TÜRKİYƏ RESPUBLİKASINDA ALİ TƏHSİL SİSTEMİ VƏ MAGİSTR HAZIRLIĞI TƏCRÜBƏSİ adlı

Transkript

1 AZƏRBAYCAN DÖVLƏT İQTİSAD UNİVERSİTETİ MAGİSTR HAZIRLIĞI MƏRKƏZİ ADİU rektorunun 27/3 saylı əmri ilə 2008-ci ilin iyul ayında ixtisasartırma və təcrübə mübadiləsi məqsədilə Türkiyə Respublikasına ezam olunmuş Magistr Hazırlığı Mərkəzinin baş inspektoru və Makroiqtisadi tənzimləmə kafedrasının dissertantı ELŞƏN RƏSUL OĞLU BAĞIRZADƏNİN TÜRKİYƏ RESPUBLİKASINDA ALİ TƏHSİL SİSTEMİ VƏ MAGİSTR HAZIRLIĞI TƏCRÜBƏSİ adlı HESABATI B U R S A

2 2 M Ü N DƏRİCAT I. Türkiyə ali təhsil sisteminin əsas xarakterik xüsusiyyətləri Türkiyə ali təhsil sisteminin konstitusyon əsasları Ümumi prinsiplər Ali təhsil qurumları Ali təhsilin ali qurumu (YÖK) Türkiyə Respublikasında ali təhsil və pillələri Türkiyə Respublikasında Ali təhsil anlayışı Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin məqsədi Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin əsas prinsipləri Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin pillələri Bakalavra qədərki Ali təhsil pilləsi (Ön Lisans) Bakalavr Ali təhsil pilləsi (Lisans) Bakalvardan sonrakı Ali təhsil pilləsi (Lisans Üstü) Magistratura (Yüksek Lisans) Doktorantura (Doktora) Tibdə mütəxəssislik (Tıpta Uzmanlık) Sənətdə yetərlilik (Sanatda Yeterlilik) Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin formaları Formal təhsil (Örgün eğitim) Distant təhsil (Açık eğitim) Ekstern təhsil (Dışarıdan eğitim) Yayğın təhsil (Yaygın eğitim) Türkiyə Respublikasında Ali təhsil qurumları və onların təşkilati strukturu Universitetlər, onların təşkilatı strukturu və fəaliyyət mexanizmləri...19

3 Rektor və onun hüquq və vəzifələri Universitet Elmi Şurası (Senato) və onun funksiyaları Universitet İdarəetmə Şurası (Üniversite Yönetim Kurulu) və onun funksiyaları Fakültə, onun təşkilatı strukturu və fəaliyyət mexanizmi Fakültə dekanı və onun hüquq və vəzifələri Fakültə Elmi Şurası (Fakülte Kurulu) və onun funksiyaları Fakültə İdarəetmə Şurası (Fakülte Yönetim Kurulu) və onun funksiyaları Fakültənin akademik strukturu Bölmələr (Bölümler) Bölmə müdiri (Bölüm Başkanı) Bölmə şurası (Bölüm kurulu) Kafedralar (Anabilim dalı) Kafedra müdiri (Anabilim dalı başkanı) Kafedra Şurası (Anabilim dalı Kurulu) Elm sahəsi (Bilim dalı) Elm sahəsi müdiri (Bilim dalı başkanı) Elm sahəsi Şurası (Bilim dalı Kurulu) İnstitutlar (Enstitüler)...40

4 Kolleclər (Yüksekokullar) Araşdırma və Təcrübə Mərkəzləri (Araştırma ve Uygulama Merkezleri) Türk Universitetlərində iqtisad yönümlü fakültələrin tədris planları (Uludağ Universiteti nümunəsində) İqtisad bölməsinin tədris planı Menecment (İşletme) bölməsinin tədris planı Maliyyə bölməsinin tədris planı Əməyin iqtisadiyyatı və sənaye münasibətləri bölməsinin tədris planı Ekonometriya bölməsinin tədris planı Dövlət idarəetməsi bölməsinin tədris planı Beynəlxalq münasibətlər bölməsinin tədris planı Türk universitetlərinin kadr təminatı Akademik kadr təminatı Tədris işçiləri (Öğretim elemanları) Müəllimlər (Öğretim üyesi) Professor (Profesör) Dosent (Doçent) Yardımçı dosent (Yardımçı doçent) Tədris vəzifəlisi (Öğretim görevlisi) Repititor (Okutman) Tədris köməkçiləri (Öğretim yardımçıları) Araşdırma vəzifəliləri (araştırma görevlileri) Ekspertlər (Uzmanlar) Tərcüməçilər (Çeviriciler)...76

5 Təhsil-tədris planlaşdırıcıları (Eğitimöğretim planlamacıları) Xarici ölkə vətəndaşı olan tədris işçiləri Tədris işçilərinin yetişdirilməsi Tam ştatlı (davamlı statüde) tədris işçiləri Tam ştat olmayan (kısmi statüde) tədris işçiləri İnzibati kadr təminatı Türk universitetlərinin maliyyələşmə məsələləri Gəlir mənbələri Maliyyə əməliyyatlarının əsasları Maliyyə nəzarəti Təsərrüfat hesablı fondu Araşdırma fondu...83 II. Türkiyə Respublikasında magistr hazırlığı prosesinin əsasları Magistr hazırlığının həyata keçirildiyi İnstitutlar(Enstitütü), onların elmi-inzibati strukturu və fəaliyyət mexanizmi İnstitutların inzibati strukturu İnstitut müdiri (Enstitütü müdiri) İnstitut Elmi Şurası(Enstitütü Kurulu) İnstitut İdarəetmə Şurası(Enstitütü Yönetim Kurulu) İnstitutun elmi strukturu İnstitutun kafedraları (Anabilim dalları) Magistr proqramlarının açılması, proqramlara müraciət şərtləri, qeydiyyat və qəbul prosedurları Magistr proqramının açılması təklifləri Kvotaların müəyyənləşdirilməsi və elan edilməsi...88

6 Magistr proqramlarına müraciət şərtləri Münsiflərin seçimi, qiymətləndirmə və qeydiyyat Elmi hazırlıq proqramına tələbə qəbulu Xüsusi tələbə qəbulu Köçürmə yolu ilə tələbə qəbulu Orta məktəbdə sahə müəllimliyi dissertsiyasız magistr proqramına tələbə qəbulu Qiymətləndirmə şərtləri İnkişaf etməkdə olan universitetlərə tədris işçisi hazırlanması Magistr proqramlarına qeydiyyat Magistr proqramlarına qeydiyyatın yenilənməsi Akademik məzuniyyət Magistr proqramlarında dərslər və dissertasiya rəhbərinin təyini Magistr tədris planları Dərslərin seçilməsi və qeydiyyat Dərs müvəffəqiyyəti Dərs müvəffəqiyyəti ortalaması Dissertasiya rəhbəri təyin edilməsi Dissertasiyalı magistr proqramı Dissertasiyalı magistr proqramının məqsədi Dissertasiyalı magistr proqramının həcmi Dissertsiyalı magistr proqramının müddəti Dissertsiya mövzusunun müəyyən eilməsi Dissertsiya işinin yazılması və başa çatdırılması Münsiflər heyətinin müəyyən edilməsi və imtahan Magistrın xaric edilməsi...105

7 Magistr diplomu Dissertsiyasız magistr proqramı Dissertasiyasız magistr proqramının məqsədi Dissertasiyasız magistr proqramının həcmi Dissertsiyasız magistr proqramının müddəti Buraxılış Layihəsi Magistrın xaric olunması Dissertsiyasız magistr diplomu Orta məktəbdə sahə müəllimliyi dissertsiyasız magistr proqramı Proqramın məqsədi Proqramın həcmi Proqramın müddəti Magistrın xaric olunması Qiymətləndirmə Dissertsiyasız magistr diplomu Dissertasiyasız ikinci magistr proqramı və universitetin digər institutlarına qeydiyyat Məzun olan magsitrların həyata keçirməli olduğu əsas işlər Magistr Müvəqqəti Məzuniyyət Sənədi (Geçici Mez. Belgesi) İnstitutların elmi jurnalı İnstitutların iqtisad yönümlü magistr proqramlarının tədris planları (Uludağ Universiteti nümunəsində) Menecment magistr proqramının tədris planı İqtisad magistr proqramının tədris planı Əməyin iqtisadiyyatı və sənaye münasibətləri magistr proqramının tədris planı Dövlət idarəetməsi magistr proqramının tədris planı...117

8 Maliyyə magistr proqramının tədris planı Beynəlxalq münasibətlər magistr paroqramının tədris planı Ekonometriya magistr proqramının tədris planı III. Əlavələr Uludağ Universiteti haqqında məlumat Türk müəllimləri ilə Azərbaycan müəllimləri arasındakı fərqlər Namizədlik dissertasiyamla bağlı apardığım araşdırma Türk ali təhsil sistemində müəllimlərin necə dərs deməsi ilə bağlı əldə etdiyim təcrübə İxtisasımla bağlı əldə etdiyim kitablar IV. İstifadə olunan mənbələr...135

9 9 I. TÜRKİYƏDƏ ALİ TƏHSİL SISTEMİNİN ƏSAS XARAKTERİK XÜSUSİYYƏTLƏRİ 1.1 Türkiyə Respublikasında ali təhsil sisteminin konstitusyon əsasları Türkiyə Respublikasının 1982-ci ildə qəbul olunmuş hazırkı Konstitusiyası ali təhsil sisteminin əsasları ilə bağlı bir sıra müddəaları özündə əks etdirir. Bunları aşağıdakı başlıqlar altında qruplaşdırmaq mümkündür Ümumi prinsiplər Türkiyə Respublikası Konstitusiyasının 42-ci maddəsinə əsasən heç kəs təhsil hüququndan məhrum edilə bilməz. Təhsil hüququnun sərhəddləri qanunla təsbt edilir və tənzimlənir. Təhsil və tədris, Atatürk prinsipləri və inqilablarının tələbləri istiqamətində, müasir elm və təhsil əsaslarına görə, dövlətin nəzarəti altında aparılır. Bu əsaslara zidd hər hansı təhsil və tədris yerləri açıla bilməz. Təhsil və tədris azadlığı Konstitusiyaya sədaqət borcunu ortadan qaldıra bilməz. Həmçinin 42-ci maddədə yazılır ki, qanunda açıq şəkildə yazılı olmayan hər hansı bir səbəblə heç kəs ali təhsil hüququndan istifadə etməkdən məhrum edilə bilməz. Bu hüquqdan istifadənin sərhəddləri qanunla müəyyən olunur. Dövlət maddi imkanlardan məhrum, ancaq bacarıqlı tələbələrin, təhsillərini davam etdirə bilmələri məqsədilə təqaüdlər və başqa yollarla zəruri köməkliyi göstərir. Konstitusiyanın həmin maddəsinə əsasən təhsil və tədris qurumlarında yalnız təhsil, tədris, araşdırma və təcrübə ilə bağlı fəaliyyətlər həyata keçirilə bilər. Bu fəaliyyətlərin qarşısı heç bir vəchlə alına bilməz. Kojnstitusiyaya gösrə Türkcədən başqa heç bir dil təhsil və tədris qurumlarında Türk vətəndaşlarına ana dilləri kimi oxudula və öyrədilə bilməz. Təhsil və tədris qurumlarında öyrədilən xarici dillər ilə, təhsili xarici dildə olan

10 10 məktəblərn fəaliyyəti isə qanunla tənzimlənir. Həmçinin beynəlxalq müqavilələrin müddəaları da qorunur. Türkiyə Respublikası Konstitusiyasının ci maddələri birbaşa ali təhsil sistemi ilə bağlıdır. Bu maddələrə əsasən ali təhsil qurumları və onların tabe olduqları ali qurum aşağıdakı konstitusion normalar əsasında fəaliyyət göstərir Ali təhsil qurumları Konstitusiyanın 130-cu maddəsinə əsasən, müasir təhsil-tədris prinsiplərinə əsaslanan bir nizam çərçivəsində millətin və ölkənin ehtiyaclarına uyğun insan gücü yetişdirmək məqsədilə, orta təhsilə əsaslanan, müxtəlif səviyyələrdə təhsiltədris, elmi araşdırma, nəşr və müşavirlik xidməti göstərmək, ölkəyə və insanlığa xidmət etmək məqsədilə müxtəlif strukturlardan formalaşan dövlət hüquqi şəxsi statusuna və elmi müxtariyyətə sahib universitetlər dövlət tərəfindən qanunla qurulur. Qanunda göstərilən qaydalara əsasən, mənfəət güdməmək şərtilə vəqflər tərəfindən, dövlətin nəzarəti altında ali təhsil qurumları da qurula bilər. Qanun, universitetlərin ölkə səthinə tarazlı bir formada yayılması prinsipini gözləməlidir. Universitetlər ilə müəllimləri və asistantları sərbəst şəkildə hər növ elmi araşdırma və nəşr fəaliyyəti göstərə bilərlər. Ancaq bu səlahiyyət dövlətin mövcudluğu və müstəqilliyi və millətin və ölkənin bütövlüyü və bölünməzliyi əleyhində fəaliyyət göstərmək azadlığını verə bilməz. Universitetlər və onların strukturları dövlətin nəzarəti altında olmaqla, onların təhlükəsizlik xidmətləri dövlət tərəfindən təmin edilir. Qanunun müəyyənləşdirdiyi qaydalara əsasən, rektorlar Prezident tərəfindən, dekanlar isə Ali Təhsil Şurası (YÖK) tərəfindən seçilir və vəzifəyə təyin olunur.

11 11 Universitet idarəetmə və nəzarət orqanları ilə tədris işçiləri Ali Təhsil Şurası (YÖK) və ya universitetlərin səlahiyyətli orqanlarından başqa, heç bir şəxs tərəfindən nə səbəblə olursa olsun, vəzifələrindən uzaqlaşdırıla bilməzlər. Universitetlərin hazırladıqları büdcələr Ali Təhsil Şurası(YÖK) tərəfindən tədqiq və təsdiq edildikdən sonra Milli Təhsil Nazirliyinə təqdim olunur və mərkəzi hakimiyyət büdcəsinin bağlı olduğu prinsiplərə uyğun olaraq icra olunur və nəzarət edilir. Ali təhsil qurumlarının strukturları, onların fəaliyyəti, seçkiləri, vəzifə, səlahiyyət və məsuliyyətləri, universitetlər üzərində dövlətin nəzarət və təftiş hüququndn istifadə üsulları, tədris işçilərinin vəzifələri, akademik ünvanları, təyinetmə, vəzifədə yüksəlmə və pensiyaya çıxmaları, tədris işçisi yetişdirmə, universitetlərin və tədris işçilərinin dövlət orqanları və digər qurumlarla münasibətləri, təhsil səviyyələri və müddətləri, ali təhsilə giriş, davametmə və alınacaq ödənişlər, dövlətin edəcəyi yardımlarla bağlı prinsiplər, intizam və cəza işləri, maliyyə işləri, ifadə hüquqları, tədris işçilərinin əməl edəcəyi şərtlər, universitetlərarası ehtiyaclara görə tədris işçilərinin vəzifəyə göndərilməsi, tədrisin azadlıq və təminat çərçivəsində və müasir elm və texnologiyanın tələblərinə görə həyata keçirilməsi, Ali Təhsil Şurasına (YÖK) və universitetlərə dövlətin təmin etdiyi maliyyə resurslarının istifadəsi qanunla tənzimlənir. Vəqflər tərəfindən qurulan ali təhsil qurumları, maliyyə və idarəetmə məsələləri xaricində akademik fəaliyyətləri, tədris işçilərinin təmin edilməsi və təhlükəsizlik aspektlərindən dövlət tərəfindən qurulan ali təhsil qurumları üçün Konstitusiyada göstərilən müddəalara tabedir Ali təhsilin ali qurumu (YÖK) Konstitusiyanın 131-ci maddəsinə əsasən ali təhsil qurumlarının tədrisini planlaşdırmaq, tənzimləmək, idarə etmək, təftiş etmək, ali təhsil qurumlarındakı təhsil-tədris və elmi araşdırma fəaliyyətlərini yönləndirmək, bu qurumların

12 12 qanunda göstərilən məqsəd və prinsiplər istiqamətində qurulmasını, inkişaf etdirilməsini və universitetlərə ayrılan resursların səmərəli bir şəkildə istifadəsini təmin etmək və tədris işçilərinin yetişdirilməsi üçün planlaşdırma həyata keçirmək məqsədilə Ali Təhsil Şurası (YÖK) qurulur. Ali Təhsil Şurası(YÖK) universitetlər və Nazirlər Kabineti tərəfindən seçilən və sayları, şəxsi keyfiyyətləri, seçilmə üsulları qanunla müəyyənləşdirilən namizədlər arasından rektorluq və tədris fəaliyyətində uğurla çalışmış professorlara üstünlük verilmək şərti ilə Prezident tərəfindən təyin olunan üzvlər və Prezident tərəfindən birbaşa seçilən üzvlərdən təşkil olunur. Şuranın təşkilati strukturu, vəzifə, səlahiyyət, məsuliyyət və fəaliyyət əsasları isə qanunla tənzimlənir. 1.2 Türkiyə Respublikasında ali təhsil və pillələri Türkiyə Respublikasında ali təhsil sistemininin əsasları 1981-ci ildə qəbul olunan 2547 saylı Ali təhsil haqqında qanunda ətraflı şəkildə öz əksini tapmışdır Türkiyə Respublikasında Ali təhsil anlayışı Ali təhsil Milli Təhsil sistemi daxilində, orta təhsilə əsaslanan, ən az 4 yarım ili əhatə edən bütün səviyyələrdəki təhsil-tədris fəaliyyətidir Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin məqsədi Ali təhsil haqqında qanunun 4-cü maddəsinə əsasən Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin məqsədi: a) Tələbələrini: - Atatürk inqilabları və prinsipləri istiqamətində Atatürk millətçiliyinə bağlı, - Türk Millətinin milli, əxlaqi, inasani, mənəvi və mədəni dəyərlərini daşıyan, Türk olmanın şərəf və xoşbəxtliyini hiss edən,

13 13 - Cəmiyyət mənafeyini şəxsi mənafelərinin üstündə tutan, ailə, ölkə və millət sevgisi ilə dolu, - Türkiyə Respublikası Dövlətinə qarşı vəzifə və məsuliyyətlərini bilən və bunları davranış tərzinə çevirən, - Azad və elmi düşünmə qabiliyyətinə, geniş dünya görüşünə sahib, insan haqqlarına hörmət edən, - Bədən, zehin, ruh, əxlaq və hissiyyat baxımından tarazlı və sağlam şəkildə formalaşmış, - Maraq və bacarıqları istiqamətində yurdunun inkişafına və ehtiyaclarına cavab verəcək, eyni zamanda öz dolanışıq və xoşbəxtliyini təmin edəcək bir peşənin bilik, bacarıq, davranış və ümumi mədəniyyətinə sahib vətəndaşlar kimi yetişdirmək, b) Türk dövlətinin ölkəsi və millətilə bölünməz bir bütöv kimi, rifah və xoşbəxtliyini artırmaq məqsədilə, iqtisadi, sosial və mədəni inkişafına xidmət edəcək və bunu sürətləndirəcək proqramlar tətbiq edərək, çağdaş sivilizasiyanın qurucu, yaradıcı və seçilən bir ortağı halına gəlməsini təmin etmək, c) Ali təsil qumları olaraq, yüksək səviyyədə elmi tədqiqat və araşdırma aparmaq, bilik və texnolgiya yaratmq, elmi informasiyaları yaymaq, milli sahədə inkişafa dəstək olmaq, ölkədaxili və ölkəxarici qurumlarla əməkdaşlıq etmək yolu ilə elm dünyasının seçilən bir üzvü halına gəlmək, dünyəvi və müasir inkişafa xidmət etməkdir Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin əsas prinsipləri Qanunun 5-ci maddəsinə əsasən Türkiyədə Ali təhsil aşağıdakı əsas prinsiplər istiqamətində planlaşdırılır, proqramlaşdırılır və tənzimlənir: - Tələbələrə Atatürk inqilabları və prinsipləri istiqamətində Atatürk millətçiliyinə bağlı xidmət şüurunun formalaşdırılması təmin edilir;

14 14 - Milli mədəniyyətimiz; adət və ənənələrimizə bağlı, özümüzə xas forma və xüsusiyyətləri ilə dünyəvi mədəniyyət daxilində qorunaraq inkişaf etdirilir və tələbələrə, milli birlik və bərabərliyi gücləndirici ruh və iradə aşılanır; - Ali təhsil qurumlarının xüsusiyyətləri, təlim-tədris sahələri ilə məqsədləri nəzərə alınaraq, təhsil-tədrisdə birlik prinsipi təmin edilir. - Təhsil-tədris plan və proqramları, elmi və texnoloji əsaslara, ölkə və bölgə ehtiyaclarına görə qısa və uzun müddətli olaraq hazırlanıb, davamlı şəkildə inkişaf etdirilir. - Ali təhsildə imkan və fürsət bərabərliyini təmin edəcək tədbirlər görülür. - Universitetlər ilə ali texnoloji institutları və bunların daxilindəki fakültə, institut və kolejlər, inkişaf planı və proqramlarının prinsip və məqsədləri istiqamətində və ali təhsil planlaşdırılması çərçivəsində Ali Təhsil Şurasının (YÖK) fikri və ya təklifi əsasında qanunla qurulur. - Peşə kadrı yetişdirən nazirliklərə bağlı kollejlər, Ali Təhsil Şurasnın (YÖK) təsbit edəcəyi əsaslara əsasən Nazirlər Kabineti qərarı ilə qurulur. - Ali təhsil qurumlarının inkişaf etdirilməsi, məhsuldarlıqlarının artırılması, genişləndirilməsi və bütün ölkədə yayılması məqsədindən irəli gələrək yenilərinin açılması, tədris işçilərinin ölkə daxilində və xaricində yetişdirilmələri və vəzifəyə təyin edilmələri, istehsal-iş qüvvəsi-təhsil ünsürləri arasında tarazlığın təmin edilməsi, ali təhsilə ayrılan resursların və ixtisas potensialının bölgüsü, milli təhsil siyasəti və inkişaf planları prinsip və hədəfləri istiqamətində ölkə, ekologiya və təcrübə sahəsi ehtiyaclarının ödənilməsi, formal, informal, davamlı və distant təhsil-tədrisi də əhatə edəcək formada planlaşdırılır və reallaşdırılır.

15 15 - Ali təhsil qurumlarında Atatürk Prinsipləri və İnqilab Tarixi, Türk Dili, xarici dil məcburi dərslərdəndir. Həmçinin məcburi olmamaq şərtilə, bədən tərbiyəsi və ya incəsənət sahələrindəki dərslərdən biri də oxudulur. Bütün bu dərslər ən az iki yarım il olaraq proqramlaşdırılır və həyata keçirilir Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin pillələri Türkiyə Respublikasında ali təhsilin pillələri Azərbaycandan bir qədər fərqli qaydadaır. Belə ki, bu ölkədə texnikom təhsili də ali təhsil çərçivəsinə salınmaqla aşağıdakı pillələrdən ibarətdir Bakalavra qədərki Ali təhsil pilləsi (Ön Lisans) Bakalavra qədərki ali təhsil pilləsi orta təhsilə əsaslanaraq, ən azı 4 yarım illik bir təhsil proqramını əhatə etməklə, ölkə iqtisadiyyatı üçün aralıq iş qüvvəsi yetişdirməyi hədəfləyən və ya bakalavr təhsilinin ilk mərhələsini təşkil edən bir Ali təhsil pilləsidir. Bu təhsil pilləsi əsasən universitetlərin kolleclərində (Yüksek Okul) həyata keçirilir. Türkiyədə kolleclər universitetlərin tərkibində olsa da, məzmun baxımından təxminən bizdəki texnikom təhsili ilə üst-üstə düşür Bakalavr Ali təhsil pilləsi (Lisans) Bakalavr ali təhsil pilləsi orta təhsilə əsaslanaraq, ən azı səkkiz yarım illik bir proqramı əhatə edən ali təhsil pilləsidir. Bu hazırda bizim ölkəmizdə tətbiq olunan bakalavr təhsil pilləsinə tam uyğun gəlir Bakalvardan sonrakı Ali təhsil pilləsi (Lisans Üstü) Bakalavrdan sonrakı Ali təhsil Magistratura (Yüksek lisans), Doktorantura (Doktora), Tibbdə mütəxəssislik (Tıpta uzmanlık) və Sənətdə Yetərlilik

16 16 (Sanatda yeterlilik) təhsilini əhatə edir. Əslində bakalavrdan sonrakı ali təhsil magistratura və doktorantura olmaqla iki pilləyə ayrılır. Sadəcə tibbdə və incəsənətdə bu bir qədər fərqli qaydadadır və belə bir bölgü yoxdur. Həmçinin onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyədə bakalavrdan sonarkı bütün ali təhsil pillələri Universitetlərin tərkimindəki Elmlər İnstitutlarında (Enstitütü) həyata keçirilir Magistratura (Yüksek Lisans) Magistratura (Yüksek lisans) Türkiyədə elm mütəxəssisi, ali mühəndislik, ali memarlıq, master və.s kimi mənalarda işlədilir. Bu təhsil pilləsi bakalavr təhsil pilləsinə əsaslanaraq, təhsil-tədris və tədqiqat nəticələrini ortaya çıxarmaq məqsədi daşıyan bir ali təhsil pilləsidir Doktorantura (Doktora) Doktorantura bakalavr təhsilinə əsaslanaraq ən azı altı və ya magistraturaya və ya əczaçılıq və ya dəqiq elmlər fakültəsi (fen) məzunları tərəfindən Səhiyyə və Sosial Müdafiə Nazirlikləri tərəfindən tərtib edilən əsaslara görə bir labaratoriya sahəsində qazanılan mütəxəssisliyə əsaslanan ən az dörd yarım illik proqramı əhatə edən və orjinal bir tədqiqatın nəticələrini ortaya qoymaq məqsədi daşıyan bir ali təhsil pilləsidir Tibdə mütəxəssislik (Tıpta Uzmanlık) Səhiyyə və Sosial Müdafiə Nazirlikləri tərəfindən tərtib edilən qaydalara görə həyata keçirilən və tibb doktorlarına müəyyən bir sahədə xüsusi bacarıq və səlahiyyət vermək məqsədi daşıyan bir ali təhsil pilləsidir.

17 Sənətdə yetərlilik (Sanatda Yeterlilik) Bakalavr təhsilinə əsaslanaraq ən azı altı, magistraturaya əsaslanaraq, ən azı dörd illik proqramı əhatə edən və orjinal bir sənət əsərinin ortaya qoyulmasını, musiqi və səhnə sənətlərində isə üstün bir təcrübə vəyaradıcılıq məqsədi daşıyandoktorantura səviyyəsində bakalavrdan sonrakı bir ali təhsil pilləsinə bərabərdir Türkiyə Respublikasında Ali təhsilin formaları Türkiyə Respublikası Ali Təhsil Haqqında Qanuna görə, ali təhsildə təhsilin formaları dedikdə, təhsil-tədris prosesi müddəti ərzində dərslərə və müvafiq təcrübələrə davamiyyətin forması başa düşülür Formal təhsil (Örgün eğitim) Tələbələrin tədris prosesi ərzində dərslərə və müvafiq təcrübələrə davamiyyət məcburiyyətinin olduğu ali təhsil formasıdır Distant təhsil (Açık eğitim) Tələbələrə radiyo, televiziya və digər təhsil vasitələri yolu ilə verilən ali təhsil formasıdır Ekstern təhsil (Dışarıdan eğitim) Ali təhsilin müəyyən sahələrində, davamiyyət məcburiyyəti olmadan, yalınz semestrdaxili və sonu nəzərdə tutulan imtahanlarda iştirak məcburiyyəti olan bir ali təhsil formasıdır. Bu ali təhsil formasındakı tələbələr ortaq məcburi dərslər ilə zəruri görülən bəzi dərsləri, aidiyyəti ali təhsil qurumları tərəfindən iş saatları xaricindəki müvafiq saatlarda verilən dərslərdə alırlar.

