ULUSLARARASI DENETİM DANIŞMANLIK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD. ŞTİ. www.dmf.com.tr dmf@dmf.com.tr Farabi Sokak 12/11 06680 Çankaya, Ankara Tel: 0.312.428 67 50 Faks: 0.312.428 67 53 SİRKÜLER RAPOR 2005-34 KATMA DEĞER VERGİSİ SİRKÜLERİ/31 (10/05/2005 Tarih ve KDVK-31/2005-10) T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelirler Genel Müdürlüğü KATMA DEĞER VERGİSİ SİRKÜLERİ / 31 Konusu : Faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan araç teslimleri hakkında. Tarihi : 10.05.2005 Sayısı : KDVK-31 /2005-10 İlgili olduğu maddeler : Katma Değer Vergisi Kanunu Madde 13/a 1. Giriş: Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, sportif amaçlı bazı deniz ve hava araçlarının tesliminin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu nun 13/a maddesinde yer alan istisna hükmünden faydalanıp faydalanmayacağı konusunda tereddüte düşüldüğü anlaşılmaktadır. 2. İstisna uygulaması: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu nun 13/a maddesi uyarınca, faaliyetleri kısmen veya tamamen deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçların kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflere bu amaçla yapılan deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının, yüzer tesis ve araçlarının teslimleri katma değer vergisinden istisnadır. Konu hakkında 13.07.1995 tarih ve 22342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 48 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğinde gerekli açıklamalar yapılmıştır. Ayrıca, anılan Kanunun 13 üncü maddesinin gerekçesinde araçlara ilişkin bu düzenlemenin amacı ülkenin deniz ve hava ticaret filosu ile demiryolu ulaşım sisteminin geliştirilmesinin teşviki ve dış rekabete tahammül edebilecek duruma getirilmesi olarak ifade edilmiştir. Söz konusu Tebliğ ve kanun maddesinin gerekçesinde yer alan açıklamalar gözönünde bulundurulduğunda; Katma Değer Vergisi Kanunu nun 13/a maddesinin uygulanmasında deniz ve hava ticaret filomuz ile deniz ve hava ulaştırma sistemimizin geliştirilmesini teşvik eden araçların teslimleri istisna kapsamında değerlendirilecektir. Ancak, sportif eğlence amacına yönelik hizmet veren deniz motosikletleri, paraşüt çekme tekneleri, sürat motorları, motorsuz lazer yelkenli tekneleri, motorlu paraşüt ve balonlar ile benzeri araçlar deniz
ve hava taşıma aracı niteliğinde olmadığından, bunların teslimleri istisnadan yararlanamayacaktır. Duyurulur. Osman ARIOĞLU Gelirler Genel Müdürü 31 SERİ NOLU BELEDİYE GELİRLERİ KANUNU GENEL TEBLİĞ TASLAĞI 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun(1) 97 nci maddesi ile belediyelerin yaptıkları hizmetler karşılığında ücret almalarına ilişkin hükümler düzenlenmiş olup, konuya ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür. 1. Ücretin Konusu ve Kapsamı 2464 sayılı Kanunun 97 nci maddesinde, belediyelerin; bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili oldukları belirtilmiş olup, belediyeye tekel olarak verilmiş işlerin kendi özel hükümlerine tabi olacağı hükme bağlanmıştır. 5272 sayılı Belediye Kanununun(2) 59 uncu maddesinin (e) fıkrasında, belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretler, belediyelerin gelirleri arasında yer almaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun(3) 23 üncü maddesinin (e) fıkrasında, büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yollar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilan ve reklamların vergileri ile asma, tahsis ve bakım ücretleri ve (m) fıkrasında da, yapılacak hizmetler karşılığı alınacak ücretler, büyükşehir belediyelerinin gelirleri arasında sayılmıştır. 