, кобызымен, орындаушылық өнерімен паш етілді. Осыдан бұрын Эрзурум Ататүрік университетінде өткізілген «Түркі дүниесі халық ақындары мейрамының» төртіншісі Ахмет Ясауи университетінде ұйымдастырылды. 4. Түркі дүниесі халық ақындары кездесуі 3-5 мамыр 2013 жылы аралығында Түркістанда өткізілді. Мейрамда түркі дүниесінің төрт түкпірінен келген Қорқыт Ата дәстүрінің өкілдері бас қосты. Жиынға Қазақстан, Түркия, Әзірбайжан, Қырғызстан, Түрікменстан, Иран, Грузия, Өзбекстан, Қарақалпақстан, Ұйғыр, Кашқай, Якут (Саха) және Алтайдан ғалым мен ақынжыраулар қатысты. Мейрам 3 мамыр күні Ахмет Ясауи университетінің Мәдениет сарайындағы бағдарламамен бастады. Мейрамның ұйымдастырушысы ретінде қонақтарды қарсы алған Ахмет Ясауи университеті Түрік тілі және әдебиеті кафедрасының оқытушысы доцент қ.а., доктор Бахадыр Гүжүйетер алғашқы үш кездесудің Ататүрік университетінде өткізілгенін еске сала отырып, «төртінші мейрамның түркі дүниесінің жүрегі болып табылатын Түркістанда ұйымдастырылуы үлкен қуанышка бөлегенін» білдірді. Жиынның ашылу баяндамасын Ахмет Ясауи университетінің ректоры, профессор доктор Лесбек Таши- AYHABER 39

42 ETKİNLİK nı ise Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lesbek Taşimov yaptı. Konukları selamlayan Taşimov, bu tür faaliyetlerin Türk dünyasındaki fertlerin birbirini tanıması için çok önemli olduğunu söyledi Sonrasında söz alan Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural ise, âşıkları gönül adamları olarak tanımladı ve onların halkın duygularına tercüman olduklarını söyledi. Şölenin konukları arasında yer alan YÖK Denetleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. İlyas Doğan da, âşıklık geleneğinin Türk kültürünün en belirgin özelliklerinden biri olduğunu ve bu geleneğin yaşatılmasının önemini vurguladı. Programa Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hikmet Koçak ı temsilen katılan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Samih Diyarbakır, böyle bir programa katılmaktan dolayı çok mutlu olduğunu söyledi. Protokol konuşmalarının ardından mikrofona gelen 4. Türk Dünyası Âşıklar Şöleni projesinin yürütücüsü Prof. Dr. Ali Kafkasyalı, Türk dünyasının ortak değerlerinden biri olan ozanların Türkistan da bir araya gelmesinin son derece önemli olduğunu belirterek projeye destek veren herkese teşekkür etti. Katılımcı ülke temsilcileri de duygu ve düşüncelerini dile getirdikten sonra sahneyi asıl sahipleri olan âşıklara bıraktılar. Geleneksel kıyafetleriyle sahne alan âşıklar şiir ve türküleriyle Türk Dünyası nı selamladı. Âşıklar iki gün süren şölen boyunca izleyicilere ülkelerinin âşıklık geleneğine ait en önemli örnekleri sundular. İlk selamlama türküsü Âşık Fuat Çerkezoğlu, Âşık Kul Nuri (Nurettin Türkân) ve Âşık Günay Yıldız tarafından seslendirildi. Türkiye den gelen âşıkların selamlamasının ardından ünlü Kazak âşığı Bekarıs Şoybekov dombra eşliğinde okuduğu bir şiirle seyircilere hoş geldiniz dedi. Şoybekov un ardından sahneye Kazak ozanlık geleneğinin en мов жасады. Қонақтармен амандасқан Ташимов осы сияқты іс-шаралар түркі дүниесі халықтарының бір бірін тану үшін өте маңызды екенін айтты. Одан кейін сөз алған Ахмет Ясауи университетінің ректор өкілі, профессор доктор Салих Айнұрал болса, халық ақындарын «көңіл адамдары» деп атай отырып, олар халық сезімдерінің аудармашылары деп айтты. Мейрам қатысушыларынан ЖБК (Жоғары Білім Кеңесі) Бақылау кеңесі төрағасы профессор доктор Ильяс Доған суырыпсалма дәстүрінің түркі мәдениетінің ең айқын ерекшеліктерінен бірі болғанын және осы дәстүрді жалғастырудың маңызын баса айтты. Осы бағдарламаға Ататүрік университеті ректоры профессор доктор Хикмет Кочак атынан қатысқан проректор, профессор доктор Самих Диярбакыр осындай бағдарламаға қатысуы оны үлкен қуанышқа бөлегенін білдірді. Ресми баяндамалардан кейін микрофонды алған 4. Түркі дүниесі халық ақындары жобасының жүргізушісі, профессор доктор Али Кафкасьялы түркі дүниесінің ортақ құндылықтарының бірі болған халық ақындарының Түркістанда бас қосуы үлкен маңызға ие екендігіне тоқтала отырып, жобаға қолдау көрсеткендерге алғысын білдірді. Қатысушы ел өкілдері де өздерінің куаныштары мен ой-пікірлерін білдіргеннен кейін сахнаға мейрамның нағыз иелері халық ақындары шықты. Дәстүрлі киіммен сахнаға шыққан ақындар өлең-әндерін түркі дүниесіне арнады. Ақындар мейрамның екі күні бойынша көрермендерді елдеріндегі халық ақындық өнерінің маңызды туындыларымен таныстырды. Алғашқы арнау әнін ақын Фуат Черкезоғлу, ақын Кұл Нұри (Нұреттин Түркан) және ақын Гүнай Йылдыз орындады. Түркиядан келген ақындардан кейін атақты қазақ ақыны Бекарыс Шойбеков домбырамен орындаған арнау өлеңімен көрермендерге «қош келдіңіз» деді. Шойбековтан кейін сахнаға қазақ суырыпсалма дәстүрінің ең маңызды өкілдерінің бірі Әселхан Қалыбекова, Денизлиден келген Нихат Сөнмез, ақындар жиынына Грузиядан келген осы мейрамның ақсақалы 85 жастағы ақын Асдан Көсалы, түрікмен ақындар Қамаладдин Эсфаханиан және Абдуллах Панг, ирандық қазақтардан Абдулгафүр Газзаг шықты. Әзірбайжаннан келген ақындардан кейін Орталық Азияға сүрілген ақындардың өкілі ретінде мейрамға қатысқан ақын Гүләлі Гочаоғлу және балабанмен өлең орындаған Мұхаммет Бечет дәстүрлі өнердің туын- 40 AYHABER

43 ETKİNLİK önemli temsilcilerinden biri olan Aselhan Kalıbekova, Denizlili ozan Nihat Sönmez, Âşıklar Şöleni ne Gürcistan dan katılan şölenin aksakalı 85 yaşındaki Âşık Asdan Kösalı, Türkmen âşıklar Kamaladdin Esfahaniyan ve Abdullah Pang, İran Kazaklarından Abdulgafur Ghazzagh çıktı. Azerbaycanlı âşıkların sonrasında ise Orta Asya ya sürgün edilen âşıkları temsilen şölene katılan Âşık Gülali Goçalioğlu ve ona balabanla eşlik eden Muhammet Beçet âşıklık sanatının örneklerini sergilediler. Programda daha sonra sırasıyla Altay Cumhuriyeti nden Sarımay Urçimayev Altay Türklerinin geleneksel müziklerinden örneklerle; Uygur Türklerini temsilen Abdüreşid Muhamedov okuduğu muğamlarla; Karakalpakistanlı âşık Ajiniyaz Abibullayev söylediği türküyle; Saha Cumhuriyeti nden Galina Fedorova ve Elena Mohnaçevskaya Türk müziğinin en eski motiflerini içeren repertuarlarıyla yer aldı. Hava Müzik Grubu Kaşkay Türklerinin selamını izleyicilere iletirken Ersalan Mirzaî Türkek Kaşkayiyek şiiriyle beğeni topladı. Açılış programının son bölümünde ise âşıkların atışması izleyicilere keyifli anlar yaşattı. Âşıklık geleneğinin en fazla ilgi gören türü olan atışmanın örneğini Kırgız Maksat Kuluev ile Kazak Marjan Esjanova sergiledi. Açılışın ardından katılımcılar Otrar daki Arslan Baba Türbesi ve Farabi Ruhaniyyat Müzesi ni ziyaret ettiler. Türk Dünyası Âşıklar Şöleni nin ikinci gününde ise ilk durak Hoca Ahmet Yesevi Türbesi oldu. Sonrasında Ahmet Yesevi Üniversitesi Kültür Merkezi büyük salonda konser programı gerçekleştirildi. Program, Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural ın дыларын орындады. Бағдарламаны Алтай Республикасынан келген Сарымай Урчимаев алтайлықтардың дәстүрлі музыка туындыларымен, ұйғырлардың өкілі Абдурешид Мұхамедов оқыған мұғамдармен, Қарақалпақстаннан келген ақын Ажинияз Абибуллаев орындаған әнімен, Саха Республикасынан Галина Федорова және Елена Мохначевская түрік музыкасының ең ескі мотивтерінен құралған репертуарымен жалғастырды. «Хава» музыкалық тобы кашкай түріктерінің сәлемін көрермендерге жеткізді, Эрсалан Мирзаинің орындауындағы «Түркек Кашкаийек» өлеңі көпшіліктің алғысын жинады. Ашылу салтанатының соңғы бөлімінде болса ақындардың айтысы көрермендерді шаттыққа бөледі. Суырыпсалма өнерінің ең көп өзіне назар аударатын айтысқа қырғызстандық Мақсат Кулуев пен қазақстандық Маржан Есжанова қатысты. Programa katılan folklor araştırmacıları da Âşıklık geleneği üzerine değerlendirmelerde bulundu. Бағдарламаға қатысқан фольклор зерттеушілері де ақындық дәстүрді талдады. AYHABER 41