18 Yayğın təhsil (Yaygın eğitim) Cəmiyyətin hər təbəqəsinə və müxtəlif sahələrdə bilik və bacarıq əldə etmək imkanı verən bir ali təhsil formasıdır. 1.3 Türkiyə Respublikasında Ali təhsil qurumları və onların təşkilati strukturu Türkiyə Respublikasında ali təhsil qurumları dedikdə, universitetlər və ali texnoloji institutlar və onların tərkibində olan fakültələr, institutlar, kolleclər, konservatoriyalar, peşə kollecləri və təcrübə-araşdırma mərkəzləri başa düşülür. Burada universitetlər bizim təhsil üçün aydın olsa da, ali texnoloji institutları bir qədər yenidir. Bu baxımdan onlara qısa aydınlıq gətirək: Ali texnoloji institutları, xüsusilə texnoloji sahəsində ali səviyyədə araşdırma, təhsil-tədris, istehsal, yayın və müşavirlik həyata keçirən, dövlət hüquqi şəxsliyinə və elmi müxtariyyətə malik bir ali təhsil qurumudur. Türkiyə Respublikası Ali təhsil haqqında qanunun 12-ci maddəsi Türkiyədə ali təhsil qurumlarının əsas vəzifələrinin aşağıdakı kimi təsbit etmişdir: Müasir mədəniyyət və təhsil-tədris əsaslarına dayanan bir sistem daxilində, cəmiyyətin ehtiyacları və inkişaf planları prinsip və hədəflərinə uyğun və orta təhsilə dayanan müxtəlif səviyyələrdə təhsiltədris, elmi araşdırma, yayın və konsaltinq xidməti göstərmək; Öz ixtisas gücü, maddi imkanlarını rasional, məhsuldar və iqtisadi formada istifadə edərək, milli təhsil siyasəti və inkişaf planları prinsip və hədəfləri ilə Ali Təhsil Şurası (YÖK) tərəfindən formalaşdırılan plan və proqramlar istiqamətində, ölkənin ehtiyacı olan sahələrdə və sayda insan kapitalı yetişdirmək; Türk cəmiyyətinin həyat səviyyəsini yüksəldici və ictimai rəyi maarifləndirici elmi biliklərini söz, yazı və digər vasitələrlə yaymaq;

19 19 Formal, yayğın, davamlı və distant təhsil yolu ilə cəmiyyətin, xüsusilə sənayeləşmə və kənd təsərrüfatında modernləşmə istiqamətlərində maarifləndirilməsini təmin etmək; Ölkənin elmi, mədəni, sosial və iqtisadi sahələrdə inkişaf etməsini və irəliləməsini təyin edən problemlərini, digər qurumlarla əməkdaşlıq edərərk, dövlət qurumlarına təkliflər etməklə tədris və tədqiqat predmetinə çevirmək, nəticələrini cəmiyyətin faydasına təqdim etmək və dövlət qurumları tərəfindən tələb olunan tədqiqatları nəticələndirərək düşüncələrini və təkliflərini bildirmək; Təhsil-tədris səfərbərliyi üçün formal, yayğın, davamlı və distant təhsil xidmətini həyata keçirən qurumlara kömək edəcək tədbirlər görmək; Regionlarındakı aqrar təsərrüfat və sənayenin inkişafına və ehtiyaclarına uyğun peşə kadrlarının yetişməsinə və biliklərinin artırılmasına kömək etmək, sənaye, kənd təsərrüfatı və səhiyyə xidmətləri ilə digər xidmətlərdə modernləşməni, istehsalda artımı təmin edəcək fəaliyyət və proqramlar hazırlamaq, həyata keçirmək və həyata keçirilən proqramlara qoşulmaq, bununla bağlı qurumlarla əməkdaşlıq etmək və ekoloji problemlərə həll yolu gətirən təkliflər vermək; Təhsil texnologiyasını yaratmaq, inkişaf etdirmək, istifadə etmək və yaymaq; Ali təhsilin praktikaya uyğun həyata keçirilməsinə aid təhsil-tədris əsaslarını inkişaf etdirmək, təsərrüfat hesablı şirkətlər qurmaq, verimli çalışdırmaq və bu fəaliyətlərin inkişaf etdirilməsi ilə bağlı zəruri tədbirləri həyata keçirmək Universitetlər, onların təşkilatı strukturu və fəaliyyət mexanizmləri Türkiyə təhsil qanunvericiliyinə görə universitet elmi müxtariyyətə və dövlət hüquqi şəxs statusuna sahib olmaqla, yüksək səviyyədə təhsil-tədris, elmi

20 20 araşdırma, yayın və konsaltinq xidməti göstərən, fakültə, kollec, bölmə, kafedra (anabilim dalı), araşdırma və təcrübə mərkəzlərindən ibarət olmaqla, formalaşdırılan bir ali təhsil qurumudur. Universitet dövlət inkişaf planlarının prinsip və hədəfləri istiqamətində və ali təhsil planlaşdırılması çərçivəsində, Ali Təhsil Şurasının (YÖK) müsbət rəyi və ya təklifi əsasında qanunla təsis edilir. Sxem No. 1-də Türk universitetlərinin əsas idarəetmə orqanları göstərilmişdir. Göründüyü kimi burada Azərbaycandan fərqli olaraq, Universitet İdarəetmə Şurası adlı əlavə bir orqan da fəaliyyət göstərir. Sxem No. 1 Universitetin əsas idarəetmə orqanları REKTORLUQ: - Rektor - Prorektorlar UNİVERSİTET ELMİ ŞURASI: - Rektor; - Prorektorlar; - Dekanlar; - Hər fakültədən 1 müəllim; - İnstitut müdirləri; - Kollec müdirləri UNİVERSİTET İDARƏETMƏ ŞURASI: - Rektor; - Dekanlar; - Senato tərəfindən təyin olunan 3 professor Türk universitetlərində rektorun tabeliyində olan mərkəzi idarəetmə strukturunun başında bir baş katib (genel sekreter) və zəruri dairə müdirlikləri,

21 21 Sxem No. 2. Türk universitetlərində rektora tabe olan mərkəzi idarəetmə aparatının strukturu BAŞ KATİBLİK (GENEL SEKRETERLİK) BİNA İŞLƏRİ VƏ TEXNİKİ DAİRƏ MÜDİRLİYİ (YAPI İŞLERİ VE TEKNİK DAİRE BAŞKANLIĞI) KADRLAR DAİRƏ MÜDİRLİYİ (PERSONEL DAİRE BAŞKANLIĞI) KOMPTROLORLUQ DAİRƏ MÜDİRLİYİ (KOMPTROLÖRLÜK DAIRE BAŞKANLIĞI) TƏLƏBƏ İŞLƏRİ DAİRƏ MÜDİRLİYİ (ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI) SAĞLAMLIQ, MƏDƏNİYYƏT VƏ İDMAN DAİRƏ MÜDİRLİYİ (SAĞLIK, KÜLTÜR VE SPOR DAİRE BAŞKANLIĞI) KİTABXANA VƏ SƏNƏDLƏR DAİRƏ MÜDİRLİYİ (KÜTÜPHANE VE DOKÜMANTASYON DAİRE BAŞKANLIĞI) İNFORMASİYA EMALI DAİRƏ MÜDİRLİYİ (BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI) HÜQUQ MÜŞAVİRLİYİ (HUKUK MÜŞAVİRLİYİ) TƏCHİZAT XİDMƏTLƏRİ DAİRƏ MÜDİRLİYİ (DESTEK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI) UNİVERİSTET XƏSTƏXANASI BAŞ MÜDİRLİYİ (ÜNİVERSİTE HASTANESİ BAŞMÜDÜRLÜĞÜ)

22 22 müdirlər, müşavirlər, hüquq müşavirləri, ekspertlər ilə büro və daxili xidmət vəzifələrini həyata keçirmək məqsədilə Dövlət Məmurları Qanununa əsasən məmurlar və digər vəzifəlilər çalışır. Bu strukturların adları Sxem No.2-də göstərillmişdir. Baş katiblik bir Baş katib ilə ən çox iki Baş katib müavinindən və ona bağlı strukturlardan formalaşır. Baş katib Universitet inzibati strukturunun rəhbəridir və bu strukturun normal qaydada işləməsi ilə bağlı Rektorun qarşısında məsuliyyət daşıyır. Baş katib universitet inzibati strukturunun rəhbəri kimi icra edəcəyi vəzifələr xaricində, özü və özünə bağlı strukturlar vasitəsilə aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirir: Universitet inzibati strukturunda olan bölmələrin məhsuldar, nizamlı və ahəngdar formada çalışmasını təmin etmək; Universitet Elmi Şurası (Senato) ilə Universitet İdarəetmə Şurasında səsvermə hüququ olmadan hesabatçı vəzifəsini icra etmək: bu şuralarda alınan qərarların yazılması, qorunması və saxlanmasını təmin etmək; Universitet Elmi Şurası və İdarəetmə Şurasının qərarlarını universitetə bağlı strukturlara çatdırmaq; Universitet inzibati strukturunda çalışacaq personal haqqında rektora tövsiyyə etmək; Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr xidmətinin həyata keçirilməsini təmin etmək Rektorluğun yazışmalarını həyata keçirmək; Rektorluğun protokol, ziyarət və mərasim işlərini nizamlamaq; Rektor tərəfindən verilən digər bu qəbildən vəzifələri icra etmək. Bina işləri və texniki dairə müdirliyinin vəzifələri aşağıdakılardır:

23 23 Universitet bina və təsislərinin layihələrini formalaşdırmaq, tender sənədlərini hazırlamaq, tikinti və təmirlə bağlı müvafiq tenderləri həyata keçirmək, inşaatları təftiş etmək və qəbul etmək, baxım və təmir işlərini həyata keçirmək; Kalorifer, qazanxana, generator, havalandırma sistemləri ilə telefon stansiyası, ekoloji tənzimləmə və nəqliyyat, lift baxımı və təmiri kimi işləri həyata keçirmək. Kadrlar dairə müdirliyinin vəzifələri bunlardır: Universitetin iş qüvvəsi planaşdırması və kadr siyasəti ilə bağlı tədbirlər həyata keçirmək; Universitet personalının təyinat, şəxsi iş və pensiya təminatı ilə bağlı işləri həyata keçirmək; İnzibati personalın xidmətqabağı və xidmət ərzində ixtisasartırması ilə bağlı proqramları hazırlamaq və əməliyyatları həyata keçirmək; Veriləcək digər oxşar işləri həyata keçirmək. Komptrolorluq dairə müdirliyi aşağıdakı vəzifələri icra edir: Xidmət və fəaliyyətlərini iqtisadi və səmərəli bir formada yerinə yetirilməsi üçün insan, pul və xammal kimi mövcud resursların ən münasib və məhsuldar bir formada istifadəsini təmin etmək məqsədilə universitetə aid büdcə layihələrini plan və proqram əsasına görə hazırlamaq və həyata keçirilməsinə nəzarət etmək; İnvestisiya proqramlarının maliyyə mənbələri ilə bağlı və zəruri bilik, sənəd və statistik məlumatları toplamaq və qiymətləndirmək; Təcrübə mərhələsində nağd və ödəmə vəziyyətinə nəzarət etmək; Universitetin təsərrüfat işləri ilə hər növ ödəniş və hasilat işlərini həyata keçirmək. Tələbə işləri dairə müdirliyi aşağıdakı vəzifələri icra edir:

24 24 Tələbələrin yeni qeydiyyat, qəbul və dərs vəziyyətləri ilə bağlı zəruri işləri həyata keçirmək; Məzuniyyət, kimlik, stipendiya, məzunlarla əlqələrin saxlanması əməliyyatlarını həyata keçirmək; Veriləcək digər oxşar vəzifələri yerinə yetirmək. Sağlamlıq, Mədəniyyət və idman dairə müdirliyinin vəzifələri aşağıdakılardır: Tələbələrin və personalın sağlamlıq işləri və müalicələri ilə bağlı xidmətləri həyata keçirmək; Tələbələrin və personalın sığınacaq, yemək və oxşar ehtiyaclarını qarşılamaq; Tələbələrin və personalın idman, mədəni və sosial ehtiyaclarını qarşılayacaq fəaliyyətləri həyata keçirmək. Kitabxana və sənədlər dairə müdirliyi aşağıdakı vəzifələri icra edir: Kitabxanaçılıq işlərini həyata keçirmək; İmtahanlarla bağlı hər növ informasiya və sənədləri toplamaq, qorumaq, zərurət olduqda istifadəçilərə təqdim etmək. İnformasiya emalı dairə müdirliyi aşağıdakı vəzifələri icra edir: Universitetdəki bilik emalı sistemini həyata keçirmək: təhsil, tədris və araşdırmalarda dəstək olmaq; Universitetin ehtiyac duyduğu digər bilik emalı xidmətlərini yerinə yetirmək. Hüquq müşavirliyi aşağıdakı vəzifələri icra edir:

25 25 Universitetin tələbələri, digər fərd və qurumlarla olan anlaşmazlıq və çəkişmələrdə məhkəmə və inzibati orqanlarda universitetin hüquqlarını müdafiə etmək; Universitetin həyata keçirdiyi işlərin müvcud qanunlara uyğun olaraq reallaşdırılmasında inzibati strukturlara kömək etmək; Oxşar digər vəzifələri icra etmək. Təchizat xidmətləri dairə müdirliyi aşağıdakı vəzifələri icra edir: Aparat, material və xammalın təmini ilə bağlı xidmətləri həyata keçirmək; Təmizlik, işıqlandırma, isitmə, baxım, təmir və oxşar xidmətləri həyata keçirmək; Nəşr və qrafik işləri ilə sənəd, yazı çoxaldılması xidmətlərini yerinə yetirmək; Mülki müdafiə, təhlükəsizlik və ekoloji nəzarət işlərini yerinə yetirmək; Veriləcək oxşar vəzifələri həyata keçirmək. Universitet xəstəxanası baş müdirliyi. Türkiyədə əksər universitetlərin tibb fakultələrinin xəstəxanaları mövcuddur. Bu inzibati struktur da xəstəxananın nizamlı fəaliyyətini və daha keyfiyyətli xidmət göstərməsini, qeydiyyatın düzgün tutulmasını və oxşar xidmətlərin görülməsini təmin edir. Həmçinin sxem No.3-də Türk universitetlərinin təlim-tədris strukturları göstərilmişdir. Göründüyü kimi Azərbaycandan fərqli olaraq, texnikomlar (kolleclər) da universitetlərin tərkibində fəaliyyət göstərir. Həmçinin bizdən fərqli olaraq, peşə istiqamətləri bir neçə müvafiq kafedranı özündə birləşdirməklə ayrıca strukturdur. Digər tərəfdən magistratura və aspirantura (doktorantura) təhsili də İnstitutlar çərçivəsində həyata keçirilir.

26 26 Sxem 3. Universitetlərin təlim-tədris strukturları UNİVERSİTET FAKÜLTƏLƏR İNSTİTUTLAR KOLLECLƏR PEŞƏ KOLLECLƏRİ ARAŞDIRMA VƏ TƏCRÜBƏ MƏRKƏZLƏRİ BÖLMƏLƏR KAFEDRALAR BÖLMƏLƏR BÖLMƏLƏR KAFEDRALAR KAFEDRALAR KAFEDRALAR Rektor və onun hüquq və vəzifələri Dövlət universitetlərində rektor, professor akademik ünvanına malik şəxslər arasından, hazırkı rektorun təşəbbüsü ilə yığışan universitet müəllimləri tərəfindən seçiləcək 6 namizəd arasından, Ali Təhsil Şurasının (YÖK) seçəcəyi 3 namizədin birinin Prezident tərəfindən təyin etdiyi şəxsdir. Belə ki, müəllimlər tərəfindən seçilən 6 üzvdən 3-ü (1-ci, 2-ci, 3-cü olmaqla) Ali Təhsil Şurası (YÖK) rektor təyin etmək üçün seçərək Prezidentə təqdim edir. Prezident isə bunların arasından birini rektor təyin edir. Universitet rektoru universitetin hüquqi şəxs statusunu təmsil etməklə, vəzifə müddəti 4 ildir. Vəzifə müddəqi başa çatmış rektorun iki dəfədən artıq rektorluq etməməsi şərti ilə yenidən rektor kimi seçilib, vəzifəyə təyin edilməsi mümkündür. Rektorluğa namizədlərin seçkisi gizli yolla həyata keçirilir. Səs verən müəllimlər səsvermə bülleteninə yalnız bir nəfərin adını yaza bilər. İlk iclasda müəlimlərin ən az yarısının olması vacibdir. Əgər bu şərt təmin olunmasa, iclas

27 27 48 saat təxirə salınır və mövcud şərt gözlənilmədən seçki həyata keçirilir. Ən çox səs alan 6 şəxs namizəd kimi seçilmiş hesab olunur. Bu namizədlərin bərabər səs toplamaları halında, onların hansının önə çixarılması püşk atma yolu ilə müəyyənləşdirilir. Seçkinin nəticəsi bir protokolla rəsmiləşdirirlərək, həmin protokol və namizəd kimi müəyyənləşdirilən 6 nəfərin tərcümeyi-halları mövcud rektor tərəfindən Ali Təhsil Şurasına (YÖK-ə) göndərilir. Həyata keçirilən seçkidə namizəd sayı 6-dan az olduğu halda, rektorluğa namizədin müəyyənləşdirilməsi prosesi tamamlanmamış sayılır. Bu hal, YÖK-ə bildirilir və hər dəfə ən gec bir ay daxilində yeni namizəd seçkisi üçün vəzifədəki rektor müəllimləri yenidən iclasa çağırır. Yeni rektor təyin olunana qədər rektor və ya prorektorun vəzifəsi davam edir. Rektorların yaş həddi 67 yaşdır. Ancaq rektor təyin olunanlar üçün vəzifə müddəti başa çatanadək bu kriteriya nəzərə alınmır. Özəl (Vəqf) universitetlərdə rektor, Ali Təhsil Şurasının (YÖK) müsbət rəyi nəzərə alınaraq, qəyyumlar heyəti tərəfindən təyin edilir. Rektor fəaliyyətində ona köməklik etmək məqsədilə, Universitetin daimi ştatında olan professorlar arasından ikidən az olmamaq şərtilə, ən çox 3-nü prorektor (köməkçi) seçir. Ancaq mərkəzi distant təhsil xidməti göstərən universitetlərdə bu rəqəm 5-ə qədər yüksələ bilər. Prorektorlar (rektor yardışcıları) rektor tərəfindən 5 illik müddətə vəzifəyə təyin edilir. Rektor zərurət gördüyü halda, prorektorlarını dəyişə bilər.rektorun vəzifəsi başa çatdıqda prorektorlarının da vəzifəsi başa çatır. Rektor icazəni Ali Təhsil Şurası(YÖK) sədrindən alır. Rektor universitet mərkəzinin olduğu şəhərdən başqa şəhərlərdə olan və universitetə bağlı strukturlardakı fəaliyyət ilə Universitetlərarasl Şura və Rektorlar Komitəsi iclaslarına qoşulmaq məqsədilə edəcəyi səyahətlər xaricində qalan, vəzifə və səyahətlərini Ali Təhsil Şurası (YÖK) sədrinə bildirir. Bu formada vəzifədən uzaqda olmaları 15 günü keçdiyi halda Ali Təhsil Şurasının (YÖK) sədri Ali Təhsil Şurasına bu haqda informasiya verir.

28 28 Rektor vəzifə başında olmadığı zaman prorektorlardan birini vəkil təyin edir. Əgər rektor vəzifəsinə bu cür vəkalət 6 aydan çox çəkərsə, yeni bir rektor təyin edilir. Rektorun vəzifələri, səlahiyyətləri və məsuliyyəti aşağıdakılardan ibarətdir: Universitet şuralarına sədrlik etmək; ali təhsilin ali qurumlarının qərarlarını icra etmək, universitet şuralarının tövsiyyələrini araşdıraraq, qərarlar çıxarmaq və universitetə bağlı qurumların arasında nizamlı fəaliyyəti təmin etmək; Hər tədris-təhsil ilinin sonunda və zərurət olduqda universitetin təhsiltədris, elmi araşdırma və yayın fəaliyyətləri haqqında Universitetlərarası Şuraya (Üniversitelerarası Kurul) informasiya vermək; Universitetin investisiya proqramlarını, büdcəsini və kadr ehtiyaclarını, ona bağlı strukturların və universitet idarəetmə şurası ilə universitet elmi şurasının (senato) rəy və təkliflərini aldıqdan sonra hazırlamaq və Ali Təhsil Şurasına (YÖK) təqdim etmək; Zərurət hesab etdiyi halda universiteti təşkil edən strukturlarda fəaliyyət göstərən tədris personalının və digər personalın yerlərini dəyişmək və ya bunlara yeni vəzifələr vermək; Universitet strukturları və bütün səviyyələrdəki personal üzərində təftiş və nəzarəti həyata keçirmək; Qanun və əsasnamələrdə ona verilən digər vəzifələri həyata keçirmək. Rektor universitetin və ona bağlı strukturların tədris potensialının rasional formada istifadə edilməsində və inkişaf etdirilməsində, tələbələrə zəruri sosial xidmətlərin təmin edilməsində, zərurət olduğu zaman təhlükəsizlik tədbirlərinin alınmasında, təhsil-tədris, elmi araşdırma və yayın fəaliyyətlərinin dövlət inkişaf planları prinsip və hədəfləri istiqamətində planlaşdırılıb həyata keçirilməsində, elmi və inzibati təftiş və nəzarətin həyata keçirilməsində və bu vəzifələrin aşağı

29 29 strukturlara ötürülməsində, təqib və nəzarət edilməsində və nəticələrinin alınmasında birinci dərəcədə səlahiyyətli və məsuldur Universitet Elmi Şurası (Senato) və onun funksiyaları Universitet Elmi Şurası (Senato) rektorun sədrliyində, prorektorlar, dekanlar və hər fakültədən, fakültə elmi şuraları tərəfindən 3 illik müddətə seçiləcək bir müəllim ilə rektorluğa bağlı institut və kollec müdirlərindən formalaşır. Universitet Elmi Şurası (Senato) hər tədris ilinin əvvəlində və sonunda olmaqla ildə ən azı iki dəfə toplanır. Rektor zərurət hesab etdiyi hallarda Universitet Elmi Şurasının (Senato) iclasını çağıra bilər. Universitet Elmi Şurası (Senato) universitetin akademik orqanı olmaqla, aşağıdakı vəzifələri həyata keçirir: Universitetin təhsil-tədris, elmi araşdırma və yayın fəaliyyətlərinin əsasları haqqında qərar qəbul etmək; Universiteti bütövlükdə maraqlandıran qaydalar və əsasnamə layihələrini hazırlamaq və ya rəy vermək; Rektorun təsdiqindən sonra Rəsmi Qəzetdə yayımlanaraq qüvvəyə minməli olan universitet və ya univeristetin strukturları ilə bağlı əsasnamələri hazırlamaq; Universitetin illik təhsil-tədris proqramını və təqvimini araşdıraraq qərar qəbul etmək; Hər hansı imtahansız fəxri adları vermək və fakültə elmi şuralarının bu sahədəki təkliflərini qərarlaşdırmaq; Fakültə elmi şuraları ilə rektorluğa bağlı institut və kollec elmi şuralarının qərarlarına ediləcək etirazları araşdıraraq qərarlaşdırmaq; Univeristet idarəetmə şurasına üzv seçmək;

30 30 Qanun və əsasnamələrdən irəli gələn digər vəzifələri həyata keçirmək Universitet İdarəetmə Şurası (Üniversite Yönetim Kurulu) və onun funksiyaları Universitet İdarəetmə Şurası rektorun sədrliyində dekanlardan, universitetə bağlı müxtəlif strukturları təmsil edən formada Universitet Elmi Şurası tərəfindən 4 il müddətinə seçilən 3 professordan ibarətdir. Rektor zərurət olduqda, İdarəetmə Şurasının iclasını çağırır. Prorektorlar səsvermə hüququ olmamaq şərti ilə Universitet İdarəetmə Şurasının iclaslarına qoşula bilərlər. Universitet İdarəetmə Şurasının vəzifələri aşağıdakılardan ibarətdir: Ali təhsilin ali qurumları ilə Universitet Elmi Şurası qərarlarının həyata keçirilməsində müəyyənləşdirilən plan və proqramlar istiqamətində rektora yardım etmək; Fəaliyyət plan və proqramlarının həyata keçirilməsini təmin etmək, universitetə bağlı strukturların tövsiyyələrini diqqətə alaraq investisiya proqramını, büdcə layihəsinin ilkin mətnini tədqiq etmək və öz təklifləri ilə birlikdə rektorluğa təqdim etmək; Universitet idarəetməsi ilə bağlı rektorun təyin edəcəyi məsələlərdə qərarlar qəbul etmək; Fakültə, institut və kolleclərin İdarəetmə Şuralarının qərarları ilə bağlı etirazları tədqiq edərək qəti qərar qəbul etmək; Qanun və əsasnamələrdən irəli gələn digər vəzifələri həyata keçirmək Fakültə, onun təşkilatı strukturu və fəaliyyət mexanizmi

31 31 Fakültə ali səviyyədə təhsil-tədris, elmi araşdırma və yayın fəaliyyətini həyata keçirən və ona institut, kollec və oxşar strukturlar aid edilə bilən bir ali təhsil qurumudur və qanunla yaradılır. Fakültə, əsasən hər biri ən azı ayrı bir təhsil proqramı həyata keçirən bölmələrdən formalaşır. Bir təhsil proqramı həyata keçirən fakültələrdə bir bölmə yaradılır. SXEM No. 4: Türkiyə universitetlərində fakültələrin inzibati strukturu (Uludağ Universiteti nümunəsində) Türk universitetlərində əsas tədris strukturu fakültələrdir. Bu ölkədə fakültələr inzibati və akademik baxımından dərin strukturlaşmış qurumlardır.

32 32 Sxem No.4-də Uludağ Universitetinin timsalında bir fakültənin inzibati strukturu verilmişdir. Nəzər yetirdikdə görürük ki, fakültələr bir növ universitetin kiçik modelləridir. Türkiyədə Universitetin hər fakültəsi ayrıca binalarda yerləşərək, müstəqil maddi-texniki təchizata malikdirlər. Bir kampus çərçivəsində yerləşən fakultələrdə fakultə katibinə bağlı kifayət qədər mütəxəssis və personaldan formalaşan katiblik fakultənin inzibati işlərini icra edir Fakültə dekanı və onun hüquq və vəzifələri Fakültənin və onun strukturlarının təmsilçisi olan dekan, universitet daxilindən və ya xaricindən olmaqla, rektorun təklif etdiyi 3 professor arasından Ali Təhsil Şurası (YÖK) tərəfindən 3 il müddətinə seçilir və normal qaydada vəzifəyə təyin edilir. Vəzifə müddəti başa çatan dekan yenidən vəzifəyə təyin edilə bilər. Dekan özünə köməkçi olmaq məqsədilə fakültənin tam ştatında olan müəllimləri arasından ən çok iki nəfəri dekan müavini (yardımçısı) təyin edə bilər. Dekan müavinləri dekan tərəfindən ən çoxu 3 il müddətinə vəzifəyə təyin edə bilər. Dekan zərurət gördüyü hallarda müavinlərini dəyişdirə bilər. Dekanın vəzifə müddəti başa çatdıqda onun müavinlərinin də vəzifə müddəti başa çatır. Vəzifəsi başında olmadığı müddətdə dekan müavinlərindən birini vəkil təyin edir. Vəzifəyə vəkalət 6 aydan çox çəkərsə, yeni bir dekan vəzifəyə təyin edilir. Dekanın vəzifələri, səlahiyyət və məsuliyyəti aşağıdakılardan ibarətdir: Fakültə şuralarına sədrlik etmək, fakültə şuralarının qərarlarını icra etmək və fakultə strukturları arasında nizamlı fəaliyyəti təmin etmək; Hər tədris ilinin sonunda və istənildiyi halda fakültənin ümumi vəziyyəti və fəaliyyəti haqqında rektora hesabat vermək;

33 33 Fakültənin təxsisat və kadr ehtiyaclarını əsaslandırması ilə birlikdə rektorluğa bildirmək, fakültə büdcəsi ilə bağlı təklifi fakültə idarəetmə şurasının da rəyini aldıqdan sonra rektorluğa təqdim etmək; Fakültənin strukturları və bütün səviyyələrdəki personalı üzərində ümumi təftiş və nəzarəti həyata keçirmək; Qanun və əsasnamələrlə ona verilən digər vəzifələri həyata keçirmək. Dekan fakültənin və ona aid strukturların tədris potensialının rasional qaydada istifadəsində və inkişaf etdirilməsində, lazım olduqda təhlükəsizlik tədbirlərinin alınması ilə, tələbələrə zəruri sosial xidmətlərin göstərilməsində, təhsil-tədris, elmi araşdırma və yayın fəaliyyətlərinin sistemli bir şəkildə həyata keçirilməsində, bütün fəaliyyətlərin nəzarət və təftişinin təmin edilməsində, təqib və idarə edilməsində və nəticələrinin alınmasında rektor qarşısında birinci dərəcədə məsul şəxsdir Fakültə Elmi Şurası (Fakülte Kurulu) və onun funksiyaları Fakültə Elmi Şurası dekanın sədrliyində fakültəyə bağlı olan bölmələrin müdirləri ilə, əgər varsa fakültəyə bağlı institut və ya kollec müdirlərindən və 3 il müddətinə fakültədəki professorların öz aralarından seçdikləri 3, dosentlərin öz aralarından seçdikləri 2, dosent köməkçilərinin (yardımçı doçent) öz aralarından seçdikləri 1 müəllimdən formalaşdır. Fakültə Elmi Şurası ənənəvi iclaslarını hər semestrin əvvəlində və sonunda keçirir. Dekan zərurət gördüyü hallarda şuranı istənilən vaxt iclasa çağıra bilər. Fakültə Elmi Şurası akademik bir orqan olmaqla, aşağıdakı vəzifələri həyata keçirir:

34 34 Fakültənin təhsil-tədris, elmi araşdırma və yayın fəaliyyətlərini və bu fəaliyyətlərlə bağlı əsasları, plan, proqram və təhsil-tədris təqvimini qərarlaşdırmaq; Fakültə idarəetmə şurasına üzv seçmək; Qanun və əsasnamələrlə verilən digər vəzifələri icra etmək Fakültə İdarəetmə Şurası (Fakülte Yönetim Kurulu) və onun funksiyaları Azərbaycandan fərqli olaraq Türkiyədə fakültələrin həm də idarəetmə şurası mövcuddur. Belə ki, Fakültə İdarəetmə Şurası, dekanın sədrliyində Fakültə Elmi Şurasının 3 il müddətinə seçəcəyi 3 professor, iki dosent və bir yardımçı dosentdən formalaşır. Fakültə İdarəetmə Şursı dekanın çağırışı ilə toplanır. Şura zərurət gördüyü hallarda müvəqqəti işçi qrupları, təhsil-tədris kordinatorluqları qura və bunların vəzifələrini müəyyənləşdirə bilər. Fakültə İdarəetmə Şurası, inzibati işlərdə dekana köməkçi bir orqan olub, aşağıdakı vəzifələri icra edir: Fakültə Elmi Şurasının qərarları ilə təsbit etdiyi əsasların həyata keçirilməsində dekana yardım etmək; Fakültənin təhsil-tədris, plan və proqramları ilə akademik təqviminin icra edilməsini təmin etmək; Fakültənin investisiya, proqram və büdcə layihəsini hazırlamaq; Dekanın fakültə idarəetməsi ilə bağlı görəcəyi bütün işlərdə qərar vermək; Tələbələrin qəbulu, dərslərə adaptasiyası və çıxarılmaları ilə təhsil-tədris və imtahanlara aid fəaliyyətləri haqqında qərar vermək; Qanun və əsasnamələrlə verilən digər vəzifələri həyata keçirmək.

35 Fakültənin akademik strukturu Sxem No. 5-də Türkiyə Respublikası Uludağ Universiteti İqtisadi və İnzibati Elmlər Fakültəsinin akademik strukturunun nümunəsində Türkiyədə fakültələrin akademik strukturunu vermişik. Azərbaycandan fərqli olaraq, bu ölkədə Fakültələr bizdəki kimi kafedralara deyil, əvvəlcə Bölmələrə, Bölmələr isə Kafedralara bölünür. Bölmələr bir növ bizdəki ixtisas/proqram anlamına gəlsə də, ancaq bu ayrıca bir struktur kimi fəaliyyət göstərir. Yəni bölmənin müdiri var, kafedraları var və.s. Ümumiyyətlə Türkiyədə ixtisas sözü bizdəki anlamda işlədilmir. Məsələn, demək istəyəndə ki, filankəs filan ixtisası bitirib, bunun əvəzinə bölüm sözü işlədilir.

