ÖĞR. GÖR. NİYAZİ KANSU

ÖĞR. GÖR. NİYAZİ KANSU

Matbaa'nın temellerinin oluşmasında Çinlilerin ilk çalışmaları daha sonra batı milletlerine yol göstermiştir. Çinliler ağaç blokları oyarak basılacak işi kabartma hâline getiriyor, daha sonra fırça ile mürekkep sürüp, presliyerek kağıda baskı yapıyordu. 11. yüzyıla gelindiğinde Çinliler tipo baskı sisteminin ilk modelini oluşturdular. Artık metni oluşturan harfleri yapıyor daha sonra bunlardan sayfalar oluşturarak harfleri birbirlerine balmumu ile tutturuyorlardı. Tarihin seyrinde bu yüzyıllardaki yoğun kavim göçleri ile Çinlilerin buraya kadar geliştirdikleri baskı tekniği, Türklerle ve Moğollarla beraber Avrupa'ya taşındı. 2

15. yüzyılda bir kuyumcu ustası olan Gutenberg, bu zamana kadar gelişen baskı ekipmanlarının eksiklerini bulmuş ve o eksikleri gidererek şimdiki tipo baskı tekniğini geliştirmiştir. Gutenberg metal harfleri tek tek dökerek hazırlıyordu. 19. yüzyılın sonlarına kadar tipo baskı sistemi makineleşerek devam etti. Artık tabaka ve bobin kağıda hızlı baskı yapabilen mekanik baskı makineleri yapıldı. 1796 da tiyatro oyuncusu olan Alois Senefelder de taş baskı sistemini bulmuştur. Bu baskı, yağ ve suyun birbirine karışmama prensibine dayanıyordu. Bu haliyle taş baskı ofset baskının temelini oluşturmuştur. 3

Bu sistemi 1905 te taş baskıdan hareketle Alman Casper Hermann ve Amerikalı J.W Rubel in geliştirmiştir. İlerleyen yıllardan günümüze kadar ofset teknolojisi çok gelişti ve günümüzde dijital baskı dediğimiz teknolojiye kadar ulaştı. Bu gelişmede bilgisayar teknolojisinin çok etkisi oldu. İlk zamanlar ofset hazırlıkta ve matbaa makinelerinin kumanda kısımlarında kullanılan bilgisayarlar, günümüzde sektörün baskı öncesinde vazgeçilmez parçası olmuştur. İnsan ihtiyaçlarındaki sınırsızlığa karşı baskı teknolojisi sadece tipo ve ofsette kalmamış, ihtiyaçtan diğer baskı sistemleri de geliştirilmiştir. 4

Günümüzde kullanılan baskı sistemleri şunlardır; Tipo baskı (Yüksek baskı) Flekso baskı (Lastik baskı) Kuru ofset baskı (Letterset baskı) Tifdruk baskı (Çukur baskı) Tampon baskı (Istampa baskı) Serigrafi baskı (Elek baskı) Ofset baskı (Düz baskı) Dijital baskı 5

TİPO BASKI (Yüksek Baskı) Tipo baskı yüksek baskıdır, kalıpta basan kısımlar yüksek, baskı yapmayan kısımlar çukurdur. Hurufatların yüksek olan kısımları mürekkebi alır diğer kısımlar almaz. Kalıp kağıda bastığı için direkt baskı olarak da adlandırılır. Kalıp olarak hurufat, sıcak dizgi, fotopolimer veya metal klişeler kullanılır. Yarı tonlu görsel unsurların tramlanması ile hazırlanan klişeler oto tipi klişe denir. Tramlı klişedir. Renklerin ara ton içermeyen görsel unsurlar için hazırlanan klişeler ise tire klişe olarak adlandırılır. Oto tipi klişe Tire klişe 6

Kumpasa dizilmiş hurufat el dizgisi El dizgi kalıbı Çembere bağlanmış baskıya hazır klişe kalıp 7

Tipo baskının gelişimi içinde elle baskıdan, motor gücüyle tam otomatik çalışan baskı makina çeşitleri vardır. El pedalı Sallama pedallı Maşalı tipo baskı makinası El pedalı, Sallama ve Maşalı tipo baskı makinalarının ortak özelliği kalıp ve baskı kazanlarının düz oluşudur. Baskı anında kalıp kazanı hareketsiz, baskı kazanı hareketlidir. 8

Kazanlı tipo baskı makinasının çalışma prensibi. Kalıbı düz, baskı kazanı silindirdir. Kazanlı tipo baskı makinası Rotatif tipo baskı makinasının çalışma prensibi. Kalıp kazanı ve baskı kazanının ikiside silindirdir. 9

Günümüzde tipo baskı sisteminde genellikle fazla incelik istemeyen, tirajı düşük, yazısı az kartvizit, tebrik, davetiye içleri, makbuz, el ilanı gibi işler basılmaktadır. Ayrıca konik, perforaj, numaratör, gofre ve kesim gibi işlerde ise hala kullanılmaktadır. Gofre baskı Numaratör baskı Sıcak yaldız baskı 10

Kutu kesimi 11

Basan malzemeler: Harfler, rakamlar, işaretler, çizgiler, süsler. Basmayan malzemeler; Esbaslar, garnitürler, anterlinler, kadratlar. Esbaslar: Sözcük aralarına boşluk vermek için kullanılan basmayan malzemelerdir. Garnitürler: Sayfada boş kalan büyük boş alanları doldurmak için kullanılan ve basmayan malzemelerdir. Anterlinler: iki punto kalınlığındadırlar ve dizilen satırların birbirine karışmamasını ve buna bağlı olarak okumanın kolaylaşmasını sağlamak için satır aralarının açılması için konan basmayan malzemelerdir. Kumpas: Tipo basım işlerinde üzerlerine harflerin elle tek tek yan yana getirilerek yazların dizilmesine yarayan madeni el aletlerine denir. Gale: Üç tarafı kapalı, bir tarafı açık, demir veya alüminyumdan yapılmış, kumpasta dizilen yazıların kalıp öncesi korunduğu tepsidir. Çember: Baskı kalıplarının, makinaya bağlanmasında kullanılan metal çerçeve. Vizo: Basılacak kalıbı baskı çemberinin içine sıkıştırmaya yarayan alettir. Vizoyu sıkıştırmaya yarayan T şeklindeki el aletinede vizo anahtarı denir. 12