44 ETKİNLİK Açılış programının son bölümünde âşıkların atışması izleyicilere keyifli anlar yaşattı. YÖK Denetleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. İlyas Doğan ve Atatürk Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Samih Diyarbakır a Çapan giydirdiği renkli görüntülerle başladı. Âşıklar, şölenin ikinci günü için hazırladıkları eserleri izleyicilerinin beğenisine sundu. Konserde ilk olarak Kaşkay Türklerinin Hava Müzik Grubu sahne aldı. Damon Şeşbölük ün Kaşkay Türklerinin müzik geleneği ile ilgili verdiği bilgilerden sonra Hava grubu üç parça seslendirdi. Kaşkayların ardından sahneye çıkan Uygur Tiyatrosu Mugamcısı Abdüreşid Muhamedov Uygur âşık sanatından örnekler sunarken Kazak âşıklık geleneğinin genç temsilcisi Arman Şuğayıb dombrasıyla geleneksel Kazak şiirinden örnekler ortaya koydu. Kırgız Manasçı Samat Köçörbayev in Manas Destanı ndan bir bölüm de okuduğu konser programında dütar sanatçısı Abdullah Pang ve kabak kemane sanatçısı Kamaladdin Esfahaniyan Türkmen halk müziğinden örnek- Ашылу салтанатынан кейін қонақтар Отырардағы Арыстанбаб кесенесі мен Фараби Руханият мұражайын зиярат етті. Түркі дүниесі ақындар мейрамының екінші күнінде ең алдымен Қожа Ахмет Ясауи кесеенесі зиярат етілді. Кейін Ахмет Ясауи университеті Мәдениет орталығының үлкен залында концерт бағдарламасы ұйымдастырылды. Бағдарлама ректор өкілі, профессор доктор Салих Айнұралдың ЖБК Бақылау кеңесі төрағасы, профессор доктор Ильяс Доған мен Ататүрік университеті проректоры, профессор доктор Самих Диярбакырға шапан кидірумен басталды. Ақындар мейрамның екінші күні үшін дайындаған туындыларымен көрерменнің алғысын алды. Концертте ең алдымен кашкай түріктерінің «Хава» музыкалық тобы сахнаға шықты. Дамон Шешбөлүк кашкай түріктерінің музыкалық дәстүрі туралы мәлімет бергеннен кейін «Хава» тобы үш ән орындады. Кашкайлардан кейін сахнаға шыққан ұйғыр театр қайраткері, мұғам орындаушысы Абдурешид Мұхамедов ұйғыр суырыпсалма өнерінің туындыларын орындады, қазақ суырыпсалма өнерінің жас өкілі Арман Шуғайып домбырамен дәстүрлі қазақ өлеңдерін орындады. Қырғыз Манас орындаушысы Самат Көчөрбаев Манас дастанынан үзінді оқыды, дутармен орындаушы Абдуллах Панг және кабак кемане орындаушысы Камаладдин Эсфаханиан түрікмен халық музыкасының үлгілерін ұсынды. Мейрамға Карстан қатысқан ақын Гүнай Йылдыз орындаған бір өлең және бір әнмен көрерменді шаттыққа 42 AYHABER

45 ETKİNLİK ler sundu. Şölene Kars tan katılan Âşık Günay Yıldız bir şiir ve bir türkü ile dinleyicileri coşturdu. Sarımay Urçimayev geleneksel Altay çalgıları ile sergilediği performans ile izleyicilerden büyük beğeni topladı. Programa Saha (Yakut) Cumhuriyeti nden katılan Galina Fedorova ve Elena Mohnaçevskaya geleneksel müziklerinden örnekler sundular ve üniversitemizde öğrenim gören Yakut öğrenciler de Osyohay/semah dansı ile sanatçılara eşlik ettiler. Şölene Gümüşhane den katılan Âşık Kul Nuri (Nurettin Türkân) Türk âşıklık geleneğinden örnekler sundu. Şölene Denizli den katılan Ozan Nihat Türkistan da bulunmaktan büyük bir mutluluk duyduğunu ve 4. Türk Dünyası Âşıklar Şöleni nin yapıldığı yer ve içeriği itibariyle bugüne kadar katıldığı en anlamlı program olduğunu söyledi. Ozan Nihat ın ardından sahneye çıkan Tebriz Âşık mektebinin temsilcisi Yedullah Şekibî İran daki âşıklık geleneğinden örnekler sundu. Konser programının finalinde Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencilerinden oluşan Dostluk Dans Grubu nun gösterisi yer aldı. Büyük beğeni toplayan dans gösterisi sonrasında katılımcılara çeşitli hediyeler verildi. 4. Türk Dünyası Âşıklar Şöleni katılımcılar için Sirderya nehri kenarında düzenlenen piknikle son buldu. бөледі. Сарымай Урчимаев дәстүрлі алтай аспаптарымен орындаған туындысымен көпшілікті таң қалдырды. Бағдарламаға Саха (Якутия) Республикасынан келген Галина Федорова және Елена Мохначевская дәстүрлі музыкалық туындыларын орындаған кезде университетімізде білім алып жатқан якутиялық студенттер Осёхай/семах биін орындады. Мейрамға Гүмүшханеден қатысқан ақын Кұл Нұри (Нұреттин Түркан) түрік ақындық дәстүрі туындыларын ұсынды. Мейрамға Денизлиден келген жырау Нихат Түркістанға келуі оны үлкен қуанышқа бөлегенін айта отырып, 4-ші түркі дүниесі ақындар мейрамының ұйымдастырылған орны мен мазмұны осы күнге дейін қатысқан жиындардың ішінде ең маңыздысы деп бағалады. Жырау Нихаттан кейін сахнаға шыққан Тебриз ақын мектебінің өкілі Едуллах Шекиби Ирандағы ақындық өнерін көрсетті. Концерт бағдарламасының қорытынды бөлімінде Ахмет Ясауи университеті студенттерінен құралған Достық би тобы сахнаға шықты. Көпшіліктің алғысын жинаған би көрсетілімінен кейін қатысушыларға сыйлвқтар табыс етілді. 4-ші түркі дүниесі ақындар мейрамы қатысушылар үшін Сырдария бойында ұйымдастырылған пикникпен аяқталды. Ашылу салтанатының соңғы бөліміндегі ақындардың айтысы көрермендерді шаттыққа бөледі. AYHABER 43

46 TOPLANTI Avrasya Araştırma Enstitüsü Türkiye-Kazakistan ilişkilerinin ekonomik boyutunu uzmanlarıyla tartıştı Avrasya Araştırma Enstitüsü Türkiye- Kazakistan ilişkilerini çok boyutlu olarak ele almayı hedeflediği seri toplantıların ikincisini gerçekleştirdi. Türk Dili konuşan Devlet ve Topluluklar arasındaki ilişkileri çok yönlü olarak araştırmak ve geliştirmek için kurulan Ahmet Yesevi Üniversitesi Avrasya Araştırma Enstitüsü çalışmalarına hız verdi. Enstitü ikinci toplantısının gündemine de Türkiye-Kazakistan Ekonomik ilişkilerini aldı. Toplantı Kazakistan Türkiye İşadamları Derneği nin (KATİAD) ev sahipliğinde 30 Ocak 2013 tarihinde gerçekleştirildi. Toplantıya, Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. İlhami Vural, Avrasya Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Murat Çemrek, KATİAD Genel Sekreteri Ömer Yalçınkaya, Almatı Başkonsolosluğu Ticaret Ataşeleri Derviş Ender Öztürk ve Osman Elgün, Türk Standartları Enstitüsü Kazakistan Temsilcisi Rasim Yılmaz, Al- Farabi Kazak Milli Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Üyeleri Dauren Asharov ve Satpaeva Zayra ve Avrasya Araştırma Enstitüsü uzmanları Akmaral Kıyalhan ve Daniyar Kosnazarov katıldılar. Toplantının açılış konuşmasını yapan Avrasya Araştırma Enstitüsü Müdürü Murat Çemrek, Aralıkta yapılan toplantıya atıfta bulunarak ikinci toplantının da birincisinin ekonomik çerçevede devamı olduğunu ve bu tematik toplantılar serisinin kültür, eğitim ve turizm başlıklarıyla süreceğini belirtti. Çemrek, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev in Ekim 2012 de gerçekleştirdiği Türkiye ziyaretinde iki ülke arasındaki ticaret hacmini on milyar dolara taşıyacak çeşitli anlaşmalar imzalandığının altını çizdi. Bu anlaşmalarla Kazakistan da Kazak-Türk Sanayi Bölgeleri kurulmasının önünün açıldığını vurgulayan Çemrek, Bu yuvarlak masa toplantılarında amacımız; akademik, diplomatik ve iş dünyası çevrelerinin bugüne kadar ki tecrübelerini değerlendirirken geleceğe dair de bir projeksiyon tutmak şeklinde konuştu. Almatı Başkonsolosluğu Ticaret Ataşesi Derviş Ender Öztürk, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin, ithalat, ihracat, karşılıklı doğrudan ve dolaylı yatırımlar ve iki ülkenin başka ülkelerde ortak yatırımları bağlamında değerlendirilebileceğini belirtirken ortak yatırımların uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı toplantılar eşliğinde hızlı bir şekilde yürütüldüğünü de sözlerine ekledi. KATİAD Genel Sekreteri Ömer Yalçınkaya ise, Türkiye firmalarının Kazakistan ın bağımsızlık sonrası süreçte yeniden yapılanması ve kalkınmasında ticaretin ötesinde know-how transferiyle de üretim, hizmet ve bankacılık sektörlerinde önemli bir misyonu gerçekleştirdiklerini dile getirdi. Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Doç. Dr. İlhami Vural, Türkiyeli iş adamlarının Kazakistan a gelirken yabancı bir ülkeye gelmediklerini, dini, dili ve kültürel değerleri ortak atayurta geldiklerini vurguladı. İki ülkenin ekonomisinin güçlenmesine paralel olarak ilişkilerinin de güçlendiğini belirten Vural, bürokrasinin azaltılması, yolsuzluğun önlenmesi ve zihniyet değişimi için atılan olumlu adımlarla ilişkilerin her alanda daha da ivme kazanacağını ifade etti. Al-Farabi Kazak Milli Üniversitesi İktisat Bölümü Öğretim Üyelerinden Dr. Dauren Asharov ise Türk sermayesinin özellikle ticaret, inşaat ve telekomünikasyon sektörlerinde kendini gösterdiğini ve tecrübelerini Kazakistan a taşımalarının ülke için büyük bir kazanç olduğunu söyledi. 44 AYHABER

