Yaşar Tonta SLAYT 1

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yaşar Tonta 2005.03.01 - SLAYT 1"

Eser Şahan
10 yıl önce
İzleme sayısı:

1 Bilgi Ağlarına Giriş Yaşar Tonta SLAYT 1

2 Plan Bilgisayar ağının tanımı Bilgisayar ağlarının sınıflandırılması / Örnekler SLAYT 2

3 Ağ tanımı (bilgisayar) ağ iki ya da daha fazla birbirine bağlı bilgisayar sisteminin oluşturduğu grup group of two or more computer systems linked together Konular Büyüklük kaç bilgisayar? Topoloji kablolar nasıl bağlı? Teknoloji bağlı bilgisayarların birbiriyle iletişim kurması nasıl sağlanıyor? Mimari bağlı ve iletişim yeteneği olan bilgisayarlar nasıl gruplanıyor? SLAYT 3

4 Ağların Sınıflanması Makineler arası uzaklık Makinelerin bulunduğu yer (aynı...) 10 m Oda 100 m Bina 1 km Kampus 10 km Şehir 100 km Ülke 1,000 km Kıta 10,000 km Gezegen Yerel ağ (LAN) Metropolitan Ağ Geniş Alan Ağı Internet (Kaynak: Tanenbaum, 1996) SLAYT 4

5 Sınıflama Fiziksel topoloji Tam... Yıldız bilgisayar 210 bağlantı Hat/ Bus Halka SLAYT 5

6 Fiziksel Halka Ağın Özellikleri Tek sitede hem akıllı hem aptal aygıtları birbirine bağlayan araçları işletmek ucuz ve kolay Her düğüm (node) çoklayıcı (repeater) görevi görüyor Bit akışını yeniden yaratıyor Daha fazla düğüm => Daha çok gecikme Simgenin (token) dolaşımı daha uzun zaman alıyor Veri göndermek isteyen istasyonun uzun süre bekleme olasılığı artıyor SLAYT 6

akışını yeniden yaratıyor Daha fazla düğüm => Daha çok gecikme Simgenin (token) dolaşımı daha

7 Fiziksel Halka Ağın Avantajları İletim kapasitesi kullanıcılar arasında adil olarak paylaşılıyor Merkezi bir aygıta bağımlılık söz konusu değil Hata yaratan düğümler kolayca belirlenebiliyor; düşük hata oranı Alındı bilgisi veren mekanizmayı kurmak kolay Tüm düğümlere birden yayın yapmak kolay Halka çok yüklü olduğu zaman bile erişim garantisi Yüksek iletim oranlarına ulaşmak mümkün Karışık iletim ortamları kullanılabilir SLAYT 7

bilgisi veren mekanizmayı kurmak kolay Tüm düğümlere birden yayın yapmak kolay Halka çok yüklü olduğu zaman

8 Fiziksel Halka Ağın Dezavantajları Güvenilirlik tüm halkaya ve düğümlere bağlı Yeni düğümler eklendiği sırada halka işlemiyor Çoklayıcılar nedeniyle sinyal gecikmesi var Çoklayıcılar normalde birbirine yakın olmalı Kablo döşeme ve yönlendirme karmaşık Bir hatalı istasyon arayüzü tüm halkayı kullanılmaz hale getiriyor SLAYT 8

var Çoklayıcılar normalde birbirine yakın olmalı Kablo döşeme ve yönlendirme

9 Fiziksel Hat (bus) Ağın Özellikleri Tek iletişim kanalından meydana geliyor Her istasyon arayüze bağlı ve tekil bir donanım adresi var Maksimum kablo uzunluğu Sinyalleme yöntemine (ör. analog, dijital) Sinyalleme hızına (veri oranları) Kablo türüne (fiziksel özellikler) Göre değişir SLAYT 9

10 Fiziksel Hat (Bus) Ağın Avantajları Basit düzen ve bağlantı kolaylığı Kablo hatalarının yerini belirlemek göreli olarak daha kolay Patlamalı veri trafiğine daha uygun bir sistem Her bağlı aygıt kablodaki tüm veri trafiğini görebildiği için bire çoklu veri ieltimi için ideal Sinyalleme normalde iki yönlü - nerede bağlı olduğuna bakılmaksızın tüm istasyonlara gönderiliyor SLAYT 10

kablodaki tüm veri trafiğini görebildiği için bire çoklu veri ieltimi için ideal Sinyalleme