Tipo baskının izi 13

FLEKSO BASKI Tipo gibi kalıpta basan kısımlar yüksek olan flekso baskı, ambalaj basımında en yaygın kullanılan baskıdır. Ancak metal klişe yerine ışığa duyarlı özel plastik (fotopolimer plaka) kalıp kullanılır. Flekso kalıpta baskı yapan yerler yüksektir. Bir nevi rölyef baskı yöntemidir. Flekso baskı kalıbının kalıp silindirine sarılması 14

Flekso baskıda kalıbın yüksek olan yerleri aniloks mürekkep merdanesinden mürekkebi alır ve baskı materyaline verir. Flekso baskıda kullanılan aniloks merdanenin hücreleri (gözenekleri) mürekkep ile doldurulup fazlası ya rakle ile sıyrılır. Baskıda mürekkep kalınlığının ayarlanması aniloks merdanenin gözenek derinliğiyle ilgilidir. Baskı kazanı silindirdir ve bobin kağıda baskı yapar. 15

Fotopolimer baskı plakalarıyla 60 nokta/cm lik trama kadar trikromi (renkli) işler basabilmektedir. Flekso baskı ile; karton, kraft, oluklu mukavva, bütün fleksibıl ambalajlar, alüminyum folyo dahil tüm yüzeylere baskı yapılabilir. Her yüzeyin kendine özgü mürekkebi olduğu unutulmamalıdır. Mürekkebi çok akıcıdır, tifdruk mürekkebine benzer. Flekso baskı mürekkepleri solvent bazlı olduğundan çabuk kururlar. Bu özellik aynı yüzey üzerine bir işlemde birden fazla renk basılmasını sağlar. 16

Baskı tasarımının planlanmasında yüzey ne kadar kaba ise; net görüntü almak o kadar daha güçleştiği göz önünde bulundurulmalı ve ince çizgiler ile küçük metinlerden kaçınılmalıdır. Çünkü yumuşak plastik yüzey kağıt yüzeye bastırılınca bu ayrıntılar kaybolabilir. Fotopolimer kalıp Nyloflex marka Kauçuk kalıpla basılmış poşet örnekleri 17

Aniloks merdanenin görevi hazne merdanesinden aldığı mürekkebi kalıp silindirine aktarmaktır. Aniloks merdane krom veya seramikle kaplı metalden yapılmıştır. Merdane üzeri lazerle oyulmuş olup eşit derinlikte yüzeyi küçük, düzenli derin çukurlardan oluşmaktadır. Aniloks merdaneler; flekso ve aniloks ofset baskı sistemlerinde bulunmaktadır. Aniloks merdane ve yüzey görünümleri 18

Fotopolimer baskı plakaları 4 katlı tabakadan oluşur. Bunlar; Emisyon koruyucu polyester tabaka, ışığa duyarlı polimer tabaka, yapıştırıcı tabaka ve taşıyıcı tabaka. Taşıyıcı tabaka polyester film veya metal (alüminyum, çelik) olabilir. Işığa duyarlı polimer tabaka 300 ile 400 nanometre arası mavi ışık (UV) tan etkilenir. Fotopolimer yüzeyli baskı plakaları negatif emisyonludur ve kopya edilecek filmlerde negatif olmalıdır. Fotopolimer yüzeyi 24 shor ile 70 shor sertlikte imal edilirler. 60 nokta/cm lik tramlar kalıba rahatlıkla kopya edilebilir. Yarı ton nokta sınırları ise % 5 ila % 95 arasındadır. Piyasadaki baskı makina çeşitlerine göre 0,43 mm ile 2 mm lik kalınlıklarda üretilmektedir. Taşıyıcılarına göre plastik (F), çelik (S), alüminyum (A) olarak üç adettir. Taşıyıcısı plastik olanlar fleksoda, taşıyıcısı alüminyum ve çelik olanlar kuru ofsette ve tipo baskıda klişe olarak kullanılır. 19

Montaj: Koruyucu tabaka sıyrılarak çıkarılır, plaka üzerine negatif film yerleştirilir. Filmin emisyon tarafı plakaya tam olarak temas etmelidir. Pozlama: UV Işık altında pozlama yapılır. Fotopolimer palakada poz gören yerler sertleşir, banyoda çözünmez. Banyo: Pozlamadan sonra negatif film kaldırılır. Fotopolimer plaka fırça ile su altında yıkanır. Yıkama sonrasında plaka temiz su ile durulanır. Su sıcaklığının 18-20 derece olması yeterlidir. Fotopolimer plakaların mürekkep cinsine göre alkol (C) ile banyo edilen ve su (W) ile banyo edilebilen iki tipi vardır. Poz görmeyen kısımlar 2-2,5 dakikalık fırçalama su banyosunda indirilir. Fırçalar yumuşak ve fırça kıl uzunluğu 1,6 cm olmalıdır. Montaj Pozlama Banyo Kurutma Son poz 20

Kurulama: Banyo işleminden hemen sonra plaka üzerindeki su damlacıklarının uzaklaştırılması gereklidir. Bu su damlacıklarının uzaklaştırılması sünger merdane ile veya hava tabancası ile yapılabilir. Kurutma: Plaka yüzeyinde kalan su damlacıkları alındıktan sonra 60 derece sıcaklığında hava akımı altında kurutma işlemi yapılır. Kurutma süresi 6 ila 10 dakikadır. Son poz: Kurutulmuş fotopolimer emisyon derin bir sertleşme (polimerizasyon) olmadığı için dayanıklılığı azdır. Bu nedenle, filimsiz olarak ikinci pozlama yapılır. Ikinci pozlama süresi birinci pozlama süresinin iki katı verilir. Bu pozdan sonra fotopolimer baskı plakası artık baskıya hazırdır. 21

Toplu düzen Flekso baskı makinası Sıralı düzen Flekso baskı makinası Merkezi düzen Flekso baskı Makinası Flekso baskı makinelerinin 2, 4 ya da 6 hatta 8 renk basabilenleri mevcuttur. 22

Flekso baskı örnekleri 23

Flekso baskının baskı izi Flekso baskı görüntü (yazı, çizgi, nokta) etrafında oluşan ince mürekkep halesi nedeniyle diğer baskı yöntemlerinden kolayca ayrılır. 24

Flekso ile ofset baskı sistemlerinin karışımı bir baskı sistemidir. Bu nedenle melez bir baskı olarak adlandırılır. Kalıp olarak fleksoya, makine olarak ofsete benzer. Alüminyum ofset kalıbının yerine fleksoda kullanılan fotopolimer plaka kalıplar kullanılır. Ofsetteki gibi nemlendirme işlemine gereksinim duyulmaz. Kuru ofsette kalıbın baskı yapan yüzeyleri yüksek olduğundan rölyef baskı olarak da adlandırılır. 25