36 36 İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ İQTİSAD BÖLMƏSİ MENECMENT (İŞLETME) BÖLMƏSİ BEYNƏLXALQ MÜNASİBƏTLƏR BÖLMƏSİ EKONOMETRİYA BÖLMƏSİ KAFEDRALAR: KAFEDRALAR: KAFEDRALAR: KAFEDRALAR: - İqtisadi siyasət; - Muhasibat və - Dövlətlər hüququ; - Ekonometriya; - İqtisadi maliyyə; - Siyasi tarix; - Əməliyyatlar nəzəriyyə; - İstehsal və - Beynəlxalq (Yöneylem); - İqtisadi marketinq; münasibətlər; - Statistika; nəzəriyyə; - Menecment və - İqtisadi tarix; təşkilat; - İqtisadi gerilik - Ticarət hüququ; iqtisadı; - Ədədi metodlar; - Kooperativçilik; MALİYYƏ BÖLMƏSİ KAFEDRALAR: - Maliyyə nəzəriyyəsi; - Büdcə və maliyyə planlaşdırması; - Maliyyə iqtisadı; - Maliyyə hüququ ƏMƏYİN İQTİSADİYYATI VƏ SƏNAYE MÜNASİBƏTLƏRİ BÖLMƏSİ KAFEDRALAR: - Əməyin iqtisadiyyatı; - İdarəetmə və əmək psixologiyası; - İdarəetmə və əmək sosiologiyası; - Əmək hüququ və sosial müdafiə hüququ; DÖVLƏT İDARƏETMƏSİ BÖLMƏSİ KAFEDRALAR: - Siyasi və sosial elmlər; - Hüquq elmləri; - İdarəetmə elmləri; - Şəhər və ekoloji problemlər; SXEM No. 5: Türk universitetlərində fakültənin akademik strukturu (Uludağ Universiteti İqtisadiyyat və İdarəetmə Elmləri Fakültəsi nümunəsində)

37 Bölmələr (Bölümler) Bölmələr fakültə və kolleclərin məqsəd, əhatə dairəsi və keyfiyyət baxımından bir tamlıq əmələ gətirən və bakalvr səviyyəsini də əhatə edən ən azı bir təhsil-tədris, həmçinin elm və sənət sahələrində araşdırma və təcrübə həyata keçirən strukturdur. Tibb, Stomotoloq, Əczaçılıq, Baytarlıq, Hüquq və İlahiyat kimi ənənəvi olaraq bakalavr səviyyəsində bir təhsil-tədris proqramı həyata keçirərək vahid diplom verən ali təhsil qurumlarında ən çox 3 bölmə qurula bilər. Ali təhsil qurumları daxilində bölmə açılmasına, onların birləşdirilməsinə və ya bağlanmasına birbaşa və ya universitetdən gələn təkliflər əsasında Ali Təhsil Şurası(YÖK) qərar verir. Vahid diplomlu təhsil proqramı həyata keçirməyən, Türkcə, xarici dillər, inqilab tarixi, plastik sənətlər, müsiqi və bədən tərbiyəsi bölmələri rektorluğa bağlı olaraq qurulur. Yəni rektorluğun yanında olan qurumlardır. Bölmələr bir-birini tamamlayan və ya bir-birinə yaxın kafedralardan formalaşır. Bir fakültədə və ya kollecdə eyni və ya oxşar mahiyyətdə təhsiltədris həyata keçirən birdən çox bölmə ola bilməz Bölmə müdiri (Bölüm Başkanı) Bir bölməli fakültələrdə dekan eyni zamanda bölmə müdiridir. Bölmə müdiri, o bölmənin ştatlı professorları, olmadığı təqdirdə dosentləri, dosent də olmadığı təqdirdə köməkçi dosentləri arasından o bölməni təşkil edən kafedra müdürlərinin (anabilim dalı başkanı) 15 gün ərzində verəcəkləri yazılı rəyini nəzərə alaraq bir həftə ərzində fakültələrdə dekan tərəfindən; fakültəyə bağlı olan kolleclər və konservatoriyalarda müdirin təklifi ilə dekan tərəfindən; rektorluğa bağlı kollec və konservatoriyalarda müdirin təklifi ilə rektor tərəfindən vəzifəyə təyin edilir. Dekan bu vəzifəyə təyinatları rektorluğa bildirməlidir. Bölmə müdürünün vəzifə müddəti 3 ildir. Müddəti başa çatan müdir yenidən eyni qaydada vəzifəyə təyin oluna bilər.

38 38 Bölmə müdiri, bölmədəki müəllimlərdən 2 şəxsi 3 il müddətinə bölmə müdirinin müavini (başkan yardımçısı) vəzifəsinə təyin edə bilər. Bölmə müdiri zərurət hesab etdiyi halda müavinlərini dəyişə bilər. Bölmə müdirinin vəzifəsi sona çatdıqda müavinlərinin vəzifələri də sona çatır. Bölmə müdiri, bölmənin bütün səviyyələrdəki təhsil-tədris və tədqiqatlarından və bölmə ilə bağlı hər cür fəaliyyətin nizamlı və məhsuldar olaraq həyata keçirilməsindən, resursların səmərəli şəkildə istifadə edilməsini təmin etməkdən məsuldur. Bölmə müdiri fakültə və ya kollecin Elmi Şurasına qoşulur və bölməsini təmsil edir. Bölmədəki müəllimlərin öz vəzifələrini yerinə yetirmələri bölmə müdiri tərəfindən izlənilir və nəzarət edilir. Bölmə müdiri, hər tədris ilinin sonunda bölmənin keçmiş ildəki təhsil-tədris və araşdırma fəaliyyəti ilə gələcək ildəki fəaliyyət planını açıqlayan hesabatı aid olduğu rektor, dekan və ya kollec müdürünə təqdim edir Bölmə Şurası (Bölüm Kurulu) Bömə Şurası bölmə müdirinin sədrliyində, əgər varsa müavinləri və o bölməni təşkil edən kafedra müdirlərindən formalaşır. Bölmə Şurası bölmə ilə bölməyə aid kafedraların təhsil-tədris təcrübə və araşdırma fəaliyyətlərinin, proqramlarının, vasitə və fiziki imkanlarından ən səmərəli formada yararlanmaq üçün zəruri planların və əməkdaşlıq əsaslarının hazırlanması məsələsində fikir bildirir. Bölmə Şurasının bu məsələlərdə hazırladığı təkliflər bölmə müdirinin təsdiqindən sonra həyata keçirilir Kafedralar (Anabilim dalı) Kafedra Bölməni təşkil edən və ən azı bir elm və ya sənət sahəsini əhatə edən təhsil-tədris təcrübə və araşdırma fəaliyyətlərinin icra edildiyi akademik strukturdur. Kafedraların qurulmasına, birləşdirilməsinə və ya aradan qaldırılmasına birbaşa və ya universitetdən gələn təklif əsasında Ali Təhsil Şurası(YÖK) qərar verir.

39 Kafedra müdiri (Anabilim dalı başkanı) Kafedra müdiri həmin kafedranın professorları, olmadığı halda dosentləri, olmadığı halda yardımçı dosentləri, yardımçı dosent də olmadığı halda digər müəllimləri arasından, o kafedranın müəllimləri tərəfndən seçilir və bir həftə ərzində kollec müdürü, konservatoriya müdiri və ya fakültələrdə dekan tərəfindən vəzifəyə təyin edilir. Vəzifəyə seçilə biləcək müəllim sayı ən çox iki nəfərdirsə, kafedra müdiri kollec müdiri, koservatoriya müdiri və ya fakültələrdə dekan tərəfindən birbaşa vəzifəyə təyin edilir. Həmçinin bu təyinatlar rektorluğa bildirilir. Kafedra müdürünün vəzifə müddəti 3 ildir. Müddəti başa çatan müdir yenidən eyni qaydada vəzifəyə təyin oluna bilər Kafedra Şurası (Anabilim dalı Kurulu) Kafedra Şurası elm və sənət sahələri müdirlərindən formalaşır. Kafedranın yalnız bir elm və ya sənət sahəsini əhatə etdiyi hallarda Kafedra Şurası bütün müəllimlərdən formalaşır. Kafedra Şurası müvafiq kafedra proqramlarının planlaşdırılması və həyata keçirilməsində Kafedra müdirinə rəy və təkliflərini bildirir Elm sahəsi (Bilim dalı) Türkiyədə kafedraların Azərbaycandakı analoji qurumlardan əsas fərqi onların ayrı-ayrı elm sahələrinə bölünməsidir. Belə ki, Elm və ya Sənət sahəsi kafedra daxilində təhsil-tədris, araşdırma və təcrübə həyata keçirən bir strukturdur. Kafedralara aid Elm sahələrinin qurulmasına müvafiq Kafedranın müdiri, Bölmə müdiri və dekanın birgə təklifləri əsasında Ali Təhsil Şurasının (YÖK) müsbət rəyi alınmaqla, Universitet Elmi Şurası (Senato) tərəfindən qərar verilir.

40 Elm sahəsi müdiri (Bilim dalı başkanı) Elm sahəsinin müdiri o elm sahəsinin professorları, olmadığı halda dosentləri, olmadığı halda yardımçı dosentləri, yardımçı dosentləri də olmadığı halda digər müəllimlər arasından, o elm sahəsində dərs deyən müəllimlər tərəfindən seçilir və bir həftə ərzində kollec müdiri, konservatoriya müdiri və ya fakültələrdə dekan tərəfindən birbaşa vəzifəyə təyin olunur. Həmçinin təyinat rektorluğa bildirilir. Elm sahəsi müdürünün vəzifə müddəti 3 ildir. Müddəti başa çatan müdir yenidən eyni qaydada vəzifəyə təyin oluna bilər Elm sahəsi Şurası (Bilim dalı Kurulu) Elm sahəsi Şurası o elm sahəsində fəaliyyət göstərən professor, dosent, yardımçı dosent ilə digər müəllimlərdən formalaşır. Elm sahəsi Şurası, dərs proqramlarının, araşdırmaların hazırlanma və həyata keçirilmələri ilə bağlı təkliflərini elm sahəsi müdürünə təqdim edir İnstitutlar (Enstitüler) İnstitutlar haqqında hesabatımızın Türkiyədə magistr hazırlığı prosesinə həsr edilmiş ikinci bölməsində geniş toxunacağımızdan burada üzərində dayanmırıq Kolleclər (Yüksekokullar) Kolleclər bakalavra qədərki və ya bakalvr səviyyəsində müəyyən bir peşəyə istiqamətlənmiş təhsil-tədrisə üstünlük verən ali təhsil qurumudur. Kolleclər hər biri ayrı bir təhsil-tədris proqramı icra edən bölmələrdən və ya kafedralardan formalaşmaqla, qanunla qurulurlar. Kolleclərin orqanları, kollec müdiri, Kollec Elmi Şurası və Kollec İdarəetmə Şurasından ibarətdir. Kollec müdiri 3 il müddətinə aid olduğu fakültə dekanının təklifi əsasında rektor tərəfindən vəzifəyə təyin edilir. Rektorluğa bağlı kolleclərdə isə bu

41 41 təyinat birbaşa rektor tərəfindən həyata keçirilir. Müddəti başa çatan müdir yenidən vəzifəyə təyin edilə bilər. Müdirin kollecdə ştatlı müəllimlər arasından 3 il müddətinə vəzifəyə təyin edəcəyi ən çox iki müavini ola bilər. Müdir zərurət gördüyü hallarda müavinlərini dəyişə bilər. Müdirin vəzifəsi başa çatdıqda, onun müavinlərinin də vəzifə müddəti başa çatır. Müdürə vəkalət etməkdə və ya müdirliyin boşalmasında görülən prosedur dekanlarda olduğu kimidir. Müdir Dekanların qanunla icra etməli olduğu vəzifələri eynilə kolleclər üçün həyata keçiri. Kollec Elmi Şurası müdirin sədrliyində, müdir müavinləri və kollecdəki bölmə və kafedra müdirlərindən formalaşır. Kollec İdarəetmə Şurası müdirin sədrliyində, müdir müavinləri ilə müdirin göstərəcəyi altı namizəd arasından Kollec Elmi Şurası tərəfindən 3 il müddətinə seçilən 3 müəllimdən formalaşır. Kollec Elmi Şurası və kollec İdarəetmə Şurası eynilə fakültədəki analoji qurumların vəzifələrini kollec üçün həyata keçirirlər Araşdırma və Təcrübə Mərkəzləri (Araştırma ve Uygulama Merkezleri) Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi ali təhsil qurumlarında təhsil-tədrisn dəstəklənməsi məqsədilə müxtəlif sahələrin təcrübə ehtiyacı və bəzi peşə sahələrinin hazırlıq və dəstək fəaliyyətləri üçün təhsil-tədris, təcrübə və araşdırmaların həyata keçirildiyi bir ali təhsil qurumudur.

42 Türk Universitetlərində iqtisad yönümlü fakültələrin tədris planları (Uludağ Universiteti nümunəsində) İqtisad bölməsinin tədris planı ULUDAĞ UNİVERSİTETİ TƏDRİS İLİ TƏDRİS PLANLARI (MƏCBURİ) FAKÜLTƏ/ İQTİSADİ VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM : İQTİSAD I. YARIM IL/GÜZ II.YARIM IL BAHAR KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS IKT1001 İKTİSADA GİRİŞ I IKT1002 İKTİSADA GİRİŞ II ISL1201 MUHASEBE I ISL1202 MUHASEBE II EKO1007 MATEMATİK I EKO1008 MATEMATİK II KAM1103 SOSYOLOJİ ISL1004 İŞLETME KAM1201 HUKUKA GİRİŞ IKT1402 İKTİSAT TARİHİ AIT101 ATATÜRK İ.İ.T AIT102 ATATÜRK İ.İ.T TUD101 TÜRK DİLİ TUD102 TÜRK DİLİ YAD. YABANCI DİL YAD. YABANCI DİL Toplam Kredi Toplam Kredi III.YARIM İL/GÜZ IV.YARIM İL BAHAR KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS AIT201 A.İ.İ.T NUTUK IKT2106 MİKRO İKTİSAT II IKT2105 MİKRO İKTİSAT I IKT2108 MAKRO İKTİSAT II IKT2107 MAKRO İKTİSAT I EKO2210 ÇIKARIM.İSTATİST EKO2207 BETİMS.İSTATİS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIM IL/GÜZ VI.YARIM IL BAHAR KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3201 PARA TEO.VE PO IKT3006 ARAŞTIRMA YÖN IKT3301 ULUSL.İKT.TEORİS IKT3308 İKTİSADİ BÜYÜME EKO3101 EKONOMETRİ I IKT3302 ULUSL.İKT.POLT SEÇİMLİK DERS EKO3102 EKONOMETRİ II SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS

43 43 SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIM IL/GÜZ VIII.YARIM IL BAHAR KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DƏRSİN ADI T U L Top. ECTS IKT4003 GÜNCEL KONUL IKT4302 TÜRKİYE EKONOM IKT4401 İKTİSADİ DÜŞÜNC IKT4204 FİNANS EKONOM IKT4205 FİNANS.PİYASAL IKT4202 İKTİSAT POLİTİKAS IKT4305 KALKINMA EKON SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi NOT:(*) Yarıyıl başında seçmeli derslerin programda gösterildiği gibi gruplandırılarak listelenmesi. (Örn; Genel Seçmeli, Mesleki Seçmeli, Sosyal Seçmeli gibi) 5'i derleri krediye dahil değildir. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI SEÇİMƏ DERSLER SİYAHISI (*) FAKÜLTE/İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM : İKTİSAT III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT2497 Devlet Girişimciliği ve Özelleştirme IKT2302 Sanayi Ekonomisi IKT2401 Osmanlı İktisat Tarihi IKT2307 İktisadi Sistemler MAL2105 Parafiskal Yükümlülükler IKT2309 Doğal Kaynaklar Ekonomisi MAL2115 Kamu Maliyesi MAL2115 Kamu Maliyesi MAL2206 Vergi Hukuku MAL2117 Maliye Sosyolojisi MAL2117 Maliye Sosyolojisi MAL2206 Vergi Hukuku CAL2109 Türkiye'de Sosyal Politika CAL2105 Sosyal Poltika CAL2301 Sosyal Düşünceler Tarihi CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2806 Yönetim Psikolojisi ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2201 Finans Matematiği ISL2201 Finans Matematiği ISL2203 Envanter Bilanço ISL2202 Mali Tablolar Analizi ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2203 Envanter Bilanço KAM2203 Borçlar Hukuku ISL2205 Şirketler Muhasebesi KAM2206 Anayasa Hukuku ISL2502 Ticaret Hukuku EKO2003 Ofis Programları Kelime İşlem KAM2108 Karşılaştırmalı Politika EKO2206 Veri Analizi KAM2202 İdari Yargı KAM2203 Borçlar Hukuku KAM2404 Kamu Yönetimi ULU2109 Uluslararası Güvenlik Stratejileri EKO2004 Ofis Prog.-Hesap Tabloları

44 44 EKO2103 Model Kurma Teknikleri Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3101 Refah Ekonomisi IKT3205 Politik İktisat IKT3306 Dünya Ekonomisi IKT3306 Dünya Ekonomisi MAL3209 Türk Vergi Sistemi MAL3207 Dış Tic. İşlem ve Vergileri MAL3403 Hazine İşlemleri MAL3209 Türk Vergi Sistemi CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3104 Endüstri İlişkileri CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3203 İş Hukuku CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunla ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi CAL3121 Kayıtdışı Sektör ve İstihdam ISL3103 Kriz Yönetimi CAL3203 İş Hukuku ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3103 Kriz Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3304 Pazarlama Araştırması ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3305 Satış Gücü Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri KAM3203 İdare Hukuku ISL3304 Pazarlama Araştırması KAM3311 Küreselleşme ve Ekoloji ISL3305 Satış Gücü Yönetimi KAM3417 Politik Felsefeye Giriş KAM3103 Politik Güçler KAM3402 Karşılaştırmalı Yönetim Yapıları KAM3107 Diyalojik Demokrasi Teorileri KAM3407 Modern Yönetim Teknikleri ULU3103 AB'nin Dış İlişkileri ULU3109 Uluslararası Sistemin Analizi ULU3219 Osmanlı Siyasi Yapısı ULU3210 Ulus. Göç ve Nuf. Har. EKO3204 İstatiksel Süreç Kontrol ULU3307 Diplomasi Hukuku EKO3203 İstatistiksel Paket Programları EKO3207 Parametik Olmayan İstatistik Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT4101 Konjonktür IKT4303 Yatırım Projeleri Analizi IKT4307 İktisadi Birleşmeler IKT4306 Uluslararası Finansman IKT4312 AB Ekonomisi IKT4314 Bölgesel İktisat MAL4201 Vergi Yargısı MAL4201 Vergi Yargısı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4309 Devlet Muhasebesi MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4313 Vergilemede Özel Konular MAL4317 Maliye Politikası MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler CAL4103 İstihdam ve İşsizlik MAL4317 Maliye Politikası CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4111 AB ve Sosyal Politika CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4113 Sosyal Diyalog

45 45 CAL4115 Kariyer Planlaması CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4201 Karşılaştırmalı Çalışma Hukuku CAL4203 Bireysel İş Hukuk. Özel Konular CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4302 Küreselleşme ve Sosyal Yapı CAL4203 Bireysel İş Hukuku;Özel Konular ISL4004 İşletme Politikası ISL4004 İşletme Politikası ISL4005 Reklamcılık ISL4005 Reklamcılık ISL4101 Örgütsel Davranışlar ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4202 Muhasebe Denetimi ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4307 Çok Uluslu İşlt. Yönetim ISL4307 Çok Uluslu İşletmelerde Yönetim KAM4108 Politik İletişim ISL4309 Üretim Planlaması KAM4400 İşletmelerde Çev.Yön.Sis.ISO14 KAM4105 Politik Etik KAM4405 Türk Yönetim Tarihi KAM4400 İşlet. Çevre Yön.Sis.ISO14000 KAM4448 Postmodern Politik Düşünce KAM4401 AB'ye Uyum Sürecinde Yön.Yapı ULU4219 Ermeni Sorunu ULU4105 ABD Dış Politikası ULU4307 Türkiye-AB İlişkileri ULU4112 Almanya'nın Dış Politikası EKO4109 Önraporlama Teknikleri ULU4211 AB'nde Güv. Sav. EKO4049 Genel. Doğrusal Modeller ULU4215 Türk-Yunan İlişkileri EKO4210 İstatistiksel Modeller EKO4111 Zaman Serisi Analizi EKO4201 Altı Sigma EKO4201 Altı Sigma EKO4004 İleri Excel EKO4004 İleri Excel EKO4106 Makro Ekonometrik Modeller EKO4105 Mikro Ekonometrik Modeller Toplam Kredi Toplam Kredi Menecment (İşletme) bölməsinin tədris planı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI TƏDRİS PLANLARI (MƏCBURİ) FAKÜLTE: İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM : MENECMENT ( İŞLETME) I.YARIYIL/GÜZ II.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT1003 İKTİSADA GİRİŞ IKT1004 MİKRO İKTİSAT ISL1001 İŞLETME I ISL1002 İŞLETME II ISL1201 MUHASEBE I ISL1202 MUHASEBE II ISL1401 İŞLETME MATEMATİĞİ I ISL1402 İŞLETME MATEMATİĞİ II KAM1103 SOSYOLOJİ KAM1208 HUKUKA GİRİŞ AIT102 ATATÜRK İ.İ.T AIT102 ATATÜRK İ.İ.T TUD102 TÜRK DİLİ TUD102 TÜRK DİLİ YAD.. YABANCI DİL YAD.. YABANCI DİL Toplam Kredi Toplam Kredi 15 30

46 46 III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS AIT201 A.İ.İ.T NUTUK ISL2202 MALİ TABLOLAR ANALİZİ IKT2109 MAKRO İKTİSAT ISL2102 ORGANİZASYON ISL2101 İŞLETME YÖNETİMİ MAL2208 TÜRK VERGİ SİSTEMİ KAM2203 BORÇLAR HUKUKU CAL2202 İŞ HUKUKU EKO2207 BETİMSEL İSTATİSTİK ISL2002 MESLEKİ YAB.DİL I-1.eğt ISL2103 YAB.DİL.OKU-KONUŞMA-1.EĞT. 3 3 SEÇİMLİK DERS 1 SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS ISL3219 FİNANSAL YÖNETİM ISL3006 ARAŞTIRMA YÖNT ISL3301 PAZARLAMA ISL3302 ÜRETİM YÖNETİMİ ISL3213 MALİYET MUH ISL3216 YÖNETİM MUHASEBESİ ISL3003 MESLEKİ YAB.DİL II-1.EĞT. ISL3502 TİCARET HUKUKU SEÇİMLİK DERS ISL3004 İŞ HAYATI İÇİN İNG.-1.EĞT SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS ISL4003 GÜNCEL KONULAR ISL4004 İŞLETME POLİTİKASI ISL4403 SAYISAL YÖNTEMLER I ISL4404 SAYISAL YÖNTEMLER II ISL4101 ÖRGÜTSEL DAVRANIŞLAR SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi NOT:(*) Yarıyıl başında seçmeli derslerin programda gösterildiği gibi gruplandırılarak listelenmesi. (Örn; Genel Seçmeli, Mesleki Seçmeli, Sosyal Seçmeli gibi) 5'i dersleri krediye dahil değildir. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI SEÇİMƏ DERSLER SİYAHISI (*) FAKÜLTE: İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM MENECMENT (İŞLETME ) III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT2497 Devlet Girişimciliği ve Özelleştirme IKT2302 Sanayi Ekonomisi

47 47 IKT2401 Osmanlı İktisat Tarihi IKT2307 İktisadi Sistemler MAL2105 Parafiskal Yükümlülükler IKT2309 Doğal Kaynaklar Ekonomisi MAL2115 Kamu Maliyesi MAL2115 Kamu Maliyesi MAL2206 Vergi Hukuku MAL2206 Vergi Hukuku CAL2301 Sosyal Düşünceler Tarihi CAL2105 Sosyal Poltika CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı ISL2001 Turizm İşletmeciliği CAL2806 Yönetim Psikolojisi ISL2201 Finans Matematiği ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2201 Finans Matematiği KAM2206 Anayasa Hukuku ISL2205 Şirketler Muhasebesi ULU2501 Eurasia in the World Politics KAM2108 Karşılaştırmalı Politika EKO2003 Ofis Programları Kelime İşlem KAM2202 İdari Yargı EKO2206 Veri Analizi KAM2404 Kamu Yönetimi EKO2501 Econometric Modeling ULU2109 Uluslararası Güvenlik Stratejileri EKO2602 Statistical Packages ULU2501 Eurasia in the World Politics EKO2004 Ofis Prog.-Hesap Tabloları EKO2103 Model Kurma Teknikleri EKO2501 Econometric Modeling EKO2602 Statistical Packages Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3101 Refah Ekonomisi IKT3205 Politik İktisat IKT3306 Dünya Ekonomisi IKT3306 Dünya Ekonomisi MAL3303 KİT ve Özelleştirme MAL3207 Dış Tic. İşlem ve Vergileri MAL3403 Hazine İşlemleri MAL3303 KİT ve Özelleştirme CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3104 Endüstri İlişkileri CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları CAL3113 Çalışma Ekonomisi ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları ISL3103 Kriz Yönetimi CAL3121 Kayıtdışı Sektör ve İstihdam ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3103 Kriz Yönetimi ISL3304 Pazarlama Araştırması ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3304 Marketing Research ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3305 Satış Gücü Yönetimi ISL3304 Pazarlama Araştırması KAM3203 İdare Hukuku ISL3304 Marketing Research KAM3311 Küreselleşme ve Ekoloji ISL3305 Satış Gücü Yönetimi KAM3417 Politik Felsefeye Giriş KAM3103 Politik Güçler KAM3402 Karşılaştırmalı Yönetim Yapıları KAM3107 Diyalojik Demokrasi Teorileri KAM3407 Modern Yönetim Teknikleri ULU3001 American Foreign Policy and the ULU3001 American Foreign Policy and the Mi ULU3103 AB'nin Dış İlişkileri ULU3109 Uluslararası Sistemin Analizi ULU3219 Osmanlı Siyasi Yapısı ULU3210 Ulus. Göç ve Nuf. Har. EKO3204 İstatiksel Süreç Kontrol

48 48 ULU3307 Diplomasi Hukuku EKO3203 İstatistiksel Paket Programları EKO3207 Parametik Olmayan İstatistik EKO3001 Univariate Time Series EKO3501 Quality Management and Plannig EKO3001 Univariate Time Series EKO3501 Quality Management and Plannig Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT4101 Konjonktür IKT4302 Türkiye Ekonomisi IKT4307 İktisadi Birleşmeler IKT4314 Bölgesel İktisat IKT4312 AB Ekonomisi MAL4201 Vergi Yargısı MAL4201 Vergi Yargısı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4309 Devlet Muhasebesi MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4317 Maliye Politikası MAL4313 Vergilemede Özel Konular CAL4103 İstihdam ve İşsizlik MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik MAL4317 Maliye Politikası CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4111 AB ve Sosyal Politika CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4113 Sosyal Diyalog CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4115 Kariyer Planlaması CAL4203 Bireysel İş Hukuk. Özel Konular CAL4201 Karşılaştırmalı Çalışma Hukuku CAL4302 Küreselleşme ve Sosyal Yapı CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku ISL4005 Reklamcılık CAL4203 Bireysel İş Hukuku;Özel Konular ISL4005 Advertising ISL4005 Reklamcılık ISL4101 Örgütsel Davranışlar ISL4005 Advertising ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4208 Çok Uluslu İşletmelerde Finans. ISL4202 Muhasebe Denetimi ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4301 International Marketing ISL4301 International Marketing ISL4307 Çok Uluslu İşlt. Yönetim ISL4307 Çok Uluslu İşletmelerde Yönetim KAM4108 Politik İletişim ISL4309 Üretim Planlaması KAM4400 İşletmelerde Çev.Yön.Sis.ISO140 KAM4105 Politik Etik KAM4405 Türk Yönetim Tarihi KAM4400 İşlet. Çevre Yön.Sis.ISO14000 KAM4448 Postmodern Politik Düşünce KAM4401 AB'ye Uyum Sürecinde Yön.Yapı ULU4219 Ermeni Sorunu ULU4105 ABD Dış Politikası ULU4307 Türkiye-AB İlişkileri ULU4112 Almanya'nın Dış Politikası ULU4501 Analysis of the Comparable Balk ULU4211 AB'nde Güv. Sav. EKO4004 İleri Excel ULU4215 Türk-Yunan İlişkileri EKO4049 Genel. Doğrusal Modeller ULU4501 Analysis of the Comparable Balkan EKO4106 Makro Ekonometrik Modeller EKO4111 Zaman Serisi Analizi EKO4109 Önraporlama Teknikleri EKO4201 Altı Sigma EKO4201 Altı Sigma EKO4004 İleri Excel EKO4210 İstatistiksel Modeller

49 49 EKO4105 Mikro Ekonometrik Modeller EKO4501 Multiuvariate Time Series EKO4602 Operational Research Computer Si EKO4201 Six Sigma Toplam Kredi EKO4501 Multiuvariate Time Series EKO4602 Operational Research Computer EKO4201 Six Sigma Toplam Kredi Maliyyə bölməsinin tədris planı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI TƏDRİS PLANLARI (MƏCBURİ) FAKÜLTƏ: İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM :MALİYƏ I.YARIYIL/GÜZ II.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT1003 İKTİSADA GİRİŞ IKT1004 MİKRO İKTİSAT ISL1103 İŞLETME ISL1202 MUHASEBE II ISL1201 MUHASEBE I KAM1204 MEDENİ HUKUK KAM1201 HUKUKA GİRİŞ EKO1204 BETİMSEL İSTATİS EKO1005 MATEMATİK MAL1106 KAMU MALİYESİ I AIT101 ATATÜRK İ.İ.T AIT102 ATATÜRK İ.İ.T TUD101 TÜRK DİLİ TUD102 TÜRK DİLİ YAD. YABANCI DİL YAD. YABANCI DİL Toplam Kredi Toplam Kredi III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS AIT201 A.İ.İ.T NUTUK MAL2102 MALİYE TARİHİ IKT2109 MAKRO İKTİSAT MAL2402 MAH.İDAREL.MAL KAM2203 BORÇLAR HUK MAL2206 VERGİ HUKUKU MAL2103 DEVLET BORÇL ISL2502 TİCARET HUKUKU MAL2113 KAMU MALİY.II SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR

50 50 KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS MAL3409 KAMU BÜTÇESİ MAL3006 ARAŞTIRMA YÖNT MAL3211 TÜRK VER.SİS.I MAL3102 ULUSL.MALİYE MAL3305 KAMU EKONOM MAL3208 TÜRK VER.SİS.II SEÇİMLİK DERS MAL3306 İKTİS.GELİŞ.VE VE SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS MAL4003 GÜNCEL KONU MAL4206 MALİ TAKİP HUK MAL4317 MALİYE POLT MAL4402 MALİ DENETİM MAL4307 VERG.CEZA HK SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi NOT:(*) Yarıyıl başında seçmeli derslerin programda gösterildiği gibi gruplandırılarak listelenmesi. (Örn; Genel Seçmeli, Mesleki Seçmeli, Sosyal Seçmeli gibi) 5'i dersleri krediye dahil değildir. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI SEÇMƏ DƏRSLƏR SİYAHISI (*) FAKÜLTE: İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM: MALİYƏ III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT2401 Osmanlı İktisat Tarihi IKT2302 Sanayi Ekonomisi MAL2105 Parafiskal Yükümlülükler IKT2307 İktisadi Sistemler MAL2117 Maliye Sosyolojisi IKT2309 Doğal Kaynaklar Ekonomisi CAL2109 Türkiye'de Sosyal Politika MAL2117 Maliye Sosyolojisi CAL2301 Sosyal Düşünceler Tarihi CAL2105 Sosyal Poltika CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı ISL2001 Turizm İşletmeciliği CAL2806 Yönetim Psikolojisi ISL2201 Finans Matematiği ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2203 Envanter Bilanço ISL2201 Finans Matematiği ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2202 Mali Tablolar Analizi KAM2206 Anayasa Hukuku ISL2203 Envanter Bilanço

