ATIK ÜRETİCİLERİNİN SORUMLULUKLARI VE MEVZUAT

Transkript

1 ATIK ÜRETİCİLERİNİN SORUMLULUKLARI VE MEVZUAT FİLİZ TAŞ UZMAN BİYOLOG ATIK KOORDİNATÖRÜ

2 -Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği - Oto Sanayi Sitelerinin Çevre Kanununa istinaden yayımlanan yönetmelikler kapsamında yükümlülükleri

3 Atık nedir? Herhangi bir faaliyet sonucunda oluģan, çevreye atılan veya bırakılan, herhangi bir madde,

4 Aktiviteler sonucu kontamine olmus ya da kirlenmis maddeler (örnegin, temizleme islemi atıkları, ambalaj malzemeleri, konteynırlar ve benzeri),

5 Saflıgı bozulmus materyaller (örneğin, PCB'lerle kontamine olmus yaglar ve benzeri), Dökülmüs, niteligi bozulmuģ ya da yanlıģ kullanıma maruz kalmıģ olan maddeler (örnegin, kaza sonucu kontamine olmuģ maddeler ve benzeri),

6 HEDEFLENEN ATIK YÖNETĠMĠ HĠYERARġĠSĠ Klasik atık hiyerarģisi 2020 yılı sonrası için hedeflenen atık hiyerarģisi önleme önleme geri kazanım Bertaraf (düzenli depolama) geri kazanım

7 ATIK YAĞ KAYNAKLARI VE OLUġAN YAĞ TÜRLERĠ KĠMYA ENDÜSTRĠSĠ ĠMALAT SANAYĠ ARABA ATÖLYELERĠ MADENCĠLĠK ENDÜSTRĠSĠ OTOMOTĠV ENDÜSTRĠSĠ TRANSFORMATÖRLER METAL ENDÜSTRĠSĠ Hidrolik Yağlar, Makine Yağları, Motor Yağları Ġzolasyon ve Isı Ġletim Yağları Trafo Yağları

8 ATIK YAĞ EKONOMĠK DEĞERĠ OLAN BĠR ATIKTIR. BU NEDENLE ATIK YAĞIN KONTROL ALTINA ALINMASI VE EKONOMĠYE KAZANDIRILMASI GEREKMEKTEDĠR.

9 ATIK YAĞIN ÇEVREYE ETKĠLERĠ 1 litre atık yağ 1 milyon litre suyu kirletir

10 SUYA ETKĠSĠ Su içinde atık yağla beslenen mikro organizmalar oluģur ve bu mikro organizmaları yiyen balıklar yoluyla, atık yağ içindeki kanserojen maddeler insanlara ulaģır TOPRAĞA ETKĠSĠ Atık yağ içindeki ağır metaller bitkiler tarafından absorbe edilerek besin zinciri ile insanlara ulaģır. HAVAYA ETKĠSĠ Atık yağların kontrolsüz olarak soba, fırın vb. yerlerde yakılması ile içindeki kanserojen maddeler havaya karıģır ve nefes yoluyla insanlara ulaģır.

11 ATIK YAĞ YÖNETĠMĠNDEKĠ GENEL ÇERÇEVEYĠ; ĠLK OLARAK TARĠHĠNDE YÜRÜRLÜĞE GĠREN VE TARĠHĠNDE REVĠZE EDĠLEN ATIK YAĞLARIN KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ OLUġTURMAKTADIR

12 ATIK YAĞLARIN KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠNĠN KAPSAMI YÖNETMELĠK; GENEL ĠLKELER, GÖREV YETKĠ VE YÜKÜMLÜLÜKLER, ATIK YAĞLARIN TOPLANMASI VE ANALĠZĠ TAġIMA, GEÇĠCĠ DEPOLAMA, ĠġLEME VE BERTARAF, GERĠ KAZANIM ÜRÜNLERĠNĠN SATIġI, KAYIT TUTMA, TÜKETĠCĠLERĠN BĠLGĠLENDĠRĠLMESĠ GĠBĠ ÇEġĠTLĠ HÜKÜMLERĠ KAPSAMAKTADIR.