Kalıbın yüksek kısımları mürekkep merdanelerden aldığı mürekkebi kauçuk kazanına verir. Kauçuk kazanından da görüntü kağıda aktarılır. 26

Kuru ofset baskı sisteminin kullanım alanları: Suya karşı hassasiyet gösteren kağıtların baskılarında, Çok mürekkep verilmesi gereken kartonların zemin baskılarında, metalik pigmentli mürekkeplerin baskılarında, ambalaj sanayiinde lak ve kısmı lak baskılarında, yüksek tirajlı ve kalitesi düşük kağıtların baskılarında idealdir. 27

Hazır ambalajlara, plastik şişelere kavanozlara, katlanabilir tüplere alüminyum ambalajlara, aerosol kutularına, konserve kutularına, plastik kutulara ve plastik kovalara kuru ofsetle baskılar yapılır. 28

SERİGRAFİ BASKI (Elek Baskı) Serigrafi kalıbı, metal veya ağaç çerçeveye ipek adı verilen polyester dokumanın gerilmesiyle oluşturulur. İpeğin üzerine emülsiyon sürülerek ışığa duyarlı hale getirilir. Fotoğrafik yöntemlerle işin kalıba çekilmesiyle ipeğin iş olan yerlerindeki emülsiyon atılır, işsiz yerlerde emülsiyon kalır. Yani iş olan yerlerdeki ipeğin üzerinden emülsiyonun sökülmesiyle (su banyosuyla) ve buralardan mürekkep geçerek baskı gerçekleşir. İpeğin gerilmesi Emülsiyon sürülmesi İpeğin açılması 29

Kalıp baskı tezgahına bağlandıktan sonra kalıbın üzerine yeterince boya dökülür. Kalıp indirilir, basılacak malzemenin üzerine geldiğinde, rakel ile üzerinden boya bir taraftan bir tarafa yeterince bastırılarak çekilir. Böylece elek üzerindeki açık yerlerden boya alttaki malzemeye geçer. Açılmış kalıp Tezgaha bağlanmış kalıp Baskı yapılışı 30

Raklelerin uçları, basılacak malzemenin yüzeyinin yumuşak, sertlik ve emiciliğine göre çeşitli özellikler gösterir. Basılacak işin cinsine göre çeşitli sıklıkta ve özellikte dokuma çeşidi vardır. Serigrafi genelde yarı otomatik makinelerde yapıldığı gibi, tam otomatik makineler de kullanılmaktadır. Elek baskı tekniğinin en önemli özelliği, diğer baskı tekniklerinde basılamayan işlerin baskısının yapılmasıdır. Kalem, şişe, bez, şapka, kağıt, deri, ahşap,metal vb. gibi maddelere ve çeşitli özellikteki yüzeyler üzerine baskı yapabilmesidir. Ayrıca serigrafi baskı, bölgesel ve tüm yüzey lak baskısında da kullanılır. 31

Naylon dokuma Polyester dokuma İpek numarası Dokumada 1 cm² ye düşen iplik sayısıdır. İnce ve hassas işlerde yüksek numaralı ipekler, kaba işlerde düşük numaralı ipekler kullanılır. Naylon Dokumalar: 43, 49, 55, 62, 71, 79, 90, 100, 110, 120, 130, 140, 150, 165, 180, 200 Polyester Dokumalar : 55, 62, 68, 73,77, 90, 95, 100, 110, 120,130, 140, 165 İpliğin çapı Dokumada kullanılan ipliğin mikron değeridir. İpliğin kalitesini ve niteliğini gösteren uluslararası harflerdir. Bunlar; S: (Small/İnce) M: (Medium/Orta Kalın ) T: (Thick/Kalın) HD: (Heavy Duty/Çok Kalın) İplik kalınlığı arttıkça, baskı yüzeyinde oluşacak boya tabakası kalınlığı artar. İplik kalınlığı azaldıkça baskı yüzeyinde ince bir boya tabakası oluşur. 32

Serigrafi baskı örnekleri 33

Serigrafi baskı izi 34

Yıl: 1964 Yıl: 1973 TİFDRUK BASKI (Çukur Baskı) Tifdruk baskı, ofset baskının yaygın olmadığı yıllarda renkli mecmua baskılarında kullanılmaktaydı. Tifdruk günümüzde en yaygın şekilde ambalaj baskısında kullanılır. Tifdruk baskı oyulmuş bakır kalıplardan baskı yapan sistemdir. Bu sistem çok eskiden beri biliniyor ve uygulanıyordu. 15. yüzyılda bakır oymacılığında çukur noktalar elde ediliyor bu çukurlara boya sıvanıyor yukarda kalan ve mürekkep almaması gereken yerler silinerek temizlendikten sonra basınç yoluyla çukurlarda kalmış olan boyalardan kağıda aktarma yaparak baskı alınıyordu. Bu bakır levhalar ya elle kazılır ya da asitle oyulurdu. Çukur baskıyı Karl Klietsch buldu. Tifdruk, el sanatı ağırlıklı bir baskı metodu olmaktan çıkıp bugün son derece modern bir endüstriyel baskı metodu olmuştur. Tifdruk baskı metodu, günümüzde en yaygın olarak ambalaj ve duvar kağıdı baskılarında uygulanmaktadır. 35

Tifdruk baskıda son derece kaliteli baskılar alındığı halde tifdruk sisteminin kalıp hazırlaması masraflı ve baskı makinaları pahalıdır. Bu nedenle tirajı düşük işler için tifdruk baskı metodu uygulanmaz. Tifdruk baskı sisteminde, mürekkep alan yani baskı yapan yerler kalıpta çukur olduğu için çukur baskı denilmektedir. Metal silindir kalıp, lazer veya elektromekanik makinalarla tram çukurları oyulur. Sıvı olan mürekkep çukurlara dolar, yüksek kısımları ise rakel ile sıyrılır. Çukur kısımlardaki mürekkebin kağıda geçmesiyle baskı gerçekleşir. Bu sistemde de kağıt ile kalıp yüz yüze olduğu için direkt baskıdır. Tifdruk baskıda bobin kağıt kullanıldığı için baskı hızı yüksektir. Tirajı yüksek olan ambalaj baskıları için kullanılır. 36