51 51 EKO2003 Ofis Programları Kelime İşlem ISL2205 Şirketler Muhasebesi EKO2206 Veri Analizi KAM2108 Karşılaştırmalı Politika KAM2202 İdari Yargı KAM2404 Kamu Yönetimi ULU2109 Uluslararası Güvenlik Stratejileri EKO2004 Ofis Prog.-Hesap Tabloları EKO2103 Model Kurma Teknikleri Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3101 Refah Ekonomisi IKT3205 Politik İktisat IKT3306 Dünya Ekonomisi IKT3306 Dünya Ekonomisi MAL3303 KİT ve Özelleştirme MAL3207 Dış Tic. İşlem ve Vergileri MAL3403 Hazine İşlemleri MAL3303 KİT ve Özelleştirme CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3104 Endüstri İlişkileri CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3203 İş Hukuku CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi CAL3121 Kayıtdışı Sektör ve İstihdam ISL3103 Kriz Yönetimi CAL3203 İş Hukuku ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3103 Kriz Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3304 Pazarlama Araştırması ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3305 Satış Gücü Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri KAM3203 İdare Hukuku ISL3304 Pazarlama Araştırması KAM3311 Küreselleşme ve Ekoloji ISL3305 Satış Gücü Yönetimi KAM3417 Politik Felsefeye Giriş KAM3103 Politik Güçler KAM3402 Karşılaştırmalı Yönetim Yapıları KAM3107 Diyalojik Demokrasi Teorileri KAM3407 Modern Yönetim Teknikleri ULU3103 AB'nin Dış İlişkileri ULU3109 Uluslararası Sistemin Analizi ULU3219 Osmanlı Siyasi Yapısı ULU3210 Ulus. Göç ve Nuf. Har. EKO3204 İstatiksel Süreç Kontrol ULU3307 Diplomasi Hukuku EKO3203 İstatistiksel Paket Programları EKO3207 Parametik Olmayan İstatistik Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR

52 52 KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT4101 Konjonktür IKT4302 Türkiye Ekonomisi IKT4307 İktisadi Birleşmeler IKT4306 Uluslararası Finansman IKT4312 AB Ekonomisi IKT4314 Bölgesel İktisat MAL4201 Vergi Yargısı MAL4201 Vergi Yargısı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4309 Devlet Muhasebesi MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4313 Vergilemede Özel Konular MAL4403 Fayda Maliyet Analizi MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4309 Devlet Muhasebesi MAL4403 Fayda-Maliyet Analizi CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4111 AB ve Sosyal Politika CAL4115 Kariyer Planlaması CAL4113 Sosyal Diyalog CAL4201 Karşılaştırmalı Çalışma Hukuku CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4203 Bireysel İş Hukuk. Özel Konular CAL4203 Bireysel İş Hukuku;Özel Konular CAL4302 Küreselleşme ve Sosyal Yapı ISL4004 İşletme Politikası ISL4004 İşletme Politikası ISL4005 Reklamcılık ISL4005 Reklamcılık ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4101 Örgütsel Davranışlar ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4202 Muhasebe Denetimi ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4208 Çok Uluslu İşletmelerde Finans. ISL4307 Çok Uluslu İşletmelerde Yönetim ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4309 Üretim Planlaması ISL4307 Çok Uluslu İşlt. Yönetim KAM4105 Politik Etik KAM4108 Politik İletişim KAM4400 İşlet. Çevre Yön.Sis.ISO14000 KAM4400 İşletmelerde Çev.Yön.Sis.ISO140 KAM4401 AB'ye Uyum Sürecinde Yön.Yapı KAM4405 Türk Yönetim Tarihi ULU4105 ABD Dış Politikası KAM4448 Postmodern Politik Düşünce ULU4112 Almanya'nın Dış Politikası ULU4219 Ermeni Sorunu ULU4211 AB'nde Güv. Sav. ULU4307 Türkiye-AB İlişkileri ULU4215 Türk-Yunan İlişkileri EKO4109 Önraporlama Teknikleri EKO4111 Zaman Serisi Analizi EKO4049 Genel. Doğrusal Modeller EKO4201 Altı Sigma EKO4210 İstatistiksel Modeller EKO4004 İleri Excel EKO4201 Altı Sigma EKO4105 Mikro Ekonometrik Modeller EKO4004 İleri Excel EKO4106 Makro Ekonometrik Modeller Toplam Kredi Toplam Kredi

53 Əməyin iqtisadiyyatı və sənaye münasibətləri bölməsinin tədris planı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI TƏDRİS PLANLARI (MƏCBURİ) FAKÜLTE: İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM : ƏMƏYİN İQTİSADİYYATI VƏ SƏNAYE MÜNASİBƏTLƏRİ I.YARIYIL/GÜZ II.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT1003 İKTİSADA GİRİŞ IKT1004 MİKRO İKTİSAT ISL1201 MUHASEBE I CAL1402 SOSYAL PSİKOLO KAM1201 HUKUKA GİRİŞ ISL1004 İŞLETME KAM1103 SOSYOLOJİ ISL1202 MUHASEBE II EKO1005 MATEMATİK KAM1202 ANAYASA HUKUKU AIT101 ATATÜRK İ.İ.T AIT102 ATATÜRK İ.İ.T TUD101 TÜRK DİLİ TUD102 TÜRK DİLİ YAD.. YABANCI DİL YAD.. YABANCI DİL Toplam Kredi Toplam Kredi III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS AIT201 Aİ.İ.T NUTUK CAL2102 ULUS.SOS.POL CAL2105 SOSYAL POLİTİKA CAL2302 ENDÜSTRİ SOS CAL2401 ÇALIŞMA PSİKO IKT2302 SANAYİ EKONOMİ IKT2109 MAKRO İKTİSAT MAL2114 KAMU MALİYESİ EKO2207 BETİMSEL İSTATİS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS CAL3101 ÇALIŞMA EKON CAL3006 ARAŞTIRMA YÖN CAL 3103 SOS.GÜV.TEO CAL3102 ÇALIŞMA EKO.II CAL3201 BİREYSEL İŞ HUK CAL3104 ENDÜSTRİ İLŞK SEÇİMLİK DERS CAL3202 TOPLU İŞ HUKUKU SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS

54 54 Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS CAL4003 GÜNCEL KONULA CAL4202 SOS.GÜV. HUKUK CAL4101 KARŞ.END.İLİŞK CAL4102 GEL.VE.SER.DAĞP CAL4109 İNSAN KAYN SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS SEÇİMLİK DERS Toplam Kredi Toplam Kredi NOT:(*) Yarıyıl başında seçmeli derslerin programda gösterildiği gibi gruplandırılarak listelenmesi. (Örn; Genel Seçmeli, Mesleki Seçmeli, Sosyal Seçmeli gibi) 5'i dersleri krediye dahil değildir. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI SEÇMƏ DERSLER SİYAHISI (*) FAKÜLTE: İQTSİADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM : ƏMƏYİN İQTİSADİYYATI VƏ SƏNAYE MÜNASİBƏTLƏRİ III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT2497 Devlet Girişimciliği ve Özelleştirme IKT2307 İktisadi Sistemler IKT2401 Osmanlı İktisat Tarihi IKT2309 Doğal Kaynaklar Ekonomisi MAL2105 Parafiskal Yükümlülükler MAL2206 Vergi Hukuku MAL2206 Vergi Hukuku CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2109 Türkiye'de Sosyal Politika CAL2806 Yönetim Psikolojisi CAL2301 Sosyal Düşünceler Tarihi ISL2001 Turizm İşletmeciliği CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı ISL2201 Finans Matematiği ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2202 Mali Tablolar Analizi ISL2201 Finans Matematiği ISL2203 Envanter Bilanço ISL2203 Envanter Bilanço ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2502 Ticaret Hukuku KAM2203 Borçlar Hukuku KAM2108 Karşılaştırmalı Politika EKO2003 Ofis Programları Kelime İşlem EKO2206 Veri Analizi KAM2202 İdari Yargı KAM2203 Borçlar Hukuku KAM2404 Kamu Yönetimi ULU2109 Uluslararası Güvenlik Stratejileri EKO2004 Ofis Prog.-Hesap Tabloları EKO2103 Model Kurma Teknikleri

55 55 Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3101 Refah Ekonomisi IKT3205 Politik İktisat IKT3306 Dünya Ekonomisi IKT3306 Dünya Ekonomisi MAL3209 Türk Vergi Sistemi MAL3207 Dış Tic. İşlem ve Vergileri MAL3303 KİT ve Özelleştirme MAL3209 Türk Vergi Sistemi MAL3403 Hazine İşlemleri MAL3303 KİT ve Özelleştirme CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları ISL3103 Kriz Yönetimi CAL3121 Kayıtdışı Sektör ve İstihdam ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3103 Kriz Yönetimi ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3304 Pazarlama Araştırması ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3305 Satış Gücü Yönetimi ISL3304 Pazarlama Araştırması KAM3203 İdare Hukuku ISL3305 Satış Gücü Yönetimi KAM3311 Küreselleşme ve Ekoloji KAM3103 Politik Güçler KAM3417 Politik Felsefeye Giriş KAM3107 Diyalojik Demokrasi Teorileri KAM3402 Karşılaştırmalı Yönetim Yapıları ULU3103 AB'nin Dış İlişkileri KAM3407 Modern Yönetim Teknikleri ULU3219 Osmanlı Siyasi Yapısı ULU3109 Uluslararası Sistemin Analizi EKO3204 İstatiksel Süreç Kontrol ULU3210 Ulus. Göç ve Nuf. Har. ULU3307 Diplomasi Hukuku EKO3203 İstatistiksel Paket Programları EKO3207 Parametik Olmayan İstatistik Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT4101 Konjonktür IKT4302 Türkiye Ekonomisi IKT4307 İktisadi Birleşmeler IKT4303 Yatırım Projeleri Analizi IKT4312 AB Ekonomisi IKT4306 Uluslararası Finansman MAL4201 Vergi Yargısı IKT4314 Bölgesel İktisat MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4201 Vergi Yargısı MAL4309 Devlet Muhasebesi MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4313 Vergilemede Özel Konular MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4317 Maliye Politikası MAL4317 Maliye Politikası MAL4403 Fayda Maliyet Analizi

56 56 MAL4403 Fayda-Maliyet Analizi CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4111 AB ve Sosyal Politika CAL4115 Kariyer Planlaması CAL4113 Sosyal Diyalog CAL4201 Karşılaştırmalı Çalışma Hukuku CAL4203 Bireysel İş Hukuk. Özel Konular CAL4203 Bireysel İş Hukuku;Özel Konular CAL4302 Küreselleşme ve Sosyal Yapı ISL4004 İşletme Politikası ISL4004 İşletme Politikası ISL4005 Reklamcılık ISL4005 Reklamcılık ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4101 Örgütsel Davranışlar ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4202 Muhasebe Denetimi ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4208 Çok Uluslu İşletmelerde Finans. ISL4307 Çok Uluslu İşletmelerde Yönetim ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4309 Üretim Planlaması ISL4307 Çok Uluslu İşlt. Yönetim ISL4401 Yatırım Projeleri Analizi KAM4108 Politik İletişim KAM4105 Politik Etik KAM4400 İşletmelerde Çev.Yön.Sis.ISO140 KAM4400 İşlet. Çevre Yön.Sis.ISO14000 KAM4405 Türk Yönetim Tarihi KAM4401 AB'ye Uyum Sürecinde Yön.Yapı KAM4448 Postmodern Politik Düşünce ULU4105 ABD Dış Politikası ULU4219 Ermeni Sorunu ULU4112 Almanya'nın Dış Politikası ULU4307 Türkiye-AB İlişkileri ULU4211 AB'nde Güv. Sav. EKO4109 Önraporlama Teknikleri ULU4215 Türk-Yunan İlişkileri EKO4049 Genel. Doğrusal Modeller EKO4111 Zaman Serisi Analizi EKO4210 İstatistiksel Modeller EKO4201 Altı Sigma EKO4201 Altı Sigma EKO4004 İleri Excel EKO4004 İleri Excel EKO4105 Mikro Ekonometrik Modeller EKO4106 Makro Ekonometrik Modeller Toplam Kredi Toplam Kredi Ekonometriya bölməsinin tədris planı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI TƏDRİS PLANLARI (MƏCBURİ) FAKÜLTE : İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM :EKONOMETRİYA I.YARIYIL/GÜZ II.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT1001 IKTİSADA GİRİŞ I IKT1002 İKTİSADA GİRİŞ II ISL1201 MUHASEBE I ISL1004 İŞLETME 3 3 6

57 57 EKO1201 BETİMSEL İSTAT ISL1202 MUHASEBE II EKO1007 MATEMATİK I EKO1008 MATEMATİK II KAM1201 HUKUKA GİRİŞ EKO1202 ÇIKARIM. İSTAT AIT101 ATATÜRK İ. İ.T. I AIT102 ATATÜRK İ. İ.T. II TUD101 TÜRK DİLİ I TUD102 TÜRK DİLİ II YAD... YABANCI DİL YAD... YABANCI DİL Toplam Kredi Toplam Kredi III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS EKO2205 MAT.İSTATİSTİK IKT2102 MAKRO İKTİSAT IKT2101 MİKRO İKTİSAT EKO2204 İSTAT. KAR.TEOR CAL2105 SOSYAL POLİ ISL2202 MALİ TAB. ANALZ AIT201 A.İ.İ.T. NUTUK EKO2002 MES.YAB.DİL I-1.eğt EKO2101 YAB. DİL OKU-KO-1.eğt SEÇİML.DERS. I SEÇİML.DERS. I SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS EKO3109 MAT. İKTİSAT I EKO3006 ARAŞ. YÖNTEM EKO3101 EKO. GİRİŞ I EKO3112 MAT. İKTİSAT II EKO3301 YÖNEY. ARAŞ.I EKO3102 EKO. GİRİŞ II EKO3003 MSL.YAB.DİL II-1.eğt. EKO3302 YÖNEY. ARAŞ.II 3 3 SEÇİML.DERS. I EKO3004 İŞ HAYATI İÇ.İNG-1.eğt SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS. I SEÇİML.DERS Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS EKO4003 GÜNCEL KONUL EKO4102 EKON. ANALİZ II EKO4101 EKON. ANALİZ I EKO4302 PLAN.PROG.II EKO4301 PLAN.VE PROG.I EKO4206 ÖRNEKLEME IKT4207 PAR. TEO VE POL SEÇİML.DERS. I SEÇİML.DERS. I SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS

58 58 Toplam Kredi Toplam Kredi NOT:(*) Yarıyıl başında seçmeli derslerin programda gösterildiği gibi gruplandırılarak listelenmesi. (Örn; Genel Seçmeli, Mesleki Seçmeli, Sosyal Seçmeli gibi) 5'i dersleri krediye dahil değildir. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI SEÇİMƏ DERSLER SİYAHISI (*) FAKÜLTE: İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM EKONOMETRİYA III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT2497 Devlet Girişimciliği ve Özelleştirme IKT2302 Sanayi Ekonomisi IKT2401 Osmanlı İktisat Tarihi IKT2307 İktisadi Sistemler MAL2105 Parafiskal Yükümlülükler IKT2309 Doğal Kaynaklar Ekonomisi MAL2115 Kamu Maliyesi MAL2115 Kamu Maliyesi MAL2206 Vergi Hukuku MAL2117 Maliye Sosyolojisi MAL2117 Maliye Sosyolojisi MAL2206 Vergi Hukuku CAL2109 Türkiye'de Sosyal Politika CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2301 Sosyal Düşünceler Tarihi CAL2806 Yönetim Psikolojisi CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2201 Finans Matematiği ISL2201 Finans Matematiği ISL2203 Envanter Bilanço ISL2203 Envanter Bilanço ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2502 Ticaret Hukuku KAM2111 Sosyoloji KAM2108 Karşılaştırmalı Politika KAM2203 Borçlar Hukuku KAM2202 İdari Yargı KAM2206 Anayasa Hukuku KAM2203 Borçlar Hukuku ULU2501 Eurasia in the World Politics KAM2404 Kamu Yönetimi EKO2003 Ofis Programları Kelime İşlem ULU2109 Uluslararası Güvenlik Stratejileri EKO2206 Veri Analizi ULU2501 Eurasia in the World Politics EKO2501 Econometric Modeling EKO2602 Statistical Packages EKO2004 Ofis Prog.-Hesap Tabloları EKO2103 Model Kurma Teknikleri EKO2501 Econometric Modeling EKO2602 Statistical Packages Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3101 Refah Ekonomisi IKT3205 Politik İktisat IKT3306 Dünya Ekonomisi IKT3306 Dünya Ekonomisi MAL3209 Türk Vergi Sistemi MAL3207 Dış Tic. İşlem ve Vergileri MAL3303 KİT ve Özelleştirme MAL3209 Türk Vergi Sistemi MAL3403 Hazine İşlemleri MAL3303 KİT ve Özelleştirme

59 59 CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3104 Endüstri İlişkileri CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3203 İş Hukuku CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi CAL3121 Kayıtdışı Sektör ve İstihdam ISL3103 Kriz Yönetimi CAL3203 İş Hukuku ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3103 Kriz Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3304 Pazarlama Araştırması ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3305 Satış Gücü Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri KAM3203 İdare Hukuku ISL3304 Pazarlama Araştırması KAM3311 Küreselleşme ve Ekoloji ISL3305 Satış Gücü Yönetimi KAM3417 Politik Felsefeye Giriş KAM3103 Politik Güçler KAM3402 Karşılaştırmalı Yönetim Yapıları KAM3107 Diyalojik Demokrasi Teorileri KAM3407 Modern Yönetim Teknikleri ULU3001 American Foreign Policy and the ULU3001 American Foreign Policy and the Mi ULU3103 AB'nin Dış İlişkileri ULU3109 Uluslararası Sistemin Analizi ULU3219 Osmanlı Siyasi Yapısı ULU3210 Ulus. Göç ve Nuf. Har. EKO3204 İstatiksel Süreç Kontrol ULU3307 Diplomasi Hukuku EKO3001 Univariate Time Series EKO3203 İstatistiksel Paket Programları EKO3501 Quality Management and Plannig EKO3207 Parametik Olmayan İstatistik EKO3001 Univariate Time Series EKO3501 Quality Management and Plannig Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT4101 Konjonktür IKT4302 Türkiye Ekonomisi IKT4307 İktisadi Birleşmeler IKT4303 Yatırım Projeleri Analizi IKT4312 AB Ekonomisi IKT4306 Uluslararası Finansman MAL4201 Vergi Yargısı IKT4314 Bölgesel İktisat MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4201 Vergi Yargısı MAL4309 Devlet Muhasebesi MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4313 Vergilemede Özel Konular MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4317 Maliye Politikası MAL4317 Maliye Politikası CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4111 AB ve Sosyal Politika CAL4115 Kariyer Planlaması CAL4113 Sosyal Diyalog CAL4201 Karşılaştırmalı Çalışma Hukuku CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4203 Bireysel İş Hukuk. Özel Konular CAL4203 Bireysel İş Hukuku;Özel Konular CAL4302 Küreselleşme ve Sosyal Yapı ISL4004 İşletme Politikası ISL4004 İşletme Politikası ISL4005 Reklamcılık ISL4005 Reklamcılık ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4101 Örgütsel Davranışlar ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi

60 60 ISL4202 Muhasebe Denetimi ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4208 Çok Uluslu İşletmelerde Finans. ISL4307 Çok Uluslu İşletmelerde Yönetim ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4309 Üretim Planlaması ISL4307 Çok Uluslu İşlt. Yönetim ISL4401 Yatırım Projeleri Analizi KAM4108 Politik İletişim KAM4105 Politik Etik KAM4400 İşletmelerde Çev.Yön.Sis.ISO140 KAM4400 İşlet. Çevre Yön.Sis.ISO14000 KAM4405 Türk Yönetim Tarihi KAM4401 AB'ye Uyum Sürecinde Yön.Yapı KAM4448 Postmodern Politik Düşünce ULU4105 ABD Dış Politikası ULU4219 Ermeni Sorunu ULU4112 Almanya'nın Dış Politikası ULU4307 Türkiye-AB İlişkileri ULU4211 AB'nde Güv. Sav. ULU4501 Analysis of the Comparable Balk ULU4215 Türk-Yunan İlişkileri EKO4004 İleri Excel ULU4501 Analysis of the Comparable Balkan EKO4049 Genel. Doğrusal Modeller EKO4004 İleri Excel EKO4106 Makro Ekonometrik Modeller EKO4105 Mikro Ekonometrik Modeller EKO4109 Önraporlama Teknikleri EKO4111 Zaman Serisi Analizi EKO4201 Altı Sigma EKO4201 Altı Sigma EKO4210 İstatistiksel Modeller EKO4501 Multiuvariate Time Series EKO4501 Multiuvariate Time Series EKO4602 Operational Research Computer Si EKO4602 Operational Research Computer EKO4201 Six Sigma EKO4201 Six Sigma Toplam Kredi Toplam Kredi Dövlət idarəetməsi bölməsinin tədris planı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI TƏDRİS PLANLARI (MƏCBURİ) FAKÜLTE : İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM : DÖVLƏT İDARƏETMƏSİ I.YARIYIL/GÜZ II.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT1001 İKTİSADA GİRİŞ I IKT1002 İKTİSADA GİRİŞ II ISL1203 MUHASEBE KAM1302 ÇEVRE BİLİML KAM1201 HUKUKA GİRİŞ KAM1106 POLİTİK BİLİM KAM1103 SOSYOLOJİ KAM1104 POL. OLAY. TAR ULU1103 ULUSL. İLİŞKİLER EKO1004 MATEMATİK AIT101 ATATÜRK İ.İ.T.I AIT102 ATATÜRK İ.İ.T.II TUD101 TÜRK DİLİ I TUD102 TÜRK DİLİ II YAD... YABANCI DİL YAD... YABANCI DİL 2 2 3

61 61 Toplam Kredi Toplam Kredi III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS EKO2207 BETİMSEL İSTAT KAM2102 POL. SOSYOLOJİ KAM2103 TÜRK.POL.YAPISI KAM2306 KENT ANALİZİ MAL2115 KAMU MALİYESİ KAM2112 POL.DÜŞ.TARİHİ KAM2404 KAMU YÖNETİMİ KAM2206 ANAYASA HUK AIT201 A.İ.İ.T. NUTUK SEÇİML.DERS I SEÇİML.DERS I Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3201 PAR.TEO.VE POL KAM3006 ARAŞ. YÖNTEM KAM3101 POL. PSİKOLOJİ KAM3104 MOD. POL. AKIM KAM3203 İDARE HUK KAM3306 YEREL YÖNETİM SEÇİML.DERS I KAM3111 DEVLET TEO SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS I SEÇİML.DERS Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KAM4003 GÜNCEL KONUL IKT4302 TÜRKİYE EKON KAM4301 ÇEVRE POLİTİKA KAM4402 KAMU PER.YÖN KAM4109 DEMO.TEORİLERİ SEÇİML.DERS I SEÇİML.DERS I SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS Toplam Kredi Toplam Kredi NOT:(*) Yarıyıl başında seçmeli derslerin programda gösterildiği gibi gruplandırılarak listelenmesi. (Örn; Genel Seçmeli, Mesleki Seçmeli, Sosyal Seçmeli gibi) 5'i dersleri krediye dahil değildir.

62 62 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI SEÇMƏ DERSLER SİYAHISI (*) FAKÜLTE: İQTİSASİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ FAKÜLTƏSİ BÖLMƏ/PROQRAM DÖVLƏT İDARƏETMƏSİ III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT2497 Devlet Girişimciliği ve Özelleştirme IKT2302 Sanayi Ekonomisi IKT2401 Osmanlı İktisat Tarihi IKT2307 İktisadi Sistemler MAL2105 Parafiskal Yükümlülükler IKT2309 Doğal Kaynaklar Ekonomisi MAL2206 Vergi Hukuku MAL2206 Vergi Hukuku CAL2109 Türkiye'de Sosyal Politika CAL2105 Sosyal Poltika CAL2301 Sosyal Düşünceler Tarihi CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2806 Yönetim Psikolojisi ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2001 Turizm İşletmeciliği ISL2201 Finans Matematiği ISL2201 Finans Matematiği ISL2203 Envanter Bilanço ISL2202 Mali Tablolar Analizi ISL2205 Şirketler Muhasebesi ISL2203 Envanter Bilanço KAM2203 Borçlar Hukuku ISL2205 Şirketler Muhasebesi EKO2003 Ofis Programları Kelime İşlem ISL2502 Ticaret Hukuku EKO2206 Veri Analizi KAM2108 Karşılaştırmalı Politika KAM2202 İdari Yargı KAM2203 Borçlar Hukuku ULU2109 Uluslararası Güvenlik Stratejileri EKO2004 Ofis Prog.-Hesap Tabloları EKO2103 Model Kurma Teknikleri Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT3101 Refah Ekonomisi IKT3205 Politik İktisat IKT3306 Dünya Ekonomisi IKT3306 Dünya Ekonomisi MAL3209 Türk Vergi Sistemi MAL3207 Dış Tic. İşlem ve Vergileri MAL3303 KİT ve Özelleştirme MAL3209 Türk Vergi Sistemi MAL3403 Hazine İşlemleri MAL3303 KİT ve Özelleştirme CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3104 Endüstri İlişkileri CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları CAL3113 Çalışma Ekonomisi CAL3203 İş Hukuku CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi CAL3121 Kayıtdışı Sektör ve İstihdam ISL3103 Kriz Yönetimi CAL3203 İş Hukuku ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3103 Kriz Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri ISL3213 Maliyet Muhasebesi ISL3304 Pazarlama Araştırması ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi

63 63 ISL3305 Satış Gücü Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri KAM3311 Küreselleşme ve Ekoloji ISL3304 Pazarlama Araştırması KAM3417 Politik Felsefeye Giriş ISL3305 Satış Gücü Yönetimi KAM3402 Karşılaştırmalı Yönetim Yapıları KAM3103 Politik Güçler KAM3407 Modern Yönetim Teknikleri KAM3107 Diyalojik Demokrasi Teorileri ULU3109 Uluslararası Sistemin Analizi ULU3103 AB'nin Dış İlişkileri ULU3210 Ulus. Göç ve Nuf. Har. ULU3219 Osmanlı Siyasi Yapısı ULU3307 Diplomasi Hukuku EKO3204 İstatiksel Süreç Kontrol EKO3203 İstatistiksel Paket Programları EKO3207 Parametik Olmayan İstatistik Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT4101 Konjonktür IKT4306 Uluslararası Finansman IKT4307 İktisadi Birleşmeler IKT4314 Bölgesel İktisat IKT4312 AB Ekonomisi MAL4201 Vergi Yargısı MAL4201 Vergi Yargısı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4309 Devlet Muhasebesi MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4317 Maliye Politikası MAL4313 Vergilemede Özel Konular CAL4103 İstihdam ve İşsizlik MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik MAL4317 Maliye Politikası CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4111 AB ve Sosyal Politika CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4113 Sosyal Diyalog CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4115 Kariyer Planlaması CAL4203 Bireysel İş Hukuk. Özel Konular CAL4201 Karşılaştırmalı Çalışma Hukuku CAL4302 Küreselleşme ve Sosyal Yapı CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku ISL4004 İşletme Politikası CAL4203 Bireysel İş Hukuku;Özel Konular ISL4005 Reklamcılık ISL4004 İşletme Politikası ISL4101 Örgütsel Davranışlar ISL4005 Reklamcılık ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4104 Halkla İlişkiler ISL4208 Çok Uluslu İşletmelerde Finans. ISL4202 Muhasebe Denetimi ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4301 Uluslararası Pazarlama ISL4307 Çok Uluslu İşlt. Yönetim ISL4307 Çok Uluslu İşletmelerde Yönetim KAM4108 Politik İletişim ISL4309 Üretim Planlaması KAM4400 İşletmelerde Çev.Yön.Sis.ISO140 KAM4105 Politik Etik KAM4405 Türk Yönetim Tarihi KAM4400 İşlet. Çevre Yön.Sis.ISO14000 KAM4448 Postmodern Politik Düşünce KAM4401 AB'ye Uyum Sürecinde Yön.Yapı ULU4219 Ermeni Sorunu ULU4105 ABD Dış Politikası ULU4307 Türkiye-AB İlişkileri ULU4112 Almanya'nın Dış Politikası EKO4004 İleri Excel ULU4211 AB'nde Güv. Sav. EKO4049 Genel. Doğrusal Modeller ULU4215 Türk-Yunan İlişkileri EKO4106 Makro Ekonometrik Modeller

64 64 EKO4004 İleri Excel EKO4105 Mikro Ekonometrik Modeller EKO4111 Zaman Serisi Analizi EKO4201 Altı Sigma EKO4109 Önraporlama Teknikleri EKO4201 Altı Sigma EKO4210 İstatistiksel Modeller Toplam Kredi Toplam Kredi Beynəlxalq münasibətlər bölməsinin tədris planı ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI TƏDRİS PLANLARI (MƏCBURİ) FAKÜLTE / İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ BÖLMƏ/PROQRAM : BEYNƏLXALQ MÜNASİBƏTLƏR I.YARIYIL/GÜZ II.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS IKT1001 İKTİSADA GİRİŞ I IKT1002 İKTİSADA GİRİŞ II ISL1203 MUHASEBE KAM1204 MEDENİ HUKUK KAM1201 HUKUKA GİRİŞ KAM1202 ANAYASA HUKUK KAM1105 SİYASET BİLİMİ ULU1104 ULUS. POLİTİKA ULU1103 ULUSL. İLİŞK EKO1004 MATEMATİK AIT101 ATATÜRK İ.İ.T.I AIT102 ATATÜRK İ.İ.T.II TUD101 TÜRK DİLİ I TUD102 TÜRK DİLİ II YAD... YABANCI DİL YAD... YABANCI DİL Toplam Kredi Toplam Kredi III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS ULU2101 ULUS. İLİŞ. TEO.I KAM2208 İDARE HUKUKU ULU2301 ULUS. HUKUK. I ULU2302 ULUSL. HUK. II ULU2205 SİYASİ TARİH I ULU2102 ULUSL.İLİŞ.TEO.II EKO2207 BETİMSEL İSTA ULU2206 SİYASİ TARİH II AIT201 A.İ.İ.T. NUTUK ULU2002 MESL.YAB.DİL I-1.eğt ULU2001 YAB.DİL. OK.KON-1.eğt SEÇİML.DERS 1 SEÇİML.DERS 1