11 Fiziksel Hat (Bus) Ağın Dezavantajları Otomatik alındı belgesi yok Arayüzlerin akıllı olması gerekli Sinyallemenin iki yönlü olması güvenlik riski oluşturuyor Diğer istasyonlardan gelen/diğer istasyonlara gönderilen veri trafiği dinlenebilir SLAYT 11

olması güvenlik riski oluşturuyor Diğer istasyonlardan

12 Fiziksel Yıldız Ağın Özellikleri En fazla kullanılan yerel ağ türü Merkezi bir yönlendirme sistemine (hub) dayanıyor Çoklayıcı görevi görüyor - paketler tüm port lara yönlendiriliyor SLAYT 12

sistemine (hub) dayanıyor Çoklayıcı görevi görüyor

13 Fiziksel Yıldız Ağın Avantajları Aptal terminaller / ağ arayüzleri için uygun Karışık iletim ortamları ve hızlar kullanılabilir Yüksek güvenlik mümkün anahtarlamanın kullanılması yoluyla Kablo hasarının etkisi sınırlı terminaller birbirinden bağımsız Hata yakalama ve izole etme kolay Son gelişmeler yüksek hızlara olanak sağlıyor SLAYT 13

kullanılması yoluyla Kablo hasarının etkisi sınırlı terminaller birbirinden bağımsız

14 Fiziksel Yıldız Ağın Dezavantajları Kırılgan: Merkezi hub hataları çarpışma birden çok istasyon aynı anda mesaj göndermek isteyebilir Merkezi hub da karmaşık teknoloji gerekli Son zamanlarda bu sorun azaldı çünkü piyasada karmaşık teknolojiler kabul görmeye başladı Hub ın büyüklüğü (port sayısı) ağ büyüklüğünü sınırlıyor SLAYT 14

gerekli Son zamanlarda bu sorun azaldı çünkü piyasada karmaşık teknolojiler kabul

15 Fiziksele karşı mantıksal topoloji Fiziksel bağlantıya bakılmaksızın, istasyonlar belirli kurallara uyarak kendi aralarında iletişim kuruyorlar Topolojiler iki türlü: Fiziksel fiziksel bağlantıyı belirler Mantıksal Mantıksal bağlantıyı tanımlar Örnekler: hub bağlantısı: Fiziksel yıldız tüm istasyonlar tek noktaya bağlı Mantıksal hat (bus) ortam tüm noktalar tarafından paylaşılıyor Anahtar bağlantısı Fiziksel yıldız - tüm istasyonlar tek noktaya bağlı Mantıksal yıldız istasyonlar eş zamanlı olarak birbiriyle iletişim kurabilir SLAYT 15

Fiziksel yıldız tüm istasyonlar tek noktaya bağlı Mantıksal hat (bus) ortam tüm noktalar tarafından paylaşılıyor Anahtar bağlantısı

16 Sınıflama - Mimari Eşli (Peer-to-peer) tüm istasyonların eşit hakkı var demo demokrati ratik ama kontrolsüz Đstemci - sunucu erişim sunucunun kontrolünde hizmetler yönetiliyor SLAYT 16

17 Yerel ağlar (LANs) Özel ağlar Kullanıcı örgütün yönetiminde Büyüklüğü/coğrafi kapsamı sınırlı Birkaç km. Ağ başına kullanıcı Paylaşılan ortama/kolaylıklara erişim Veri iletim hızı 1-100Mbit/s Farklı ortamlar (medya) ör. Telefon kablosu, koaksiyel kablo, fiber optik, kablosuz SLAYT 17