47 Ahıska Türkleri: Bir Sürgün Hikâyesi Sürgünün 69. yılında Ahıska Türkleri için yoğun olarak yaşadıkları Türkistan da özel bir etkinlik düzenlendi. ETKİNLİK Sayıları yetmiş bin civarında olan ve yaklaşık yetmiş yıldır sürgünde yaşayan Ahıska Türkleri için 30 Mart 2013 tarihinde Ahmet Yesevi Üniversitesi Kültür Merkezinde, Siyasete Karşı Kültürün Simgesi: Ahıska Türkleri konulu bir etkinlik gerçekleştirildi. Programa Üniversitemiz öğrencilerinin yanı sıra, Çimkent, Tülkibas, Almatı ve Türkistan da yaşayan Ahıska Türkleri katıldı. Konuklar arasında yer alan sürgünün son tanıkları ve sürgünde doğup büyüyen Ahıskalılar programı büyük bir coşkuyla takip etti. Programa katılan YÖK Denetleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. İlyas Doğan, sürgündeki hemşerilerini bir çatı altında toplayan Ali Kafkasyalı ya bu hizmetinden dolayı teşekkür ederek, Dünya Ahıska Türkleri Birliği İkinci Başkanlığı görevini yürüttüğünü ve bu görevden dolayı büyük gurur duyduğunu ifade etti. Güney Kazakistan Ahıska Türklerinin Başkanı Latifşah Asanov, Ahıska Türkleri için böyle bir programın ilk defa yapıldığını belirterek, iki kardeş ülke Türkiye ve Kazakistan ın ortak üniversitesinin çatısı altında böyle bir programın yapılmış olmasının mutluluk verici olduğunu söyledi. Ahmet Yesevi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Muhammet Savaş Kafkasyalı, Ahıska Türklerinin sürgününün tarihî seyri ve arka planı ile ilgili bilgiler verdi ve Ahıska Türklerinin tam anlamıyla siyasete karşı kültürleriyle direnen bir topluluk olduğunu dile getirdi. Konuşmaların ardından, Çimkent teki Ahıska Türklerinin kurduğu Ata-Baba-Oğul (ABO) Müzik topluluğu mini bir konser verdi. Âşık Mevlüd Ehmedov, Âşık Gülali Goçalioğlu, Âşık Şair Kâmal Karaev, Âşık Mamed Mürseloğlu, Âşık Beçet Aliyev, Âşık Kaldıbey Karayev, Âşık Dursun Kahramanov, Âşık Kuzenbey Ahmedov, Âşık Halit Karayev âşıklık geleneğinden örnekler sundular. Araştırmacı yazarlar İbrahim Türkî ve Sedir Hasanov, Ahıska Türklerinin güncel durumları ile ilgili bilgiler verdiler. Prof. Dr. Ali Kafkasyalı, Türk âşıklık geleneğinin yüzlerce yıldır varlığını devam ettirdiğini söyleyerek, Nerede Türk varsa orada âşık; nerede âşık varsa orada da Türk vardır. dedi. Kazakistan daki Ahıska Türklerinin içinden yetişen âşıkların da sürgündeki bir geleneğin temsilcileri olduklarını belirtti. Programın ardından, Türkistan şehrindeki Ahıskalılar mahallesinde hazırlattırılan yemeğe gidildi. İki yüze yakın davetliye yemek verildi. Burada da âşıklar çalıp söylediler. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde de misafirler onuruna bir yemek tertip edildi. Yemeğe Üniversitemiz yöneticileri ve öğretim görevlileri katıldı. Yemekte Güney Kazakistan Ahıska Türkleri Başkanı Latifşah Asanov, teşekkürlerinin bir ifadesi olarak Rektör Lesbek Taşimov, Filoloji Fakültesi Dekanı Rima Tavkebayeva ve İlyas Doğan a birer altın işlemeli kalem hediye etti. Rektör Lesbek Taşimov da İlyas Doğan ve Latifşah Asanov a çapan (kaftan) giydirerek hediyeler sundu. Sürgünün tanıkları ile sürgünde doğup büyüyenler programın onur konuklarıydı. AYHABER 45

48 ZİYARET Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata nın Türkistan gezisi Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata düzenli Türkistan ziyaretlerinden birini daha gerçekleştirdi. Mütevelli Heyet üyesi Prof. Dr. Muhittin Şimşek in de katıldığı ziyaret Şubat tarihleri arasında gerçekleştirildi. Ziyaretinin ilk gününde Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lesbek Taşimov ve Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural ile bir araya gelen Horata üniversitedeki son gelişmelerle ilgili bir toplantı yaptı. öğrenci kontenjanlarının Kazakistanlı öğrencilere dağıtımı programına da katıldı. 06 Şubat günü ise Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, Rektör Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. İlhami Vural, Öğrenci İşleri Müdürü ile Fakülte ve Bölümler hakkında bir görüşme gerçekleştirdi. 07 Şubat tarihinde Üniversite Yönetim Kuruluna katılan Horata, Türkiyeli akademik personelle bir kez daha bir araya gelerek çalışmaları ve talepleri hakkında bilgi aldı. Ziyaretin ikinci gününde yine Rektör ve Rektör yardımcılarının katılımıyla yapılan toplantının gündeminde ise, akademik ve idari konular yer aldı. Mütevelli Heyet Başkanı Horata aynı gün Türkiyeli idari personelle bir araya gelerek durum değerlendirmesi yaptı. Toplantıda ayrıca Üniversite yerleşkesinde inşası devam eden ve yapımı planlanan inşaat faaliyetlerinin ihale süreçleri hususunda Mütevelli Heyet Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürü Gökşad Özkaynar tarafından bir sunum yapıldı. Mütevelli Heyet Başkanımız Prof. Dr. Osman Horata, aynı gün Kültür Merkezi büyük salonda düzenlenen Türkiye Cumhuriyeti 09 Şubat tarihinde Türkoloji Kongresi ve Âşıklar Sempozyumu Düzenleme Kurulları ile görüşerek ayrıntılı bilgi alan Prof. Dr. Osman Horata, aynı günün akşamında Yesi Otelde Türkiyeli personel ve Kazakistanlı yöneticilerle bir yemekte biraraya geldi. Ziyareti sırasında sık sık makamında öğretim görevlileri ve öğrencileri de kabul eden Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata Üniversite öğrenci temsilcileriyle toplantı gerçekleştirerek öğrencilerinin istek ve sorunlarını dinledi. Öğrenciler, sıcak bir atmosferde geçen toplantıdan duydukları memnuniyeti dile getirdiler. 46 AYHABER

49 HABER Bir kitaba sığdırılan 20 yıl Türkiye-Kazakistan İlişkilerinin 20 yılı kitap hâline getirildi Kazakistan Büyükelçiliği tarafından basımı yapılan Kazakistan-Türkiye: Dostluk ile İşbirliğinin 20 Yılı adlı kitabın tanıtım toplantısı Türk Dünyası çalışmalarıyla ön plana çıkan isimleri bir araya getirdi. Kazakistan ın Ankara Büyükelçisi Prof. Dr. Canseyit Tüymebayev in ev sahipliğinde Milli Kütüphanede gerçekleştirilen toplantıya Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ve Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Üyesi Prof. Dr. Mustafa İsen de konuşmacı olarak katıldılar. 12 Mart 2013 tarihinde yapılan toplantıda Türkiye-Kazakistan ilişkilerinin 20 yılda geçirdiği evreler masaya yatırıldı. Konuşmasında ilişkileri siyasi, ekonomik ve diplomatik temelde ele alan kitabın gelecek nesillere bırakılmış kalıcı bir eser olduğunu söyleyen Mütevelli Heyet Başkanımız Prof. Dr. Osman Horata ilişkilerin sosyal ve kültürel boyutunda ise Ahmet Yesevi Üniversitesinin katkılarına işaret etti. Üniversite nin bu kapsamda çeşitli eserler ortaya koyduğunu söyleyen Horata Bağımsızlıklarının 20. Yılında Türk Cumhuriyetleri: Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan konulu toplantının yapıldığını ve bu toplantının bildiri ve konuşmalarının 2012 de; dünya jeopolitiğinde Orta Asya politikalarını ele alan dokuz raporun ise 2011 de yayımlandığını hatırlattı. Horata, aynı amaçla Atatürk Kültür Merkezi tarafından hayata geçirilen Avrasya da Yeniden Çizilen Sınırlar ve İnşa Edilen Kimlikler adlı projenin de geçen yıl dört cilt olarak yayımlandığını kaydetti. Tarihin sarkacının bir kez daha Türklerin yaşadığı topraklara doğru hareket etmeye başladığını söyleyen Horata, gelecek asırların Türkiye ve Türk devletlerinin içinde bulunduğu bir coğrafyada çizileceğini söyledi. Horata, bağımsızlık sonrası büyük sıkıntılar yaşayan Kazakistan ın 20 yılda Orta Asya nın parlayan yıldızı hâline gelmesinin en önemli unsurlarını eğitime yapılan yatırım ve Nursultan Nazarbayev gibi dirayetli ve vizyon sahibi bir lider olarak sıraladı. 20 yılda Türk Devletleri arasındaki ilişkiler açısından dönüm noktasının 2009 yılında gerçekleştirilen Nahçıvan Zirvesinde Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi) nin kurulması olduğunu belirten Prof. Dr. Osman Horata, bu süreçte kilit rolü Türkiye ve Kazakistan ın oynadığını da sözlerine ekledi. Horata, sözlerinin sonunda Kazakistan ın geçen zamanda ortaya koyduğu gelişimin Orta Asya Türklüğü için de bir umut ışığı olduğunu vurguladı. Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Üyesi ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Prof. Dr. Mustafa İsen ise konuşmasında ikili ilişkilerin gelişerek ve çeşitlenerek sürdüğüne işaret etti. İsen, Türk-Kazak dostluğunun sonsuza dek devam edeceğine inancını dile getirdi. Ahmet Yesevi Üniversitesi eski Mütevelli Heyet Başkanı Namık Kemal Zeybek, ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Türkiye-Kazakistan Dostluk Grubu Başkanı Haluk İpek in de katıldığı toplantıda Türkiye ve Kazakistan ın dost ve kardeş ülkeler olmasının yanı sıra stratejik ortak olduğunun da altı çizildi. Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata ve Mütevelli Heyet Üyesi Prof. Dr. Mustafa İsen, toplantıda Türkiye- Kazakistan ilişkilerinin geride kalan 20 yılına ilişkin görüşlerini paylaştılar. AYHABER 47