Kalıbı çok dayanıklı olduğu için milyonlara varan tiraj tek bir kalıpla gerçekleştirilebilir. Bu nedenle ambalaj sanayiinde tercih edilmekte. Örneğin bir deterjan ya da gıda ambalajı aynı kalıpla yıllarca basılabilmektedir. Ayrıca tifdruk mürekkebinin kokusuz olmasından plastiklere iyi tutunmasından dolayı gıda ambalajlarının basımında bu sistem tercih edilmektedir. Ambalaj baskısında flekso baskının kullanılmasıyla tifdruk baskının ambalaj baskısındaki önemini birazcık azaltmıştır. Tifdruk ambalaj baskı örnekleri 37

Demir veya çelik silindirler tifdruk baskı makinasının ebatlarına göre üretilir. Çelik silindirin üzeri temizlendikten sonra elektroliz yöntemiyle bakır kaplaması yapılır. Bakır kaplanmış silindire taşlama işlemi yapılarak silindir yüzeyinin düzgün ve pürüzsüz olması sağlanır. 38

Parlatılmış bakır yüzeye lazerle veya elektromekanik gravür makinasıyla kazıma işlemi yapılır. Elektromekanik makinasının elmas ucu saniyede yaklaşık 3000 vuruş yapar. Kazıma işlemi biten kalıbın yine elektroliz yöntemiyle krom kaplaması yapılır, tekrar taşlanıp parlatılır. Krom kaplanmasının sebebi kalıbın dayanıklılığını artırmak, asitli veya bazik mürekkeplerden bozulmasını önlemektir. Baskısı biten kalıbın üzerindeki kazıma bakırı sökülerek tekrar yukarda bahsedilen aynı işlem uygulanır. Elektromekanik gravür makinası ile bakır oyma Oyulmuş bakır yüzeyin görünümü Baskıya hazır krom kaplanmış tifdruk kalıbı 39

Rotatif tifdruk baskı makinası üniteleri Giriş Ünitesi; Tifdruk baskı makinasının basılacak kağıt bobinlerinin takıldığı bölümdür. Mürekkep ünitesi; Tifdruk kalıbına mürekkebin verildiği bölümdür. Rakelin sıyırmış olduğu mürekkep tekrar mürekkep haznesine gider. Kurutma ünitesi; Baskısı biten karton, plastik veya metalize folyolar kurutma ünitelerinde tam olarak kurutulup bobin şeklinde sarılır. 40

Çıkış Ünitesi; Basılan malzeme plastik, naylon cinsinden bir folye ise çıkışta tekrar bobin halinde sarılır. Büyük bobin, bobin dilimleme makinalarına takılarak küçük bobinler halinde dönüştürülür. Baskısı bitmiş ve sarılmış baskılar dilme atölyesine gönderilir. Dilme çoğunlukla kullanılan yöntemdir. Bunun sebebi günümüzde ambalajların dolumu otomatik olarak yapıldığından, bu kesim ile baskı üzerinde bulunan fotosel işaretleriyle çok rahat dolum yapılmaktadır. Burada sadece dikey kesim yapılmaktadır. Kesilen ve birbirinden ayrılan ambalaj folyolar çıkışta ayrı ayrı sarılır. Sarılan malzemeler artık ürünün ambalajlanacağı fabrikalara gönderilir. 41

Tifdruk baskının izi 42

TAMPON BASKI (Istampa baskı) 1960 lı yılların sonunda imalat sanayiinin hizmetine girmiştir. Bu sebeple yeni bir baskı sistemi olarak kabul edilmektedir. İmalat sanayiinin mevcut baskı sistemleri ile gerçekleştirilemeyen baskı ihtiyaçlarını karşılayarak oluşan boşluğu doldurmuş ve son yıllarda hızla yaygınlaşmaya başlamıştır. Tampon baskı işlemi, üç boyutlu nesnelere ve her tür açıda baskı yapabilen tek baskı çeşidi olduğundan dolayı, bütün baskı işlemleri içinde uygulama alanı en fazla olan baskı çeşididir. Çok esnek özel ölçülerde hazırlanan tamponla her türlü çukur ve bombeli yüzeylere hassas baskı yapmak mümkündür. İki renkli tampon baskı makinası 43

Tampon baskı her türlü yüzeye baskı yapabilmek için geliştirilmiş endirekt tifdruk metodu olarak da adlandırılmaktadır. Baskısı yapılacak iş (yazı, desen, logo) çelik plakaya foto gravür tekniği ile transfer edilir ve asitle indirilir. Ortaya çıkan plakaya klişe denir. Çelik klişe 44

Klişe yüzeyindeki çukurlar boya ile doldurulur ve silikondan yapılan özel ıstampa ile boya transferi gerçekleştirilir. Bu ıstampa tampon diye tabir edilir ve baskı metoduna ismini verir. Silikon, elastik bir yapıya sahip olduğundan tampon baskı tekniği ile düz olmayan yüzeylere rahatlıkla baskı yapılabilir. Bu baskıda transfer edilen boya kalınlığı basılacak yüzeye göre değişme gösterse de 4 veya 20 mikron kalınlığı arasındadır. Çeşitli Tamponlar 45

İlk aşamada klişe boya ile doldurulur. Fazla boya rakel ile sıyrılır. Basılacak işin mürekkebi klişeden tampon yardımıyla alınarak görüntü baskı altı malzemesine taşınır. Tampon direk olarak klişenin üzerinde mürekkebi alacak şekilde konumlandırılmıştır ve daha sonra tampon klişenin üzerine indirilir. Tampon klişe üzerinden tam olarak dikey bir şekilde ayrılır ve mürekkebi baskı altı materyaline taşır. Ve tampon baskı altı malzemesinin üzerinden kalktığında materyal üzerinde görüntü oluşur ve tampon tekrar yerine döner. 46

Tampon baskı aşağıdaki şekilde gerçekleşir. Görüntü klişede düz, tamponda ters, üründe düzdür. 47

Tampon baskı sisteminin uygulama alanı geniştir. Her türlü çukur ve bombeli yüzeylere hassas baskılar yapmak mümkün olmaktadır. Böylece düz olmayan yüzeylere de baskılar gerçekleştirilebilmektedir. Her türlü duro, termoplastikler, cam, metal ve diğer malzemeler üzerine baskı yapılabilmektedir. Bunun yanı sıra porselen ve seramiklerin dekor baskısında da kullanılmaktadır. Bilgisayar parçaları, mikroçipler Cetveller, ölçüm yapan alet skalaları Elektrikli teçhizatlar, CD ler, oyuncaklar Okul, firma parti rozetleri Çamaşır makine vb. beyaz eşya kullanım panelleri vb. 48

