YAPI MALZEMESİ GENEL BİLGİLER 13.10.2015 1
İletişim bilgileri Ders hocası :Yrd. Doç. Dr. Ali SARIBIYIK Tel. :3231 e-mail :alisaribiyik@sakarya.edu.tr 13.10.2015 2
Öğrencilere Tavsiyeler Malzeme Bilimini konularını anlayabilmek, kalıcı bilgiler edinebilmek, ders ve sonrası başarılı olabilmek için: Derslere devam etmenizi ve dinlemenizi, Ders kitabı ve notlarını temin etmenizi, Kaynakları okumanızı, yorumlamanızı, tartışmanızı, ezberden kaçınarak sorgulayıcı olmanızı, Çözülmüş örnekleri ders sonrası tekrar çözmenizi, Mesleğinize yönelik her kaynağı, zaman içerisinde, kütüphanenize eklemenizi, İnşaat sektöründeki gelişmeleri izlemenizi öneririm. 13.10.2015 3
Genel Konular Ders esnasında cep telefonlarını kapatınız 13.10.2015 4
Değerlendirme Sistemi YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARI SIRA KATKI YÜZDESİ Ara Sınav 1 70 Kısa Sınav 2 20 Ödev 1 10 Toplam 100 Finalin Başarıya Oranı 50 Yıliçinin Başarıya Oranı 50 Toplam 100
Genel Konular Devam: En az 70% devam zorunludur. Bu şartı sağlayamayanlar yarıyıl sonu sınavına katılamazlar. Sınav sonuçlarına itiraz: Yönetmeliğinde belirtilen yol izlenir. Kaynaklar: M. Selçuk Güner; Malzeme Bilimi, Yapı Malzemesi ve Beton Kaşif Onaran; Malzeme Bilimi Osman Şimşek; Yapı Malzemesi Cilt 1 13.10.2015 6
Dersin Amacı Yapı sektöründe kullanılan yapı malzemelerinin fiziksel, kimyasal ve teknolojik özelliklerini kavratarak, kullanım yerlerini ve yerine uygun malzeme seçim yöntemlerini kavratmaktır. Yaygın olarak kullanılan ve kullanıldıkları yerlere göre avantajlara sahip olan yapı malzemelerinin bilinmesi, planlama, üretim ve kullanım aşamalarında bu özelliklerinin dikkate alınmasıson derece önemlidir. Bu derste temel yapı malzemelerini tanımak ve değerlendirmek amaçlanmıştır. 13.10.2015 7
DERSİN İÇERİĞİ Çimento, kireç, alçı, bitüm ve özel bağlayıcılar, ağır, normal, hafif ve özel betonlar, agregalar ve katkı maddeleri, keresteler, yonga levhalar, kontrplaklar, laminantlar, tuğla, kiremit, kerpiç, blok ve seramikler, boya, plastik, tekstil ürünleri, kağıt, bitüm ve katranlı kartonlar, camlar ve yalıtım malzemeleri, demir ve demir alaşımları, demirsiz metaller, doğal ve yapay taşlar ile PVC profiller ve levhaların özelliklerini öğretmek.
Dersin Öğrenme Çıktıları 1) Bağlayıcı malzemelerin özelliklerini ve kullanım yerlerini açıklayabilir 2) Beton türlerini ve bileşenlerinin özelliklerini açıklayabilir 3) Ahşap ve ahşap ürünlerinin özelliklerini ve kullanım yerlerini açıklayabilir 4) Ahşap ve ahşap ürünlerinin özelliklerini ve kullanım yerlerini açıklayabilir 5) Boya, plastik, tekstil ürünleri, kağıt, bitüm ve katranlı kartonlar, camlar ve yalıtım malzemelerinin özelliklerini ve kullanım yerlerini açıklayabilme 6) Metal, taş ve PVC yapı malzemelerinin çeşitlerini ve özelliklerini açıklayabilme
DERSİN AKIŞI 1 Yapı malzemeleri kavramı ve genel tanıtım 8 Tuğla ve kiremitler 2 Doğal ve yapay taşlar 9 ARA SINAV 3 Agregalar 10 Doğal ve suni ahşap 4 Çimentolar 11 Metaller 5 Kireç, alçı, bitüm ve özel bağlayıcılar 12 Plastikler 6 Beton 13 Yalıtım malzemeleri 7 Kerpiç, seramik ve cam 14 Boya ve koruyucu malzemeler
Yapı Malzemeleri Kendi başına kullanılabilen, insanların oturma çalışma, dinlenme, ulaşım, eğlenme ve ibadet etmelerine yarayan, hayvanların ve eşyaların korunmasını sağlayan, karada ve suda, daimi veya geçici, yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların tamirlerini içine alan tesislere yapı denir. Yapıların inşasında kullanılan malzemelere de Yapı Malzemeleri denir. 13.10.2015 11
13.10.2015 12
Malzemenin Önemi Malzemelerin bütün özelliklerinin iyi bilinmesi, yapılan işe uygun malzeme seçimi ve kullanımı yapı maliyetlerini azaltmakta, yapı ömrünü artırarak uzun zaman kullanabilme imkanı sağlamaktadır. Teknik elemanların amacı yaptıkları işe en uygun malzemeyi seçmek, seçtikleri malzemeyi standartlara uygun olarak kullanmak, böylece yapılan yapılardan faydalanacak olanlara konforlu ve huzurlu bir ortam hazırlamaktır. 13.10.2015 13