50 EĞİTİM Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencilerinin mezuniyet heyecanı Ahmet Yesevi Üniversitesi 2013 mezunları kep giydi mezunları mutlulukla hüznü bir arada yaşadı. Üniversitemiz yılı mezuniyet töreni 24 Mayısta Kültür Merkezi büyük salonda gerçekleştirildi. Törene, öğrenciler, Üniversitemiz yönetimi, öğretim üyeleri ve çalışanlarının yanı sıra mezun olan öğrencilerin yakınları da katıldı. Yesevi mezunları diplomalarını Mütevelli Heyet Başkanı Prof.Dr. Osman Horata, Mütevelli Heyet üyeleri ve Ahmet Yesevi Üniversitesi yöneticilerinin elinden aldı. Törende ilk olarak sahneye kızıl diploma almaya hak kazanan üstün başarılı öğrenciler çıktı. Üstün başarılı öğrencilere diplomalarını veren Mütevelli Heyet Başkanımız Prof. Dr. Osman Horata, öğrencilere mezuniyet sonrasında da başarılar diledi. Mütevelli Heyet üyeleri Prof. Dr. Mustafa İsen, Prof. Dr. Muhittin Şimşek, Naci Ağbal, Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural ve Mütevelli Heyet Başkanlığı İdari ve Mali İşler Koordinatörü Ahmet Şevki Zengin ile Üniversite rektör yardımcıları ve dekanlarının öğrencilere diplomalarını vermesinin ardından konser programına geçildi. Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri tarafından düzenlenen program büyük beğeni topladı. Müzik ve dansla süslenen diploma töreni çekilen fotoğraflarla ölümsüzleştirildi. 48 AYHABER

51 EĞİTİM Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri Türkiye üniversitelerinde Eğitimde işbirliği eğitim-öğretim yılında büyüyerek devam etti. Ahmet Yesevi Üniversitesi ile Türkiye Cumhuriyeti nin önde gelen üniversiteleri arasında imzalanan işbirliği protokolleri çerçevesinde çok sayıda öğrenci bilgi görgü arttırma, staj ve ikinci yarıyıl eğitimi için Türkiye ye gelmeye devam ediyor yılında dönem tamamlama, yüksek lisans ve doktora eğitimlerinin yanı sıra staj, bilgi görgü arttırma eğitimleri için 200 e yakın öğrenci Türkiye nin farklı şehirlerindeki üniversitelerde eğitim gördü yılında da AYÜ ile Türkiye üniversiteleri arasındaki uluslararası işbirliği büyüyerek sürdü ve sadece ikinci yarıyıl eğitimlerini tamamlamak için gelen öğrenci sayısı 30 u buldu. Ahmet Yesevi Üniversitesi ile Hacettepe Üniversitesi arasındaki işbirliğinin çerçevesi 2013 yılında daha da genişledi ve Tıp fakültesi dışındaki fakültelerden de öğrenciler Hacettepe Üniversitesinde yarı yıl eğitimi aldı. 13 Tıp fakültesi öğrencisinin yanı sıra, Maliye, İktisat, Tarih ve İngiliz filolojisi bölümlerinden birer öğrenci bahar dönemi eğitimlerini Hacettepe Üniversitesinde başarıyla tamamladılar. 7 Şubat 2013 te Türkiye ye gelen beş öğrenciden dördü Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinin İktisat, Kimya, Biyoloji bölümlerinde, biri ise Malatya İnönü Üniversitesi İlahiyat bölümünde üçüncü sınıf ikinci dönem eğitimlerini aldılar. Üniversitemiz Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden dört öğrenci ise bahar dönemini Erzurum Atatürk Üniversitesinde bitirdiler. Üniversitemiz Tarih ve Pedagoji Fakültesi, Din Tanu ve Teoloji bölümlerinden 17 öğrenci ise İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi nde dört haftalık eğitim almak için Türkiye ye geldi. Öğrenciler 13 Mayıs 2013 te başlayan eğitimlerini tamamlayarak Haziran ayının ikinci haftasında Türkiye den ayrıldılar. Ayrıca, dört Tıp Fakültesi 2. Sınıf öğrencisi Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Bilimsel Araştırma Topluluğu tarafından düzenlenen 4. Uluslar arası Öğrenci Kongresine katılmak üzere Mart 2013 tarihleri arasında Türkiye deydi. Hacettepe Üniversitesindeki eğitimlerini tamamlayan 13 Tıp öğrencisi Kazakistan a dönmeden önce Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata yı ziyaret etti. AYHABER 49

52 GÖRÜŞLER Neler dediler? Türkiye deki hocalarımız ve arkadaşlarımız bize karşı çok samimi ve anlayışlı davrandılar. Kendimi kendi ülkemde gibi hissettim, sadece ilk zamanlarda tıbbî kelimelerin bazılarını anlayamıyordum ancak zaman geçtikçe bu sorunu da aştım. Burada iyi arkadaşlıklar ve dostluklar kurdum. Türkiye de geçirdiğim 6 ay benim için hayatımın en güzel zamanlarıydı. Dilerim ki bu iki ülke arasındaki anlaşma hep devam eder ve başka arkadaşlarım da bu güzellikleri yaşamasını isterim. Bana bu imkânı sağlayan bütün hocalarıma ve Üniversiteme çok teşekkür ederim. Elmira SYZDYKOVA AYÜ Tıp Fakültesi 4. Sınıf Öğrencisi Başlangıçta insanların bana karşı tutumlarının nasıl olacağı, uyum problemi yaşayıp yaşamayacağım, okul konusunda olumsuzluklar olup olmayacağı konularında kafamda belirsizlikler vardı. Ancak, daha Türkiye ye ayak bastığım ilk andan itibaren bu belirsizliklerin tek tek ortadan kalktığını gördüm. Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığında bizi çok sıcak karşıladılar. Daha sonra ise yerleştiğim yurtta kalan arkadaşlarım tarafından da çok sıcak ve sevecen bir şekilde karşılandım. Bu durum, sorun yaşamayacağımı düşündürmeye başladı bana. Okul da ise pratik olarak verilen eğitimlerin çok kaliteli ve verimli olduğunu gördüm. Bu dersler sırasında başka bir ülkeden geliyor olmamızdan kaynaklanan herhangi bir olumsuzluk yaşamadım. Tam tersine hocalarımız bize çok yardımcı oldu ve problem yaşamamıza engel olmaya çalıştılar. Buraya gelmemde emeği geçen bütün yetkililere ve yöneticilere ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Soy bağı olan iki ülke vatandaşları arasındaki kültürel ve tarihsel bağların daha da pekiştirilmesi adına bu öğrenci değişiminin çok faydalı olduğunu düşünüyorum. Bu faydanın artarak devam etmesi içinse gelecek yıllarda da öğrenci sayısının artarak projenin devam etmesini istiyorum. Davron SULTANOV AYÜ Tıp Fakültesi 4. Sınıf Öğrencisi Assylkhan BAKYTZHAN AYÜ Tıp Fakültesi 4. Sınıf Öğrencisi Türk halkı çok sıcak kanlı ve misafirperver bir millet. Türkiye ye geldiğim günden beri Türkler bana çok yardımcı oldular. Burada yabancı olmama rağmen hiç yabancılık hissetmedim çünkü aynı milletin farklı bir devletinden geldim. Türkiye devleti ve Türk milleti bana çok iyi imkânlar sundular ve her zaman hoşgörülü davrandılar. Türkiye de okuduğum üniversite buranın en iyilerinden birisiydi. Türk arkadaşlarım bana Ankara yı gezdirdiler ve leziz Türk yemeklerinin tadına baktık. Buranın yemekleri bizimkilerden biraz farklı. Kaldığım yurt okuluma çok yakın ve şehir merkezindeydi. Odamdaki arkadaşlarım, Türkiye nin her bir köşesinden Ankara ya okumaya gelmişlerdi. Onlar çok iyi ve yardımsever insanlardı. Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı ve Başkanlık çalışanları bizlere ellerinden gelen her türlü desteği hiç tereddüt etmeden gösterdiler. Türkiye de yabancılık çekmememiz için çok yardımcı oldular. Türkiye nin kültürüne alışmamızda bize çok yardımcı oldukları için ve bu güzel ülkeyi bize sevdirdikleri için minnettarım. 50 AYHABER