49

OFSET BASKI (Düz Baskı) Ofset baskı tekniği diğer baskı tekniklerinden sonra ortaya çıkmasına rağmen, kalıp maliyetlerinin düşük olması ve baskı hızının yüksek olması nedeniyle, bütün dünyada tipo baskının yerini alarak kısa sürede ve hızla yaygınlaşmıştır. Kalıpta baskı yapan yerler ile baskı yapmayan alanlar arasında bir yükseklik farkı olmadığı için ofset baskıya düz baskı da denir. 50

Ofset mürekkepleri yağ bazlı mürekkeplerdir ve suyun yağı itme prensibi ile baskı gerçekleşir. Dilimize İngilizce Off-Set kelimesinden geçmiştir. Matbaacılıkta 'kalıptaki boyanın kağıttan önce kauçuk üzerine oturması anlamında kullanılır. Ofset baskı, endirekt bir baskı sistemidir. Kalıp ile kağıt yüzeyine direkt baskı yapılmaz. Kalıptaki düz görüntü ilk önce ters olarak kauçuğa aktarılır. Kauçuktaki ters görüntü de düz olarak baskı kazanının preslemesi ile kağıda geçer. Ofset baskı, taş baskıdan esinlenerek geliştirilen bir baskı olduğu için de lithografi baskı olarak da adlandırılabilir. Taş baskı 51

Ofset baskı makinalarında kalıp kazanı, kauçuk kazanı ve baskı kazanı olmak üzere üç kazan vardır. Ofset baskısında, kalıp önce su merdanelerinden geçer. Bu geçişte iş harici yerler suyu kabul eder. İş olan yerler suyu kabul etmez, ıslanmaz. Daha sonra kalıp mürekkep merdanelerinden geçer. Su kabul etmeyen ve iş olan yerler mürekkebi alır. Su ile ıslanan yerler ise mürekkebi iter kabul etmez. Son aşamada ise kalıptaki mürekkep kauçuğa ters olarak geçer. Kauçuk yumuşak olduğu için hem kağıdı zedelemez ve hem de tüm detayların kağıda geçmesine katkıda bulunur. 52

Renkli prova Ofset baskıda su-mürekkep dengesi çok iyi kurulduğu sürece çok net baskılar elde edilir. Ofset baskı tekniği baskı teknikleri arasında dünyada birçok ülkede en büyük paya sahip bir baskı tekniğidir. Çok renkli, kaliteli baskı söz konusu olduğunda ilk akla gelen mutlaka ofset baskı olur. Ofset baskı, tabaka kağıda baskı (Tabaka ofset) ve bobin kağıda baskı (Web ofset) olarak iki çeşittir. Tabaka kağıt Ozasol kalıp Baskı aşamasında yapılacak işlemler Basılacak işin kağıtları trase ebadına göre mücellitler tarafından giyotinde kesilip ofset baskı makinasının yanına istiflenir. Öbür taraftanda çekilmiş kalıplar ile basılacak işin provası ofset ustasına teslim edilir. 53

Genelde küçük ebatlı işler, 36x52 cm, 52x72 cm tabaka küçük boy ofset baskı makinalarda, büyük ebatlı işler, 72x102 cm, 100x140 cm gibi büyük boy tabaka ofset baskı makinalarında basılır. 54

Kalıp takılma işlemi Kağıt su yönü tesbiti Ofset Makinasının Baskıya Hazırlanışı Kalıp, kalıp kazanına takılır. Kauçuk kontrolü yapılır. Eziklik varsa değiştirilir. Mürekkep mürekkep haznesine konur, karıştırılır. Hazne suyu hazırlanır, hazneye konur. Hazne suyunun ph nın 4,5-6,0 arasında olmasına dikkat edilir. Kağıt kağıt istif asansörüne yığılır. Renkli baskılarda kağıdın su yönünün kazan miline paralel olmasına dikkat edilir. Kağıdın gramajına göre kağıt verici aparattaki kağıdı vakumlayan vakum ayarları yapılır. 55

Kağıdın kalınlığına göre makinanın forsa ayarı yapılır. Forsa basıncı normal değilse kağıdın kalınlığı mikrometre ile ölçülüp kağıdın kalınlığı kadar kauçuk kazanı ile baskı kazanı arası açılır. Nemlendirme merdaneleri hazne suyu ile nemlendirilir. Mürekkep merdanelerine mürekkep verilerek alıştırılır. Makina durdurulup, kalıbın zamkı ıslak sünger ile silinir. Kalıba önce nemlendirme medaneleri indirilerek kalıbın ıslanması sağlanır. Daha sonra mürekkep merdaneleri indirilerek iş olan yerlerin mürekkep alması sağlanır. Mikrometre 56

Daha sonra baskı süresince su ve mürekkep dengesinin korunmasına dikkat edilir. Kağıt verme aparatı çalıştırılır. İlk kağıt siperlere oturduğu anda makina baskıya geçirilirek ilk baskı yapılır. İlk baskıya bakılarak gerekli ince ayarlar yapılır. İşin kağıda göre ayarı, poza ayarı, siper ayarı, renki baskılarda kros ayarları yapılır. İşin kağıda göre ayarı yapıldıktan sonra, fire kağıtlara baskı yapılarak mürekkep ve su dengesi oluşturulur. 52X72 cm ROLAND -202 Çift Renkli Ofset Baskı Makinası 57

Fire baskısından sonra bir adet temiz baskı yapılarak sorumlu kişiye gösterilip onay alınır ve daha sonra makinanın numaratörü kurularak esas baskıya geçilir. Baskı süresince mürekkep-su dengesi devamlı kontrol edilir. Baskısı biten kağıtlar makas ve poza yönleri işaretlenerek cilt için mücellithaneye gönderilir. Baskıdan sonraki bölüm matbaacılıkta baskı sonrası işlemler olarak adlandırılır. Kitap, dergi, katalog ve yıllık gibi formalı işlerin baskıdan sonra formaları katlanır, harmanlanır, iplik dikişi yapılır. Kapağın baskı koruması ve koniği yapılır. Kapak takılarak işin üç tarafından traşı alınır ve paketlenir. Baskı sonrası işlemlerde son derece itinalı olunmalıdır. 58