65 65 Toplam Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS ULU3303 ULUSL.ÖZEL HUK ULU3006 ARAŞTIRMA YÖNT ULU3201 TÜRK DIŞ POL.I ULU3202 TÜRK DIŞ POL. II ULU3315 ULUSL.ÖRGÜTLER ULU3308 BM.VE BARŞ.KOR ULU3003 MESL.YAB.DİL II-1.eğt ULU3108 ULUS.SİST.O.DOĞ SEÇİML.DERS ULU3004 İŞ HAY.İÇİN İNGİ.-1.EĞT SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS Toplam Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. ECTS ULU4003 GÜNCEL KONUL ULU4306 ULUS.İNSAN HAK ULU4101 ULS.İLİŞ.ÜÇ.DÜN ULU4302 AVP.BİRL. HUK. II ULU4301 AVRP. BİR. HUK. I SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS SEÇİML.DERS Toplam Kredi Toplam Kredi NOT:(*) Yarıyıl başında seçmeli derslerin programda gösterildiği gibi gruplandırılarak listelenmesi. (Örn; Genel Seçmeli, Mesleki Seçmeli, Sosyal Seçmeli gibi) 5'İdersleri krediye dahil değildir. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TƏDRİS ILI SEÇMƏ DERSLER SİYAHISI (*) FAKÜLTE / İQTİSADİYYAT VƏ İDARƏETMƏ ELMLƏRİ BÖLMƏ/PROQRAM : BEYNƏLXALQ MÜNASİBƏTLƏR III.YARIYIL/GÜZ IV.YARIYIL BAHAR DU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. EC 497 Devlet Girişimciliği ve Özelleştirme IKT2302 Sanayi Ekonomisi 401 Osmanlı İktisat Tarihi IKT2307 İktisadi Sistemler

66 Parafiskal Yükümlülükler IKT2309 Doğal Kaynaklar Ekonomisi 2115 Kamu Maliyesi MAL2115 Kamu Maliyesi 2206 Vergi Hukuku MAL2117 Maliye Sosyolojisi 2117 Maliye Sosyolojisi MAL2206 Vergi Hukuku 2109 Türkiye'de Sosyal Politika CAL2105 Sosyal Poltika 2301 Sosyal Düşünceler Tarihi CAL2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı 2306 Türkiye'nin Toplumsal Yapısı CAL2806 Yönetim Psikolojisi 001 Turizm İşletmeciliği ISL2001 Turizm İşletmeciliği 201 Finans Matematiği ISL2201 Finans Matematiği 203 Envanter Bilanço ISL2202 Mali Tablolar Analizi 205 Şirketler Muhasebesi ISL2203 Envanter Bilanço 2111 Sosyoloji ISL2205 Şirketler Muhasebesi 2203 Borçlar Hukuku ISL2502 Ticaret Hukuku 2501 Eurasia in the World Politics KAM2202 İdari Yargı 2003 Ofis Programları Kelime İşlem KAM2203 Borçlar Hukuku 2206 Veri Analizi KAM2404 Kamu Yönetimi 2501 Econometric Modeling ULU2109 Uluslararası Güvenlik Stratejileri 2602 Statistical Packages ULU2501 Eurasia in the World Politics EKO2004 Ofis Prog.-Hesap Tabloları EKO2103 Model Kurma Teknikleri EKO2501 Econometric Modeling EKO2602 Statistical Packages am Kredi Toplam Kredi V.YARIYIL/GÜZ VI.YARIYIL BAHAR DU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. EC 101 Refah Ekonomisi IKT3205 Politik İktisat 306 Dünya Ekonomisi IKT3306 Dünya Ekonomisi 3209 Türk Vergi Sistemi MAL3207 Dış Tic. İşlem ve Vergileri 3303 KİT ve Özelleştirme MAL3209 Türk Vergi Sistemi 3403 Hazine İşlemleri MAL3303 KİT ve Özelleştirme 3113 Çalışma Ekonomisi CAL3104 Endüstri İlişkileri 3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik CAL3112 Türkiye'de Sosyal Güvenlik 3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları CAL3113 Çalışma Ekonomisi 3203 İş Hukuku CAL3115 Küreselleşmenin Sosyal Sorunları 102 İnsan Kaynakları Yönetimi CAL3121 Kayıtdışı Sektör ve İstihdam 103 Kriz Yönetimi CAL3203 İş Hukuku 213 Maliyet Muhasebesi ISL3102 İnsan Kaynakları Yönetimi 215 Menkul Kıymetler Analizi ISL3103 Kriz Yönetimi 217 İhtisas Muhasebeleri ISL3213 Maliyet Muhasebesi 304 Pazarlama Araştırması ISL3215 Menkul Kıymetler Analizi 305 Satış Gücü Yönetimi ISL3217 İhtisas Muhasebeleri 3311 Küreselleşme ve Ekoloji ISL3304 Pazarlama Araştırması 3417 Politik Felsefeye Giriş ISL3305 Satış Gücü Yönetimi 3402 Karşılaştırmalı Yönetim Yapıları KAM3103 Politik Güçler 3407 Modern Yönetim Teknikleri KAM3107 Diyalojik Demokrasi Teorileri 3001 American Foreign Policy and the Mi ULU3001 American Foreign Policy and the 3109 Uluslararası Sistemin Analizi ULU3103 AB'nin Dış İlişkileri 3210 Ulus. Göç ve Nuf. Har. ULU3219 Osmanlı Siyasi Yapısı

67 Diplomasi Hukuku EKO3204 İstatiksel Süreç Kontrol 3203 İstatistiksel Paket Programları EKO3001 Univariate Time Series 3207 Parametik Olmayan İstatistik EKO3501 Quality Management and Plannig 3001 Univariate Time Series 3501 Quality Management and Plannig am Kredi Toplam Kredi VII.YARIYIL/GÜZ VIII.YARIYIL BAHAR DU DERSİN ADI T U L Top. ECTS KODU DERSİN ADI T U L Top. EC 101 Konjonktür IKT4302 Türkiye Ekonomisi 307 İktisadi Birleşmeler IKT4303 Yatırım Projeleri Analizi 312 AB Ekonomisi IKT4306 Uluslararası Finansman 4201 Vergi Yargısı IKT4314 Bölgesel İktisat 4305 Küreselleşme ve Mali Yapı MAL4201 Vergi Yargısı 4309 Devlet Muhasebesi MAL4305 Küreselleşme ve Mali Yapı 4311 Mali Teşvik Sistemi MAL4311 Mali Teşvik Sistemi 4313 Vergilemede Özel Konular MAL4315 Maliye Politikasında Gelişmeler 4315 Maliye Politikasında Gelişmeler MAL4317 Maliye Politikası 4317 Maliye Politikası MAL4403 Fayda Maliyet Analizi 4403 Fayda-Maliyet Analizi CAL4103 İstihdam ve İşsizlik 4103 İstihdam ve İşsizlik CAL4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik 4105 Ücret Sistemleri ve Verimlilik CAL4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler 4106 Türkiye'de Sendikal Hareketler CAL4111 AB ve Sosyal Politika 4115 Kariyer Planlaması CAL4113 Sosyal Diyalog 4201 Karşılaştırmalı Çalışma Hukuku CAL4202 Sosyal Güvenlik Hukuku 4202 Sosyal Güvenlik Hukuku CAL4203 Bireysel İş Hukuk. Özel Konular 4203 Bireysel İş Hukuku;Özel Konular CAL4302 Küreselleşme ve Sosyal Yapı 004 İşletme Politikası ISL4004 İşletme Politikası 005 Reklamcılık ISL4005 Reklamcılık 102 Toplam Kalite Yönetimi ISL4101 Örgütsel Davranışlar 104 Halkla İlişkiler ISL4102 Toplam Kalite Yönetimi 202 Muhasebe Denetimi ISL4104 Halkla İlişkiler 301 Uluslararası Pazarlama ISL4208 Çok Uluslu İşletmelerde Finans. 307 Çok Uluslu İşletmelerde Yönetim ISL4301 Uluslararası Pazarlama 309 Üretim Planlaması ISL4307 Çok Uluslu İşlt. Yönetim 401 Yatırım Projeleri Analizi KAM4108 Politik İletişim 4105 Politik Etik KAM4400 İşletmelerde Çev.Yön.Sis.ISO İşlet. Çevre Yön.Sis.ISO14000 KAM4405 Türk Yönetim Tarihi 4401 AB'ye Uyum Sürecinde Yön.Yapı KAM4448 Postmodern Politik Düşünce 4105 ABD Dış Politikası ULU4219 Ermeni Sorunu 4112 Almanya'nın Dış Politikası ULU4307 Türkiye-AB İlişkileri 4211 AB'nde Güv. Sav. ULU4501 Analysis of the Comparable Balk 4215 Türk-Yunan İlişkileri EKO4004 İleri Excel 4501 Analysis of the Comparable Balkan EKO4049 Genel. Doğrusal Modeller 4004 İleri Excel EKO4106 Makro Ekonometrik Modeller 4105 Mikro Ekonometrik Modeller EKO4109 Önraporlama Teknikleri 4111 Zaman Serisi Analizi EKO4201 Altı Sigma 4201 Altı Sigma EKO4210 İstatistiksel Modeller 4501 Multiuvariate Time Series EKO4501 Multiuvariate Time Series 4602 Operational Research Computer Si EKO4602 Operational Research Computer

68 Six Sigma EKO4201 Six Sigma am Kredi Toplam Kredi

69 Türk universitetlərinin kadr təminatı Türk universitetlərində kadr təminatı akademik və inzibati olmaqla bir-birindən açıq şəkildə ayrılır Akademik kadr təminatı Sxem No. 6 Türk universitetlərində tədris işçilərinin ierarxiyası I. MÜƏLLİMLƏR ( Professorlar, Dosentlər, Yardımçı dosentlər) II. TƏDRİS VƏZİFƏLİSİ III. REPİTİTOR III. TƏDRİS KÖMƏKÇİLƏRİ (Araşdırma vəzifəliləri, Ekspertlər, Tərcüməçilər, Təhsil-tədris planlaşdırıcıları) Tədris işçiləri (Öğretim elemanları) Tədris işçiləri ali təhsil qurumlarında çalışan müəllimlər, tədris vəzifəliləri, repititorlar və tədris köməkçilərindən ibarətdir. Tədris işçilərinin öz vəzifələrini icra etmələri bölmə müdirləri, institut və kollec müdirləri, dekanlar və rektorlar tərəfindən müşahidə və nəzarət edilir. Rektor, dekan, institut və kollec müdirləri üçün həftəlik dərs yükü məcburiyyəti

70 70 yoxdur. Onların müavinləri ilə, bölmə müdirlərinin həftəlik dərs yükü mövcud müddətin yarısı qədərdir Müəllimlər (Öğretim üyesi) Ali təhsil qurumlarında çalışan professor, dosent və yardımçı dosentlərdən ibarətdir. Müəllimlər aşağıdakı vəzifələri yerinə yetirirlər: Ali təhsil qurumlarında təhsil qanunvericiliyindəki prinsiplərə uyğun formada bakalavra qədərki, bakalavr və bakalavrdan sonrakı səviyyədə təhsil-tədris və təcrübi fəliyyətlər həyata keçirmək və keçirtdirmək, layihə hazırlıqlarını və seminarları idarə etmək; Ali təhsil qurumlarında elmi araşdırmalar və yayınlar həyata keçirmək; Müvafiq struktur rəhbərliyi tərəfindən tərtiblənən proqrama əsasən müəyyən günlərdə tələbələri qəbul edərək, onlara zəruri məsələlərdə kömək etmək, yol göstərmək və rəhbərlik etmək; Səlahiyyətli orqanlar tərəfindən verilən vəzifələri yerinə yetirmək; Qanunvericiliklə verilən digər vəzifələri icra etmək. Müəllimlər qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş hallar xaricində qazandıqları akademik ünvanlardan məhrum edilə bilməzlər. Başqa bir işə keçmək, pensiyaya çıxmaq və ya işdən çıxmaq yolu ilə tədrisdən ayrılanlar akademik ünvanlarını gəzdirə bilərlər. Ancaq professorluq, dosentlik və ya yardımçı dosentlik ünvanlarını qazananlar hər ünvan dövrü ərzində ali təhsil qurumlarında faktiki iki il vəzifə daşımadıqları təqdirdə ali təhsil qurumları xaricindəki fəaliyyətlərində bu ünvanı göstərə bilməzlər. Müəllimlərin vəzifələrini başa vurmaları tarixi 67 yaşdır. Qanuna əsasən müəllimlərin həftəlik dərs yükü ən azı 10 saatdır. Onların keçirdikləri təcrübə, seminar və doktorluq çalışmalarının hansı miqyasda dərs yükündən hesab olunması Ali Təhsil Şurası (YÖK) tərəfindən müəyyən edilir.

71 Professorlar (Profesör) Türkiyədə professor ən yüksək səviyyədə akademik ünvana sahib şəxsdir. Professorluğa yüksəlmək üçün aşağıdakı şərtlər tələb olunur: Dosentlik ünvanını aldıqdan sonra ən az 5 il boş olan professorluq ştatı ilə bağlı elm sahəsində çalışmaq; Müvafiq elm sahəsində praktiki fəaliyyətlər və beynəlxlaq səviyyədə orjinal nəşrlər həyata keçirmək (yayınlardan biri başlıca araşdırma əsəri kimi müəyyənləşdirilir); Bir professorluq ştatına təyin olunmaq. Professorluq vəzifəsinə təyinat aşağıdakı qaydadadır: Boş professorluq ştatına yuxarıdakı şərtlərə cavab verən dosentlərlə, başqa universitetlərdə ən azı 2 il xidmət göstərmiş professorlar təyin oluna bilər. Universitetlərdə və ya ali texnologiya institutlarında professorluq ştatları boşaldığı halda rektorlar boşalan ştatları və o ştat ilə bağlı olaraq namizədlərdə axtarılan keyfiyyətləri, ştatın davamlı və ya qismi statusda olduğunu da qeyd etməklə elan edərlər. Professorluq ştatına iddiaçıların vəziyyətini və elmi keyfiyyətlərini təsbit etmək üçün universitet və ya ali texnologiya institutu idarəetmə şurası tərəfindən ən az 3-ü başqa universitetdən və ya ali texnologiya instutundan olmaqla elan edilən ştatın elm sahəsi ilə bağlı ən az 5 professor seçilir. Bu professorlar hər namizəd üçün ayrı-ayrı olmaqla bir hesabat yazırlar və ştata təyin olunacaq birdən çox namizəd varsa, seçimlərini bildirirlər. Universitet və ya ali texnologiya institutu idarəetmə şurasının bu hesabatları nəzərə alaraq verəcəyi qərarlara əsasən rektor təyinatı həyata keçirir. Doktorluq və ya tibbdə mütəxəssislik ünvanını qazandıqdan və ya sənət sahələrində müəyyən müddət işlədikdən sonra xarici ölkələrdə professorluq ünvanını və ya səlahiyyətini almış olanlardan, ən az iki il bu ünvan və səlahiyyət ilə xarici ölkələrdəki tədris və tədqiqat qurumlarında çalışmış olanların bu ünvanlarının Türkiyədə qüvvədə sayılması Universitetlərarası Şura qərarı ilə mümkündür. Bunun

72 72 üçün müraciət edən namizədin çalışdığı xarici ölkələrdəki müvafiq Ali Təhsil Şurasının, Türk Ali Təhsil Şurası səviyyəsində olduğunun Universitetlərarası Şura tərəfindən müəyyən edilməsi zəruridir Dosent (Doçent) Dosent dosentlik imtahanını uğurla vermiş akademik ünvana sahib şəxsdir. Türkiyədə dosentlik imtahanı Universitetlərarası Şuranın tərəfindən ildə bir dəfə keçirilir. Aşağıdakı şərtlərə cavab verən şəxslər Universitetlərarası Şuranın müəyyənləşdirdiyi tarixə qədər, bu Şuranın zəruri hesab etdiyi sənəd və nəşrləri ilə birlikdə başlıca elm sahəsi ilə ixtisas və araşdırma mövzularını da təqdim edərək imtahana qoşulurlar. Şura elmi mövzularını da nəzərə alaraq Müəlimliyə Yüksəlmə və Təyin Edilmə Əsasnaməsinə əsasən 3 və ya 5 şəxsdən ibarət bir münsiflər təyin edir. Bu münsiflər əsərləri araşdırıb, namizəddən şifahi və ya zərurət hesab edildiyində ayrıca təcrübi imtahan götürür və bir hesabatla uğurlu olanlara, müvafiq mövzunu və elm sahəsini əhatə edən döçentlik səlahiyyəti verir. Dosentlik imtahanında iştirak edə bilmək üçün: Bakalavr diplomu aldıqdan sonra doktorluq və ya tibbdə mütəxəssislik ünvanını və ya Universitetlərarası Şuranın təklifi əsasında Ali Təhsil Şurası (YÖK) tərəfindən təsbit edilən müəyyən sənət sahələrinin birində kafilik qazanmaq; Orjinal elmi tədqiqat və nəşrlər həyata keçirmək; Universitetlərarası Şura tərəfindən mərkəzləşdirilmiş formada həyata keçirilən (sosial, dəqiq elmlər, tibb kimi sahələrdəki) bir xarici dil imtahanını vermək; Sonuncu bənddəki xarici dil imtahanı namizədin elm sahəsi ilə bağlı olması şərti yoxdur. Elm sahəsi hər hansı xarici dillə bağlı olanlar bu imtahanı başqa bir xarici dillə əvəz etməlidirlər. Bir universitetin hər hansı strukturunda boş olan doçentlik ştatı, rektorluq tərəfindən, istəyənlərin müraciət etməsi üçün ştatın davamlı və qismi statusu qeyd edilməklə elan edilir. Müraciət edən namizədlərin vəziyyətini araşdırmaq məqsədilə

73 73 rektor tərəfindən, əgər varsa bir məsul strukturun rəhbəri, ən azı biri də həmin uiversitet xaricindən olmaqla 3 professor təsbit edilir. Bu professorlar namizədlər haqqında ayrı-ayrı fikirlərini rektora bildirirlər. Rektor bu fikrilərə əsaslanaraq, Universitet İdarəetmə Şurasının fikrini də öyrəndikdən sonra təyinatı həyata keçirir. Dosentliyə təyin olunmada yeganə şərt dosentlik imtahanını qazanmaqdır. Doktorluq və ya tibbdə mütəxəssislik ünvanını qazandıqdan və ya sənət sahələrində müəyyən müddət işlədikdən sonra xarici ölkələrdə dosentlik ünvanını və ya səlahiyyətini almış olanlardan, ən az iki il bu ünvan və səlahiyyət ilə xarici ölkələrdəki tədris və tədqiqat qurumlarında çalışmış olanların bu ünvanlarının Türkiyədə qüvvədə sayılması Universitetlərarası Şura qərarı ilə mümkündür. Bunun üçün müraciət edən namizədin çalışdığı xarici ölkələrdəki müvafiq Ali Təhsil Şurasının, Türk Ali Təhsil Şurası səviyyəsində olduğunun Universitetlərarası Şura tərəfindən müəyyən edilməsi zəruridir Yardımçı dosent (Yardımçı doçent) Doktorluq tədqiqatlarını uğurla başa vurmuş, tibbdə mütəxəssislik və ya müəyyən bir sənət sahəsində yetərlilik sənəd və səlahiyyətini qazanmış, ilk mərhələdəki akademik ünvana sahib şəxsdir. Universitetin hər hansı strukturunda boş olan yardımçı dosentlik vəzifəsinə, arzu edənlərin müraciəti üçün rektorluq tərəfindən elan edilir. Fakultə və ya fakultəyə bağlı strukturlarda dekan, rektorluğa bağlı institut və kolleclərdə müdürlər, biri o strukturun rəhbəri, biri də o universitet xaricində olmaqla, 3 professor və ya dosent müəyyən edərək bunlardan namizədlərin hər biri haqqında yazılı rəy istəyirlər. Dekan və ya müvafiq müdür öz idarəetmə şuralarının fikrini də öyrəndikdən sonra təkliflərini rektora təqdim edir. Təyinat rektor tərəfindən həyata keçirilir. Yardımçı dosentlər bir universitetdə hər dəfə 2 və 3 illik müddətlər üçün ən çox 12 ilə qədər təyin oluna bilərlər. Hər təyinat müddəti başa çatdıqda, vəzifə başa çatır. Yardımçı dosentlik üçün aşağıdakı şərtlər vacibdir:

74 74 Doktorluq və ya tibbdə mütəxəssislik və ya Universitetlərarası Şuranın təklifi əsasında Ali Təhsil Şurası tərəfindən təsbit ediləcək müəyyən sənət sahələrinin birində yetərlilik qazanmaq; Fakultə, institut və ya kollec İdarəetmə Şurası tərəfindən biri o dilin müəllimi olmaqla seçiləcək 3 şəxslik bir münsiflər heyəti tərəfindən imtahana girənin öz elm sahəsində Türkcədən xarici dilə, xarici dildən Türkcəyə kəliməlik bir tərcimədən ibarət olan bir xarici dil imtahanını keçmək Tədris vəzifəlisi (Öğretim görevlisi) Tədris vəzifəlisi (öğretim görevlisi) dərs vermək və təcrübə keçirməklə məşğul olan tədris işçisidir. Universitetlərdə və onlara bağlı strukturlarda Ali Təhsil Haqqında Qanunun tələblərinə uyğun bir şəkildə vəzifəyə təyin olunmuş müəllim olmayan dərslər və ya hər hansı bir dərsin xüsusi bilik və mütəxəssislik tələb edən mövzularının tədrisi və təcrübə işlərinin həyata keçirilməsi üçün, öz sahəsində tədqiqat və əsərləri ilə tanınmış şəxslər, müddətli və ya saat hesabı qaydada bu vəzifəyə təyin olunurlar. Tədris vəzifəliləri müvafiq İdarəetmə Şuralarının rəyləri nəzərə alınaraq fakultələrdə dekanların, rektorluğa bağlı bölmələrdə Bölmə müdirlərinin təklifləri əsasında və rektorun təstiqi ilə müəllim, müəllim asistantı və tədris vəzifəlisi ştatlarına təyin oluna bilərlər və ya ştat şərti axtarılmadan saat hesabı və ya müqavilə ilə işə götürülə bilərlər. Müəllim ştatlarına tədris vəzifəliləri ən çox iki il müddətinə təyin oluna bilərlər. Bu müddət başa çatdıqda tutduqları ştata müraciət edən müəllim olmadığı və vəzifələrinə davam etmələri zəruri hesab edildiyi halda eyni üsulla yenidən bu vəzifəyə təyin oluna bilərlər. Təyinat müddəti başa çatdıqda vəzifələri də başa çatır. Bunların yenidən vəzifəyə təyini mümkündür. Belə olduğu halda təyinat eyni üsulla həyata keçirilir. Konservatoriya ilə peşə kolleclərində zərurət olduqda daimi olaraq tədris vəzifəlisi təyin oluna bilər.

75 Repititor (Okutman) Tədris müddəti ərzində müxtəlif tədris proqramlarında məcburi və ortaq dərs kimi müəyyənləşdirilən dərsləri oxudan və təcrübəsini həyata keçirən tədris işçisidir. Repititorlar müvafiq qurumların fikri nəzərə alınaraq fakultələrdə və fakultəyə bağlı strukturlarda dekanların, rektorluğa bağlı institut və ya kolleclərdə müdirin təklifi və rektorun təsdiqi ilə müddətli və ya daimi olaraq təyin olunurlar. Təyinat müddəti başa atdıqda vəzfələri də başa çatır. Bunların yenidən vəzifəyə təyin olunmaları mümkündür. Bu zaman ilk təyinatdakı prosedur tətbiq olunur Tədris köməkçiləri (Öğretim yardımçıları) Ali təhsil qurumlarında müəyyən müddətlər üçün vəzifəyə təyin olunan araşdırma vəzifəliləri, ekspertlər, tərcüməçilər və tədris planlaşdırıcılarıdır. Ekspert, tərcüməçi və təhsil-tədris planlaşdırıcılarının təyinatı və ya müqavilə ilə vəzifələndirilmələri müvafiq idarəetmə şuralarının fikirləri nəzərə alınaraq fakultələrdə və fakultəyə bağlı strukturlarda dekanın, rektorluğa bağlı institut və ya koleclərdə müdirlərin, rektorluğa bağlı bölmədə bölmə müdirlərinin təklifi və rektorun təsdiqi ilə ən çox iki il üçün həyta keçirilir. Təyinat müddəti başa çatdıqda vəzifələri də başa atır. Bunların yenidən təyinatı mümkündür. Bu təqdirdə ilk təyinatın prosedurundan istifadə edilir. Üçüncü dəfə təyinatdan sonra daimi olaraq təyin olunurlar. Universitetlərdə tədris köməkçilərinin, repititorların həftəlik dərs yükü 12 saatdan az olmamaq şərtilə Ali Təhsil Şurası (YÖK) tərəfindən müəyyən edilir Araşdırma vəzifəliləri (Araştırma görevlileri) Araşdırma vəzifəliləri ali təhsil qurumlarında həyata keçirilən tədqiqat və təcrübələrdə yardımçı olan və səlahiyyətli orqanlar tərəfindən verilən müvafiq digər vəzifələri həyata keçirən tədris köməkçiləridir. Bunlar müvafiq kafedra müdirinin təklifi Bölm müdiri, Dekan, İnstitut, Kollec və ya Konservatoriya müdirinin müsbət

76 76 rəyi əsasında rektorun təsdiqi ilə araşdırma vəzifəlisi ştatına ən çox 3 il müddətinə təyin olunurlar. Təyinat müddəti başa çatdıqdan sonra vəzifələri başa çatır. Bakalavrdan sonrakı tədris üçün ölkə xaricinə göndəriləcək araşdırma vəzifəliləri ilə ilk dəfə bu məqsədlə bu vəzifəyə təyin olunanlarda axtarılan keyfiyyət və digər xüsusiyyətlər Ali Təhsil Şurası tərəfindən təsbit olunur. Bakalavrdan sonrakı tədris üçün ölkə xaricinə göndəriləcək araşdırma vəzifəliləri haqqında yuxarıdakı təyinat müddəti ilə bağlı qayda tətbiq olunmur. Bu kimilərin təhsil xərcləri və yolxəri daxil hər növ sosial və digər xərcləri bağlı olduqları universitetlərin personal xərcləri daxilində açılacaq xüsusi maddədən ödənilir. Bakalavrdan sonrakı tədris üçün ölkə xaricinə göndərilən araşdırma vəzifəliləri ştatlarında saxlanılırlar və aylıq və digər hər növ ödəmələrin qanuni kəsintilərdən sonra qalan xalis miqdarının 60%-ni qurumlarından alırlar Ekspertlər (Uzmanlar) Ekspertlər tədrislə birbaşa və ya dolayı olaraq bağlı olan, xüsusi bilik və ya mütəxəssisliyə ehtiyacı olan bir işlə labaratoriyalarda, kitabxanalarda, atolyelərdə və digər təcrübə sahələrində vəzifələndirilən tədris köməkçiləridir Tərcüməçilər (Çeviriciler) Tərcüməçilər sözlü və ya yazılı tərcümə işlərində çalışdırılan tədris köməkçiləridir Təhsil-tədris planlaşdırıcıları (Eğitim-öğretim planlamacıları) Təhsil-tədris planlaşdrıcıları ali təhsil qurumlarında təhsil-tədris planlaşdırılması ilə vəzifəli tədris köməkçiləridir.

