Azərbaycanda gələcək qaz ehtiyatlarının kəşfiyyatı: Qlobal texnologiyalar və yerli əməkdaşlıq

Transkript

1 Azərbaycanda gələcək qaz ehtiyatlarının kəşfiyyatı: Qlobal texnologiyalar və yerli əməkdaşlıq Neft və Qaz Konfransı 5 iyun, Bakı, Azərbaycan Qreq Rayli BP Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə BP 2006

2 Azərbaycanda neft və qaz hasilatının tarixçəsi Azərbaycanda Neft və Qaz sektoru Azərbaycan gündə 1 milyon barel ekvivalenti həcmində hasilat gücünə malik neft və qaz sənayesi qurmuşdur Kəşfiyyat və hasilat (Apstrim), nəqletmə (Midstrim), emal və satış (Daunstrim) obyektləri və köməkçi infrastruktur Sənayeni bu miqyasa yaxın saxlamaq üçün aşağıdakı tələb olunur Mövcud yataqlarda layın verim əmsalını artırmaq üçün davamlı investisiya Təchizatı qoruyub saxlamaq üçün tələb olunan böyük miqyaslı neft və qaz kəşfiyyatı Quru Dəniz

3 Milyard barel neft ekvivalent Azərbaycanda Neft və Qaz kəşfiyyatın tarixi Cəmi Neft Qaz Neft və Qaz kəşfiyyatının 150 illik tarixi Bu vaxtadək 30 milyard barel aşkar edilib Qurudan dərin sulara köçmə Yeni kəşf edilmış yataqlar böyük dərinlik və yüksək təzyiqlər ilə fərqlənir Quru Dayaz sular Dərin sular Fasiləöncəsi horizont Fasiləöncəsi horizont AÇG OBC PSDM Şahdəniz OBS FWI

4 Gələcək qaz mənbələri Dərin layların kəşf edilməsi BAKU Şahdəniz Şəfəq Asiman

5 Cənubi Xəzər Hövzəsində seysmik məlumatların emalı prosesinin inkişafı Ö AÇG 4Ö OBC AÇG OBC 4Ö AÇG 3Ö Şahdəniz 3Ö Şahdəniz 3Ö Şəfəq Asiman 3Ö İzotrop Vaxt Miqrasiyası üsulu inkişaf İzotropik Dərinlik Miqrasiyası üsulu Anizotrop Dərinlik Miqrasiyası üsulu FWF İnversiya və Dərinlik Miqrasiyası üsulu inkişaf 1. Seysmik məlumatların yığılması Yedəklə dartılan seysmik qəbuledicilər şəbəkəsi (strimer) ilə Regional 2-Ölçülü və 3-Ölçülü seysmik məlumatlarının yığılması 2. Qiymətləndirmə və kəşfiyyat üçün yeni ideyaların sınaqdan keçirilməsi (testi) Dərinlik sahəsi göstəricilərinin emalı üzrə testlər/ onların mövcüd 3Ö seysmik məlumatlara tətbiqi. Dənizdibi seysmik kabel vasitəsilə yığılmış göstəricilər və 4Ö məlumatlar üzrə əsas testlər 3 Yeni texnologiyanın tətbiqi və Gilavar gəmisinin geri qayıtması AÇG CARSP layihəsi (Çıraq Azəri Layının Seysmik Layihəsi) Şahdənizdə bütün yataq boyunca dənizdibi seysmik kabel texnologiyasının tətbiqi Kəskin yamaclı cinahların təsvirini yaxşılaşdırmaq üçün AÇG və Şahdəniz yataqlarında anizotrop dərinlik miqrasiyasının tətbiqi. Antiklinalların seysmik sürətlərini yaxşılaşdırmaq üçün Tam Dalğa İnversiyasının (FWİ) tətbiqi Gilavar gəmisi Azərbaycana qayıdır və bir necə layihələrdə iştirak edir.

6 Cənubi Xəzər Hövzəsində seysmik texnologiyaların inkişafı Gilavar seysmik tədqiqat gəmisi Şəfəq-Asiman R 2R 3R 4R 1R 2R 3R 4R 1R 2R ƏMSSTQ Mob ACQ Vaxt İşlənməsi 560 m 250m 100m 6x6km Kabellər PSTM PSDM Pnevmotoplar

7 Şəfəq-Asiman: 2Ö seysmik məlumatlar İlkin emal arasında toplanılmış seysmik məlumatlar Zəif S-N nisbəti Yüksək təhriflər (şumlar)