Tabaka Ofset Baskı Makinaları Tabaka ofset makinaları, adından da anlaşılacağı gibi kesilmiş tabaka kağıtlara baskı yapar. Bu makinaların en büyük avantajı, minimum ve maksimum baskı ebatları içerisinde her çeşit tabaka kağıda baskı yapabilmeleridir. Tek renkli, 2 renkli, 4 renkli, 6 renkli, 8 renkli olanları ile tek geçişte kağıdın önüne ve arkasına baskı yapabilecek perfektörlü (çevirmeli) çeşitleri vardır. A4 kağıtdan 100x140 cm ebadındaki kağıt ve kartonlara baskı yapabilen tabaka ofsetler vardır. 59

Kağıt verici asansör: Basılacak kağıt bu asansörün tablasına yerleştirilir, kağıt azaldıkça otomatik olarak kağıdı yukarıya yükseltir. Kağıt girişi: Aparat tablası, kağıt düzeltme tertibatı, poza tertibatı, makaslar ve emniyet tertibatından oluşur. Aparat tablası, verici asansör ile baskı ünitesi arasındaki bağlantıyı teşkil eder. Kağıt düzeltme tertibatı: Baskı ünitesi ile temas etmeden önce çok kısa bir süre durdurulan kağıt makaslara paralel hale getirilir. Çarpık gelen kağıtlar düzeltilir. Poza tertibatı: Düzeltilen kağıt, poza tertibatı tarafından yana doğru çekilerek, onun yan düzgünlüğü de sağlanmış olur. Makaslar: Ön ve yan pozası ayarlanan kağıt, makaslar tarafından sıkıca tutulur ve döner haldeki baskı kazanına iletilir. Emniyet tertibatı: Emici kafa ile makaslar arasında, makinaların tiplerine göre değişen güvenlik tertibatları bulunur. Bunlar çift kağıt akımını, kağıdın geçmemesini, veya kağıdın eğri veya kırışık olma durumlarını kontrol ederler ve gerektiğinde baskıyı, kağıt akışını boya ve su akımını durdurur, ve makinanın süratini rölantiye alır. Bu kontrol, siviçler yardımıyla veya mekanik dokunma şeklinde ya da fotosel yöntemiyle gerçekleştirilir. 60

Emniyet tertibatı: Emici kafa ile makaslar arasında, makinaların tiplerine göre değişen güvenlik tertibatları bulunur. Bunlar çift kağıt akımını, kağıdın geçmemesini, veya kağıdın eğri veya kırışık olma durumlarını kontrol ederler ve gerektiğinde baskıyı, kağıt akışını boya ve su akımını durdurur, ve makinanın süratini rölantiye alır. Bu kontrol, siviçler yardımıyla veya mekanik dokunma şeklinde ya da fotosel yöntemiyle gerçekleştirilir. 61

Kağıt istif asansörü: Tüm ofset makinalarında, basılan kağıtlar zincirli makas sistemi tarafından alınır ve istif asansörüne gönderilir. Hızla gelen kağıtlar emici silindir tarafından durdurulur, daha doğrusu kağıtların hızı kesilir. Yanlarındaki düzenleyiciler ise kağıtların yan düzenlemelerini sağlarlar. Mürekkep ünitesi: Mürekkep ünitesi, boya haznesi, taşıyıcı, verici, ezici ve dağıtıcı merdanelerden oluşur. Merdanelerin görevi, hazneden boyayı alır, inceltir, kalıba eşit incelikte ve düzgün dağılmasını sağlar. Kalıba boya veren merdaneler kauçuk kaplıdır. Diğer merdaneler ise çelik veya bakır kaplamadır. Nemlendirme ünitesi: Nemlendirme ünitesini, su haznesi, vargel ve su veren merdanelerden oluşur. Kalıba su veren merdaneler kauçuk, diğerleri çeliktir. Kalıba hazne suyunu eşit incelikte ve düzgün dağılmasını sağlar. 62

63

64

Tabaka Ofset Mürekkepleri (Trikromi seri) Ofset mürekkepleri yağ bazlı mürekkeplerdir. Bu mürekkepler diğer baskı sistemlerine göre daha fazla yol kat ettiğinden çabuk kurumayacak şekilde formüle edilirler. Ofset baskı mürekkebini oluşturan 3 temel yapı vardır bunlar; Bağlayıcılar Bağlayıcılar, pigment zerreciklerinin kağıda yapışmasını sağlayan oksidasyon kurumalı verniklerdir. Pigmentler toz halinde bulunduğu için baskı yapmaya elverişli değildir. Verniğin görevi, pigmenti baskı yüzeyine taşımak ve orada tutunmasını sağlamaktır. Vernik; mürekkebin baskı makinası merdanelerinde yayılmasını ve kalıba taşınmasını oradan da kağıt yüzeyine transferini sağlayarak homojen bir mürekkep filmi oluşturur. Tipo ve ofset mürekkeplerinin bağlayıcıları birbirlerine benzemekle birlikte ofset mürekkeplerinin bağlayıcıları suyu itici (hidrofobik) özellikli maddelere sahiptir. 65

Renklendiriciler Mürekkebe renk veren madde pigmentlerdir. Pigmentler, mürekkebin transparan veya örtücü oluşunu, ışık haslığını ve kimyasal maddelere dayanıklılık derecesini tayin eder. Bu nedenle mürekkebin en önemli parçasıdır. Pigmentler iki kaynaktan elde edilir. Anorganik Pigmentler; bunlar topraktan elde edilen madenler ile bakır alüminyum gibi metal tozlarıdır. Organik Pigmentleri; bunların ana maddesi petroldür. Matbaacılıkta kullanılan trikromi (transparan) mürekkep pigmentlerinin hemen hepsi organik mürekkep pigmentleridir. İncelticiler İncelticiler genellikle mürekkebin akışkanlık, yapışkanlık gibi fiziksel özelliklerini değiştirmek için ilave edilirler. Gevşek yüzeyli kağıt ve tozlu baskı altı malzemelerinde baskıya girmeden önce mürekkebin yapışkanlığını düşürerek meydana gelecek yolma, kalıp ve kauçcukta ki mürekkep birikmesini önlemek amacı ile kullanılır. 66

