Broşürü verenin adı : Meslek diploması tanıtımıyla ilgili broşür Sayın Bayanlar ve Baylar! Almanya dışında edindiğiniz meslek diplomanızın tanınması konusunda, kapsamlı destek sağlayabilmek için, Almanya'daki diploma tanıtma işlemi hakkında, ilk yönlendirme maksatıyla, sizlere bilgi vermek istiyoruz. Diplomanın tanıtılması niçin önemlidir? Tanıtılmış bir meslek diploması, Almanya'da iş piyasasındaki başarının zeminini oluşturur. Tanıtı lmış diplomalı bir kalifiye eleman olarak veyahut iş piyasasından beklenilen kalifikasyonla, hem iş bulma imkanınız, hem de bilgi ve becerilerinizin doğrultusunda çalışma şansınız daha yüksektir. Başvuruda bulunduğunuz şirketler, sizin hangi kalifikasyonlarınızın olduğunu daha iyi anlayabilirler. Düzenlenmiş (reglementierte Berufe) bir mesleğe başlayabilmek ya da icra edebilmek için, Almanya dışında edinilen kalifikasyonun (diplomanın) mutlak suretle tanıtılması gerekmektedir. Bir başka deyişle, kanuni veya idare yönetmeliğine göre, belirli mesleki kalifikasyonların şart olduğu mesleki faaliyetlerde (örneğin doktorluk, hasta bakıcılık gibi mesleklerde), tanıtma işlemi mutlaka gerekmektedir. Yani, siz eğer ki... Almanya'da çalışmak istiyorsanız ve meslek ya da üniversite diplomanız varsa, kalifikasyonlarınızın Almanya da tanıtılması doğrultusundaki imkanlar hakkında bilgilendirilmek istiyorsanız, Almanya dışında edindiğiniz kalifikasyonları tanıtma konusunda desteğe ihtiyaç duyuyorsanız,... o halde danışma yerlerine, mesleki kalifikasyonlarınızla ilgili fırsat ve imkanlar konusunda 1
danışın! Yurt dışında edinilen kalifikasyonların tespit ve tanınmasında kolaylaştırma kanunu (denklik yasası olarakta bilinen) 01.04.2012 tarihinde yürürlüğe giriyor. Yeni kanun ne işe yarıyor? Yeni olan diploma tanıtma kanunu, yurt dışında edindiğiniz meslek diplomanızla, Almanya'da bu mesleği, kalifiye eleman olarak icra etme imkanınızı daha kolay sağlayacaktır. 01. Nisan 2012 tarihinden itibaren şu değişiklikler uygulanacaktır: vatandaşlık, oturum hakkı ve hangi ülkeden geldiğine bakılmaksızın, yurt dışında edinilen mesleki kalifikasyonların tanıtma ve denkleştirme konusunda hukuksal hak iddiasi transparan ve mümkün olduğunca ortak kıstaçların baz alındığı bir denklik işlemi için uğraşılacaktır 01.12.2012 tarihinden itibaren, karar için gerekli olan tüm evrakların, teslim tarihinin akabinde, prensip olarak üç ay içinde, kararın verilmesi ve size bildirilmesi gerekiyor. O halde ne tanıtabilmek mümkün? Federal idarenin yetkisi altında düzenlenmiş olan meslek diplomaları tanıtabilinir. Yurt dışından alınan diplomanın Almanya'da eş değer olup olmadığı incelenir. Eş değer olmadığı durumlarda, Almanya'da bu mesleği icra edebilmek için, denkleştirme programları ve kurslar veya sınavlar tasarlanmıştır. Ayrıca, her eyaletin kendi yetkisi altında olan, düzenlenmiş meslekleri (reglementierte Berufe) tanıtma ve denkleştirme uygulamasını kolaylaştırmak ve Federal kanuna uyarlamak için, kanuni düzenlemeler hazırlanmaktadır. Bu gruba dahil meslekler örneğin şunlardır; Anaokulu