53 GÖRÜŞLER Mekhrinsa ABDUKHANOVA AYÜ Tıp Fakültesi 4. Sınıf Öğrencisi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalında yardımcı doçent olarak görev yapmaktayim. Prof. Dr. Salih Aynural hocamizin sayesinde karaciğer nakli ile ilgili bilgi görgü artırma amacıyla İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezinde bulundum. Karaciğer nakli Tıp alanındaki en zor ve büyük bir ameliyattır. Son zamanda dünyada Karaciğer nakli konusunda tecrübeli ülkeler Güney Korea, Türkiye, Japonia, ABD ve Avrupa ülkeleridir. Türkiye Sağlık Bakanlığı verilerine göre, geçen yıl yapılan 1900 karaciğer naklinin 185 i Turgut Özal Tıp Merkezinde yapılmıştır. Beni Sayın Hocalarımız Genel Cerrahi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Sezai Yılmaz ve Prof. Dr. Cüneyt Kayaalp, atayurttan gelen değerli misafirimiz diye çok sıcak karşıladı. Karaciğer nakli ekibine assistan oldum ve ameliyatlara katıldım. Karaciğer nakli dışında tiroid hastalıkarı, Mide CA ve diğer ameliyatlara katıldım ve bizzat kendim ameliyat yaptım. Hocamız Prof. Dr. Cüneyt Kayaalp hafta sonları yaptığı tıbbi yayınlar konusundaki sunumlarıyla yol gösterdi tarihinde Ankara Yüksek İhtisas Hastanesi nde benim de katıldığım iki karaciğer nakli ameliyatı yapıldı. Bu kısa zaman içerisinde toplam sekiz karaciğer nakli, iki Mide CA ve dört tiroid ameliyatına katıldım. Türkiye ye gelmek benim için çok büyük şanstı. Buraya geldiğim için çok memnunum. İlk günlerde Türkçe konuşmakta biraz problemim vardı. O yüzden buraya alışmanın çok zor olacağını düşünmüştüm ama o düşüncelerimin yanlış olduğunu zaman geçtikçe, pratik yaptıkça anladım. Hacettepe Üniversitesi eğitimin yanında pratik derslerle bize iyi bir eğitim imkânı sundu. Alanında uzman olan hocalarımızın hepsi bize her türlü bilgiyi ve desteği verdi. Hepsine çok minnettarız. Türkiye de sadece iyi bir eğitim almakla kalmadım çok sayıda yeni arkadaş da edindim. Arkadaşların hepsi bana karşı çok hoşgörülü ve anlayışlıydı. Merak ettiğim herşeyi bana en güzel şekilde aktardılar. Evlerine,sofralarına davet ettiler. Aileleriyle tanıştım. Herkes çok samimiydi evimdeki sıcaklık gibiydi. Eğitim görürken Türk milletinin kültürünü de yakından tanıma şansım oldu. İnsanları çok sıcakkanlı. Türk yemeklerinin her biri diğerinden daha güzel ve lezzetli. Bir düğüne davet edildim. Halay çekmesini ve onlar gibi oyun oynamasını öğrettiler bana. Türk kahvesinin tadı başta yabancı gelse de ilerleyen zamanlarlarda içmeden yapamaz oldum. Nasıl yapıldığını öğrendim. Kahvenin ardından bakılan fal ise eğlence tarafıydı. Tabi fal bakılırken olan sohbet, şakalar o birliktelik, bütünlük hepsinden daha üstündü. Türkiye herşeyiyle çok güzel bir ülke. Tarihi, kültürü çok zengin ve gezilecek, görülecek çok güzel yerler var. İnsanları çok eğlenceli, samimi ve misafirperverler.gelene kapılarını, sofralarını sonuna kadar açıyorlar.tekrar Türkiye ye gelmek için elimden geleni yapacağım. Türkiye bana gerek eğitim gerek hayat hakkında çok şey kattı. Burada okumak özellikle Hacettepe Üniversite gibi kaliteli bir eğitim kurumunda okumak benim için büyük gurur kaynağı. Ayrıca bize her zaman destek veren, yanımızda olan Ahmet Yesevi Üniversitesindeki hocalarımıza da çok teşekkür ederim. Yrd. Doç. Dr. Nurpeis TULEZHANOV AYÜ Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı AYHABER 51

54 ETKİNLİK Türkistan da sünnet şöleni Ahmet Yesevi Üniversitesi eğitim-öğretim faaliyetlerinin yanında sosyal sorumluluk projeleriyle de yöre halkının yanında yer alıyor. Bu çerçevede geleneksel hale gelen sünnet şölenlerinin biri daha Türkistan da gerçekleştirildi. Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanlığı ise Ankara daki kimsesiz çocukları bu özel günlerinde yalnız bırakmadı. İlk olarak Türkistan lı 50 çocuk, Ahmet Yesevi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi nde sünnet ettirildi. Sünnet olan çocuklar için 24 Mayısta Ahmet Yesevi Üniversitesi Kültür Merkezi Küçük Salonda bir de tören düzenlendi. Törene, Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata nın yanı sıra 44. Mütevelli Heyet Toplantısı için Türkistan da bulunan Üniversitemiz Türkiyeli Mütevelli Heyet üyeleri de katıldı. Törende ayrıca Üniversitemiz Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, Rektör Yardımcısı Yard. Doç. Dr. İlhami Vural, Mütevelli Heyet Başkanlığı İdari ve Mali İşler Koordinatörü Ahmet Şevki Zengin ile idari ve akademik personel yer aldı. Mütevelli Heyet Başkanlığı tarafından Türkiye den sağlanan sünnet kıyafetleri giydirilen çocuklara Türkiyeli Mütevelli Heyet üyeleri çeşitli hediyeler verdi. Çocuklar aldıkları hediyelerle büyük mutluluk yaşadı. 52 AYHABER

55 Çanakkale Şehitlerine vefa Şehitler Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri tarafından hem Türkistan da hem de Çanakkale de anıldı Öğrencilerimiz anma törenlerinin ilgi odağı oldu. HABER Çanakkale Deniz Zaferi nin 98. yıldönümünde Çanakkale şehitleri saygıyla anıldı. Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri şehitlere minnetlerini Türkistan da düzenledikleri etkinliklerin yanı sıra zaferin kazanıldığı topraklarda şehitlerin mezarlarını ziyaret ederek gösterdi. Türk Cumhuriyetleri ve Akraba topluluklarından 10 kişilik öğrenci grubu Mart tarihleri arasında Çanakkale deydi. Çanakkale şehitliğini ziyaret eden öğrenciler anma törenlerinde hem Çanakkalelilerin hem de basının ilgi odağı oldu. Zaferin 98. Yıldönümünde şehitleri anmak için Türkistan da da bir dizi etkinlik düzenlendi. Türkiyeli ve Türk Dünyasının farklı coğrafyalarından gelen Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri konferans, konser ve dualarla şehitleri yadetti. ilk olarak 15 Martta Dil Öğretim Merkezi öğrencileri tarafından Turan misafirhanesinde 18 Mart a 18 hatim adlı etkinlik gerçekleştirildi. Üniversitemizin idarî ve akademik personeli ile farklı Türk boylarından çok sayıda öğrencinin hazır bulunduğu organizasyonda konuklara irmik helvası ve çay ikram edilirken, hatim duası, Doç. Dr. Hulusi Arslan tarafından yapıldı. Çanakkale Deniz Zaferi nin 98. yıldönümüne özel olarak hazırlanan bir diğer program, 18 Mart tarihinde Kültür Merkezi konser salonunda gerçekleştirildi. Program, Çanakkale şehitleri için yapılan bir dakikalık saygı duruşu ve Türk, Kazak milli marşlarının okunması ile başladı. Ardından Rektör Prof. Dr. Lesbek Taşimov ve Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural birer konuşma yaptılar. Çanakkale Zaferi nin kendileri için de çok şey ifade ettiğini, kardeş ülke Türkiye nin sevincine de üzüntüsüne de ortak olduklarını söyledi. Taşimov konuşmasını Yaşasın bağımsız Türk devletleri! diyerek bitirdi. Ahmet Yesevi Üniversitesi Tarih bölümü öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Eftal Şükrü Batmaz da dinleyicilere Çanakkale savaşını hazırlayan sebepler, Türk ve dünya tarihi açısından sonuçları hakkında bilgi verdi. Etkinlik Çanakkale Deniz Zaferi ne özel hazırlanan konser programıyla son buldu. Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri şehitlere minnetlerini Türkistan da düzenledikleri etkinliklerin yanı sıra zaferin kazanıldığı topraklarda şehitlerin mezarlarını ziyaret ederek gösterdi. AYHABER 53