Tabaka Ofsetin Avantajları Baskı kalitesi yüksektir. Baskı 4 renk ile kısıtlı değildir. Aynı yüze defalarca ekstra özel renk basılabilir. (Web ofsetlerde bu mümkün değildir) Tabaka ofset makinelerde 40 gr/m2 kağıttan 450 gr/m2 kağıtlara kadar baskı yapılabilir. Baskı firesi web ofset baskıya göre düşüktür. Kağıtlar tabaka olduğundan, daha sonra bu kağıda lak, gofre, özel kesim, varak yaldız, numaratör baskısı gibi işlemler yapılabilir. Web ofset baskılarında kağıt bobin olduğu için bu işlemlere uygun değildir. 67

Tabaka ofset matbaası 68

Web Ofset Bobin kağıda ön-arka baskı yaparlar. Makine tipleri kauçuk-kauçuğa sistemiyle çalışırlar. Kağıda baskı yapıldıktan sonra kurutma ve soğutma işlemleri yapılır. Basılı kağıtlar çıkış ünitesinde inline olarak harmanlanır, tabakalanır ve kırılır. Web ofset makinalarının dezavantajı, silindir ebatlarını değişken hale getirmek henüz mümkün olamamıştır. Bu nedenle basılacak işlerin ebatları, silindir çevresine göre ayarlamalıdır. Bu sistem, yüksek tirajlı gazete, okul kitabı, dergi, katalog, telefon rehberi, broşür, ambalaj gibi işlerin basımı için çok uygundur. Günümüzde renkli gazete basımı için web ofset sistemi vazgeçilmez olmuştur. 4 renkli tabaka ofsetler saatte 10-18 bin süratle iş basarken, web ofset makinaları aynı işi saatte 45-60 bin süratle ön-arka baskısı, katlaması, yapıştırması, kesimi yapılmış halde iş çıkarırlar. Web ofsetin ilk baskıya giriş firesi nedeniyle, baskı adedi 10 bin ve üzeri baskılar için kullanılmasında yarar vardır. 69

Bobin standı: Makinanın cins ve kapasitesine göre tek, çift veya üç bobin kapasitelidir. Bobinin biri biterken, diğeri otomatik olarak boşalan bobine yapıştırılarak bağlanır. Bunun için makinanın durdurulmasına gerek yoktur. Klima Ünitesi: Bobin teşkilatının hemen yanında yer alır. Bobinden çıkan kâğıt, üst ve altta dizilmiş olan bir seri merdaneler arasından ondüle biçiminde inip çıkarak zikzaklar meydana getirir. Böylece baskıya girmeden önce bobin kağıdının 30-40 metrelik bir bölümü havalandırılmış olur. Baskı için kondisyon kazanır, tozlardan temizlenir ve üzerindeki statik elektrik boşaltılır. Gergi ünitesi (Debitör): Kağıt gerekli gerginliği birçok merdane arasında geçerken kazanır. Hassas ve ayarlı baskı için çok önemli olan bu ünitenin bir başka ödevi ise, kağıdın tam ortadan akmasını sağlamasıdır. 70

Baskı Üniteleri: İki yan taşıyıcıların iç kısmına yerleştirilmiş olan kalıp, kauçuk kazanları ile bunlara bağlı boya ve su merdane topluluklarından oluşur. Bir baskı makinasında baskı ünitelerin birçoğu yan yana dizilir. Gergi ünitesinden gelen kağıtlar sıra ile bu baskı ünitelerinden ön ve arka yüzleri basılarak geçerler. Kurutma ünitesi: Baskıdan çıkan kağıt kurutma ünitesinden, kuruyarak geçer. Kurutma çeşitli usullerle yapılır. Bunlar, Gaz alevi ile kurutma, sıcak hava ile kurutma, Ultraviyole ışınları ile kurutmadır. Kurutma ünitesinde kuruyan boya sertleşir, parlaklık kazanır. Soğutucu silindir: Kurutma ünitesinden çıkan kağıt bir grup soğutma silindirlerinden geçerek normal ısıya kavuşur. Silindirler geniş çaplıdır. İçlerinden soğuk su geçerek silindir yüzeylerini soğuturlar. Ticari web ofset (Alprinta, 74 cm) 71

Katlama ve kesim ünitesi: Soğutucu silindirlerden geçen kağıt bir dizi silindir arasından daha geçerek tam merkeze gelecek şekilde yönlendirilir ve atlama ünitesinde diğer rulolarla birleşir, katlanır, kesilir ve istif asansörü vasıtasıyla pakete gönderilir. Katlama ünitesi kendine göre özellikleri olan, web ofsetle entegre çalışan, bir, iki, üç, dört kata kadar katlama yapabilen üniteler mevcuttur. İlk katlama huni biçimindedir. Daha sonrakiler ise cep biçimindedir. 72

Web ofsetin avantajları Bir geçişte, önlü-arkalı dört renk baskı Baskı çıkışında ve inline olarak katlama, yapıştırma, tabakalama işlemlerini otomatik ve süratli yapması. Bobin baskı yapması nedeniyle çok ince kağıtlara (40 gr/m2) baskı yapabilmesi. Kağıt, mürekkep ve işçilik maliyetleri tabaka ofsetlere göre düşüktür. 73

Web ofset mürekkeplerinin yapısı tabaka ofset mürekkepleri ile aynıdır. Yalnız özellikleri farklıdır. Tabaka ofset mürekkeplerine göre yapışkanlıkları daha az ve daha akıcıdır. Web ofset baskı tekniğinde bir kaç çeşit mürekkep kullanılmaktadır. Çok renkli ticari baskılarda Heat-Set (kurutmalı) mürekkepler, yarı ticari baskılarda özellikle kitap ve dergilerin, katalogların, rehberlerin baskılarında oksidasyonpolimerizasyon yolu ile kuruyan Quickset mürekkepler, gazete baskılarında Cold-Set (kurutmasız) emicilik esasına göre kuruyan mürekkepler kullanılır. 74

Heat-Set Mürekkepler: Sıvalı (kuşe) ince kağıtlara baskıda kullanılan kurutmalı mürekkeplerdir. Heat-set baskı mürekkepleri, ticari web baskı makinelerinde kullanılan bir mürekkep türüdür. Normal ofset baskı mürekkepleri fiziksel ve kimyasal kurarken, heat-set mürekkepleri sadece fiziksel olarak buharlaşarak kurumaktadır. Heat-sette baskılı kağıt bir kurutucudan geçirilip, kağıt üzerindeki mürekkep tabakasının hızlı kuruması sağlanır. Cold-Set Mürekkepler: Cold-set mürekkepler gazete kağıtlarının baskılarında kullanılırlar. Cold-set mürekkepler nüfuz ederek kururlar. Mürekkebin içindeki yağlar emici özellikteki kağıt tarafından emilir ve kuruma gerçekleşir. Normal tabaka ofset mürekkepleri fiziksel ve kimyasal olarak kururken cold-set mürekkepleri sadece fiziksel olarak kurumaktadır. Cold-set mürekkeplerinin yapısı, prensip olarak heat-set mürekkeplerinin aynısıdır. Her iki mürekkep türü de yağlı ve yüksek viskoziteli mürekkeplerdir. Quickset Mürekkepler: Ticari baskılarda özellikle kitap ve dergilerin, katalogların, rehberlerin baskılarında bu mürekkepler kullanılır. Quickset mürekkepler, oksidasyon ve polimerizasyon yolu ile kuruyan mürekkeplerdir. 75