öğretmenliĝi, öğretmenlikler, mimarlık ve mühendislik meslekleri. Düzenlenmemiş gruba (nicht reglementierte Berufe) ait olan meslek eğitim diplomalarının, örneğin araba tamirciliği ve elektrikciliği (Kraftfahrzeugmechatroniker_in) ve perakende satış elemanlığının vs. tanınabilmesi de artık mümkün. Lakin bu grupta da yurt dışından alınan diplomanın denkliği incelenir. Bu kanun yüksek okul diplomalarını da kapsıyor mu? Bu kanunun, sadece düzenlenmiş mesleklere yönelik olan yüksek okul diplomaları için geçerliliği vardır. Düzenlenmemiş mesleklere yönelik diplomalar için bu kanun geçerli değildir. Bu gruba dahil meslek sahiplerinin derhal iş piyasasına müracaat etmesi mümkündür. Íş verenlerin meslek diplomasını daha iyi kıyaslayabilmeleri için, Federal Almanya Yabancı Eğitim Sistemi Merkezi (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen der Kultusministerkonferenz) (http://www.kmk.org/zab/zeugnisbewertungen.html) tarafından karnelerinizi (diplomanızı) 2
değerlendirme ve denkleştirme olanağınız vardır. Merkezi bir tanıtma bürosu var mı? Yurt dışında edinilen mesleki kalifikasyonları tanıtma amacıyla uygulanan işlemler için merkezi bir tanıtma bürosu yoktur. O yüzden Almanya'nın heryerinde değişik tanıtma büroları bu konuda yetkilidir. Çift sistem (dual system) mesleki diplomaların denkliğinin yetkisi Sanayi ve Ticaret Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası ve bazı diğer Odalara aittir. Düzenlenmiş mesleklerde tanıtma yerlerinin belirlenmesi, eyaletlere mahsus huhuksal düzenlemelere bağlıdır. Sizin mesleğinizin tanınması ile ilgili işlemler ve yetkili yerler konusunda, denklik yasasına uyarlanmış bilgi portalinden, şu adres altında www.anerkennung-in-deutschland.de bilgi alabilirsiniz. Ayrıca bölgenizde bulunan ön danışma merkezlerine de danışabilirsiniz. Müracaat ettikten itibaren, işlemleriniz bitene kadar, sizi destekleyebilmek için, mevcut olan danışma yerlerine ek olarak, kılavuzluk işleviyle, bölgesel ön danışma büroları oluşturulmuştur. Söz konusu ön danışma büroları, ya SGB II adı altında bilinen (Jobcenter) ya da SGB III adı altında bilinen iş ajanslarında (Arbeitsagentur) bulunabilinir. Ayrıca eğitim kurumları, göçmen danışma büroları, göçmen toplum kuruluşları veya devlete ve belediyeye ait danışma merkezlerinde de bulunmaları mümkün. Bu ön danışma bürolarından hiç biri yakınınızda bulunmuyorsa, yardım hattı (hotline) üzerinden bizimle irtibata geçebilirsiniz: Tel: Tanıtma işlemleriyle yetkili yerlerin görevleri nelerdir? Yetkili yerlerin görevi, yurtdışından alınmış diplomaların Almanya dan alınmış diplomalarla eş değer olup olmadığını incelemek ve değerlendirmektir. Evvelden edinilmiş mesleki tecrübeler de incelemeye dahil edilebilinir. Hangi evraklar gereklidir? Tanıtma yerlerine müracaat ettiğinizde, bu işlem için hangi evrakların gerekli olduğunu size bildireceklerdir. Bunlar eyalete, mesleğin türüne ve tanıtma yerine göre farklılık gösterebilir. Tanıtma yasası çerçevesinde olan yeni yasal düzenlemeye göre (meslek kalifikasyonunu tespit yasasına göre, BQFG) söz konusu gerekli olan evraklar şunlardır: 3