13 YÖNETMELĠK KAPSAMINDAKĠ ATIK YAĞLAR KULLANILMIġ TAġIT YAĞLARI (BENZĠNLĠ VE DĠZEL MOTOR YAĞLARI, HĠDROLĠK, FREN ANTĠFĠRĠZ VS ) ENDÜSTRĠYEL YAĞLAR (METAL KESME VE ĠġLEME, ISIL ĠġLEM, TÜRBĠN, KOMPRESÖR VS ) ÖZEL YAĞLAR (KALINLAġTIRICI, KORUYUCU VS )

14 ATIK YAĞ KATEGORĠLERĠ ATIK YAĞLAR YÖNETMELĠĞE GÖRE III KATEGORĠDE DEĞERLENDĠRĠLMEKTEDĠR.

15 ATIK YAĞ KATEGORĠLERĠ I.KATEGORĠ: RAFĠNASYON VEYA REJENERASYON YOLU ĠLE GERĠ KAZANABĠLEN YAĞLAR II. KATEGORĠ: ĠLAVE YAKIT OLARAK KULLANILACĠLECEK YAĞLAR III. KATEGORĠ: : TEHLĠKELĠ ATIK OLARAK YAKILMASI GEREKEN YAĞLAR

16 ATIK YAĞ YÖNETĠMĠNDE GENEL ĠLKELER ATIK YAĞLARIN DOĞRUDAN VEYA DOLAYLI OLARAK ALICI ORTAMA VERĠLMESĠ, FUEL-OĠL VEYA DĠĞER SIVI YAKITLARA KARIġTIRILMASI YASAKTIR. ATIK YAĞLARIN SU, TEHLĠKELĠ VE TOKSĠK MADDELER VE BĠRBĠRĠYLE KARIġTIRILMASI YASAKTIR. ATIK YAĞLARIN KAYNAĞINDA EN AZA ĠNDĠRĠLMESĠ ÜRETĠMĠNĠN KAÇINILMAZ OLDUĞU DURUMDA GERĠ KAZANIMI ESASTIR.

17 ATIK YAĞ YÖNETĠMĠNDE GENEL ĠLKELER ATIK YAĞLARIN YARATTIĞI KĠRLENMEDEN; ATIK YAĞI ÜRETEN, TAġIYAN GERĠ KAZANAN VE BERTARAF EDENLER KUSUR ġarti ARANMAKSIZIN SORUMLUDUR.

18 ATIK YAĞ ÜRETĠCĠSĠNĠN YÜKÜMLÜLÜKLERĠ ATIK YAĞ ÜRETĠCĠLERĠ; ATIK YAĞLARININ ANALĠZĠNĠ YAPTIRARAK KATEGORĠLERĠNĠ BELĠRLEMEKLE YÜKÜMLÜDÜR.

19 ATIK YAĞ ANALĠZLERĠ EK-I ATIK YAĞ KATEGORĠLERĠ VE MÜSAADE EDĠLEN KĠRLETĠCĠ PARAMETRELER Kirleticiler Müsade Edilen Sınır Değerleri Müsade Edilen Sınır Değerleri Müsade Edilen Sınır Değerleri (I.Kategori Atık Yağ) (II.Kategori Atık Yağ) (III.Kategori Atık Yağ) Arsenik < 5 ppm Max. 5 ppm 5 ppm Kadmiyum < 2 ppm Max. 2 ppm 2 ppm Krom < 10 ppm Max. 10 ppm 10 ppm Klorür Max. 200 ppm Max ppm 2000 ppm Kurşun < 100 ppm Max. 100 ppm 100 ppm Toplam Halojenler Max. 200 ppm Max ppm 2000 ppm Poliklorlubifeniller (PCB)(1) Max. 10 ppm Max. 50 ppm 50 ppm Parlama Noktası Min. 38 C Min. 38 C -

20 ATIK YAĞ ANALĠZLERĠ ANALĠZLER, BAKANLIKÇA YETKĠ VERĠLEN LABORATUVARLARDA YAPTIRILMALIDIR. ANALĠZLER; ATIK YAĞ ÜRETĠCĠLERĠ, GERĠ KAZANIM VE BERTARAF TESĠSLERĠ VEYA ATIK MOTOR YAĞI TOPLAMA KONUSUNDA YETKĠLENDĠRĠLMĠġ KURULUġLAR TARAFINDAN YAPTIRILABĠLĠR.

21 ATIK YAĞ ANALĠZLERĠ ATIK YAĞ ANALĠZLERĠNDE YÖNETMELĠKLE BELĠRLENEN TÜM PARAMETRELERĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ GEREKMEKTEDĠR. ANALĠZ YAPMAK ÜZERE YETKĠLENDĠRĠLMĠġ KURULUġLARIN GÜNCELLEġTĠRĠLMĠġ LĠSTESĠNE ADRESĠNDEN ULAġILABĠLMEKTEDĠR.

22 ATIK YAĞ ÜRETĠCĠSĠNĠN YÜKÜMLÜLÜKLERĠ ATIK YAĞ ÜRETĠCĠLERĠ; ATIK YAĞLARI LĠSANSLI TAġIYICILARLA TAġITMAKLA, ATIK YAĞLARIN TESĠS DIġINA TAġINMASINDA ULUSAL ATIK TAġIMA FORMU (UATF) KULLANMAKLA YÜKÜMLÜDÜR.