Malzemenin Önemi Herhangi bir yapının projelendirmesi ve inşaatı aşamasında,teknik Elemanın görevi ve amacı, aşağıda belirtilen üç koşulu bir arada gerçekleştirmektir: Yapı istenilen işlevi yapabilmelidir, Yapı değişik dış etkilere süresiz dayanıklı olmalıdır, Yapı güzel ve ekonomik olmalıdır. Bu koşulların yerine getirilmesinde malzeme özellikleri önemli yer tutar. Malzemenin özelliklerini bilmeden yukarıdaki koşulların sağlanabilmesi imkansızdır. 13.10.2015 14
Malzeme Özellikleri Kimyasal özellikler Mekanik özellikler Teknolojik özellikler Fiziksel özellikler Termik özellikler Akustik özellikler 13.10.2015 15
Malzeme Özellikleri İlişkisi Malzemelerin bazı özellikleri diğer özellikleri ile ilişkilidir. Örneğin, fiziksel özellikler, mekanik özellikleri doğrudan etkiler. Bazı özellikler malzemenin yapıdaki fonksiyonuna göre ön plana çıkar. Örneğin, taşıyıcı malzemeler için mekanik özellikler bilinmesi zorunlu değerlerdir. 13.10.2015 16
Malzeme Seçimi Ekonomik Olmalıdır: Kullanım ömrü ve sağlayacağı konfor düşünülerek, kalitesi aynı olanlardan ucuz olan tercih edilmelidir. Yakından Temin Edilmelidir: Malzemenin yakından temin edilmesi, nakliye masraflarını etkileyecek, dolayısıyla toplam maliyeti azaltacaktır. Standartlara Uygun Olmalıdır: Malzemede aranan özellikler bulunmalı ayrıca, boyut vb. özellikleri standartlara uygun şekilde üretilmiş olmalıdır. Özellikleri Değiştirilebilmelidir: Kullanım şekline göre işlenmesi kolay olmalıdır. İhtiyaç Kadar Alınmalıdır: İhtiyaçtan fazla alınan bir malzeme maliyeti artırır ve ziyan olabilir. Az alınan malzemede zaman ve işçilik kaybına sebep olur. 13.10.2015 17
Malzeme Kullanımı Uygulamada imalatçıların önerdiği şartlara uyulmalıdır, Uygulamada kalifiye işçilik kullanılmalı. İyi malzeme kötü işçilik iyi sonuç vermeyecektir, Malzemenin kullanımında iklim şartları göz önüne alınmalı. Uygulamanın yapıldığı yöre için test edilmiş ve uygulama yapılmışsa onlarında sonuçları dikkate alınmalıdır. 13.10.2015 18
İstenmeyen Karışım 13.10.2015 19
Paslanma 13.10.2015 20
Deniz Suyu Etkisi 13.10.2015 21
Donma Çözülme 13.10.2015 22
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Ahşap yapı malzemesi: Kereste, Kontra plak, Sunta, MDF, OSB, 13.10.2015 23
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Kagir yapı malzemesi: Beton, Tuğla, Taş, Agrega, Seramik, Kiremit vb. 13.10.2015 24
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Bağlayıcı birleştirici yapı malzemesi: Alçı, Kireç, Çimento, Tutkal, Çivi, Kaynak, Bulon vb. 13.10.2015 25
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Metal yapı malzemesi: Çelik, Alüminyum ve alaşımları, Çinko, Bakır, Kurşun vb. 13.10.2015 26
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Camlar: Renkli, saydam, yarı saydam vb. 13.10.2015 27
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Çeşitli sanayi ve suni malzemeler: Plastik, Polimer, seramik malzemeler. Bitümlü malzemeler: Asfalt vb. 13.10.2015 28
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Yalıtkan amaçlı malzemeler: Ruberoit, Katran, Asfalt, Keçe, Keten, Cam Yünü Vb. Taş yünü Xps köpük Eps köpük 13.10.2015 29
Yapı Malzemelerinin Gruplandırılması Boyalar: Yağlı boyalar, Plastik boyalar. 13.10.2015 30
Kullanılış Yönünden Sınıflandırma Taşıyıcı (Esas) Malzemeler. Kolon, Kiriş, Döşeme, Perde vb. Temel 13.10.2015 31
Kullanılış Yönünden Sınıflandırma Detay (Ayrıntı) Malzemeler Yük Taşımayan Duvar, Bölme Duvarlar, Kaplamalar, Doğramalar, Boya-badanalar, Cam Vb. 13.10.2015 32
Gerilme-Deformasyon Eğrilerine Göre Sınıflandırma Düktil (Sünek) Malzemeler Gevrek Malzemeler Plastik Malzemeler 33