kimlik kanıtı (kimlik kağıdı ya da pasaport) yurt dışında edinilen meslek diplomasının kanıtı ilgili mesleğe dair edinilen tecrübenin ıspatı başka herhangi bir yeterlilik ispatı (mesela meslek içi eğitim programları) BQFG kapsamında eş değerlilik tespiti için, daha önce müracaat edilmediğine dair açıklama müracaat eden kişinin Almanya'da çalışmak istediğine dair kanıt (Avrupa Birliği, Avrupa Ekonomik Topluluğu ve Ísviçre vatandaşları için gerekli değildir) Yetkili yer, evrakları orijinal yada noter tastikli fotokopi şeklinde isteyebilir. Orijinal evraklar asla gönderilmemeli, şahsen yetkili yere götürülmelidirler. Duruma göre bazen evraklarınızın fotokopileri de yeterli olabilir. Evraklar Almancaya çevrilmiş olmalıdır. Çeviriler, yurtiçinde ya da yurtdışında, yeminli tercümanlar ya da çevirmenler tarafından yapılmış olmalıdır. Bu alandaki kanunlar, tanıtma işlemiyle ilgili ayrıntılarda farklılık gösterebilir. Yetkili yerler size bu konuda ayrıntılı bilgi verebilirler. Tanıtma işleminden hangi sonuçlar çıkabilir? Tanıtma işleminin iki olasılı sonuca ulaşması mümkündür; bunlar: olumlu yanıt (eşdeğer olarak değerlendirilmesi) olumsuz yanıt (meslek eğitim süresi ve de içerik olarak önemli farklılıkların olması); olumsuz yanıt şu içerikleri kapsar: - düzenlenmemiş meslek eğitimlerinde, var olan kalifikasyonlar tanımlanır ve Alman diplomalarıyla olan farklılıklar nitelendirilir; bu kalifikasyon seviyesinin ayrımlı nitelendirilmesi, iş piyasasına müracaatta ya da hedeflenen meslek dışı eğitim programları için kullanılabilinir. - düzenlenmiş mesleklerde, önemli farklılık gösteren durumlarda, mesleğe girişi sağlamayı öngören denkleştirme programları (sınav ya da uyarlama kursları) tasarlanmıştır. Karar elinize geçtikten sonra, daha fazla bilgi için bir öndanışmanlık bürosuna başvurmanız tavsiye olunur. Hem diğer adımlarla ilgili, hem de olası veyahut var olan imkanlarla ilgili, ya da sonradan kalifiyeliklerle ilgili ve de temas kuracağınız kişi ve adresleri konusunda bilgileri, danışman verecektir. Masraflar kim tarafından karşılanıyor? Bu işlem ücrete tabii tutulur. Ücretin yüksekliği, ilayetlerin, hatta konuyla ilgili çeşitli Odaların harç tarifesine ve işlemin gerektirdiği şahsi uğraşa bağlıdır. Íşsiz olanlar ya da işsiz olmakla karşı karşıya kalanlar, iş ajansıyla (Arbeitsagentur bzw. Jobcenter) masrafları üstlenme konusunda, görüşmeleri tavsiye olunur. 4
Müracaat icin Almanca bilmeniz gerekli mi? Temel olarak denklik işlemi için Almanca bilmek gerekli değildir. Fakat, mesleği icra edebilmek için zorunlu ise, Almanca bilme şartı konulabilinir. Bu, özellikle bazı düzenlenmiş meslekler için geçerlidir. Almanca bilmek, bazı düzenlenmemiş mesleklerde de gerekli kalifikasyon olarak aranan şartlardan biri olabilir. Bu şart, örneğin, ticari mesleklerde aranabilinir. Tanıtma için müracaat işlemiyle ilgili de ön danışma bürolarından yardım alabilirsiniz (örneğin bir tercümanla iletişim konusunda). 5