77 Xarici ölkə vətəndaşı olan tədris işçiləri Ali təhsil qurumlarında müqavilə əsasında işləyən xarici ölkə vətəndaşı olan tədris işçiləri, müvafiq fakültə, institut və ya kollec İdarəetmə Şurasının təklifi və universitet İdarəetmə Şurasının uyğun rəyi əsasında rektor tərəfindən vəzifəyə təyin edilir. Xarici ölkə vətəndaşı olan tədris işçilərinin bu formada fəzifəyə təyinatı Ali Təhsil Şurası (YÖK) tərəfindən Daxili İşlər Nazirliyinə bildirilir və iki ay ərzində alınacaq müsbət rəy əsasında müvafiq universitet ilə müqavilə bağlanır Tədris işçilərinin yetişdirilməsi Ali təhsil müəssisələri özlərinin və yeni qurulmuş və qurulacaq digər ali təhsil müəssisələrinin ehtiyacı üçün ölkə daxilində və xaricində, inkişaf planı prinsip və məqsədlərinə və Ali Təhsil Şurasının müəyyən edəcəyi ehtiyaca və əsaslara uyğun tədris işçiləri yetişdirir. Tədris işçiləri yetişdirilməsi məqsədilə universitetlərin araşdırma vəzifəlisi ştatları, araşdırma və ya doktorluq işləri həyata keçirmək üçün başqa bir universitetə, Ali Təhsil Şurası tərəfindən müvəqqəti olaraq təxsis edilə bilər. Bu formada doktorluq dərəcəsi alanlar bu təhsilin sonunda ştatları ilə birlikdə öz universietlərinə dönürlər. Ölkə daxili və xaricində yetişdirilən tədris işçiləri, ümumi müddəalara görə aid olduqları ali təhsil müəssisələrində məcburi xidmətlərini yerinə yetirməyə məcburdurlar. Bu öhdəliyi yerinə yetirməyənlərə, ali təhsil müəssisələrində vəzifə verilmir Tam ştatlı (devamlı statüde) tədris işçiləri Türk universitetlərində tam ştat çalışan professor və dosentlər bütün iş vaxtını universitet ilə bağlı işlərə həsr etməlidirlər. Onlar xüsusi qanunlarla müəyyənləşdirilən vəzifələr və qonorarlar istisna olmaqla, ali təhsil

78 78 müəssisələrindən başqa yerlərdə ödənişli və ya ödənişsiz, rəsmi və ya özəl başqa hər hansı bir iş görə bilməzlər, əlavə vəzifə ala bilməzlər, sərbəst peşələr icra edə bilməzlər. Tam ştatlı vəzifəyə təyin olunduqdan sonra tam ştat olmayan statusa keçmək istəyən dosentlər üçün ən azı 5 il müddət ilə tam ştada çalışmaq şərti tələb olunur. Universitetlərdə tam ştat olaraq 5 il çalışan dosentlərin, tam ştat professorluğa təyin olunmaları halında tam ştat olmayan statusa keçmələri üçün yenidən 5 il tam ştat çalışma şərti tələb olunur. Universitet İdarəetmə Şurasının əməkdaşlığına qərar verdiyi dövlət dairələrində, dövlət yararına xidmət məqsədi güdən strukturların firmalarında və ya digər özəl qurumlardakı çalışmaları universitetdə həıyata keçirilmiş kimi sayılır. Bu qurumlardan alınan hər növ ödənişlər xüsusi vəsaitindən pay aldığı universitetin xususi vəsait fonduna köçürülür. Yardımçı dosentlər universitet və ona aid strukturlarda yalnız tam ştatlı statusda çalışmalıdır. Tam ştatlı müəllimlər ən az dövlət məmurları üçün qəbul edilmiş olan həftəlik iş müddəti qədər təhsil-tədris, elmi araşdırma, təcrübə və idarəetmə vəzifələrilə, universitet orqanları tərəfindən verilən digər vəzifələri həyata keçirməlidirlər Tam ştat olmayan (kısmi statüde) tədris işçiləri Hər dəfə iki il müddətinə vəzifəyə təyin edilən professor və dosentlər həftədə ən azı 20 saat universitetdə olmaq, tədris, təcrübə və araşdırmaları bölmə müdirinin göstərdiyi yerdə və onun nəzarəti altında həyata keçirməklə məsuldurlar. Bunlar:

79 79 Təzminat, paralel ödəniş, hər hansı bir əlavə əmək haqqı və xüsusi vəsait gəlirlərindən əmək haqqı və ödəniş ala bilməzlər; Rektor, dekan, institut və kollec müdiri və bölmə müdiri ola bilməzlər, onların müavinləri seçilə bilməzlər. Ancaq dövlət məmurlarının tabe olduğu iş saatlarına və müddətlərinə tabe olmaq şərtilə, institut müdirliyinə, bölmə, kafedra müdirliyinə seçilə bilərlər. Bilik və bacarıqlarını artırmaq və elmi araşdırma həyata keçirmək məqsədilə kontingentlə ölkə xaricində çalışmalara qoşulduqları halda xərcləri dövlət büdcəsindən, xüsusi vəsait hesabından və universitetin digər gəlir mənbələrindən ödənilə bilməz. Universitetlərdə tam ştat olmayan statusda çalışanların vəziyyəti iki ildə bir araşdırılır və vəzifələrinə davam etmələrinə ehtiyac olub-olmadığına qərar verilir. Vəzifələrinə davam etmləri faydalı hesab edilənlərin vəzifələri universitet İdarəetmə Şurasının rəyi və rektorluğun qərarı ilə təzələnə bilər. Onlar arasından tam ştatlı statusa keçmək istəyənlərin müraciəti o kafedrada boş ştat olmaq şərtilə universitetin müsbət rəyi əsasında birbaşa Ali Təhsil Şurası (YÖK) qərarı ilə verilir İnzibati kadr təminatı Universitetlərdə rektorun tabeliyində olan mərkəzi idarəetmə aparatının başında bir baş katib və zərurət çərçivəsində dairə müdirləri, müşavirlər, hüquq müşavirləri, ekspertlər ilə buro və daxili xidmət vəzifələrini həyata keçirmək məqsədilə Dövlət Məmurları Qanunu çərçivəsində çalışan məmurlar və digər vəzifəlilər mövcuddur. Dairə müdirlikləri və müdirliklər universitetlərdə İdarəetmə Şurasının qərarı ilə qurulur. Hər fakultədə dekana bağlı və fakultə inzibati aparatının başında bir fakultə katibi, institut və kolleclərdə isə institut və ya kollec müdirinə bağlı institut və

80 80 ya kollec katibi mövcuddur. Katibə bağlı büro və daxili xidmət vəzifələrini həyata keçirmək məqsədilə zəruri görüldüyü təqdirdə, kifayət qədər müdir və digər vəzifəlilər çalışdırılır. Bunlar arasında iş bölgüsünü dekanın və ya müdirin təsdiqindən sonra həyata keçirilmək şərtilə katib tərəfindən aparılır. Baş katib və katiblər səsvermə hüququ olmamaq şərtilə, aid olduqları qurumun şualarında hesabatçılıq (rapotor) edirlər. Baş katib, dairə müdirləri, hüquq müşavirləri və ekspertlər İdarəetmə Şurasının rəyi nəzərə alınaraq rektor tərəfindən vəzifəyə təyin olunur. Fakultə, institut və kollec katiblərinin təyinatı isə müvafiq dekan və müdirin təklifi ilə rektor tərəfindən həyata keçirilir. Universitet baş katiblərinin universitet bakalavr diplomuna, fakultə katibləri ilə institut və kollec katiblərinin isə hər hansı ali təhsil diplomuna sahib olması şərtdir. Məmurların vəzifəyə təyinatı fakultələrdə və ona aid qurumlarda dekanların, rektorluğa bağlı qurumlarda müvafiq müdirlərin, universitet mərkəzi idarəetmə aparatında baş katibin təklifi əsasında ştat əsas götürülərək rektor tərəfindən həyata keçirilir. Koməkçi xidmətlər sinifi personalı rektorluqda və rektorluğa bağlı strukturlarda baş katibin təklifi əsasında rektor, fakultələrdə və fakultələrə bağlı strukturlarda fakultə katibinin təklifi əsasında dekanlar, institut və kolleclərdə katibin təklifi əsasında müdir tərəfindən vəzifəyə təyin olunur. 1.6 Türk universitetlərinin maliyyələşmə məsələləri Türk universitetlərinin maliyyələşmə məsələlərinin əsasları Ali Təhsil Haqqında qanunun X fəslində göstərilmişdir Gəlir mənbələri Gəlir mənbələri aşağıdakılardan ibarətdir:

81 81 Büdcə ödəmələri; Qurumlar tərəfindən edilən yardımlar; Alınan ödənişlər; Nəşr və satış gəlirləri; Daşınar və daşınmaz əmlak gəlirləri; Təsərrüfat hesablı işlərdən əldə edilən gəlir; İanə, vəsiyyətlər və digər gəlirlər Maliyyə əməliyyatlarının əsasları Universitetlər və onların ayrı-ayrı strukturlarına ediləcək ianə və vəsiyyət mirasları, vergi və digər məcburi ödəmələrdən azaddır. İanə və miraslardan istifadə olunmasında, ianə verən və miras qoyanların qoyduqları və qanunlara görə keçərli sayılan prinsiplər gözlənilir. Universitetlər dövlət büdcəsinə daxil olan dövlət orqanlarına tanınan maliyyə güzəşt və istisnaları və digər üstünlüklərdən eyni şəkildə faydalana bilirlər. Gəlir və mənffət vergisi mükələfləri tərəfindən universitetlərə çek əsasında ödənilən maddi yardımlar, Gəlir və Mənffət Vergisi Qanunlarına uyğun olaraq illik bəyannamə ilə bildirilən gəlirlərdən və korporasiya mənfəətindən çıxılır. Ali təhsil müəssisələri tərəfindən təhsil-tədris və araşdırma məqsədilə ölkə daxilində olmaması və istehsalı həyata keçirilməməsi şərti ilə idxal edilən maşın, alət, cihaz, əzcaçılıq məhsulları, xammal və nəşrlər ilə, ianə yolu ilə ölkə xaricindən gələn eyni cins məhsullar gömrük vergisi və digər bütün idxal rüsumları və vergilərdən azaddır. 1 milyon lirəyə qədər bir haqqın və ya mənfəətin məhkəmə çəkişmələrindən imtina edilməsi və ya münasib ödəmə şərtlərinin qəbul edilməsinə rektor, 1 milyon lirədən çox olan məbləğə isə universitet rektorunun

82 82 təklifi və Sayıştayın (Hesablama Palatası) rəyi əsasında Maliyyə Nazirliyi qərar verir. Universitet, fakultə, institut və kollec və digər strukturlar və onlara bağlı strukturlar tərəfindən həyata keçirilən elmi, texniki araşdırma ilə nəşrlərin tələb etdiyi hər növ xərclər haqqında tender qanunvericiliyi tətbiq edilmir. İnşaat, maşın və təchizat ilə bağlı işlər və onların təmirində tender qanunvericiliyi tətbiq edilmir. Bir universitet büdcəsindəki ödəmələri, digər bir universitet büdcəsinə yönəltmə, müvafiq rektorun rəyi və Ali Təhsil Şurasının (YÖK) təklifi ilə Maliyyə Nazirliyinin səlahiyyətindədir Maliyyə nəzarəti Ali təhsil müəssisələrinin büdcələri, dövlət büdcəsinin aid olduğu əsaslarla hazırlanır, icra və nəzarət edilir. Universitetlərdə rektor maliyyə ilə bağlı əsas məsul şəxsdir. Bu səlahiyyət münasib həcimdə prorektorlara, dekanlara, institut və kollec müdirlərinə və universitet baş katibinə ötürülə bilər Təsərrüfat hesablı fondu Univeritetlərdə və onlara aid fakultə, institut, kollec, konservatoriya, araşdırma və təcrübə mərkəzlərində müvafiq idarəetmə şurasının təklifi, rektorun müsbət rəyi və Ali Təhsil Şurası (YÖK) təsdiqi ilə təsərrüfat hesablı müəssisələr qurula bilər. Qoyulan ilkin kapitalın miqdarı büdcədə göstərilir və universitet idarəetmə şurasının təklifi və rektorun qərarı ilə öz gəlirləri ilə artırıla bilər. Təsərrüfat hesablı müəssisənin fəaliyyət sferası, kapital limitləri, idarəetmə işlərinin həyata keçirilməsi əsasları və muhasibat qaydaları, Maliyyə Nazirliyinin müsbət rəyi alınmaq şərtilə, Ali Təhsil Şurasının (YÖK) təsbit edəcəyi əsaslara görə müvafiq qurumun nizamnaməsində müəyyənləşdirilir.

83 83 Təsərrüfat hesabından əldə edilən gəlir və hər il sonunda istifadə edilməyən gəlir, sonrakı ilin təsərrüfat hesabı gəlirinə əlavə edilir. Maliyyə ilinin başa çatdığı gündən başlayaraq 4 ay ərzində hazırlanacaq balans və lavələri ilə bütün gəlir və xərc sənədləri nəzarət üçün Hesablama Palatasına (Sayıştay), bir nüsxəsi də həmin müddət ərzində Maliyyə Nazirliyinə verilir. Hər tədris, araşdırma və ya təcrübə strukturu ilə müvafiq tədirs işçilərinin köməkliyi ilə toplanan təsərrüfat hesablı gəlirlərin ən az 30%-i o strukturun ehtiyaclarına ayrılır, qalan hissə isə universitet idarəetmə şurasının müəyyən etdiyi nisbətlər çərçivəsində aid olduğu universitetin araşdırma fondu ilə təsərrüfat hesablı strukturda çalışan tədris işçiləri və məmur heyəti arasında bölüşdürülür Araşdırma fondu Türkiyə universitetlərində Ali Təhsil Şurası(YÖK) qərarı ilə rektorluğa bağlı, o univeristetdə mövcud bütün təsərrüfat hesablı gəlirlərdən araşdırma fondu qurula bilər. Həmin fondun gəlirləri aşağıdakılardır: Hər il təsərrüfat hesablı fonddan ayrılan məbləğ; Müəllimlərin dolayı və ya birbaşa iştirakı olmadan əldə edilən təsərrüfat hesablı gəlirlərin hamısı; Universitet büdcəsindən ayrılan araşdırma ödəmələri; İlin sonunda fonddan artan məbləğ; Verilən ianə və yardımlar və digər gəlirlər. Fondun idarəedilməsi və istifadəsi ilə bağlı əsaslar YÖK tərəfindən təsbit edilir.

84 84 II. TÜRKİYƏ RESPUBLİKASINDA MAGİSTR HAZIRLIĞI PROSESİNİN ƏSASLARI 2.1 Magistr hazırlığının həyata keçirildiyi İnstitutlar, onların elmiinzibati strukturu və fəaliyyət mexanizmi İnstitutlar universitetlərdə və fakültələrdə birdən çox oxşar və əlaqəli elm sahələrində bakalavrdan sonrakı ali təhsil, elmi araşdırma və təcrübə həyata keçirən ali təhsil qurumlardır. İnstitutlar qanunla qurulmaqla, kafedralardan formalaşır. Bütün universitetlərdə və fakültələrdə bakalavrdan sonrakı ali təhsil bu məqsədlə qurulan institutlarda həyata keçirilir. İnstitutların məqsədi yüksək səviyyədə elmi tədqiqat aparmaq, bilik və texnologiya yaratmaq, milli inkişafa və tərəqqiyə dəstək olmaq və müxtəlif elmi qurumlarda, firmalarda və dövlət dairələrində çalışan və ya çalışmaq istəyən Universitet məzunlarını Magistr və Doktor səviyyəsinə yüksəltməkdir. İnstitutda müdir, müdir müavinləri və İnstitut kafedra müdirlərinin formalaşdırdığı İnstitut Elmi Şurası ilə, İnstitut müdiri, müdir müavinləri və 3 müəllimdən ibarət İnstitut İdarəetmə Şurası fəaliyyət göstərir İnstitutların inzibati strukturu Türkiyədə iqtsad yönümlü magistr hazırlığı bütün universitetlərdə Sosial Elmlər İnstitutu (Sosyal Bilimler Enstitüsü) adlı institutlarda həyata keçirilir. Bunların da inzibati strukturu demək olar ki, bir-birinə oxşardır. Biz əsasən Uludağ Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunun iş təcrübəsi ilə ətraflı tanış olduğumuzdan Sxem No. 7 da da bu İnstitutun inzibati strukturunu təqdim etmişik. Ümumiyyətlə Uludağ Universiteti Sosial Elmlər İnstitutu bakalavr təhsil pilləsinə əsaslanaraq Magistratura və Doktorantura təhsilini reallaşdırmaq

85 85 məqsədilə 1982-ci ildə Uludağ Universiteti rektorluğuna bağlı formada qurulmuşdur. Yəni institut fakultəyə bağlı deyildir. SXEM No.7 Türkiyə Universitetlərində Sosial Elmlər İnstitutunun inzibati strukturu (Uludağ Universiteti nümunəsində) İNSTİTUT ELMİ ŞURASI (ENSTİTÜTÜ KURULU) İNSTİTUT İDARƏETMƏ ŞURASI (ENSTİTÜTÜ YÖNETİM KURULU) İNSTİTUT MÜDİRİ (ENSTİTÜTÜ MÜDÜRÜ) MÜDİR MÜAVİNİ (MÜDÜR YARDIMÇISI) İNSTİTUT KATİBİ (ENSTİTÜ SEKRETERİ) MÜDİR MÜAVİNİ (MÜDÜR YARDIMÇISI) TƏLƏBƏ İŞLƏRİ (ÖĞRENCİ İŞLERİ) KADR İŞLƏRİ (ÖZLÜK İŞLERİ) REALLAŞDIRMA (TAHAKKUK) SƏNƏD QEYDİYYATI (EVRAK KAYIT)

86 İnstitut müdiri İnstitut müdiri əgər İnstitut fakultəyə bağlıdırsa, onda dekanın təklifi əsasında rektor tərəfindən 3 il müddətinə vəzifəyə təyin edilir. Ancaq İnstitut fakultəyə deyil, birbaşa Rektorluğa bağlıdırsa, onda bu təyinat birbaşa rektor tərəfindən həyata keçirilir. Vəzifə müddəti bitən müdir yenidən vəzifəyə təyin edilə bilər. Rektor və dekan müvafiq təyinatlarda müvafiq müəlimlərlə müzakirələr edirlər. Müdirin İnstitutda çalışan ştatlı müəllimlər arasından 3 il müddətinə özünə müavin seçə biləcəyi ən çox iki şəxs ola bilər. Müdir zərurət gördükdə müavinlərini dəyişə bilər. Müdirin vəzifə müddəti sona çatdıqda müavinlərin vəzifələri də sona çatır. Müdirin vəkalətən əvəz edilməsi və ya müdirliyin aradan qaldırılmasındakı prosedurlar eynilə dekanlarda olduğu kimidir ki, bunu da hesabatın əvvəlki hissələrində göstərmişik. İnstitut müdiri qanunla dekanlara verilmiş bütün vəzifələri eynilə İnstitut üçün həyata keçirir İnstitut Elmi Şurası (Enstitütü Kurulu) İnstitut Elmi Şurası İnstitut müdirinin sədrliyində, müdir müavinləri və institutdakı kafedramüdirlərindən formalaşır İnstitut İdarəetmə Şurası (Enstitütü Yönetim Kurulu) Müdirin sədrliyində, müdir müavinləri, müdir tərəfindən göstərilən 6 namizəd arasından İnstitut Elmi Şurası tərəfindən 3 il üçün seçilən 3 müəllimdən formalaşır. Həm İnstitut Elmi Şurası, həm də İnstitut İdarəetmə Şurasının vəzifələri fakultədəki analoji qurumlarla eyniyyət təşkil edir.

87 İnstitutun elmi strukturu İnstitutun kafedraları (Anabilim dalları) İnstitutlar fakultələrdən fərqli olaraq daha bölmələrə bölünmürlər. Hamısı kafedralardan ibarətdir. Hər kafedra bir magistr ixtisasına və ya proqramına uyğun gəlir. Bunun üçün də danışıqda Siz hansı magistr proqramını bitirmisiniz? əvəzinə çox vaxt Siz hansı anabilim dalını bitirmisiniz? sualı verilir. Kafedralar İnstitutun bəzən özünə aid olsa da, çox vaxt universitetin müvafiq fakultələrinə aid olur. Sadəsə İnstitut onun potensialından istifadə edir. Məsələn bizim daha çox təcrübəsi ilə tanış olduğumuz Uludağ Universitetində iqtisad yönümlü proqramların da həyata keçirildiyi Sosial Elmlər İnstitutunda Universitetin İqtisadi və İnzibati Elmlər fakültəsinin 7 kafedrası, İlahiyyat fakultəsinin 4 kafedrası, Təhsil fakultəsinin 5 kafedrası, Dəqiq elmlər fakultəsinin 7 kafedrası olmaqla toplam 23 kafedra bakalavrdan sonrakı alı təhsillə, başqa szözlə magistr və ya doktorluq proqramlarının həyata keçirilməsilə məşğuldur. Bunların 23-də magistr, 14-də isə həmçinin doktorluq proqramları həyata keçirilir ci ilin məlumatına görə bu İnstitutda 490 magistrant, 188 doktorant mövcuddur. İndiyə qədər məzun olan magistr sayı 1984, doktorant isə 319 nəfərdir. Hazırda bu İnstitutda aşağıdakı kafedraların adlarına uyğun magistr hazırlanır: İqtisadiyyat (İKTİSAT) Maliyyə (MALİYE) Əməyin İqtisadiyyatı və Sənaye Münasibətləri (ÇALIŞMA EKONOMİSİ ve ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ) Biznesin təşkili və idarə edilməsi (İŞLETME) Dövlət İdarəetməsi (KAMU YÖNETİMİ) Beynəlxalq münasibətlər (ULUSLARARASI İLİŞKİLER) Ekonometriya (EKONOMETRİ)

88 Magistr proqramlarının açılması, proqramlara müraciət şərtləri qeydiyyat və qəbul prosedurları Magistr proqramının açılması təklifləri Magistr proqramları institutun kafedraları əsas götürülərək açılır və icra olunur. Magistr proqramları ardıcıl olaraq, müvafiq kafedra şurası və İnstitut Elmi Şurasının təklifi, Universitet Elmi Şurasının (Senato) razılığı və Rektorluğun Ali Təhsil Şurasına (YÖK) təklifi və nəhayət Ali Təhsil Şurasının qərarı ilə açılır. Açılan proqramlar İnstitutun kafedraları ilə eyni adı daşıyır. Ancaq Rektorluğun təklifi və Ali Təhsil Şurasının qərarı ilə İnstitutun hər hansı kafedrası üzrə bu kafedradan fərqli adı daşıyan magistr proqramı, həmçinin elmlərarası magistr proqramı (məsələn. İqtisadiyyat və hüquq magistr proqramı. Burada iqtisadiyyat elmi istiqaməti ilə hüquq elmi istiqaməti birləşdirilmişdir) da açmaq mümkündür. Eyni qaydaya əməl etmək şərtilə, ölkədaxili və ya xarici universitetlər ilə birgə magistr proqramlarının açılması da mümkündür Kvotaların müəyyənləşdirilməsi və elan edilməsi İnstitutun kafedraları öz Elmi Şuralarında, Universitet Elmi Şurasının magistratura təhsili ilə bağlı qəbul etdiyi qiymətləndirmə standartlarına uyğun olaraq, müəyyənləşdirdikləri qəbul kvotalarını və əgər varsa, qəbul kvotaları ilə bağlı xüsusi şərtlərini İnstitut müdürlüyünə bildirir. Sonra İnstitutun Elmi Şurası kvotalarla bağlı zəruri tədbirləri görərək Universitet Elmi Şurasına təqdim edir. Nəhayət İnstitut Elmi Şurasının təklifi və Universitet Elmi Şurasının qərarı ilə qəbul olunan kvotalar Rektorluğun təsdiqi ilə elan edilir.

89 Magistr proqramlarına müraciət şərtləri Bakalavrın dissertasiyalı (tezli) və ya dissertasiyasız (tezsiz) magistr proqramına qəbula müraciət edə bilməsi üçün aşağıdakı şərtlər tələb olunur: 1. Bakalavr diplomuna və Universitet Elmi Şurasının müəyyən etdiyi standartlar çərçivəsində müvafiq ALES (Akademik Personala və Ali Təhsildən Sonrakı Təhsilə Qəbul İmtahanı) baza balına sahib olmalıdır. 2. Gözəl Sənətlər Fakultəsi və Konservatoriyaya daxil olmaq istəyənlər üçün ALES baza balı tələb olunmur. 3. Ali Təhsil Şurasının (YÖK) qəbul etdiyi İngilis, Alman, Fransız, İtalyan və Rus dili kimi xarici dillərin birindən ÜDS, KPDS, TOEFL və Universitetin Xarici Dillər Kolleci tərəfindən həyata keçirilən xarici dil imtahanından Universitet Elmi Şurasının müəyyən etdiyi baza balını almalıdır. Göstərilənlər xaricində xarici dil biliyini təsdiq edən sənədlərinin nostrifikasiyasına İnstitutun İdarəetmə Şurası qərar verir. 4. Xarici abituriyentlərdən TÖMER (Türkcə Təhsil Mərkəzi) tərəfindən verilən Türkcə minimumu və ALES imtahanından aldıqları nəticə sənədləri tələb olunur. Həmçinin müraciət üçün aşağıdakı sənədlər tələb olunur: Məzuniyyət sənədi. Magsitratura üün müraciət edənlərdən bakalavr məzuniyyət sənədi(ölkə xaricindəki universitetlərdən məzun olanlar və xarici vətəndaşlar üçün YÖK-dən alınan eyniləşdirmə sənədinostrifikasiya). Ərizə. İnstitutdan veriləcək ərizə forması. İcazə sənədi. Ştatda işləyən personalın aid olduqları qurum müdirindən alınacaq və magistraturada oxmasında bir maneə olmadığına və magitr dərslərinə gələcəyi günlər rəsmi icazəli sayılacaqlarına dair sənəd. Foto. Ki(2) ədəd vəsiqəlik şəkil. Təsdiq olunmuş şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti.

90 90 Dekont.(2 nüsxə). Müraciət sənədi 100.YTL-nin Universitetin hesabına keçirildiyini təsdiq edən sənəd. ALES və Xarici Dil İmtahanı Nəticə Sənədi. Transkript. Dərslər və qiymətlərin siyahısı ilə məzuniyyət balını (orta bal) göstərən təsdiq olunmuş transkript(diploma əlavə). İnstitut üçün. Magistraturada nə üçün təhsil almaq istədiklərinə dair ən çox 200 kəliməlik imla Münsiflərin seçimi, qiymətləndirmə və qeydiyyat Magsitr proqramlarına müraciət edənlərin müsahibə və müvəffəqiyyət dərəcəsinin qiymətləndirilməsi münsiflər heyəti tərəfindən həyata keçirilir. Münsiflər heyəti kafedra şurasının təklifi nəzərə alınaraq müvafiq institut idarəetmə şurası tərəfindən müəyyənləşdirilən 3 və ya 5 əsas üzv, 2 və ya 3 əvəzedici üzvdən formalaşır. Münsiflər heyəti öz aralarında bir komissiya sədri seçir. Magistr proqramlarına müraciət edən namizədlərdən, müraciət şərtlərinə uyğunluğu müvafiq institut müdirliyi tərəfindən təsiq edilənlər, əsasları Universitet Elmi Şurası (Senato) tərəfindən müəyyənləşdirilən bir müsahibədən keçirlər. Münsiflər heyəti müsahibədən sonra həyata keçirəcəyi ümumi qiymətləndirmədə ALES balı, bakalavr və ya magistr məzuniyət orta balı, Universitet Elmi Şurası tərəfindən müəyyən edilən əsaslara görə xarici dil balı və müsahibə ballarının Universitet Elmi Şurası tərəfindən müəyyən edilən xüsusi faiz çəkilərinə görə hesablayacağı ümumi müvəffəqiyyət balı əsasında namizədlərin sıralamasını müəyyən edir. Əgər namizələrin balları bərabərdirsə, onda xarici dil baları əsas götürülür. Müsahibə sənədləri ilə ümumi qiymətləndirmə nəticələri bir protokolla ən gec iki gün ərzində müvafiq institut

91 91 müdirliyinə təqdim olunur. Qiymətləndirmə nəticələri institutun idarəetmə şurası qərarı ilə konkretləşir və institut müdirliyi tərəfindən elan edilir. Bu qiymətləndirmə şərtləri xarici ölkə vətəndaşları üçün də eynidir. Qeydiyyata düşməyənlərin səbəb olduğu boş yerlər, institutun müəyyən edəcəyi tarixlər arasında namizədlərin sıralama listi əsas götürülərək yeidən doldurula bilər. Dövlət qurumlarında çalışan namizədlərin qeydiyyat zamanı öz müəssisə müdirindən magistr proqramını davam etdirə biləcəyinə dair icazə sənədi gətirməsi zəruridir. Universitet mənsubları isə Rektordan icazə almalıdırlar. İcazə sənədi gətirməyən namizədin qeydiyyatı aparılmır və bu halda namizədlər proqramın tələbəsi olmaq hüquqlarından istifadə edə bilməzlər Elmi hazırlıq proqramına tələbə qəbulu Magistr proqramına qəbul edilən və aşağıdakı keyfiyyətlərə malik tələbələr çatışmazlıqlarını aradan qaldırmaq üçün elmi hazırlıq proqramına yönəldilirlər: Bakalavr və ya magistr dərəcəsini müraciət etdikləri magistr proqramından fərqli sahədə almış olan namizədlər elmi hazırlıq proqramına qəbul edilir. Bakalavr və magistr dərəcələrini Universitet xaricindəki ali təhsil qurumlarından almış olan magistr proqramı namizədləri isə kafedra şurasının zəruri hesab etdiyi halda elmi hazırlıq proqramına qəbul edilirlər. Magistr proqramlarında elmi hazırlıq proqramına qəbul edilən tələbələrin alacağı dərslər, tədris yarım ili başlamadan əvvəl müvafiq kafedra şurasının təklifi və Universitet İdarəetmə Şurasının qərarı ilə müəyyən edilir.

92 92 Elmi hazırlıq proqramı ən çox iki yarımil olaraq həyata keçirilir. Bu proqramda keçən müddət magistr proqramı müddətindən hesab olunmur. Elmi hazırlıq proqramında alınması zəruri olan dərslər, müvafiq magistr proqramını tamamlamaq üçün müəyyən edilən dərsləri əvəz edə bilməz. Ancaq elmi hazırlıq proqramındakı bir tələbə, elmi hazırlıq dərsləri ilə yanaşı elmi rəhbərin (danışman) və müvafiq institut kafedrası müdirinin təklifi və institut idarəetmə şurasının təsdiqi ilə məcburi dərslərindən olmamaq şərtilə magistr proqramı ilə bağlı dərslər də ala bilər. Elmi hazırlıq proqramı ən az 12, ən çox 24 kreditlik dərs yükündən formalaşır. Elmi hazırlıq proqramında alınan dərslərin müvəffəqiyyət vəziyyəti müvafiq proqramın xüsusiyyətlərinə görə müəyyən edilən əsaslar çərçivəsində qiymətləndirilir. Nəzərdə tutulan müddət ərzində dərslərin hamısından müvəffəq ola bilməyən tələbəyə bir dəfə olmaq şərtilə, müvəffəq olmadığı dərslərdən əlavə imtahan vermə hüququ verilir. Bu dəfə də müvəffəqiyyət qazana bilmədiyi halda institutdan xaric edilir Xüsusi tələbə qəbulu Bakalavr məzunları müəyyən bir sahədə biliyini artırmaq məqsədilə bir magistr proqramı dərsinə, xüsusi tələbə statusunda iştirak etmək üçün müraciət edə bilərlər. Bu status müvafiq kafedra şurasının təklifi və institut idarəetmə şurasının qərarı ilə formalaşdırılır. Xüsusi tələbə statusunda olanlar tələbəlik hüquqularından istifadə edə bilməz, ancaq dərsə davamiyyət şərtini yerinə yetirməsi halında müvafiq dərsə davam etdiyi ilə bağlı sənəd verilir. Xüsusi tələbə statusunda bir smestrdə ən çox iki dərsə davam etmək mümkündür. Bu tələbələr müvafiq qanunvericiliyə görə müəyyənləşdirilən ikinci təhsil üçün müəyyənləşdirilən təhsil haqqını ödəyirlər. Xüsusi tələbələrin ən çox iki yarım il ara vermək şərtilə müvafiq magistr proqramına müraciət şərtlərini təmin edərək qəbul edilmələri təqdirdə, xüsusi

93 93 tələbə olduğu halda aldıqları dərslərin müvəffəqiyyət şərtlərini yerinə yetirmələri halında, bu dərslə bağlı azadolma tələbləri institut kafedra müdirinin təklifi və institut idarəetmə şurasının təsdiqi ilə qüvvəyə minir Köçürmə yolu ilə tələbə qəbulu Universitetdəki və ya digər bir ali təhsil müəssisəsindəki uyğun bir magistr proqramında ən az bir semestrini uğurla tamamalamış tələbələr, magistr proqramına üfüqi köçürmə yolu ilə qəbul edilə bilər. Ancaq dissertasiya mərhələsində üfüqi köçürmə mümükün deyil. Üfüqi köçürmə üçün institutun müvafiq proqramına müraciət üçün mövcud şərtlər qüvvədə olur. Üfüqi köçürmə üçün müraciət edən tələbənin əvvəlki proqramda aldığı qiymətlər və dərslərin məzmunu, müvafiq kafedra şurasının formalaşdırdığı komissiya tərəfindən qiymətləndirilir. Komissiya zərurət gördüyü halda müvafiq tələbənin müraciət etdiyi proqrama keçməsi üçün əlavə dərslər almasını tövsiyyə edə bilər. Namizəd müsahibədən keçir və nəticələrlə bağlı institut məlumatlandırılır. Üfüqi köçürmə əməliyyatı, müvafiq institut idarəetmə şurasının qərarı ilə konkretləşir. Orta məktəbdə sahə müəllimliyi dissertasiyasız magistr proqramlarına üfüqi köçürmə yolu ilə tələbə alına bilməz Orta məktəbdə sahə müəllimliyi dissertsiyasız magistr proqramına tələbə qəbulu Tələbənin bu proqrama müraciət etməsi üçün Ali Təhsil Şurasının (YÖK) müəyyən etdiyi sahədə bakalavr diplomuna və Universitet Elmi Şurasının (Senato) müəyyən edəcəyi əsaslarda müvafiq ALES minimum balına malik olması zəruridir.