23 ATIK YAĞLARIN TAġINMASI

24 ULUSAL ATIK TAġIMA FORMU ĠSTANBUL ATIK YÖNETİMİNİN GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK EK IV ATIK LİSTESİ ATIK YAĞLAR İÇİN 13 İLE BAŞLAYAN ATIK KODLARI

25 ATIK YAĞ ÜRETĠCĠSĠNĠN YÜKÜMLÜLÜKLERĠ ATIK YAĞLARI KATEGORĠSĠNE UYGUN LĠSANSLI GERĠ KAZANIM VEYA BERTARAF TESĠSĠNE GÖNDERMEKLE, HER YIL ATIK YAĞ BEYAN FORMU DOLDURARAK, ĠLGĠLĠ ĠL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERMEKLE, FAALĠYETLERĠ ĠLE ĠLGĠLĠ BELGELERĠ (ANALĠZ RAPORU, UATF, ATIK BEYAN FORMU)5 YIL SÜRE ĠLE MUHAFAZA ETMEKLE YÜKÜMLÜDÜR.

26 YILINA AĠT ATIK YAĞ BEYAN FORMU 3 Tesisinizden kaynaklanan atık yağların atık kodunu ve miktarını belirtiniz. (*) Söz konusu atık kodları 5/7/2008 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına ĠliĢkin Yönetmeliğin EK-IV ünde yer alan Atık Listesinden faydalanılarak doldurulacaktır. 4 belirtiniz. Tesisinizden kaynaklanan atık yağları kategori ve miktarına göre aģağıdaki tabloda

27 ATIK MOTOR YAĞLARININ TOPLANMASI ATIK MOTOR YAĞLARI, MOTOR YAĞI ÜRETĠCĠLERĠ VEYA BUNLARIN YETKĠLENDĠRĠLMĠġ KURULUġLARI DIġINDAKĠ GERÇEK VE TÜZEL KĠġĠLER (GERĠ KAZANIM VE BERTARAF TESĠSLERĠ ĠLE BUNLARIN LĠSANSLI TAġIMA FĠRMALARI VS.) TARAFINDAN TOPLANMAYACAKTIR.

28 KAMU KURUMLARININ GARAJLARINDA BĠRĠKEN ATIK MOTOR YAĞLARININ YETKĠLENDĠRĠLMĠġ KURULUġLARA TESLĠM EDĠLMESĠ GEREKMEKTEDĠR. HALEN ATIK MOTOR YAĞI TOPLAMAK ÜZERE BAKANLIK TARAFINDAN YETKĠLENDĠRĠLEN 1 ORGANĠZASYON (PETDER) BULUNMAKTADIR.

29 ATIK YAĞLARDAN ÜRÜN GERĠ KAZANIMI GERĠ KAZANIM RAFĠNASYON VE REJENERASYON YÖNTEMLERĠYLE ATIK YAĞLARDAN ULUSAL VEYA ULUSLAR ARASI STANDARTLAR VE ġartnamelere UYGUN BAZ YAĞ, ORJĠNAL YAĞ VEYA PETROL ÜRÜNLERĠNĠN ELDE EDĠLMESĠDĠR. TÜRKĠYE DE MEVCUT LĠSANSLI TESĠSLER TARAFINDAN REJENERASYON YÖNTEMLERĠYLE TEKSTĠL YAĞI, KALIP YAĞI, HARMAN YAĞI GĠBĠ ÜRÜNLER ELDE EDĠLMEKTEDĠR.

30 ATIK ÜRETĠCĠLERĠNĠN YÜKÜMLÜ OLDUĞU YÖNETMELĠKLER

31 Yıl ĠSTANBUL Yönetmelik Yasal Çerçeve 1991 Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 1995-(2005) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 2004 Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği 2004-(2007) Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 2004-(2008) Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği 2006 Ömrünü TamamlamıĢ Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği 2008 Atık Yönetimi Genel Esaslarına ĠliĢkin Yönetmelik

32 Tehlikeli Atık beyan sistemi, Atık yönetim planını, Uygun depolama UATF Lisanslı araç Çevre lisanslı geri dönüģüm /bertaraf

33 Tehlikeli Atık Beyan Sistem Atık beyan formunu her yıl takip eden yılın en geç Mart ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait bilgileri içerecek Ģekilde Bakanlıkça hazırlanan web tabanlı programı kullanarak doldurmak, onaylamak ve çıktısını almak ve beģ yıl boyunca bir nüshasını saklamakla, -Denetim sırasında ibraz edilmesi zorunludur

34 KULLANICI ADI VE PAROLA TALEP FORMU ATIK BEYAN SĠSTEMĠ KULLANIM BAġVURU FORMU

35 Kullanım Kılavuzu Atık Yönetimi sayfası haberler bölümü baģlığı altında yayınlanmaktadır avuzfirma.pdf

36 Tehlikeli Atık Beyan Sistem giriģi Tehlikeli atık beyanı için web adresi: UlaĢılabilecek diğer adresler Online iģlemler bölümü