56 ETKİNLİK Türkistan da Nevruz kutlamaları Nevruz Engelliler Rehabilitasyon merkezine yapılan ziyaretle ayrı bir anlam kazandı Nevruz Bahar Bayramı şenlikleri kapsamında, 15 Mart tarihinde Türkistan şehrindeki Engelliler Rehabilitasyon Merkezine bir ziyaret gerçekleştirildi. Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural başkanlığında Öğrenci İşleri Başkanı İlyas Erpay ve Türk, Kazak ve Türk Dünyası Öğrencilerinden oluşan heyet Nevruz coşkusunu buradaki öğrencilerle paylaştı. Üniversitemize teşekkür konseri Türkistan ve Kentav daki çeşitli okul ve yetimhanelerdeki öğrenciler kendilerine yardım elini uzatan Yesevili abla ve ağabeylerine bir konserle teşekkür etti. Ahmet Yesevi Üniversitesi, gerçekleştirdiği bilimsel çalışmaların yanı sıra, çeşitli öğrenci kulüpleri aracılığıyla imza attığı sosyal sorumluluk projeleri ve sanatsal etkinliklerle de bölge insanın ihtiyaçlarına cevap vermeye çalışıyor ve bu gayretleriyle büyük takdir topluyor. Ziyaret sırasında öğrencilere çeşitli hediyeler de verildi. Ahmet Yesevi Üniversitesi Dil Öğretim Merkezi tarafından daha önce düzenlenen kermesten elde edilen gelirle satın alınan yazı tahtası, piyano ve engellilere özel çok sayıda oyuncak Rehabilitasyon Merkezine hediye edildi. Etkinlikten duyduğu memnuniyeti dile getiren Rehabilitasyon Merkezi müdiresi Üniversitemize ve emeği geçenlere teşekkür etti. Ziyaret Üniversitemiz öğrencileri ve Rehabilitasyon Merkezi öğrencilerinin birlikte düzenlediği konser ile de renklendi. Nevruz coşkusunun Rehabilitasyon merkezi öğrenci ve çalışanlarıyla paylaşıldığı bu anlamlı organizasyon yerel gazete ve televizyonlar tarafından da ilgiyle karşılandı. Organizasyon ile ilgili olarak Türkistan Televizyonuna açıklamalarda bulunan Üniversitemiz Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, asıl engellilerin bedensel engelliler değil, hür düşünemeyenler olduğunu ifade etti. Türkistan ve Kentav daki orta öğretim kurumları, yetimhaneler ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim gören öğrencilere kendilerine kırtasiye ve giyecek yardımı yapmanın yanı sıra onlar için konserler de düzenleyen Ahmet Yesevi Ünivresitesindeki abla ve ağabeylerini unutmadı. Öğrenciler kendilerine gösterilen ilgiye şükranlarını düzenledikleri konserle dile getirdi. Kentav Bedensel Engelliler Meslek Lisesi ve Türkistan Yetimler Okulu 28 Şubatta Ahmet Yesevi Üniversitesi Kültür Merkezi nde, şarkılar, şiirler, skeçlerle dolu keyifli bir konser programı gerçekleştirdi. Program sonrasında okul müdürleri bir kez daha Ahmet Yesevi Üniversitesine minnettarlıklarını dile getirirken Üniversitemiz Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural katılımcı okul öğrencilerine çeşitli hediyeler verdi. 54 AYHABER

57 Yesevililerden Gençlik ve Birlik konserleri Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri iki güzel konserle dikkat çekti ETKİNLİK Türkistan da düzenlenen gençlik konseri öğrencileri coşturdu. Ahmet Yesevi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinden Melih Can Gül ve arkadaşları tarafından 09 Nisan 2013 tarihinde, Ahmet Yesevi Üniversitesi Kültür Merkezi Büyük Salonda düzenlenen konserde, Türkçe, Kazakça, Özbekçe, Yakutça ve Rusça şarkılar seslendirildi, şiirler okundu. Şarkılara coşkuyla eşlik eden öğrenciler danslarıyla da göz doldurdu. Konserde sahne alan Türkiyeli, Kazakistanlı, Kırgızistanlı, Yakutistanlı öğrencilerin sergilediği canlı performansın yanı sıra gitar, keman, elektro gitar, org, ağız kopuzu (avıs komus) gibi müzik aletlerinin mükemmel ahengi ise ayakta alkışlandı. Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, konser sonunda sahneye çıkarak, konseri düzenleyen öğrencilere, özverili ve başarılı çalışmalarından dolayı teşekkür etti. Konser sonunda tüm katılımcılar hatıra fotoğrafı çektirdi. Ahmet Yesevi Üniversitesi Birlik Öğrenci Kulübü nün düzenlediği Birlik Konseri ise Türk coğrafyasının tüm renklerini sahneye taşıdı. Üniversitemiz yöneticileri ve öğrencilerinin büyük ilgi gösterdiği konser, Kazakistan dan Kırgızistan a, Türkmenistan dan Doğu Türkistan a, Tuva dan Suriye Türkmenlerine ve Gagavuz Türklerine kadar Türk dünyasının farklı köşelerinden halk dansları ve müzikler ile süslendi. Konser programında ayrıca Birlik Öğrenci Kulubü nün daha önce gerçekleştirdiği Türk Dünyası Birlik Futbol Turnuvasında şampiyon olan takıma ödülleri de verildi. Takım oyuncuları ödüllerini Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Lesbek Taşimov ve Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural ın elinden alırken Taşimov ve Aynural Birlik Öğrenci Kulübüne; bu tür etkinliklerle Üniversitedeki dostluk ve birlik ortamına katkıda bulundukları için teşekkür ettiler. Küçüklerden büyük kutlama Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri iki güzel konserle dikkat çekti Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Ahmet Yesevi Üniversitesinde farklı bir etkinlikle 23 kutlandı. Ahmet Yesevi Üniversitesinin konuğu olan ilköğretim sınıfı öğrencileri Kültür Merkezi nde düzenledikleri programla izleyenleri büyüledi. Programı, Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata, Rektör Vekili Prof. D. Salih Aynural, akademisyenler, Üniversitemiz öğrencileri, öğrenci velileri ve çok sayıda vatandaş izledi. Minik konuklarına Üniversitemize hoşgeldiniz diye seslenen Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata, geleceğin çocuklara ait olduğunu hatırlatarak tüm öğrencilerin 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı nı kutladı. Şiirler, halk oyunları, yarışmalar, müzikli skeçler ve öğrenciler tarafından hazırlanan Penceresi Cam Cama adlı video klip izleyicilerin büyük beğenisini topladı. İlgi ve keyifle seyredilen programın sonunda, yarının büyüklerine Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata, Rektör Vekili Salih Aynural ve Rektör Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. İlhami Vural tarafından çeşitli hediyeler verildi. Program sonunda günün kahramanı çocuklar Üniversitemiz yöneticileriyle hatıra fotoğrafı çektirdi. AYHABER 55

58 ETKİNLİK Yesevi de Kutlu Doğum Haftası coşkusu yılında tüm dünyada Peygamberimiz, İnsan Onuru ve Kar deşlik sloganıyla kutlanan Kutlu Doğum haftası, Ahmet Yesevi Üniversitesinde, İlahiyat Bölümü öğrencileri tarafından düzenlenen programla kutlandı. Programda Peygamberimiz konulu bir panel, Kuran- Kerim tilaveti, ilahiler ve nat-ı şerifler yer aldı. Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata nın da katıldığı Kutlu Doğum Haftası Paneli ne idari ve akademik personelin yanı sıra çok sayıda öğrenci katıldı. Panele gelen konuklar Kültür Merkezi küçük salon girişinde günün anlamına istinaden güllerle karşılandı. 7. Türk Dünyası Kurultayı Ahmet Yesevi Üniversitesinin ev sahipliğinde gerçekleştirildi İlki 2007 yılında Saha Türklerinin önde gelen Türkologlarından Nikolay İvanoviç Vasiley in önderliğinde Gençlik Kurultayı adıyla Yakutistan ın başkenti Yakutsk ta düzenlenen Türk Dünyası Kurultayı nın 7.si Türkistan da gerçekleştirildi Mart tarihlerinde Ahmet Yesevi Üniversitesinin ev sahipliğinde yapılan kurultaya Yakutistan on beş kişilik bir delegasyonla katıldı. Kurultayda, Kırgızistan, Moğolistan ve Kazakistan dan çok sayıda öğrenci yer alırken, değerlendirmeye alınan Türk dünyası konulu altmış makaleden on tanesi ödüle layık görüldü. Panelde söz alan Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata, tüm İslam âleminin Kutlu Doğum haftasını kutladığını ve böyle anlamlı bir programda olmaktan büyük bir memnuniyet duyduğunu ifade ederek, emeği geçen herkese teşekkür etti. Yaklaşık iki saat süren panele, Türkoloji Enstitüsü Başkanı Prof.Dr. Dosay Kenjetay, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İslamî İlimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. İsmail Çalışkan, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. İbrahim Maraş ve Malatya İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Hulusi Aslan da konuşmacı olarak katıldı. İzleyiciler programda yer alan, Prof. Dr. İsmail Çalışkan ın Kuran tilavetini, Doç. Dr. Hulusi Aslan ın okuduğu İlahi ve öğrenciler tarafından okunan nat- ı şerifleri büyük bir hayranlıkla dinledi. Bu kutlu gün, program sonrasında çekilen hatıra fotoğraflarıyla ölümsüzleştirildi. Kurultayda Kültür ve Tarih başlıklarında iki ayrı oturum yapıldı. Oturumlar sonrasındaysa kurultaya özel bir konser programı gerçekleştirildi. Konserde, Saha ve Kırgızistan dan gelen konuklar millî danslarıyla izleyenlere muhteşem bir görsel şölen yaşatırken, ağız kopuzu (avıs komıs) ve komuz gösterileriyle de büyük beğeni topladılar. İlköğretim kurumlarında eğitim görmekte olan öğrenciler ve birçok Türkolog un katılımıyla yapılan ve çeşitli kültürel etkinliklere de sahne olan kurultaylar 2007 yılından itibaren sırasıyla, Yakutsk, Ulan Batur, Bişkek, Gorniy Altay, Almatı ve son olarak da Türk Dünyasının ruhani başkenti Türkistan da düzenlendi. 56 AYHABER