2.Belediyelerce Ücret Uygulama Esasları 2464 sayılı Kanunun İkinci Kısım ında belediyelerce alınacak harçlara yer verilmiş, konusu, mükellefi ve tahsil hükümleri ayrı ayrı düzenlenmiş olup, Üçüncü Kısım ında da belediyelerce alınacak yol, kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılma paylarının uygulanmasına ilişkin esaslar belirlenmiştir. Ayrıca, anılan Kanuna göre alınmakta olan harçlar ile harcamalara katılma paylarının uygulamasıyla ilgili olarak, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Çeşitli Harçlarla İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (4) ile 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun Harcamalara Katılma payları İle İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik te(5) ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Belediyelerin harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaları mümkün bulunmakla beraber, ücretlerin hizmetten faydalananlardan yapılan hizmetin maliyeti göz önünde bulundurularak adalet, eşitlik ve genellik prensiplerine uygun olarak tespit edilmesi gerekmektedir. 2
Ücret uygulamalarına ilişkin aşağıda örnekler verilmiştir. Örnek 1-2464 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin (d) fıkrasında yer alan Zemin Açma İzni ve Toprak Hafriyatı Harcı, yukarıda belirtilen yönetmelikte; 1. Zemin Açma: Gayrimenkul sahiplerince pis su mecralarının yapının bulunduğu sokaktaki lağım şebekesine veya umumi fosseptiğe bağlanması veya elektrik, temiz su, P.T.T. hattı gibi teknik altyapı hizmetlerinin götürülmesi amacı ile belediyelerce tespit edilen esaslar dahilinde yol, kaldırım, meydan veya benzeri yerlerin kazanılmasıdır. 2. Toprak Hafriyatı: Temel kazısı ile inşaat sahasında daha önceden mevcut olup da bu inşaat sebebiyle kaldırılması gereken yıkım artığı malzemenin belediyece gösterilecek yere dökülmesi ve bu yerlerin tesviyesi faaliyetlerinin bütünüdür. şeklinde tanımlanmıştır. Mükellefler tarafından yukarıda açıklanan zemin açma ve toprak hafriyatı için belediyeden izin talebinde bulunulması halinde anılan Kanunda yer alan tarifelere göre harç alınması gerekmekte olup, bunun için ayrıca ücret alınması mümkün değildir. Ancak, hafriyatta meydana gelen yıkım artığı malzemenin mükellefin talebi üzerine belediyece kaldırılması ve taşınması halinde ücret alınması mümkün bulunmaktadır. Örnek 2- Büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeler, ilan ve reklam vergisi dışında verecekleri hizmete karşılık olarak asma, tahsis ve bakım ücreti alabileceklerdir. Sözü edilen ücretlerin alınabilmesi için mükelleflerin hizmet binaları dışında, meydan, bulvar, cadde ve ana yollar ile bu alanlara cephesi bulunan binalara ve diğer yerlere ilan ve reklamlarını asabilmek için belediyelerden asma, tahsis ve bakım hizmeti talebinde bulunması ve belediyelerin de bu hizmeti yerine getirmesi gerekmektedir. Bu durumda belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaları mümkün bulunmaktadır. Buna karşılık, ücrete konu edilen ve mükelleflerin hizmet binalarında ve diğer yerlerde bulunan ve belediyelerden asma, tahsis ve bakım hizmeti talep edilmeyen ilan ve reklamları için, 2464 sayılı Kanunda yer alan ilan ve reklam vergisi dışında herhangi bir ücret alınması söz konusu değildir. Bu durumda, yukarıda yer alan örneklerde de belirtildiği üzere, 2464 sayılı Kanunda harç ve katılma payı konusu olan iş ve hizmetler için, belediyelerce bu kapsam dışında başkaca bir iş veya hizmet verilmeyen hallerde, harç ve katılma payı dışında her ne ad altında olursa olsun başka bir bedel alınması mümkün bulunmamaktadır. Tebliğ olunur. (1) 29.05.1981 gün ve 17354 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. (2) 23.07.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gezete de yayımlanmıştır. (3) 24.12.2004 gün ve 25680 sayılı Resmi Gezete de yayımlanmıştır. (4) 21.08.1981 gün ve 17435 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. (5) 21.08.1981 gün ve 17435 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. 3