8 Şəfəq-Asiman: 2Ö seysmik məlumatlar Seysmik məlumatların təkrar emalı ARDNŞ tərəfindən PSTM üsulu ilə seysmik məlumatların yenidən emalı Dərinlik səviyyələrində rezolyusiyanın (dəqiqliyin) artması Təhrif (şum) səviyyəsinin azalması Dərinlikdə bəzi göstəricilərdəki xətaların qalması

9 Şəfəq-Asiman: 3Ö seysmik məlumatlar Toplamadan əvvəl vaxt miqrasiyası (PSTM) Caspian Geophysical JV tərəfindən seysmik məlumatların yığılması və emalı Dərinlik səviyyələrində rezolyusiyanın (dəqiqliyin) artması Təhrif (şum) səviyyəsinin azalması Dərinlikdə bəzi göstəricilərdəki xətaların qalması

10 Şəfəq-Asiman 3Ö seysmik məlumatlar Toplamadan əvvəl dərinlik miqrasiyası (PSDM) Caspian Geophysical HV tərəfindən seysmik məlumatların yığılması və emalı Dərinlik səviyyələrində rezolyusiyanın (dəqiqliyin) artması Təhrif (şum) səviyyəsinin azalması Antiklinal zonada təsvirin yaxşılaşdırılması

11 Şafaq Asiman: 2Ö seysmik məlumatları İlkin emal arasında seysmik məlumatların yığılması Zəif S-N nisbəti Yüksək təhriflər (şumlar)

12 3Ö seysmik məlumatların əhəmiyyəti : Məlumatların tomoqrafik emalı və sürət göstəricisi əsasında məsamə təzyiqinin proqnozlaşdırılması Addım 1 Addım 2 Addım 4 Addım 3

13 Təkmilləşdirilmiş seysmik məlumatlar kollektorların təhlilinə təsir edir Paleocoğrafi interpretasiyanın əsas mənbələri Regional quyu məlumat bazası 2Ö seysmik məlumatların geniş əhatəsi 3Ö məlumatları/müfəssəl interpretasiya Açıq süxurlar ACG well BP, 2012

14 Seysmik texnologiyalarda irəliləyiş Yerli imkanların inkişaf etdirilməsi Şəfəq-Asimanda Qabaqcıl seysmik işlənmə PSDM sürət modeli üçün tomoqrafik sürət təhlili seysmik təhriflərin (şumların) azaldılmasında qabaqcıl üsullar (məsələn 3Ö SRME) Yerli inkişaf Azərbaycanda məlumatlarının emalı üçün strateji plan BP üçün bütün emal və seysmik işlənmə «Caspian Geophysical» (CG) və ARDNŞ-də həyata keçirilir Yerli təcrübənin inkişaf etdirilməsi Müxtəlf yeni texnologiyaların Azərbaycanda ilk dəfə istifadəsi (tomoqrafik sürət modəlləri, 3-ölçülü SRME, Şərqi Azəri yatağında qabaqcıl 4-Ölçülü TS məlumatlarının emalı). Potensial və imkanların yaradılması «Caspian Geopysical» kompüterin məhsuldarlıq gücünü artırıb mərkəzi prosessorların gücü təxminən 3,7 dəfə (168 ilə müqayisədə 616) artırılıb və yaddaş diskinin həcmi isə 2,4 dəfə (70 tb ilə müqayisədə 165 Tb) artırılıb

15 Cənübi Xəzər Hövzəsinin geoloji modelləşdirməsi Bugün Son on il ərzində aşağıdakıların tədqiq edilməsi üçün 3-ölçülü hövzə modelləşdirməsindən istifadə edilib: Miqrasiya tarixi Lay flüidi və məsamə təzyiqlərinin proqnozlaşdırılmas ı Qabıq (təcrid) qabiliyyəti Hovzədə maye axını (hidrodinamik axın) və əyilmiş kontakt modelləri Sabah Müxtəlif ssenariləri yoxlayıb təsdiqləmək üçün seysmik məlumatlar layihəsi üzrə hövzə modelinin kalibrlənməsi

16 temperatur BP-nin 20K Layihəsi Təzyiqlər

17 Azərbaycanda neft və qaz hasilatının tarixçəsi Azərbaycanda Neft və Qaz sektoru Azərbaycan gündə 1 milyon barel ekvivalenti həcmində hasilat gücünə malik neft və qaz sənayesi qurmuşdur Kəşfiyyat və hasilat (Apstrim), nəqletmə (Midstrim), emal və satış (Daunstrim) obyektləri və köməkçi infrastruktur Sənayeni bu miqyasa yaxın saxlamaq üçün aşağıdakı tələb olunur Mövcud yataqlarda layın verim əmsalını artırmaq üçün davamlı investisiya Təchizatı qoruyub saxlamaq üçün tələb olunan böyük miqyaslı neft və qaz kəşfiyyatı Quru Dəniz