94 Qiymətləndirmə şərtləri Universitet Elmi Şurası orta məktəb sahə müəllimliyi dissertasiyasız magistr proqramına müraciət edəcək namizədlər üçün ALES balı, bakalvr orta balı və münsiflər heyətinin müsahibə balının ümumi müvəffəqiyyət qiymətləndirməsində nəzərdə tutulan xüsusi çəkilərini (faiz) müəyyən edir. Namizədlər müsahibədən sonra ümumi müvəffəqiyyət ballarına görə sıralanır, bərabər ballar olduğu zaman ALES balına baxılır. Qiymətləndirmə nəticələri müvafiq institut idarəetmə şurasının qərarı ilə qətiləşir və institut müdirliyi tərəfindən elan edilir İnkişaf etməkdə olan universitetlərə tədris işçisi hazırlanması Ali Təhsil Haqqında qanunun 35-ci madəsinin tələblərinə uyğun olaraq, başqa bir universitetdən müvəqqəti ştat təxsisi ilə magistr təhsili almaq məqsədi ilə Universitetə müraciət edilməsi halında, namizədlərə yuxarıda göstərilən şərtlər tətbiq edilir Magistr proqramlarına qeydiyyat Magistr proqramlarına son qeydiyyat Universitet Elmi Şurasının (Senato) müəyyən etdiyi tarixlər arasında həyata keçirilir. Göstərilən tarixlərdə qeydiyyatdan keçməyən və ya sənəd çatışmazlığı və oxşar səbəblərlə qeydiyyat şərtlərini yerinə yetirmədiyi üçün qeydə alınmayanların sonradan heç bir halda qeydiyyatına yol verilmir. Magistr proqramlarına son qeydiyyat üçün proqramda oxumaq hüququ qazananlar aşağıdakı sənədləri təqdim edirlər: 4 ədəd foto (arxalarında adı-soyadı və ixtisası yazılmalı) Məskunlaşma Sənədi (bu sənəd yerli icra nümayəndəliyindən alınır) Təhsil haqqının ödənilməsini tələb edən sənəd. Sənədlərin qeydiyyatı və Tələbə Bileti nin xərci kimi təxminən 100 YTL məbləğin bank hesabına köçürülməsini təsdiq edən sənəd.

95 95 Oxumalarına bir problem olmayacağı ilə bağlı işlədiyi yerlərin rəhbərlərinin müvafiq məktubu (əgər bunu müraciət mərhələsində təqdim ediblərsə, bu mərhələdə təqdim etməyə ehtiyac yoxdur.) İnstitutdan alınıb doldurulan ərizə forması (əsgərliyini keçənlər bu formada göstərməlidirlər). Əsgərliklə bağlı akademik məzuniyyət tələbənin tələbi əsasında həyata keçirilir və aşaıdakı sənədlərin İnstituta verilməsini nəzərdə tututr: 1. Akademik məzuniyyət üçün İnstituta verilən ərizə. 2. Notariusun təsdiq etdiyi diplom və ya çıxış surəti (1 ədəd). 3. Aid olduğu hərbi komissarlıqdan alınan və tələbənin hərbi mükəlləfiyyət vəziyyətini təsdiq edən sənədin notarius təsdiqli surəti (1 ədəd) Magistr proqramlarına qeydiyyatın yenilənməsi Magistr proqramlarına qeyd olunan tələbələr, hansı mərhələdə olmalarından asılı olmayaraq, Universitet Elmi Şurasının (Senato) müəyyən etdiyi təqvimə əsasən universitetin mənsbularından başqa, təhsil ödənişini ödəməli dərslərə qeydiyyatını həyata keçirməlidir. Qeydiyyatını yeniləməyən tələbələr həmin semestr üçün tələbəlik hüquqlarından istifadə edə bilməz. Üstüstə iki semestr qeydiyyatını yeniləməyən tələbələr Universitet İdarəetmə Şurası qərarı ilə universitetdən xaric olunur Akademik məzuniyyət Obyektiv və qanunauyğun səbəblərlə, institut idarəetmə şurasının qərarı ilə tədris müddətində ən çox iki semestr tələbə akademik məzuniyyət ala bilər.akademik məzuniyyət müddəti tədris və əlavə müddətə aid edilmir.

96 Magistr proqramlarında dərslər və dissertasiya rəhbərinin təyini Magistr tədris planları Magistratura tədris planı institutların kafedralarında açılan institutun məcburi dərsləri, kafedra məcburi və seçmə dərslər ilə sahədənkənar dərslərdən formalaşır. Tədris planı və bu planda ediləcək dəyişikliklər kafedra şurasının təklifi, müvafiq institutun elmi şurasının razılığı və Universitet Elmi Şurasının qərarı ilə həyata keçirilir. Ancaq zərurət olduqda, müvafiq kafedranın təklifi və institut idarəetmə şurasının qərarı ilə magistr proqramı tələbələrinin Universitet institutlarından birindən və ya bir başqa ali təhsil qurumunun magistr proqramından ən çox iki dərs almaları təmin edilə bilər. Qəbul olduğu proqramın məcburi dərslərindən olmamaq şərti ilə bu dərslərdən müvəffəq olma şərti tələb olunur və kredit yükünə aid edilir. Kafedra şuraları hər il may ayında bir sonrakı tədris ilinin tədris planını qiymətləndirir, əgər varsa, dəyişikliklə bağlı təklif və əsaslandırmalarını institut elmi şurasına təqdim edir. Tədris planları hazırlanan zaman elmə yenilik gətirmə, yeni bir elmi metodu inkişaf etdirmə, məlum bir metodu yeni bir sahəyə tətbiq etmə imkanlarını ortaya çıxarma kimi xüsusiyyətlər nəzərə alınır və bu xüsusiyyətlərin təmin edilməsində beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş milli və beynəlxalq universitetlərin magistr tədris planlarından istifadə edilir. Bir semestr ərzində həftəlik bir ssatlıq nəzəri dərs və ya iki saatlıq təcrübə, labaratoriya və ya problem həlli bir kredit saat kimi qəbul edilir. Həmçinin bir dərs 3 kredit saatdan çox ola bilməz Dərslərin seçilməsi və qeydiyyat Magistr proqramlarındakı drslər, institut elmi şurasının təklifi və Universitet Elmi Şurasının qərarı ilə müəyyən edilən tələbə sayına görə açıla

97 97 bilər və bu dərslərin imtahanı həmin semestrin sonunda həyata keçirilir. Birbirinin davamı olan birinci və ikinci semestrdə verilən dərslər isə eyni semestr ərizndə açıla bilməz. Bu dərslər kafedra müdirliyinin təklifi və institut elmi şurasının qərarı ilə ön şərtli dərslər kimi verilə bilər. Magistratura tələbəsi dərs və dissertasiya mərhələsinin hər birində bir seminar verməlidir. Seminarlar kreditsiz olub, uğurlu və uğursuz kimi qiymətləndirilir. Seminarıın uğursuz olması halında seminar təkrarlanır. Seminar mətni semestrin sonunda müvafiq kafedra tərəfindən instituta göndərilir. Dərslərdən azadolma ilə bağlı tələblər hər semestrin başlanğıcından etibarən ilk iki həftə ərzində irəli sürülür. Dissertasiya mövzusu müvafiq institut idarəetmə şurası tərəfindən qəbul edilən tələbələr, elmi rəhbərlər tərəfindən hər semestr açıla bilən kreditsiz mütəxəssislik sahə dərslərini alırlar Dərs müvəffəqiyyəti Dərslərin imtahanı yazılı, yazılı-şifahi və ya təcrübi olaraq həyata keçirilir. İmtahan sənədləri və nəticləri kafedra müdirliyi vasitəsilə müvafiq instituta 5 iş günü ərzində çatdırılır. Dərs müvəffəqiyyətinin müəyyən edilməsi ilə bağlı əsaslar aşağıdakılardır: Dissertasiyalı magistr proqramlarınnda dərslər ardıcıl iki semestr, dissertasiyasız magistr proqramlarında isə dörd semestr formasında planlaşdırılır. Magistr proqramlarında alınan dərslərdən imtahana girə bilmək üçün nəzəri dərslərdə 70%, təcrübi dərslərdə 80% davamiyyət şərti tələb olunur.müvəffəq olmaq üçün dissertasiyalı və dissertasiyasız magistr proqramlarında 100 baldan ən az 70 bal almaq zəruridir. 100 ballıq sistemdə alınan balların hərf işarəsi və qarşılıqları aşağıdakı kimidir: a) AA

98 98 b) BA c) BB d) CB e) CC f) DC n) DD m) FD k) FF Yuxarıdakı əsaslar çərçivəsində 100 üzərindən alınan balların hərf işarələri ilə qiymətləndirilməsində magistratura və elmi hazırlıq proqramlarında AA, BA, BB, CB, CC işarələri alan tələbə həmin dərsdən müvəffəq olmuş hesab olunur. Həmçinin yuxarıdakı hərf işarələri xaricində aşağıdakı hərflərdən də istifadə edilir: D (Davamsız): dərsə davam öhdəliyi və ya dərs praktikaları ilə bağlı şərtləri yerinə yetirməyən tələbəyə verilir. Bal ortalaması hesabına FF işarəsi kimi qeyd olunur. S (Davam edən çalışma): Dissertsiyasını uğurla yerinə yetirməkdə olan tələbəyə verilir. E (Eksik) : müvafiq dərsin ön şərtlərini yerinə yetirmiş olmaq şərtinə bağlı olmaq şərtilə, xəstəlik və ya müvafiq institut idarəetmə şurası tərəfindən qəbul edilə bilən bir səbəb ilə semestr sonu imtahan, seminar, labaratoriya, referat və oxşar öhdəliyi yerinə yetirməyən tələbəyə verilir. E balı alan tələbə, ballarının instituta verilməsindən etibarən 15 gün ərzində çatımazlıqlarını tamamlamaq məcburiyyətindədir. Ancaq işin uzanması halında institut idarəetmə şurasının qərarı ilə kəsrlərin

99 99 verilməsi müddəti bir sonrakı qeydiyyat müddətinə qədər uzadıla bilər. Əks halda E, K və ya FF balına çevrilir. G (Keçərli) : kreditsiz dərslər və dissertasiya çalışamalrını uğurla tamamalayan tələbələrə verilir. M (azad) : üfüqi köçürmə ilə gələn tələbənin müraciəti əsasında daha öncəki tədris qurumunda alaraq uğurlu qiymət əldə etdiyi dərsin kafedra müdürlüyü tərəfindən müəyyənləşdirilən uyğunluq təklifi əsasında isntitut idarəetmə şurasının təsdiqi nəticəsində verilən baldır. Başqa bir magistr təhsil qurumundan üfüqi köçürmə yolu ilə gələn və dərsi təkrarlayacaq tələbəyə M balı verilə bilməz. M balı semestr artalamalarına daxil edilə bilməz. K (qalır): kreditsiz dərslər ilə dissertasiya çalışmasında uğursuz olan tələbəyə verilir. Dissertasiya çalışmasında K balı alan tələbənin institutdan xaric olunur. Magistr proqramlarında hər hansı bir dərsin imtahanında uğursuz olan tələbə ona verilən dərs alma müddəti daxilində ən az bir əlavə imtahan hüququ qorunmaqla o dərs açılmasa belə, hər semestr sonunda həyata keçiriləcək imtahanlarda iştirak etmək məcburiyyətindədir.ancaq davamiyyət səbəbindən uğursuz sayılan və ya müvafiq dərsin ilkin şərtlrini yerinə yetirməyən tələbə, açıldığı dövrdə dərsi təkrarlayır. Dərsin açılmaması və ya proqramdan çıxardılmış olması halında, müvafiq kafedra müdirliyinin təklifi və idarəetmə şurası qərarı ilə o dərsin yerinə uyğun bir dərs müəyyənləşdirilir. Bu halda tələbə uğursuz olub təkrarlamaq məcburiyyətində olduğu dərs yerinə uyğun gələn dərsdən məsul olur. Kafedra müdirləri magistr proqramlarında yer alan dərslərin imtahan nəticələrini, imtahan sənəd və protokolunu imtahanların

100 100 tamamlanmasından sonra 5 gün ərzində kafedra müdirləri vasitəsilə institut müdirliyinə göndərilir Dərs müvəffəqiyyəti ortalaması Tələbənin müvəffəqiyyət vəziyyəti, hər semestr sonunda yuxarıda göstərilən hərf balı qarçılığı olaraq verilən ballar üzərindən hesablanan semestr akademik bal ortalaması (YANO) və ümumi akademik bal ortalaması (GANO) ilə müəyyən edilir. YANO tələbənin və qeydiyyatda olduğu semestrin əsas bal ortalamasıdır. GANO tələbənin magistr proqramına girişindən etibarən, qeydiyyatda olduğu kafedranın tədris planındakı dərslərinin hamısı nəzərə alınaraq dərs dövrü sonunda hesablanan əsas bal ortalamasıdır. YANO və GANO əsas(ağırlıklı) bal ortalamaları ilə hesablanır. Əsas bal ortalaması, alınan dərslərin kreditlərilə, dərslərdən alınan hərf ballarının münasib ballarının bir-birinə vurulmasından əldə edilən göstəricinin məcmu kreditə bölünməsilə tapılır. Əsas bal ortalaması vergüldən sonra iki xanalı olaraq hesablanır. İstər YANO və istərsə də GANO tləbənin kreditli dərslərdə aldığı, (AA)- dan (FF)-ə qədər balalrın qiymətləndirməyə qoşulması ilə müəyyən edilir. Tələbənin aldığı bütün ballar bal pafkasına yığılır Dissertasiya rəhbəri təyin edilməsi Magistr proqramlarında elm rəhbərin təyin edilməsi aşağıdakı əsaslarla həyata keçirilir: Müvafiq kafedra, son qeydiyyatını həyata keçirən hər tələbə üçün, Universitet Elmi Şurasının qəbul etdiyi magistratura qiymətləndirmə əsaslarına görə müəyyən edilən elmi rəhbərlik (danışman) keyfiyyətlərinə uyğun, həmin kafedrada çalışan professor, dosent və

101 101 yardımçı dosentlər arasından bir elmi rəhbər müəyyən edərək bir həftə ərzində instituta təklif edir. Universitet idarəetmə şurası dissertasiyalı magistr proqramında təhsil alacaq tələbəyə bir elmi rəhbər təyin edir. Bu müəllim Universitet Elmi Şurası tərəfindən müəyyən edilən şərtlərə görə təsbit edilən sayda magistra elmi rəhbərlik edir. Elmi rəhbərin istefası və ya hər hansı bir səbəblə vəzifəsini yerinə yetirməməsi halında, kafedra, tələbəyə elmi rəhbər müəyyən etmə üsuluna görə iki həftə ərzində yeni bir elmi rəhbərliyə namizədi təklif edir. Dərsin elmi rəhbəri, eyni zamanda dissertasiya rəhbəridir. Ancaq elmi rəhbər dissertsiya yazılması mərhələsində müvafiq kafedra şurası təklifi və müvafiq institut idarəetmə şurası qərarı ilə dəyişdirilə bilər. Dissertasiya işinin xarakterinin birdən çox elmi rəhbəri zərurət hesab etdiyi hallarda, müvafiq institutun fərqli və ya başqa bir universitetin oxşar kafedrasından olmaq şərtilə, kafedra şurası təklifi və müvafiq institut idarəetmə şurasının qərarı ilə ikinci bir elmi rəhbər təyin oluna bilər. Elmi rəhbər təyin olunana qədər magistr elmi rəhbərliyini kafedra müdiri həyata keçirir. İnstitut idarəetmə şurası müvafiq müddət ərzində elmi rəhbər təklifi edilməməsi halında müvafiq kafedranın müəllimlərindən Universitet Elmi Şurasının (Senato) qəbul etdiyi magistr təhsili qiymətləndirmə əsasları ilə müəyyən edilən elmi rəhbər xüsusiyyətlərinə uyğun, həmin kafedrada çalışan professor, dosent və yardımçı dosentlər arasından bir elmi rəhbər müəyyənləşdirərək təyin edir. Orta məktəb sahə müəllimliyi dissertasiyasız magistr proqramı xaric, bir dissertasiyalı magistr proqramında institut kafedra müdirliyi hər tələbə

102 102 üçün dərs seçimində və buraxılış layihəsinin həyata keçirilməsində elmi rəhbərlik edəcək bir müəllim təyin edir. 2.4 Dissertasiyalı magistr proqramı Dissertasiyalı magistr proqramının məqsədi Dissertasiyalı magistr proqramının məqsədi tələbəyə elmi araşdırma həyata keçirərək bilik əldə etmə, qiymətləndirmə və şərh etmə bacarığını qazandırmaq və dissertasiya çalışmasının Universitet Elmi Şurasının müəyyən etdiyi dissertasiya yazılışı qaydalarına uyğun olaraq yazılmasını, dissertasiyanın və ya dissertasiya ilə bağlı tam mətin orjinal bir məqalənin milli və beynəlxalq indekslərə daxil olan jurnallardan birində yayınlamasını təmin etməkdir Dissertasiyalı magistr proqramının həcmi Dissertasiyalı magistr proqramı 21 kredit saatdan az və 28 kredit saatdan çox olmamaq şərtilə ən az yeddi ədəd dərs, dərs və dissertasiya mərhələlərinin hər birində bir seminar və dissertasiya çalışmasından ibarətdir. Elmi hazırlıq proqramına ehtiyac duyulmasına baxmayaraq, elmi rəhbər zərurət hesab etdiyi halda, kreditdən sayılmamaq şərtilə tələbəyə bakalavr səviyyəsində dərslər də aldıra bilər Dissertsiyalı magistr proqramının müddəti Dissertasiyalı magistr proqramını tamamlama müddəti 4 semestrdir. Dərslərin və seminarlarını uğurla başa vuran, ancaq dissertasiya çalışmasını 4-cü semest sonuna qədər tamamlaya bilməyən bir tələbəyə müvafiq kafedra müdirliyinin təklifi və institut idarəetmə şurasının qərarı ilə ən çox iki semest əlavə müddət verilə bilər.

103 Dissertasiya mövzusunun müəyyən edilməsi Dissertasiyalı magistr proqramındakı bir tələbə, müvafiq qaydalara uyğun bir dissertasiya hazırlamalıdır. Birinci semestr proqramını tamamlayan tələbənin, elmi rəhbərin nəzarətində hazırladığı dissertasiya mövzusu kafedra şurası təklifi formasında instituta təqdim edilir. Dissertasiya mövzusu institut idarəetmə şurasının qərarı ilə qətiləşir. Dissertasiya mövzusu ən gec 3-cü semestrin əvvəlinə qədər müəyyən edilir Dissertsiya işinin yazılması və başa çatdırılması Tələbə dərslər tamamlandıqdan sonra ən az bir semestr keçmədən dissertasiyanı təhvil verə bilməzlər. Elmi rəhbər yanvar-iyun və iyul-dekabr dövrünə aid dissertantın fəaliyyətilə bağlı bir hesabat hazırlayaraq müvafiq institut müdirliyinə verir. Elmi rəhbər hesabatda tələbənin çalışmasını uğurlu və ya uğursuz kimi qiymətləndirir. Dissertasiyanın yazılışına başlanması halında bu vəziyyət son hesabatda göstərilir. Dissertasiya müvafiq institutların dissertasiya yazılışı qaydalarına görə yazılır. Elmi rəhbər tərəfindən tamamlanması qəbul edilən dissertasiya hazırlanaraq, cildsiz 5 kopyası kafedra müdirliyi vasitəsilə müvafiq instituta təhvil verilir Münsiflər heyətinin müəyyən edilməsi və imtahan Magistr dissertasyası münsiflər heyəti, kafedra müdirliyinin təklifi və institut idarəetmə şrasının qərarı ilə müəyyənləşdirilir. Münsiflər heyəti biri tələbənin dissertasiya rəhbəri və ən az biri başqa kafedra və ya başqa ali təhsil müəssisəsindən olmaqla 3 və ya 5 nəfərdən formalaşdırılır. İkinci dissertasiya elmi rəhbərinin olduğu halda hər iki elmi

104 104 rəhbərin olduğu münsiflər heyəti 5 nəfərdən formalaşır. Müvafiq institut idarəetmə şurası təklif edilən bu şəxsləri diqqətə alaraq biri elmi rəhbər olmaqla həqiqi və əvəzedici münsifləri müəyyənləşdirir. İnstitut münsiflərlə bağlı vəzifələndirmə yazılarını və dissertasiyaları həqiqi və əvəzedici üzvlərə, idarəetmə şurası qərarını və imtahan ilə bağlı sənədləri kafedra müdirliyinə göndərir. Tələbə də mövzu ilə bağlı yazılı olaraq məlumatlandırılır. İnstitut dissertasiya işinin yazılış qaydalarına uyğunluğunu müəyyənləşdirir, zərurət olarsa, düzəldilmək məqsədilə geri qaytarır. Kafedra müdirliyi münsiflər heyətinə seçiləcək üzvlərdən iki dəfə çox şəxsin adını instituta təklif edir. Münsiflərdən hər hansı birinin imtahana qoşulmaması halında, imtahan kafedra müdirinin dəvəti əsasında əvəzedici üzvün iştirakı ilə həyata keçirilir. Başqa kafedra və ya ali təhsil müəssisəsindən seçilən münsifin imtahanda iştirak etməməsi halında kənardan çağırılacaq əvəzedici üzv vəzifəyə dəvət edilir. Kafedra imtahan yeri və vaxtını imtahandan bir həftə əvvəl institut müdirliyinə bildiri və elan edir. İmtahan, institut idarəetmə şurası qərarının təbliğ olunduğu gündən başlayaraq ən gec bir ay ərzində dinləyicilərə açıq formada həyata keçirilir. İmtahan (yəni dissertasiya müdafiəsi) dəqiqə arasında, dissertasiyanın dissertant tərəfindən təqdim edilməsi və sual-cavab hissələrindən formalaşır. Münsiflər dinləyicilərə qapalı olaraq dissertasiya haqqında nisbi çoxluqla qəbul, rədd və ya düzəltmə qərarı verir. Münsiflər heyəti qərarını detallı olaraq əsaslandırır. Münsiflərin fərdi hesabatları və ortaq hesabatları digər imtahan sənədləri ilə birlikdə kafedra müdirliyi tərəfindən imtahandan sonrakı 3 gün ərzində instituta bildirilir. Dissertasiyası qəbul edilən tələbənin məzuniyyət işləri görülür. Dissertasiyası rədd edilən tələbə institutdan xaric olunur. Dissertasiyası

105 105 haqqında düzəltmə qəraraı verilən tələbəyə institut idarəetmə şurası tərəfindən düzəltmələrin həyata keçirilməsi üçün 3 aya qədər əlavə müddət verilə bilər. Dissertasiya bu müddətin sonunda məcburi hallar xaricində eyni münsiflər heyəti qarşısında təkrar müdafiə edilir. Bu müdafiə imtahanında da dissertasiyası rədd edilən tələbə institutdan xaric olunur Magistrın xaric edilməsi Aşağıda göstərilən hallarda tələbə institutdan xaric edilir: Qeydiyyata düşdüyü ilk semestrdə icazəli olanlardan başqa, seminarlardan müvəffəq olsa da, kreditli dərslərinin hamısından qeyrimüvəffəq olanlar; Dörd semestr sonunda kreditli dərslərdən və ya seminardan qeyrimüvəffəq olanlar; Dissertasiya işi əsasında hazırlanan elmi rəhbər hesabatlarında üst-üstə iki dəfə və ya fasiləli olaraq 3 dəfə uğursuz olanlar; Düzəlməyə verilmiş olması halında, verilən əlavə müddət sonunda dissertasiyasını tamamlayıb instituta qədim etməyənlər; Dissertasiyası rədd edilənlər; Bir-birinin ardınca iki semestr qeydiyyatını yeniləşdirməyənlər; Dissertasiyasını göstərilən maksimum müddət sonunda təqdim etməyənlər; Magistr diplomu Dissertasiya müdafiəsində uğurlu olmaq və digər şərtləri də təmin etmək şərtilə münsif sayı qədər dissertasiya işinin cildlənmiş kopyasını münsiflərə verilmək məqsədilə kafedra müdirliyinə, dissertasiyanın cildlənmiş 3 kopyasını da müvafiq instituta imtahana giriş tarixindən etibarən bir ay ərzində təqdim edən tələbə, magistr diplomu almaq hüququ əldə edir.

106 106 Magistr diplomu üzərində tələbənin keçdiyi institut kafedrasındakı proqramın təsdiqlənmiş adı olur. 2.5 Dissertsiyasız magistr proqramı Dissertasiyasız magistr proqramının məqsədi Dissertasiyasız magistr proqramının məqsədi tələbəyə peşə sahəsində dərin bilik qazandırmaq və mövcud biliyi təcrübədə necə istifadə edəcəyini göstərməkdir. Dissertasiyasız magistr proqramı ikinci təhsil kimi də həyata keçirilə bilər Dissertasiyasız magistr proqramının həcmi Dissertasiyasız magistr proqramı məcmu 30 kreditdən az, 40 kreditdən çox olmamaq şərtilə ən az 10 ədəd dərs ilə kreditsiz bir buraxılış layihəsi (dönem projesi) dərsindən formalaşır. Elmi hazırlıq proqramına ehtiyac düyulmamasına baxmayaraq, elmi rəhbərin zərurət gördüyü halda, kreditdən sayılmamaq şərtilə tələbəyə bakalavr səviyyəsində dərslər ə də girməsi məcbur edilə bilər Dissertsiyasız magistr proqramının müddəti Dissertasiyasız magistr dədris planı 4 semestr formasında planlaşdırılır, tamamlama müddəti ən çox 6 semestrdir Buraxılış Layihəsi (dönem projesi) Buraxılış layihəsitələbənin magistr proqramında əldə etdiyi biliklərin səmərəli formada istifadəsini əhatə edir. Buraxılış layihəsi bir semestr müddəti əhatə edəcək fiormada 3-cü semestrdən etibarən, müvafiq qaydada elmi rəhbər olan müəllim nəzarətində verilir.

107 107 Tələbə buraxılış layihəsinin alındığı semestrdə buraxılış layihəsinə qeydə alınmaq və müddət bitdikdən sonra yazılı hesabat verməyə məcburdur. Buraxılış layihəsi müvafiq müəllim tərəfindən uğurlu və ya uğursuz kimi qiymətləndirilir. Uğursuz olduğu halda 6-cı semestrin sonuna qədər layihə hər dövr üçün təkrarən verilə bilər Magistrın xaric olunması Aşağıdakı hallarda tələbənin institut ilə əlaqəsi kəsilir, başqa sözlə xaric edilir: Qeydiyyata düşdüyü ilk semestrdə icazəli olanalardan başqa, seminarlardan uğurlu olsa da kreditli dərslərinin hamısından uğursuz olan; Altı semestr sonunda kreditli dərslərindən və buraxılış layihəsindən uğursuz olan; Ardıcıl olaraq iki il qeydiyyatını yeniləməyən Dissertsiyasız magistr diplomu Kreditli dərslərini və buraxılış layihəsini uğurla tamamlayan dissertasiyasız magistr tələbəsinə magistr diplomu verilir. Magistr diplomu üzərində tələbənin keçdiyi institut kafedrası proqramının təsdiqlənmiş adı olur. 2.6 Orta məktəbdə sahə müəllimliyi dissertsiyasız magistr proqramı Proqramın məqsədi Orta məktəbdə sahə müəllimliyi dissertasiyasız magistr proqramının məqsədi Ali Təhsil Şurasının (YÖK) müəyyən etdiyi müvafiq sahələrdə bakalavr diplomu almış tələbələri, bakalavr diplomu almış olduqları proqramla

108 108 müvafiq orta məkətb təhsili sahəsində müəllim yetişdirmək və peşə bacarıqlarının artırılmasını təmin etməkdir Proqramın həcmi Orta məktəb sahə müəllimliyi dissertasiyasız magistr proqramı, Ali Təhsil Şurasının (YÖK) müəyyən etdiyi müvafiq sahələrdən məzun tələbələr üçün dissertasiyasız magistr proqramı ilə bağlı məsələləri əhatə edir Proqramın müddəti Orta məktəb sahə müəllimliyi dissertasiyasız magistr proqramı təxminən 3 semestrlik müddəti əhatə edir.bu müddət ən çox bir semestr uzadıla bilər Magistrın xaric olunması Göstərilən müddət ərzində dərslərini tamamlaya bilməyən tələbənin institut ilə əlaqəsi kəsilir, başqa sözlə xaric olunur. Bir semestrdəki kreditsiz dərslərindən uğurlu olsalar belə, kreditli dərslərin hamısından uğursuz olan tələbənin qeydiyyatı silinir Qiymətləndirmə Müəllim yetişdirmə sahəsindəki magistr proqramları və qiymətləndirmələr Türkiyədə Ali Təhsil Şurası(YÖK) tərəfindən müəyyən edilən əsaslarla tənzimlənir Dissertsiyasız magistr diplomu Dərslərini uğurla başa vuranlar, orta məktəb sahə müəllimliyi dissertasiyasız magistr diplomu almaq hüququ əldə edirlər.

109 Dissertasiyasız ikinci magistr proqramı və universitetin digər institutlarına qeydiyyat Universitet institutlarından birində dissertasiyalı magistr proqramına qeydiyyatı olan Universitet tələbələri, qeydiyyatlı olduqları proqramla yanaşı, müvafiq institutun müxtəlif bir dissertasiyasız ikinci magistr proqramına və ya Universitetin digər institutlarında (məsələn, texniki elmlər institutu) olan bir dissertasiyasız magistr proqramına müraciət şərtlərini təmin etmələri və qəbul edilmələri halında qeydə alına bilərlər. 2.8 Məzun olan magitrların həyata keçirməli olduğu əsas işlər Ali Təhsil Şurasında (YÖK) hazırlanan Magistr Dissertasiyalarının YÖK Dissertasiya Mərkəzinə təqdim edilməsi ilə bağlı müvafiq sənədlər hazırlanmalıdır. Dissertasiya Baza Giriş Forması dissertasiyanı yazan tərəfindən kompüterdə doldurulduqdan sonra dissertasiya ilə birgə göndərilməlidir. Dissertasiyanın tam mətni vahid pdf sənədi kimi hazırlanmalı və dissertasiyanın İnstitut tərəfindən təsdiq edilən kopyası ilə eyni olmalıdır. Türkcə və Xarici dildəki xülasə səhfələri hər biri ayrı pdf sənədi kimi ayrıca CD-də və səhfənin əvvəlində dissertasiyanın başlığı və yazar adı göstərilərək biri Türkçə olmaqla iki dildə 250 kəlməni keçməyəcək formda hazırlanmalıdır. Dissertasiyaların çoxaldılması və yayını üçün icazə sənədi. Nəzarət üçün YÖK-ə göndərilən zərfin içində aşağıdakılar olmalıdır: Dissertasiya və xülasə səhfələrinin pdf sənədi formasında saxlandığı kompakt disk. Dissertasiyanın təsdiq səhfəsi (dissertasiyanın müdafiəsində iştirak edən müəllimlər tərəfindən təsdiq olunur) Doldurulub imzalanmış, Dissertasiya baza Giriş Forması.