37 ATIK YÖNETĠM PLANI Atıkların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini, yönetmelik hükümlerine uygun olarak en aza düģürecek Ģekilde atık yönetimini sağlamakla, üç yıllık atık yönetim planını, hazırlayarak valilikten onay almakla

38 DEPOLAMA Atıkların tesislerde geçici olarak depolaması durumunda valilikten izin almakla, - Ürettiği atıklarla ilgili kayıt tutmakla, atığını göndereceği çevre lisansı almıģ olan geri kazanım ya da bertaraf tesisinin istemiģ olduğu uluslararası kabul görmüģ standartlara uygun ambalajlama ve etiketleme yapmakla,

39 Atıkların fabrika sınırları içinde tesis ve binalardan uzakta beton saha üzerine yerleģtirilmiģ sağlam, sızdırmaz, emniyetli ve uluslararası kabul görmüģ standartlara uygun konteynırlar içerisinde geçici olarak muhafaza etmekle,

40 Ayda bin kilograma kadar atık üreten üretici biriktirilen atık miktarı altı bin kilogramı geçmemek kaydı ile valilikten izin almaksızın atıklarını arazisinde en fazla yüz seksen gün geçici depolayabilir. Bu durumda herhangi bir tehlike halinde arazide önlem alabilmek için en az bir kiģiyi görevlendirmekle ve bu kiģinin iletiģim bilgilerini valiliğe bildirmekle

41 Atıkların TaĢınması Atık depolanması veya bertarafının tesis dıģında yapılması durumunda; (Ek 9 A-B) deki bilgileri içeren taģıma formunu doldurmak ve öngörülen prosedüre uymakla,

42 ULUSAL ATIK TAġIMA FORMU ĠSTANBUL ATIK YÖNETİMİNİN GENEL ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK EK IV ATIK LİSTESİ

43 TaĢıma iģlemi yapılacak araçlarda atık taģıma formu bulundurulması zorunludur. TaĢıma Formları atık üreticisi tarafından ilgili Valilikten temin edilir

44 (D) (yeģil)formu taģıma baģlamadan önce, atık üreticisinde kalır, üretici tarafından valiliğe gönderilir, (A), (B), (C), (E) formları taģıma esnasında bulundurulmak kaydı ile taģıyıcıya verilir, (E) formu uluslararası taģımada, taģıyıcı tarafından gümrük çıkıģında Bakanlığa bir nüshası gönderilmek üzere gümrük memuruna teslim edilir,

45 (A), (B) ve (C) formu taģıyıcı tarafından atık bertaraf tesisi sorumlusuna imzalatılarak, (A)(mavi) ve (B) (pembe)formları atıkla birlikte teslim edilir. (C)(beyaz) formu ise taģıyıcıda kalır, bir nüshası üreticiye teslim edilir,

46 (A) ve (B) formu atık bertarafından sorumlu kiģi veya kuruluģ tarafından imzalanarak alınır. (A) formunun bir nüshası bertarafçı tarafından net miktarlar, bertaraf yeri ve tarihi form üzerine doldurulduktan sonra Bakanlığa gönderilir,

47 (B) formu net miktarlar, bertaraf yeri ve tarihi form üzerine doldurulduktan sonra bertaraf eden tarafından üreticiye gönderilir. Gönderilen ve alınan tüm taģıma formları üç yıl süre ile saklanmak ve denetimlerde yetkili idarelerce istendiğinde hazır bulundurulmak zorundadır.

48 Atık üreticisi atık taģımacılığında mevcut uluslararası standartlara uymakla yükümlüdür.

49 LĠSANSLI ATIK YAĞ/TEHLĠKELĠ ATIK/GERĠ KAZANIM VE BERTARAF TESĠSLERĠNE VE LĠSANSLI ARAÇLARA ĠLĠġKĠN BĠLGĠLERE www. atikyonetimi.cevreorman. gov.tr Ġnternet adresinden ulaģabilirsiniz.

50 Lisanslı araçla taģıma muafiyeti (KullanılmıĢ lastikler ile (Ek III/B) de Fotoğraf Endüstrisi Atıkları baģlığı altında yer alan gümüģ içeren sabitleģtirme banyolarının ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında olan ancak toplamı elli kilogramı geçmeyen atıkların taģınmasında lisans aranmaz.

51 YÖNETMELĠK HÜKÜMLERĠNĠ YERĠNE GETĠRMEYENLERE ÇEVRE KANUNU GEREĞĠNCE YAPTIRIM UYGULANIR.

52 ĠLGĠNĠZE TEġEKKÜRLER FĠLĠZ TAġ