Ağ başına 10-100 kullanıcı Paylaşılan ortama/kolaylıklara erişim Veri

18 Yerel ağ özellikleri (devamla) Farklı fiziksel topolojiler En bilineni Ethernet Mesaj türleri: Tek alıcı (Unicast) (sadece hedef mesajı alıyor) Yayın (Broadcast) (her düğüm mesajı alıyor) Çoklu alıcı (seçilmiş düğümler mesajı alıyor) Yaygın kullanımlar: PC/iş istasyonu bağlantıları; Kaynak paylaşımı (ör. Depolama /yazıcılar); Bilgi değişimi SLAYT 18

mesajı alıyor) Çoklu alıcı (seçilmiş düğümler mesajı alıyor) Yaygın kullanımlar: PC/iş

19 Yerel ağ avantajları Kaynak paylaşımı Güvenilirlik/Sağlanabilirlik Birden çok sistem dağıtık işlevler / veri depolama Birden çok satıcı desteği Tek satıcıya kilitlenme söz konusu değil Uzaktan erişim Kullanıcı tek terminalle birçok sisteme erişebiliyor Aygıtın yeri konusunda esneklik SLAYT 19

satıcıya kilitlenme söz konusu değil Uzaktan erişim Kullanıcı tek terminalle

20 Yerel ağ dezavantajları Birlikte çalışabilirlik (Interoperability) garanti değil yazılım, veri Gerektiğinden daha fazla aygıt ediniliyor Denetimin kaybolması Yönetimi ve standartları uygulamak daha zor Dağıtık uygulamalar (ör. Veri tabanları) Tutarlılık/gizlilik/güvenlik sorunları yaratabilir SLAYT 20

kaybolması Yönetimi ve standartları uygulamak daha zor Dağıtık uygulamalar (ör.

21 Ethernet En baskın yerel ağ kurulumu Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection (CSMA/CD) sistemini kullanıyor Anlamı aynı anda birden fazla terminal veri iletebilir Çarpışma olduğunda veri yeniden gönderilir Yüksek kapasite açısından kötü! SLAYT 21

22 Temel Ethernet türleri Tür Tanım Uzunluk 10Base2 Đnce koaksiyel 200 metre 10Base5 Kalın koaksiyel 500 metre 10BaseT Telefon kablosu N/A (hub) 10BaseF Fiber N/A (hub) SLAYT 22

23 Ethernet topolojileri Eski (10Base2 & 10Base5) Ethernet bus topolojisinde bağlantı için koaksiyel kablo kullanılır Hub larda fiziksel yıldız topolojisi kurmak için telefon kablosu ve fiber (10BaseT & 10BaseF) kullanılır SLAYT 23

24 Ethernet veri oranları Temel Ethernet türleri 10Mbps hat hızı sağlar Yeni Ethernet standartlarında daha yüksek veri iletim oranları mümkün : Hızlı (Fast) Ethernet: 100Mbps Gigabit Ethernet: 1Gbps Bu tür teknolojiler yüksek hızlı omurgalardan çoklu hub lara ve büyük yerel ağlara bağlantı amacıyla geliştirildi SLAYT 24

25 Örnek - NRG Boyut 9 bilgisayar Topoloji Hub Internet Mimari Jack Larry Ted Len Crilly Brennan Hackett Cartman Gobbles Gobbles Jack Larry Ted Len Crilly Brennan Hackett Cartman SLAYT 25

26 Örnek - lmi.net SLAYT 26

27 SLAYT 27

28 Özet Ağlaşma basit anlatımıyla aygıtların birbiriyle iletişim kurmasına olanak sağlama yolu Buna olanak veren araçlar ağlaşmaythe ı karmaşık hale getiren unsur Topolojiler ağ aygıtlarının birbirlerine nasıl bağlandıklarını tanımlar Ethernet yerel ağ kurulmasında kullanılan en başat teknolojidir SLAYT 28

29 Soru Yerel ağ teknolojisi/topolojisi planlarken karar vermemizi etkileyen etmenler nelerdir? SLAYT 29

Benzer belgeler

NETWORK BÖLÜM-4 AĞ TOPOLOJİLERİ. Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU

NETWORK BÖLÜM-4 AĞ TOPOLOJİLERİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ AKHİSAR MESLEK YÜKSEKOKULU Öğr. Gör. MEHMET CAN HANAYLI Topoloji nedir? Kelime anlamı itibarı ile yerleşim planı demektir. Bir ağdaki bilgisayarların