110 110 Doldurulub imzalanmış İcazə Sənədi. İnstitut tərəfindən tələb olunanlar: 2 ədəd dissertasiya. Kitabxanaya borcunun olmamasını təsdiq edən sənəd. Dissertasiya baza giriş forması ilə Türkcə və Xarici dildə yazılmış xülasələrin world sənədi kimi disketi. Dissertasiya və xülasə səhfələrinin pdf sənədi formasında kompakt diski.

111 Magistr Müvəqqəti Məzuniyyət Sənədi (Geçici Mezuniyet Belgesi) Türkiyədə məzun olan magistrantlara magistr diplomu hazırlanana qədər diplomla eyni hüquqi qüvvədə olan Müvəqqəti Məzuniyyət Sənədi verilir. Sənəzin məzmunu aşağıdakı kimidir: Məzuniyyət No : 2008/15 İstanbul T. C Şəxsiyyət vəs. No : 2008 MAGİSTR MÜVƏQQƏTİ MƏZUNİYYƏT SƏNƏDİ Bakalavrdan Sonrakı Təhsil Əsasnaməsinin müddəalarına uyğun olaraq İşlətmə magistr proqramının İdarəetmə elm sahəsi üzrə hazırladığı dissertasiya münsiflər heyəti tərəfindən qəbul edilən oğlu (kızı) İnstitut İdarəetmə Şurasının tarixli qərarı ilə MAGİSTR dərəcəsi almışdır. Diplomu hazırlanmaqda olduğundan, bu müvəqqəti məzuniyyət sənədi orjinalı ilə dəyişdirilmək şərtilə ona verilmişdir. Müdir

112 İnstitutların elmi jurnalı Türkiyədə bütün fakultələrin elmi jurnalları fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda bu bakalavrdan sonrakı ali təhsillə məşğul olan İnstitutlara da aiddir. Fakultələrdəki jurnallarda əsasən müəllimlərin məqalələri nəşr olunsa da, İnstitutlarda daha çox magistr və doktoranların apardıqları elmi tədqiqatlarının nəticələrinə yer verilir. Bu jurnalların hər biri milli və beynəlxalq səviyyədə fəaliyyət göstərərərk, müvafiq münsiflər heyətinə malikdir. Yəni bu münsiflər heyətinin rəyini almayan məqalələr nəşrə buraxılmır. Türkiyə magistr hazırlığında son illər baş verən mühüm yeniliklərdən biri də ondan ibarətdir ki, magitr müdafiəyə çıxmazdan əvvəl dissertasiyası ilə bağlı ən azı bir məqaləsini beynəlxalq və milli səiyyədə qəbul olunan və münsiflər heyəti olan jurnallarda nəşr etdirməlidir İnstitutların iqtisad yönümlü magistr proqramlarının tədris planları (Uludağ Universiteti nümunəsində) Menecment magistr proqramının tədris planı I SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Yönetim Teorileri 2 Z Sayısal Analiz I 2 Z Pazarlama Teknikleri 2 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Uluslararası Finans 2 S Hizmet Pazarlaması 2 S Üretim Teknikleri 2 S Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi 2 S Kültürlerarası Yönetim 2 S

113 113 ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S II SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Finansal Piyasalar 2 Z Sayısal Analiz II 2 Z Yönetim İçin Raporlama 2 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Reklamcılık 2 S Üretim Planlaması 2 S Muhasebe Standartları 2 S Stratejik Maliyet Yönetimi 2 S Kalite Yönetimi 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S Menecment dissertasiyasız magistr elmi hazırlıq proqramı dərsləri: I SEMSESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ İnsan Kaynakları Yönetimi 3 Z Finans 3 Z Pazarlama 3 Z Üretim 3 Z TOPLAM KREDİ 12 Dissertasiyasız menecment magistr proqramının dərsləri: 1. SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ

114 114 Sayısal Analiz I 2 Z İşletme Finansı 2 Z Pazarlama Teknikleri 2 Z ALAN SEÇMELİ DERS Muhasebe Standartları 2 S Üretim Teknikleri 2 S Reklamcılık 2 S Değişim Yönetimi 2 S Pazarlama Araştırması Teknikleri 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS - - TOPLAM KREDİ 10 II. SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Mali Analiz 2 Z Sayısal Analiz II 2 Z Yönetim Teorileri 2 Z Dönem Projesi 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Satış Gücü Yönetimi 2 S Finansal Piyasalar 2 S Stratejik Maliyet Yönetimi 2 S Toplam Kalite Yönetimi 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS - - TOPLAM KREDİ 10 III SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ İnsan Kaynakları Uygulamaları 2 Z Türev Piyasalar 2 Z Tedarik Yönetimi 2 Z Dönem Projesi 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Müşteri İlişkileri Yönetimi 2 S

115 115 Uluslar Arası Finans 2 S Stratejik Marka Yönetimi 2 S Takım Yönetimi 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS - - TOPLAM KREDİ 10 IV SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Uluslararası Pazarlama 2 Z Örgütsel Davranış 2 Z Yönetim İçin Raporlama 2 Z ALAN SEÇMELİ DERS Üretim Planlama 2 S Ücret Yönetimi 2 S İnternette Pazarlama 2 S Firma Değerlemesi 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS - - TOPLAM KREDİ İqtisad magistr proqramının tədris planı I SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Mikro İktisat Teorisi I 3 Z Makro İktisat Teorisi I 3 Z Ekonometri I 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Matematiksel İktisat I 2 S Finansal Piyasalar Analizi 2 S İstikrar Politikaları 2 S Avrupa İktisat Tarihi Uluslararası İktisat Dünya Ekonomisi 2 S 2 S 2 S

116 116 ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS S TOPLAM KREDİ II SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Mikro İktisat Teorisi II 3 Z Makro İktisat Teorisi II 3 Z Ekonometri II 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Matematiksel İktisat II 2 S Para Ekonomisi 2 S Türkiye Ekonomisi 2 S Kapitalizm, Kamu Girişimciliği 2 S Bursa nın Sosyoekonomik Analizi 2 S Üretim Örgütlenmesinde Yeni Yaklaşımlar 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS S TOPLAM KREDİ Əməyin iqtisadiyyatı və sənaye münasibətləri magistr proqramının tədris planı DERSİN ADI I SEMESTR KREDİSİ TÜRÜ İnsan Kaynakları Çalışmaları 3 Z Emek Piyasaları Analizi 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Sosyal Politika Sorunları I 2 S Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin Sorunları I 2 S

117 117 Bilgi Toplumu ve Emek 2 S Ücret Oluşumu ve Yönetimi 2 S Uygulamalı İş Hukuku I 2 S Uluslararası Çalışma Normları 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S DERSİN ADI II SEMESTR KREDİSİ TÜRÜ Endüstri İlişkilerinde Yeni Gelişmeler 3 Z İnsan Kaynakları Yönetiminin Sosyolojik Çerçevesi 3 Z Nicel Araştırma Teknikleri 2 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Sosyal Politika Sorunları II 2 S Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin Sorunları II 2 S Çalışma Yaşamında Kişilik ve Motivasyon 2 S İstihdam ve İşsizlik Sorunu 2 S Uygulamalı İş Hukuku II 2 S Avrupa Birliği Çalışma Hukuku 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S Dövlət idarəetməsi magistr proqramının tədris planı I SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Politik Kültür Analizi 2 Sosyal Teoride Yöntem Sorunları 2 Politik Kişilik ve Liderlik 2 Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Seminer 0 Z Z Z Z Z

118 118 ALAN SEÇMELİ DERS Ekolojik Paradigmanın Temelleri 3 S Çağdaş Ulus Devlet Sistemleri 3 S Postmodern Dönemde Kamu Yönetimi 3 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S II SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Ekolojik Risk ve Politika 2 Z Politik Teoride Moral Meseleler 2 Z AB ve Türkiye de Yerelleşme 2 Z ve Yerel Yönetimler Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Demokrasi Teorisi ve Birey 3 S Medya ve Politika 3 S İnternet ve Demokrasi 3 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S Maliyyə magistr proqramının tədris planı I SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Maliye Teorisi Ve Analizi 3 Z Bütçe Teknikleri Ve Analizi 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Vergileme, Refah ve Özgürlük 2 S Borç Yönetimi ve Analizi 2 S Kamu Harcamalarının Analizi 2 S

119 119 Mükellefin Hak ve Ödevleri 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S II SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Türk Vergi Sistemi ve Analizi 3 Z AB de Maliye Politikası 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Eğitim ve Sağlık Harcamalarının Analizi 2 S Denetim Hukuku 2 S Yerel Yönetimler ve Mali Sorunları 2 S Kamu Kesimi Ekonomisi 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S Beynəlxalq münasibətlər magistr paroqramının tədris planı I SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Karşılaştırmalı Uluslararası İlişkiler Teorileri I 3 Z Soğuk Savaş Sonrası Türk Dış Politikası 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Avrupa Birliği nin Yargı Yetkisi 2 S Uluslararası Hukukta İnsan Hakları I 2 S Sovyet Sonrası Rus Dış Politikası 2 S Orta Doğu da Güvenlik Sorunları 2 S Avrupa Entegrasyon Politikası 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S

120 120 II SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Karşılaştırmalı Uluslararası İlişkiler Teorileri II 3 Z Sovyet Sonrası Türkiye nin Ulusal Güvenlik Sorunları ve Politikası 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Uluslararası Örgütler Hukuku 2 S Uluslararası Hukukta İnsan Hakları II 2 S AB Güvenlik Politikası 2 S Uluslararası Ekonomi Politik 2 S Karşılaştırmalı Dış Politika Analizi 2 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS TOPLAM KREDİ S Ekonometriya magistr proqramının tədris planı I SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Ekonometrik Yöntemler I 3 Z Zaman Serileri Analizi I 3 Z Yöneylem Araştırma Model ve Teknikleri I 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Uygulamalı Ekonometri I 3 S Kalite Planlama ve Analizi I 3 S Sayımlama Teknikleri I 3 S İstatistiksel Analiz I 3 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS S TOPLAM KREDİ II SEMESTR DERSİN ADI KREDİSİ TÜRÜ Ekonometrik Yöntemler II 3 Z

121 121 Yöneylem Araştırma Model ve Teknikleri II 3 Z Zaman Serileri Analizi II 3 Z Sosyal Bilim.Araş.Yönt. 2 Z Seminer 0 Z ALAN SEÇMELİ DERS Uygulamalı Ekonometri II 3 S Kalite Planlama ve Analizi II 3 S Sayımlama Teknikleri II 3 S İstatistiksel Analiz II 3 S ALAN DIŞI SEÇMELİ DERS S TOPLAM

122 122 III. Əlavələr 3.1 Uludağ Universiteti haqqında məlumat 1975-ci ildə Bursa Universiteti kimi qurulan universitetin adı, 20 iyul ci ildə Ali Təhsil Qurumları Təşkilatı Haqqında 41 saylı Qanun hökmündə qərarnamə ilə Uludağ Universiteti kimi dəyişdirilmişdir. Uludağ Universiteti dövlət universitetidir. Universitet qurulan zaman bazasını 1970-ci ildə İstanbul Universitetinə bağlı olaraq qurulan Bursa Tibb Fakultəsi və 1974-cü ildə qurulan Bursa İqtisadi və Sosial Elmlər Fakültələri təşkil etmişdir. Hazırda Universitet 11 Fakultə, 2 Kollec (Yüksekokul), 15 Peşə Kolleci (Meslek Yüksekokulu), 1 ibtidai məktəb, 1 Konservatoriya, 3 İnstitut, 18 Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi və Rektorluğa bağlı olaraq fəaliyyət göstərən 5 bölmədən (bölüm) ibarət nəhəng elm və tədris ocağına çevrilmişdir. İnstitutlar: Hazırda Türkiyə Universitetlərində bakalavrdan sonrakı bütün təhsil pillələri bir İnstitutda birləşdirilərək həyata keçirilir. Yəni magistratura və doktorantura təhsili İnstitutlar çərçivəsindədir. Uludağ Universitetində bu tipli 3 İnstitut Fəaliyyət göstərir: 1. Sosial Elmlər İnstitutu (iqtisadiyyat bura aiddir) 2. Dəqiq Elmlər İnstitutu 3. Tibb Elmləri İnstitutu Fakültələr: 1. Tibb Fakültəsi 1970-ci ildə qurulmuşdur. 2. İqtisadi və İdarəetmə Elmləri Fakültəsi 1974-cü ildə qurulmuşdur. 3. Mühəndislik və Memarlıq Fakültəsi 1976-cı ildə qurulmuşdur.

123 Baytarlıq Fakültəsi 1978-ci ildə qurulmuşdur. 5. Kənd Təsərrüfatı fakültəsi 1981-ci ildə qurulmuşdur. 6. Pedaqoji Fakültə ci ildə Milli Təhsil Nazirliyinə bağlı Bursa Ali Müəllim Məktəbi ilə Xarici Dillər Kolleji birləşdirilərək qurulmuşdur. 7. İlahiyyat Fakültəsi 1982-ci ildə qurulmuşdur. 8. Elm-Ədəbiyyat Fakültəsi 1983-cü ildə qurulmuşdur. 9. Hüquq fakültəsi 1995-ci ildə qurulmuş, lakin 2007-ci ildə tələbə qəbuluna başlamışdır. 10. İncəsənət Fakultəsi ci ildə qurulmuş, lakin 2007-ci ildə tələbə qəbuluna başlamışdır. 11. Stomotologiya Fakultəsi 1995-ci ildə qurulmuş, lakin hələ də fəaliyyətə başlamamışdır. Kolleclər: Kolleclər sənaye və xidmət sektorunu kvalifikasiyalı aralıq iş qüvvəsi ilə təmin etmək məqsədilə qurulmuşdur. 1. Sağlamlıq Xidmətləri Peşə Kolleci 1985-ci ildə qurulmuşdur. 2. Texniki Elmlər Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 3. Sosial Elmlər Peşə Kolleci 1996-ci ildə qurulmuşdur. 4. İlahiyyat Peşə Kolleci ci ildə İlahiyyat Fakültəsinə bağlı olaraq qurulmuşdur. 5. Mustafakamalpaşa Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 6. Qaracabəy Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 7. İnəgöl Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 8. İznik Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 9. Yalova Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 10. Sağlamlıq Kolleci (4 illik) ci ildə qurulmuşdur.

124 Yenişəhər İbrahim Orxan Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 12. Orxanqazi Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 13. Mennan Pasinli Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 14. Gəmlik Asim Kocabıyık Peşə Kolleci 2005-ci ildə qurulmuşdur. 15. Orxaneli Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. 16. Kələs Peşə Kolleci ci ildə qurulmuşdur. Konservatoriyalar: 1. Uludağ Universiteti Dövlət Konservatoriyası ci ildə qurulmuşdur. Araşdırma və Təcrübə Mərkəzləri: 1. Sağlamlıq Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi (SUAM) 2. Aqrar Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi (TUAM) 3. Universitet-Sənaye Əməkdaşlığını İnkişaf Etirmə Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi 4. Ekoloji Problemlər Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi (ULUÇAM) 5. Bölgə Resurslarını Araşdırma və Qiymətləndirmə Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi 6. Atatürk Reablitasiya Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi (ARUAM) 7. İnformasiya emalı Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi 8. A. İ. İ. T. Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi 9. Təcrübə Heyvanları Yetişdirmə Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi 10. Təcrübi Tibb Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi (DENTAM) 11. Türk Dövlətləri və Əqrəba Cəmiyyətləri Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi (TÜDAM) 12. Şəhər Tarixi və Araşdırması Mərkəzi (KETAM) 13. Davamlı Təhsil və Karyera Mərkəzi (USEKAM)

125 Arıçılıq İnkişaf Etdirmə və Araşdırma Mərkəzi (AGAM) 15. Arxelogiya Araşdırmaları Mərkəzi (UÜAAM) 16. Mozaika Araşdırmaları Mərkəzi (UMAM) 17. Ekonometrika və Statistika Araşdırmaları Mərkəzi (EKOMER) 18. Xalq Sağlamlığı Təhsil, Araşdırma və Təcrübə Mərkəzi İbtidai məktəb: 1. Uludağ Universiteti Dövlət Konservatoriyası Müsiqi və Balet ibtidai məktəbi ci ildə qurulmuşdur. Rektorluq yanındakı bölmələr: 1. Atatürk Prinsip və İnqilabları Tarixi 2. Türk Dili 3. İncəsənət 4. Bədən Tərbiyəsi 5. İnformatika Universitetin Tibb, İqtisadi və İdarəetmə Elmləri, Mühəndislik-Memarlıq, Baytarlıq, Kənd Təsərrüfatı, Pedaqoji Fakültəsinin mühüm bir hissəsi ilə Elm- Ədəbiyyat Fakültəsi, Sağlamlıq Xidmətləri Peşə Kolleci, Sağlamlıq Kolleci və Texniki Elmlər Peşə Kolleci, İnstitutlar, Kaferalar və Rektorluq, Bursa şəhər mərkəzindən 18 km aralıda yerləşən, hektar ərazisi olan Görükle Kampüsündədir (Şəhərcik). Pedaqoji Fakültənin Gözəl Sənətlər Təhsili İxtisası və Dövlət Konservatoriyası 152 Evlər Kampüsündə, İlahiyyat Fakültəsi Fəthiyyə Kampüsündə, Xarici Dillər Kolleci və Sosial Elmlər Peşə Kolleci Əli Osman Sönməz Kampüsündə yerləşmişdir.

126 126 Bununla yanaşı, Bursa vilayətinin Yalova, Musafakamalpaşa, Qaracabəy, İnəgöl, İznik, Yenişəhər, Orxanqazi, Gəmlik, Orxaneli, Kələs rayonlarının hər birində də Universitetin bir Kolleci fəaliyyət göstərir ci akademik ilinin məlumatlarına görə Universitetin toplam tələbəsi, 751 yüksək ixtisaslı müəllimi, 1458 digər akademik personalı, 1776 inzibati personalı, 2555 texniki işçisi mövcuddur. Uludağ Universitetinin normativ sənədlərində universitetin əsas məqsədi aşağıdakı kimi göstərilir: Ağlın və elmin üstünlük təşkil etdiyi, Atatürkün qoyduğu müasir, dünyəvi və demokratik yolda, azad düşüncəli və fərdi məsuliyyət hissi formalaşmış, milli dəyərlərə hörmətlə yanaşaraq mədəni və tarixi dəyərləri mənimsəmiş, müasir gənclər yetişdirmək

127 Türk müəllimləri ilə Azərbaycan müəllimləri arasındakı fərqlər 1. Ümumiyyətlə, intellektual potensialından tutmuş, maddi-texniki imkanlarına qədər Türk müəllimləri ilə Azərbaycan müəllimləri arasında kəskin fərq vardır. Bunların hər biri ilə bizim müəllimlərin tanışlığı vacibdir. 2. Türkiyədə oturuşmuş bazar iqtisadiyyatı sistemi var. Buna müvafiq olaraq da, tədris olunan fənlərin məzmunu mövcud sistemə adekvatdır. Azərbaycanda isə fərqli situasiyadır. İstər tədris olunan fənlərin məzmununda, istərsə də tədris edən müəllimlərin düşüncələrində keçmiş sosialist sisteminin stereotipləri çox güclüdür. Həmçinin, ölkə keçid iqtisadiyyatında olduğundan problemləri sosialist, bazar iqtisadiyyatı, yoxsa keçid iqtisadiyyatı aspektindən şərh etdikləri aydın olmur. Nəticədə müəllimin beynindəki, həmçinin də dərsliklərdəki qarışıqlıq eynilə tələbələrin beyninə transfer olunur. Bunun üçün də Qərb ölkələrində təcrübə keçən müəllimlərimizin bu problemi mühüm dərəcədə aradan qaldıra biləcəkləri mümkün olacaqdır. 3. Bizdə Qərblə müqayisədə iqtisad elminin strukturuna, onun tədrisinə yanaşmada da ciddi problemlər vardır. İqtisadçı alımlərin bunlarla tanış olması zəruridir. 4. Bizdə müəllimlərin ali məktəblər üçün dərslik yazması da aşağı səviyyədədir. Bu sahədə Türkiyədən öyrəniləsi çox şeylər vardır. Xüsusilə iqtisad yönümlü dərsliklərin yazılmasında. 5. Qərbin ali məktəblərində müəllimlərin tətbiq edikləri tədrisin forma və metodları, xüsusilə də müasir tədrisin forma və metodları (e-tədris, case stady, interactive learning və.s) demək olar ki, bizim müəllimlər üçün yad bir şeydir. Bizdəki, müəllimlər nəinki bunlardan xəbərsizdir, hətta bu tipli tədrisin tələb etdiyi bir sıra zəruri texniki bilik və bacarıqlara da malik deyildirlər.

128 Bizim müəllimlərin tədrisə yanaşma fəlsəfələri dəyişməlidir. Belə ki, Azərbaycan ali məktəb müəllimi hələ də dərsdə özünü yeganə bilik mənbəyi kimi göstərməyə çalışır. Nəticədə tədris müəllim mərkəzli tədris ə çevrilir. Ancaq Türkiyədə bunun əksinədir. Belə ki, müəllim bilik mənbəyindən çox, bilik mənbələrini sistemləşdirmiş, özündə cəmləmiş və tələbələrə çatdıran müəllimdir. Yəni müəllim problemin öyrənilmə metod və metodologiyasını, zəruri və əlavə mənbələrlə tələbəni tanış edir. Tələbə isə həm dərs zamanı, həm də dərsdən kənar aldığı bu istiqamət əsasında problemi ətraflı öyrənir. Buna Tələbə mərkəzli tədris və ya aktiv tədris deyilir. Müvafiq elmi problemi də dərsdə müəllimlə tələbə birlikdə aydınlaşdırır. 7. Azərbaycan müəllimləri tədris etdikləri dərslərin elmi mənbələri məsələsində demək olar ki, post-sovet məkanından kənara çıxa bilmir. Bu ciddi məsələdir. Bu gün dünyanın dili, xüsusilə də biznes-iqtisad dili ingiliscədir. Bizim müəllimlər isə dünya elmi mənbələrinə Rusiya xətti ilə çıxırlar. Nəticədə nə olur? Rusiya almi də bizimki kimi keçid dövrünü yaşayır, onun da düşüncələri, yazdığı dərsliklər, problemlərə baxışları heç də oturuşmuş bir sistemdə yaşayan, onu mənimsəyən ziyalının baxışları deyil. Nəticədə Rusiya elmindəki ziddiyyətlər bizə də transfert olunur. Azərbaycan iqtisadçı alımləri ən azı ingilis dilini oxuyub yazmaq səviyyəsində bilməlidir ki, bu sahədəki geniş mənbələr hovuzundan daha yaxşılarını, ölkə prblemlərilə daha çox səsləşənləri tələbələrə tövsiyyə edə bilsinlər. Bir sözlə Azərbaycan müəlliminin dünya elminə birbaşa çıxışı yoxdur. Bunun üçün ingilis dili bacarıqları gücləndirilməlidir. 8. Biliyin qiymətləndirilməsi sistemləri arasındakı fərqdən doğan çatışmazlıq. Konkret olaraq, Türk ali məktəblərində kredit sistemi fəaliyyət göstərir. Azərbaycanın da qoşulduğu Boloniya konvensiyasının əsas tələblərindən biri kredit sisteminin tətbiqidir. Bunun üçün Azərbaycan müəllimləri kredit sistemini öyrənməlidir.

129 Azərbaycanda müəllim tələbə, müəllim rəhbərlik münasibətləri də bir qədər fərqli müstəvidədir. Qərblə müqayisədə bu sahədəki azadlıq, şəffaflıq, məsuliyyətlilik kimi prinsiplər bizdə elə də ənənələşməmişdir. Bir sözlə bu sahədə ciddi sistemsizlik hökm sürməkdədir ki, bu da tədris mühitinə effektli təsir göstərən amillərdəndir. Azərbayacn müəllimləri Qərb ölkələrində təcrübə keçməklə bu dəyərlərə də yiyələnməli olacaqdır.

130 Namizədlik dissertasiyamla bağlı apardığım araşdırma Namisədlik dissertasiyamla bağlı Uludağ Universitetinin və Ankara Universitetinin Mərkəzi Kitabxanasının yazılı və elektron bazasından geniş şəkildə istifadə etmişəm. Araşdrma müvafiq sənədlərlə rəsmiləşdirilmişdir.

131 Türk ali təhsil sistemində müəllimlərin necə dərs deməsi ilə bağlı əldə etdiyim təcrübə 1 ay boyunca təcrübə keçdiyim Bursa Uludağ Universitetində, yay məktəbində dərs deyən aşağıdakı müəllimlərin dərslərində iştirak etmişəm: 1. Professor Hanifi Aslan İktisat Politikası, Makro İktisat dərsləri 2. Professor Ercan Dülgeroğlu İktisada giriş, Kalkınma ekonomisi dersleri 3. Doç. Dr. Ferudun Yılmaz Makro iktisat, Mikro iktisat dərsləri. Təcrübə müvafiq sənədlərlə rəsmiləşdirilmişdir.

132 İxtisasımla bağlı əldə etdiyim kitablar 1. AKTAN C.C., DİLEYİCİ D., VURAL İ. Y., Vergileme Ekonomisi ve Vergileme Psikolojisi, Seçkin Yayınları, Ankara-2006, 221 s. 2. AKTAN C.C., DİLEYİCİ D., VURAL İ. Y., Kamu Ekonomisi ve Kamu Politikası, Seçkin Yayınları, Ankara-2006, 200 s. 3. ASLAN M. H. Makro İktisat Politikası, Alfa Aktüel Yayınları, Bursa-2008, 579 s. 4. BAKKAL U. Kayıt Dışı Ekonomi, Derin Yayınları, İstanbul-2007, 206 s. 5. BRANSON W. H. Makro İktisat: Teorisi ve Politikası, Alfa Yayınevi, İstanbul-1995, 665 s. 6. DOLAN E. G. LINDSEY D. E. Economics, Sixth Edition, The Dryden Press, Chicago-1991, 1022 s. 7. FRIEDMAN M. Kapitalizm ve Özgürlük, Plato Film Yayınları, İstanbul- 2008, 274 s. 8. GÜNER S. Organize Suç Örgütleri, Kara Para ve Aklanması, Bilgi Yayınevi, Ankara-2003, 480 s. 9. HARFORD T. Görünmeyen Ekonomist, PEGASUS Yayınları, İstanbul 2008, 304 s. 10. HANÇERLİOĞLU O. Ekonomi Sözlüğü: Ekonomi Terimleri ve Ekonomi ile İlgili Ticaret ve Hukuk Terimleri (Türkçe, Osmanlıca, Almanca, İngilizce), 9. Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul-2004, 607 s. 11. HAYEK F. A. Kölelik Yolu, Liberte Yayınları, Ankara-2004, 294 s 12. HUNTINGTON S. P. Medeniyetler Çatışması ve Dünya Düzeninin Yeniden Kurulması, Okyan Us Yayın, İstanbul-2006, 528 s. 13. İBN HALDUN, Mukaddime I, Dergah Yayınları, İstanbul İBN HALDUN, Mukaddime II, Dergah Yayınları, İstanbul-2008, 1213 s.

133 KENNEDY P. Ekonometri Kilavuzu, Beşinci Baskı, Gazi Kitabevi, Ankara- 2006, 745 s. 16. KEYNES J. M. Genel Teori: İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi, Kalkedon Yayınları, İstanbul-2008, 324 s. 17. KIRCOVA İ. Kredi kartı kullanımının tüketici alışkanlıklarına ve alışverişlerin yer, zaman ve marka tercihlerine etkisi, İTO Yayınları, No , İstanbul-2007, 112 s. 18. KIRBAŞ S. Kayıtdışı Ekonomi: Nedenleri, Boyutları ve Çözüm Yolları, TESAV Yayınları No. 9, 1995, 86 s. 19. KOÇ V. Hayat Hikayem, İstanbul-1983, 191 s. 20. LEVITT S. D., DUBNER S. J., Görünmeyen Ekonomi: Dünya Gerçekte Nasıl İşliyor?, Boyner Yayınları, İstanbul-2006, 228s. 21. LIPSEY R.G., STEINER P.O., PURVIS D. D. Economics, Seventh Edition, Harper and Row, Publishers, New York-1984, 981 s. 22. LIPSEY R.G., STAINER P. O., Economics, Fifth Edition, Harper and Row, Publishers, New York-1978, 927 s. 23. MANİSALI E. Kapitalizmin Temel İçgüdüsü, 3. basım, Derin Yayınları, İstanbul-2004, 241 s. 24. ÖZSOYLU A. F. Yeraltı Ekonomisi, Akçağ Yayınları, Ankara -1997, 164 s. 25. RIKARDO D. Siyasal İktisadın ve Vergilendirmenin İlkeleri, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul-2008, 385 s. 26. SAMUELSON P.A. İktisat, Gözden geçirilmiş ilaveli yeni bası, Menteş Kitabevi, İstanbul 1973, 960 s. 27. SAVAŞ V. Politik İktisat, Tıpkı 5. Bası, Beta Yayınları, İstanbul-2005,340 s. 28. SAVAŞ V. Varsayalım ki İktisat, Gözden Geçirilmiş 2. Baskı, Nobel Yayınları, Ankara-2007, 167 s. 29. SAVAŞ V. Anayasal İktisat, Genişletilmiş 3. Baskı, Avcıol Basım-Yayın, İstanbul-1997, 224 s.

134 SOULE P.G., ANTELL G. Her Kes İçin Ekonomi, 3. Baskı, Avcıol Basım- Yayın, İstanbul, 353 s. 31. SMITH A. Milletlerin Zenginliği, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul-2006, 1094 s. 32. TİSK. Avrupa Birliğin de Kayıtdışı Çalışma Konusunda İzlenen Politikalar ve Türkiye Açısından Değerlendirme, Yayın No. 199, Ankara-2000, 76 s. 33. TÜRKÖNE M. Siyaset, Lotus Yayınevi, Ankara-2006, 766 s. 34. YAYLA A. Piyasa Medeniyeti, Liberte Yayınları, Ankara-2004, 207 s.

135 135 IV. İstifadə olunan mənbələr 1. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kanunu, Yükseköğretim üst kuruluşlari ile yükseköğretim kurumlarinin idari teşkilati hakkinda kanun hükmünde kararname. 4. YÖK Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği. 5. YÖK Üniversitelerde Akademik Teşkilât Yönetmeliği. 6. Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Personel Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti Uludağ Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Uludağ Üniversitesi resmi web sitesi.