59 Yesevi Sanat Topluluğu Türk Dünyası nın renklerini Türkiye ye taşımaya devam ediyor ETKİNLİK Ahmet Yesevi Üniversitesi Yesevi Sanat Topluluğu 2013 ün ilk aylarında Hacettepe Üniversitesi ve Nevşehir Üniversitesi ile Nevruz coşkusunu paylaştı. 21 Martta, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü işbirliğiyle düzenlenen 11. Uluslararası Nevruz Şöleni nde sahne alan topluluk Türk Dünyası nın ezgi ve danslarını izleyicilerin beğenisine sundu. Topluluk şölende Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan ın yanı sıra bu yıl repertuarına kattığı Tuva ve Karaçay kültüründen örnekleri de sahneye taşıdı. Konser programında bir konuşma yapan Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata, Hacettepeli ve Yesevili öğrencilerin birlikteliğinin ana yurt ile ata yurdun buluşması olduğunu vurguladı. Nevruzun, bolluk ve berekete kavuşmayı, yeni bir başlangıcı, sevinci, coşkuyu paylaşmayı temsil ettiğini söyleyen Horata, Nevruzun bu özellikleriyle bir çok farklı kültürü aynı paydada buluşturan bir bayram olduğunu kaydetti. Şölenin ev sahibi Hacettepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Murat Tuncer ise Nevruzun bütün insanlığın şöleni olduğunu vurgulayarak, her günün Nevruz neşesi ve heyecanında geçmesi temennisini dile getirdi. Tuncer, Elimde sihirli bir değnek olsaydı bütün kalplere sevgi, kardeşlik ve tolerans koyar nefret, kin ve kötülüğü ortadan kaldırırdım dedi. Hacettepe Üniversitesi Halk Dansları Topluluğu ile Hacettepe Üniversitesi Çocuk ve Gençlik Halk Dansları Topluluğu- Türk Dünyası nın Türkiye deki yansıması Yesevi Sanat Topluluğu gösterileriyle izleyenleri büyüledi. AYHABER 57

60 ETKİNLİK Topluluk, Nevruz kutlamaları çerçevesinde çok sayıda gösteri yaptı. nun gösterileri de izleyenlere eğlenceli dakikalar yaşattı. Program sonrasında öğrenciler tarafından Nevruz ateşi yakıldı ve hep birlikte Nevruz aşı yenildi. Yesevi Sanat Topluluğu Nevruz programının ikinci durağı Nevşehir de de büyük ilgiyle karşılandı. Topluluk, Nevşehir Üniversitesi tarafından düzenlenen Nevruz programında da Türk Dünyası motifleriyle süslü bir gösteri sundu. Nevruz şölenlerinin vazgeçilmezi hâline gelen topluluk farklı gösterilerde de sahne aldı. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi tarafından düzenlenen Türkçe Günleri programına katılan Yesevi Sanat Topluluğu nun yoğun programında 19 Mayıs Gençlik Haftası etkinlikleri de yer aldı. Topluluk 20 Mayısta Uşak Üniversitesinin düzenlediği Gençlik ve Spor Bayramı programında sahneye çıktı. Topluluk bir saatlik gösteride izleyenleri Türk Dünyası na gezintiye çıkardı. Türkiye nin dört bir yanına Türk Dünyası ezgileri ile danslarını taşıyan Yesevi Sanat Topluluğu Konya Kulu Belediyesi tarafından organize edilen Noğay Türkleri Geleneksel 9. Sabantoy Şenliği ne de katıldı. Topluluk burada, Noğay, Kazak, Kırgız, Türkmen, Özbek ve Kafkas halk oyunlarından örneklerle sahnedeydi. Başbakanlık Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığınca Türkiye Bursluları için düzenlenen mezuniyet töreninin de en renkli konukları Yesevi Sanat Topluluğu idi. Öğrenci arkadaşlarıyla mezuniyet heyecanını paylaşan topluluk gösterileriyle büyüledi. Topluluk üyeleri ayrıca Eskişehir 2013: Türk Dünyası Kültür Başkenti tanıtım filminin de baş rol oyuncuları oldular. 58 AYHABER

61 Ahmet Yesevi Üniversitesi sünnet olan kimsesiz çocukları yalnız bırakmadı HABER Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı na bağlı kuruluşlarda koruma ve bakım altında bulunan çocuklar için Saray Sevgi Evleri nde düzenlenen sünnet şöleninin destekçilerinden biri de Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığı oldu. Muradiye Kültür Vakfının organizasyonuyla gerçekleştirilen şölen 11 Haziranda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin in katılımıyla yapıldı. Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata da minikleri bu özel günlerinde yalnız bırakmadı. Üniversitemiz Mütevelli Heyet Başkanlığı İdari ve Mali İşler Koordinatörü Ahmet Şevki Zengin de katıldığı şölende Yesevi Sanat Topluluğu ise sünnet olan çocuklar için bir konser verdi. Şölen başlangıcında kürsüye çıkan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin Bakanlık olarak Biz, büyük bir aileyiz diyerek yola çıktıklarını ve önceliklerinin çocuklar olduğunu söyledi. Şahin, tüm çocukların aynı fırsatları yakalaması için pozitif ayrımcılık uyguladıklarını ifade etti. Şahin bu noktada gönüllülük sisteminin de önemine işaret etti. Şölende sünnet çocukları ve izleyiciler, Türk Dünyası nın rüzgârını kendilerine taşıyan Ahmet Yesevi Üniversitesi Yesevi Sanat Topluluğunun gösterilerini ise büyük ilgi ve beğeniyle izlediler. Muradiye Kültür Vakfı Genel Müdürü Ahmet Hüsrev Ulusoy sünnet organizasyonuna desteğinden dolayı Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata ya makamında teşekkür ziyaretinde bulundu. Üniversitenin desteğinin kendileri için önemine işaret eden Ulusoy Başkan Horata ya teşekkür plaketi verdi. AYHABER 59

62 HABER Ahmet Yesevi Üniversitesi - Hacettepe Üniversitesi Eşgüdüm Kurulu (AHEK) altıncı toplantısını yaptı Ahmet Yesevi Üniversitesi ile Hacettepe Üniversitesi arasında imzalanan uluslararası işbirliği protokolünün dördüncü maddesi gereğince ortak eğitim etkinliklerinin koordinasyonu ve eğitim programlarının geliştirilmesi amacıyla oluşturulan AYÜ-Hacettepe Üniversitesi Eşgüdüm Kurulu (AHEK) altıncı toplantısını gerçekleştirdi tarihinde Türkistan da yapılan toplantıya Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, Hacettepe Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yüksel Kavak ve Hacettepe Üniversitesi Uluslararası Eğitim İşbirliği Genel Koordinatörü Prof. Dr. Nermin Yamalık katıldı. Toplantıda ikili ve çoklu olarak bilimsel projeler hazırlanması, Üniversitemiz yüksek lisans ve doktora öğrencilerine Hacettepe Üniversitesi öğretim üyeleri tarafından danışmanlık hizmeti verilmesi, Hacettepe, Ahmet Yesevi Üniversitesi ve Manas Üniversitesi tarafından her iki yılda bir ortak sempozyum veya çalıştay faaliyeti düzenlenmesi gibi kararlar alındı. Ahmet Yesevi Üniversitesi ile Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu arasında bir işbirliği protokolü imzalandı. Türkiye ve Kazakistan arasındaki dostluk ilişkilerinin güçlenmesine, akademik çalışmaların ve araştırma faaliyetlerinin geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla yola çıkan iki kurum üniversite-medya işbirliğinin de önemini ortaya koydu. Protokole göre kurumlar ortak araştırma faaliyetleri ve projeler yürütecek, karşılıklı personel eğitimi sağlanacak. Bu çerçevede Ahmet Yesevi Yesevi - TRT işbirliği Üniversitesi Filoloji Fakültesi nden her yıl 10 öğrenci bir ay süreyle TRT de staj yapma imkânı bulacak. TRT uzman ve yöneticileri ile Ahmet Yesevi Üniversitesi akademik ve idari personeli araştırma yapmak, bilgi, görgü ve tecrübe sağlamak amacıyla karşılıklı ziyaretler gerçekleştirebilecek. Protokolü, Ahmet Yesevi Üniversitesi adına Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural, TRT adına ise Genel Müdür İbrahim Şahin imzaladı. 60 AYHABER

63 YAYINLAR V. Türkoloji Kongresi nde sunulan bildiriler bir kitapta toplandı Türk Cumhuriyetlerinin yanı sıra Çin, Gürcistan, İran ve Yemen nin de aralarında bulunduğu 20 ye yakın ülkeden 100 den fazla Türkoloğun katıldığı V. Uluslararası Türkoloji Kongresi nde sunulan bildiriler tek bir kitapta toplandı. Editörlüğünü Doç. Dr. Bakıt Abjet ve Yrd. Doç. Dr. Bahadır Gücüyeter in yaptığı Türkoloji Bildiri kitabında Dil, Ortak Alfabe, Tercüme Meseleleri, Edebiyat, Folklor, Tarih, Arkeoloji, Etnografya, Sanat Tarihi ve Medeniyetler İttifakı konularında 140 bildiri yer alıyor. 925 sayfadan oluşan kitapta Azerbaycan, Çin, Gürcistan, İran, Tataristan, Tacikistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Karakalpakistan, Kazakistan, Türkiye, Çuvaşistan, Hakasya, Altay Cumhuriyeti, Saha Cumhuriyeti, Moğolistan ve Yemen den gelen Türkoloji araştırmacılarına ait bildiriler okuyucuya sunuluyor. Ahmet Yesevi Üniversitesi tarafından bir kültür hizmeti olarak hazırlanan kitap Türkistan da 500 adet basıldı ve Üniversitemizin internet sayfasında da erişime açıldı. AYHABER 61