Gazete web ofseti baskı tesisi 76

Ofset baskı izi 77

DİJİTAL BASKI Yayıncılık, masaüstü yayıncılığa geçiş yaptığı gibi, baskı da dijitalleşiyor. Dijital dünyasında özellikle dört dijital yazıcı türü yaygındır. Mürekkep püskürtmeli (Ink-Jet) dijital baskı Bu makinalarda, hareketli bir püskürtme kafasından, mürekkep damlacıklarının elektronik olarak yönlendirilip baskı yapılan yüzeye aktarılması ile olur. Geleneksel baskı yöntemleri ile baskı yapılamayacak kadar büyük yüzeylere baskı yapabilmesi, bu makinaların önemli avantajıdır. 78

Bu özellikleri nedeniyle dış mekan reklam baskılarında veya iç mekan uygulamalarında yoğun olarak kullanılmaktadır. Mürekkep püskürtmeli dijital baskı makinalarının en olumsuz yönü ise baskı hızının çok yavaş olmasıdır. Mürekkep püskürtmeli dijital baskı hizmeti veren işletmeler fiyatlarını metrekare birimine göre hesaplamaktadır. Bu nedenle az sayıda basılacak billboard ve afiş türü işlerin baskısında önemli fiyat avantajı sağlar. 79

Kuru tonerli (Elektrofotoğrafik) Dijital baskı Renkli lazer yazıcıların gelişmiş modelleri kuru tonerli dijital baskı makinası olarak adlandırılmaktadır. Bu cihazlarda, elektrikle yüklenmiş merdane üzerine alınan toz halindeki mürekkepler kağıda aktarılmakta ve kağıt sıcak silindirlerin arasından geçerek mürekkepler kağıt üzerine sabitlenmektedir. Yoğun olarak A4, A3 ebadında baskı yapabilen bu makinalar ile keskin detaylı sonuçlar alınabilmekte ve yüksek çözünürlüklü baskı yapılabilmektedir. 80

Bu tür makinalar, ebadı küçük ve baskı tirajı az olan işlerin ofis ortamında basılmasında tercih edilmektedir. Aynı zamanda kısa süreli doküman baskısında ve broşürlerde kişiselleştirme istenmesi durumunda en ekonomik ve hızlı sonuç bu tür makinalar ile alınmaktadır. Baskı sayısı arttıkça bu sistemin baskı maliyeti ofset baskı sistemine göre daha fazla olmaktadır. Xenox Docucolor ve Scite/Spontane benzeri yazıcılar kuru tonerli dijital baskı makinalarıdır. 81

Islak tonerli (Elektrofotoğrafik) dijital baskı Baskı sistemi olarak kuru tonerli sistemin aynısı olan bu makinaların en önemli farkı ıslak toner (bir çeşit sıvı mürekkep) kullanmalarıdır. Bu özellik ofset baskı sistemine eşdeğer baskı kalitesi imkanı verir. Yüksek çözünürlükte baskı yapabilen bu makinelerde baskı oldukça hızlıdır. Kuru tonerli makinalara göre daha profesyonel bir tercih olan bu makinaların yaygın kullanılan örneği Indigo dur. A3 ebadındaki kağıda önarka saatte 1000 baskı yapabilmektedir. Indigo dijital baskı makinaları, tabaka kağıdın yanısıra bu makinaların bazı modelleri bobin kağıtlara da baskı yapabilmektedir. Sadece yüzeyi sıvanmış (kuşe türü) kağıtlara kaliteli baskı yapabilmesi bu sistemin dezavantajıdır. 82

Dijital ofset baskı makinaları Dijital ofset baskı makinaları ile baskıda, normal matbaa mürekkepleri kullanılmakta ve geleneksel ofset baskı tramları ile her türlü kağıda baskı yapılabilmektedir. Kağıt üzerine baskıda lazer tekniğini kullanan makinalara göre, daha büyük baskı ebadı ve yüksek baskı hızı, sistemin avantajlarıdır. Dijital ofset baskı makinalarında baskı öncesi hazırlık süresi çok kısadır. Acilen basılması istenen işler için profesyonel çözümdür. Heidelberg firmasının ürettiği Speedmaster DI ve Quikmaster DI dijital ofset baskı makinalarına örnek olarak gösterilebilir. 83

Heidelberg Quikmaster DI Dijital ofset baskı makinası Ebadı 46x64 cm. Bu sistemde, bilgisayarda hazır olan montajlı çalışma, baskı makinasıyla beraber çalışan RIP ile baskı makinası içerisindeki silikon yüzeyli özel kalıba pozlanır. Silikonun mürekkebi itmesi prensibi ile susuz ofset baskı gerçekleşir. Bu makinayla 4 renk ve saatte 10 bin baskı yapabilmektedir. 46x64 cm Dört Renkli HEIDELBERG QM-DI Dijital Ofset Baskı Makinası 84

Heidelberg Speedmaster DI dijital ofset baskı makinası Ebadı 52x74 cm dir. Termal kalıplar makinaya boş olarak takılır. Makina üzerinde aynı anda tüm kalıplar pozlanır. Pozlama işleminden sonra su merdaneler indirilerek kalıbın açılması sağlanır. Kalıplar pozlanırken aynı zamanda baskı ayarları (mürekkep, su) otomatik gerçekleşir. Bu makine, CtP kalıp pozlama sisteminin, baskı makinası üzerine eklenmiş halidir. Bu sistemde baskı ön hazırlığı dijital olarak yapılmaktadır. 52x74 cm Beş renkli HEIDELBERG SM74- DI Dijital Ofset Baskı Makinası 85

İlginize teşekkür ederim. Öğr. Gör. Niyazi KANSU niyazi.kansu@gmail.com 86