44 SERİ NO'LU EMLAK VERGİSİ KANUNU GENEL TEBLİĞ TASLAĞI Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2 yi geçmeyen tek meskeni bulunup hiçbir geliri olmayan mükelleflerin, indirimli (sıfır) bina vergisi oranı uygulamasından yararlanmaları için belge vermeleri ile ilgili aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür. I- Hiçbir Geliri Olmayan Mükelleflerin İndirimli Bina Vergisi Oranından Faydalanmak İçin Taahhüt Belgesi Vermelerinin Yeterli Olması 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun(1) 4962 sayılı Kanunun(2) 15 inci maddesi ile değişik 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında, 01.01.2004 tarihinden geçerli olmak üzere Bakanlar Kurulunun kendisine bakmakla yükümlü kimsesi olup onsekiz yaşını doldurmamış olanlar hariç olmak üzere hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2 yi geçmeyen tek meskeni olması halinde bu meskenlerine ait vergi oranını sıfıra kadar indirmeye yetkili olduğu, geliri olmadığını belgelemenin usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığının yetkili bulunduğu hükme bağlanmıştır. Anılan hükmün verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 38 Seri No lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliğinde(3) Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2 yi geçmeyen tek mesken sahibi olup hiçbir geliri bulunmayanların indirimli bina vergisi oranından yararlanmaları için ikametgahlarının bulunduğu yer vergi dairesinden gelir vergisi mükellefi olmadıklarına ve T.C. Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüklerinin ilgili birimlerinden aktif sigortalı bulunmadıklarına dair belge alarak ilgili belediyeye vermeleri gerektiği bildirilmiştir. Öte yandan, 43 Seri No lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği(4) ile hiçbir geliri olmayan ve brüt 200 m2 yi geçmeyen tek mesken sahibi olan mükelleflerin bu meskenlerine ait indirimli (sıfır) bina vergisi oranından faydalanmak için yukarıda belirtilen belgeleri, 38 Seri No lu Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği ekinde yer alan Hiçbir Geliri Olmadığını Belgeleyenlerin Tek Meskenlerine Ait Form ekinde ilgili belediyelere verme süresi 2004 yılı için 31.05.2005 tarihi mesai saati bitimine kadar uzatılmış, ayrıca 2004 yılında mesken sahibi olan ve 2005 yılı için indirimli vergi oranından faydalanma şartlarını taşıyan mükelleflerin istenilen belgeleri ilgili belediyelere verme süresi de 31.12.2005 tarihi olarak belirlenmiştir. Ancak, Bakanlığımıza yapılan başvurular üzerine, mükelleflere kolaylık sağlamak amacıyla hiçbir geliri bulunmayan ve Türkiye sınırları içinde brüt 200 m2 yi geçmeyen tek meskene sahip olan mükelleflerin bu Tebliğ ekinde yer alan Taahhüt Belgesini ilgili belediyeye vermeleri halinde bu meskenleri için 2004 yılından itibaren indirimli (sıfır) bina vergisi oranının uygulanması uygun görülmüştür. Bu durumda, söz konusu taahhüt belgesinin verilmesi yeterli olup, ayrıca mükelleflerin ikametgahlarının bulunduğu yer vergi dairesinden gelir vergisi mükellefi olmadıklarına ve T.C. Emekli Sandığı, Bağ-Kur ve Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüklerinin ilgili birimlerinden aktif sigortalı bulunmadıklarına dair belge almalarına gerek bulunmamaktadır. II- Hiçbir Geliri Olmadığını Beyan Eden Mükelleflerin Geliri Veya İkinci Bir Meskeni Bulunduğunun Tespit Edilmesi Halinde Yapılacak İşlemler Hiçbir geliri olmadığını taahhüt eden mükelleflerin, indirimli vergi oranından yararlanabilmeleri için, gelir vergisine tabi hizmet karşılığı elde edilen ücret, ticari, sınai, mesleki ve zirai faaliyet geliri ile menkul ve gayrimenkul sermaye iradı, faiz ve temettü veya benzeri bir gelirinin olmaması gerekmektedir. Mükelleflerin, yukarıda belirtilen türden bir gelir elde etmeleri veya ikinci bir meskene sahip olmaları halinde, bu değişikliği mükellefiyetlerinin bulunduğu belediyeye bildirmeleri zorunludur. Öte yandan, indirimli vergi oranından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı taahhütte bulunmak suretiyle indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen 4
değişikliği bildirmeyen mükelleflerden alınması gereken vergi, cezalı olarak ve gecikme faizi ile birlikte alınacaktır. Tebliğ olunur. (1) 11.08.1970 tarihli ve 13576 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. (2) 07.08.2003 tarihli ve 25192 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. (3) 31.12.2003 tarihli ve 25333 3.Mükerrer sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. (4) 20.03.2005 tarihli ve 25671 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır. 5