64 YAYINLAR Editörlüğünü Dr. Savaş Kafkasyalı'nın yaptığı toplam 1956 sayfadan oluşan üç ciltlik eserde, 60 yazarın 60 makalesi ve makalelerin Türkçe, İngilizce ve Rusça geniş özetleri yer alıyor Orta Asya da İslâm: Temsilden Fobiye adlı eser yayımlandı Eser, Tanımadan Tanımlamaya, Türk ün Tanrısından Tanrı nın Türkü ne ve Aydınlıktan Aydınlanmaya temel başlıklarında oluşturulan üç ciltte İslamofobiyi sorguluyor ve çözüm önerileri ortaya koyuyor. Orta Asya topraklarında İslâm ın varoluş serüvenini, geçmişini ve bugününü inceleyen ve son yıllarda önemli bir tartışma konusu olan İslâmofobi kavramını geniş bir perspektifte ele alan Orta Asya da İslâm: Temsilden Fobiye adlı proje, üç cilt olarak okuyucuyla buluştu sayfadan oluşan eser Ahmet Yesevi Üniversitesi tarafından yayımlandı. Orta Asya da İslâm tarihine ve İslâmofobiye disiplinlerarası bir bakış açısıyla ve neden-sonuç ilişkisi açısından yaklaşan eserde sorunun çözümüne yönelik öneriler de yer alıyor. Dr. Muhammet Savaş Kafkasyalı nın editörlüğünü yaptığı üç ciltlik eserde 60 yazarın 60 makalesi ve makalelerin Türkçe, İngilizce ve Rusça geniş özetleri bulunuyor. Sunuş yazısını Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Gökhan Çetinsaya nın yazdığı eserin yazarları arasında Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da dikkat çekiyor. Farklı ülkelerden ve farklı alanlardan birçok seçkin akademisyen ve yazarı bir araya getiren eserde Türkiye nin yanı sıra Kazakistan, Azerbaycan, Özbekistan, Çin, Rusya, Afganistan, İran gibi ülkelerden bilim adamları görüşlerini ve çalışmalarını okuyucuyla paylaşıyor. Projeye ve üç ciltlik esere katkı sağlayan yazarların 34 ü Türk, 26 sı ise yabancı bilim adamlarından oluşuyor. Ele aldığı konuda bugüne kadar yapılmış en geniş kapsamlı çalışma olma özelliğini taşıyan eser, araştırmacılar için kaynak olma özelliği de taşıyor. Eserde bir din ve zihniyet olan İslâm hakkında yazılan ve dile getirilen ön kabullerin, düşüncelerin ve tanımlamaların nasıl ön yargılara dönüştüğüne dikkat çekilirken; Orta Asya için İslâm ın uygulanan uzun vadeli politikalar, baskı ve zorla nasıl temsilden fobiye dönüştüğü de ortaya konuluyor. Tanımadan Tanımlamaya adlı birinci ciltte, teorik yaklaşımlar ışığında Orta Asya bölgesi ve İslâm ile ilgili temel bazı kavramlar ve meseleler incelenirken bugüne kadar İslâm ı tanımadan yapılmış tanımlamalara karşılık tanıyarak yapılmış tanımlamalar ortaya konuluyor. Birinci ciltte 19 yazarın konuya ilişkin makalesi yeri alıyor. Türk ün Tanrısından Tanrı nın Türkü ne adlı ikinci ciltte, Orta Asya nın İslâm ı temsil ettiği dönem anlatılırken, bu temsille birlikte dünyaya yüksek bilim, sanat, fikir ve hayat seviyesinin timsali olduğu da gösteriliyor. Bu ciltte 20 yazarın makalesi bulunuyor. Aydınlıktan Aydınlanmaya adlı üçüncü ciltte ise, Orta Asya nın İslâm ı temsil etmekten uzaklaşarak İslâm ı geri kalmışlığın ve ilerleyememenin sebebi olarak görmeye başlamasının serüveni anlatılıyor. Üçüncü cilt 21 yazarın makalesinden oluşuyor. 62 AYHABER

65 BASINDA AYÜ Basında Ahmet Yesevi Üniversitesi Ahmet Yesevi Üniversitesi eğitim vizyonu, düzenlediği kongre, konferans ve sempozyumlar ve bilimsel çalışmalar ile Türk ve Kazak basınında da adından söz ettiriyor. Üniversitemiz Nisan ayında iki önemli gelişmeyle basının gündeminde yer aldı. V.Uluslararası Türkoloji Kongresi ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu nun Üniversitemizi ziyareti Türk basınının yanı sıra uluslararası medyada da geniş yankı buldu. Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanı Prof. Dr. Osman Horata da katıldığı televizyon programlarında Üniversitemizi anlatma imkânı buldu. Milyonlarca gencin üniversite tercihi yaptığı Temmuz ayı içinde TRT AVAZ da yayımlanan Şehir Rehberi ve Kültür Eşiği programlarının konuğu olan Horata, Ahmet Yesevi Üniversitesinin Türkiye deki diğer üniversitelerden farkını ortaya koyarken, uluslararası bir üniversite olmasının yanında Türkiye ve Kazakistan ın Ortak Devlet Üniversitesi olduğunun altını çizdi. Üniversitenin başarılı öğrencilere eğitim hayatları boyunca burs garantisi verdiğini söyleyen. Horata, Türk Dünyası nın farklı coğrafyalarından gelen öğrencilerin farklılıkları ve ortaklıklarıyla Yesevi çatısı altında kaynaştığını vurguladı. Ahmet Yesevi Üniversitesinin 5000 civarında Uzaktan Eğitim öğrencisi olduğunu da söyleyen Horata, Ahmet Yesevi Üniversitesi ile internet üzerinden lisans eğitimi alma imkânı olduğunu da ekledi. Horata, Üniversitenin düzenlediği toplantılar ve yayınlar ile kültürel ve bilimsel çalışmalar konusundaki iddiasını da ortaya koydu. Ahmet Yesevi Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Salih Aynural da 7 Temmuz Pazar günü TRT OKUL ekranlarından canlı olarak yayımlanan Rektörler Anlatıyor programında neden Ahmet Yesevi Üniversitesi? sorusuna yanıt verdi. Aynural, adaylara çok kültürlü bir ortamda eğitim imkânı vaadinde bulundu. AYHABER 63

66 BASINDA AYÜ 64 AYHABER

67 HABER Eski Rektör Yardımcılarımızdan Şerif Aktaş ı kaybettik öğretim yılında Üniversitemiz Rektör yardımcılığını yürüten Türk edebiyat dünyasının önemli isimlerinden Prof. Dr. Şerif Aktaş 9 Haziran 2013, Pazar günü hayatını kaybetti. Yeni Türk edebiyatı üzerinde çok sayıda eseri olan Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Aktaş, 11 Haziran 2013, Salı günü memleketi Erzincan Refahiye de toprağa verildi. Prof. Dr. Şerif Aktaş lisans ve doktora eğitimini Erzurum Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde tamamladı yılında Refik Hâlid Karay ın Eserleri Üzerine Bir Araştırma adlı tezi ile doktorasını veren Aktaş, 1975 yılında Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde uzman olarak çalışmaya başladı. Aktaş, 1981 de doçent, 1987 de profesör oldu yılları arasında Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi dekanlığı yapan Aktaş bir dönem Ahmet Yesevi Üniversitesinde de görev aldı. Aktaş, öğretim yılında Üniversitemiz rektör yardımcılığı görevinde bulundu. Ayrıca Üniversitemizin akademik yayını olan Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi bilig in ilk editörlerinden olan Aktaş uzun yıllar bilig de Yayın Kurulu üyeliği de yaptı arasında Kırıkkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde Öğretim Üyesi ve Bölüm Başkanı olarak çalışan Aktaş, 2001 de Gazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne geçti ve 2002 de bölüm başkanı oldu. Yirmiye yakın kitaba, altmıştan fazla bilimsel makaleye imza atan Aktaş, Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş adlı çalışması ile 1984 te Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü ne değer görüldü. 68 yaşında vefat eden Aktaş, evli ve üç çocuk babası idi. Ahmet Yesevi Üniversitesi ailesi olarak, değerli bilim adamı Şerif Aktaş a Allah tan rahmet, bilim dünyasına ve kederli ailesine başsağlığı diliyoruz. AYHABER 65 AYHABER 65

68 Köklü geçmişten güçlü geleceğe... Ahmet Yesevi Üniversitesi Türkistan Yerleşkesi Eğitimim için vaktim yok diyenler... Kendini geliştirmek isteyenler... Fırsatı kaçırdım diyenler... Ahmet Yesevi Üniversitesinden Eğitimde zaman ve mekân engelini kaldırdık... Türkiye Türkçesiyle İnternet Üzerinden Eğitim Programlar ÖN LİSANS Bilgisayar Programcılığı LİSANS Bilgisayar Mühendisliği Endüstri Mühendisliği Yönetim Bilişim Sistemleri YÜKSEK LİSANS Bilgisayar Mühendisliği Yönetim Bilişim Sistemleri İşletme Sağlık Kurumları İşletmeciliği Turizm İşletmeciliği (Yeni)* Yönetim ve Organizasyon Eğitim Yönetimi ve Denetimi Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Yeni)* Yerel Yönetimler Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi (Yeni)* * güz döneminde öğrenci alınması planlanmaktadır. TÜRTEP ön lisans ve lisans programlarına alınacak öğrencilerin yerleştirme işlemleri, ÖSYM tarafından yapılmaktadır.