FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY PROMETHEE APPROACH



Benzer belgeler
Adres : Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü C Blok No: İncek Ankara

EN UYGUN OTOMOBİL SEÇİMİ PROBLEMİ İÇİN BİR BULANIK PROMETHEE YÖNTEMİ UYGULAMASI

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Fizik I Physics I TR

BULANIK AHP İLE TEDARİKÇİ SEÇİM PROBLEMİ VE BİR UYGULAMA

CRITIC VE EVAMIX YÖNTEMLERİ İLE BİR İŞLETME İÇİN DİZÜSTÜ BİLGİSAYAR SEÇİMİ

Graduation Project Topics

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE AĞIR TİCARİ ARAÇ SEÇİMİ PROBLEMİNE ÇOK ÖLÇÜTLÜ BİR YAKLAŞIM

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans SBF, İşletme Bölümü Ankara Üniversitesi Y. Lisans MBA Old Dominion University 1997

BULANIK TOPSİS YÖNTEMİYLE TELEFON OPERATÖRLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

AHP (ANALYTIC HIERARCHY PROCESS) YÖNTEMİ VE HAZIR BETON TESİSİ ARAZİ SEÇİMİNDE UYGULAMASI

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı : Gül Tekin TEMUR Doğum Tarihi : Unvanı

EK-3 ÖZGEÇMİŞ (ÖRNEK FORMAT) Derece Alan Üniversite Yıl

Yrd. Doç. Dr. Pınar MIZRAK ÖZFIRAT

Assist. Prof. Dr. Ceyhun ARAZ

İŞ DEĞERLENDİRME SÜRECİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ VE UYGULAMASI

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ENSTİTÜSÜ / YÜKSEKOKULU BİLİŞİM SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ /ABD LİSANS PROGRAMI - 2 ( yılı öncesinde birinci

DERS SEÇİMİNDE ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES UYGULAMASI APPLICATION OF ANALYTICAL HIERARCHY PROCESS IN COURSE SELECTION

İNGİLİZCE İŞLETME ANABİLİM DALI YÖNETİCİLER İÇİN İŞLETME YÖNETİMİ GÜZ YARIYILI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI DERS GÖREVLENDİRMELERİ

DETERM INING THE M OST SUITABL E RENEWEABLE ENERGY RESOURCES USING ANALYTICALNETWORK PROCESS APPROACH

Statik Kod Analizi. Proceedings/Bildiriler Kitabı. SSE-CMM[3], ISO/IEC [3] gibi standartlarla. gereklidir.

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü. Lisans Öğretim Planı (%30 İngilizce Ağırlıklı) - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

: Manufacturing Engineering and Management (Link) Üretim Sistemleri/Endüstri Mühendislii Bölümü ne uygun bazı dersler

T.C. ADANA BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM DERS BİLDİRİM FORMU (%100 İNGİLİZCE PROGRAM)

KESİCİ TAKIM TEDARİKÇİSİ SEÇİMİNDE ANALİTİK AĞ SÜRECİNİN KULLANIMI

ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER

MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ Endüstri Mühendisliği Bölümü

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE 3PL FİRMA SEÇİMİNDE BOCR ÖLÇÜTLERİNİ TEMEL ALAN ANP YÖNTEMİNİN KULLANIMI

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı : Gül Tekin TEMUR Doğum Tarihi : Unvanı

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS

ÖZGEÇMİŞ 2003 MÜHENDİSLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ÜNİVERSİTESİ

Kamu Bankaları ve Halka Açık Özel Bankaların Promethee Yöntemi İle Kârlılıklarının Analizi

KAZANÇOĞLU-ADA PERAKENDE SEKTÖRÜNDE TEDARİKÇİ SEÇİMİNİN BULANIK AHP İLE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ. Yiğit KAZANÇOĞLU 1 Erhan ADA 2 ÖZET

SATIN ALMA SÜRECİ İÇİN MOORA METODU İLE TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ A ÖĞRENCİ İŞLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI

LOJİSTİK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ AKADEMİK YILI LİSANS (TÜRKÇE) DERS PROGRAMI

ERP Yazılımı Seçiminde İki Aşamalı AAS-TOPSIS Yaklaşımı 1

COURSES OFFERED FOR ERASMUS INCOMING STUDENTS

BİR SAVUNMA SANAYİ FİRMASINDA ÇOK KRİTERLİ ALT YÜKLENİCİ SEÇİM PROBLEMİ VE ÇÖZÜMÜ

Kişisel Bilgiler. Öğrenim Durumu ve Akademik Kariyer. Boğaziçi Üniversitesi ndeki Akademik Pozisyonlar. Boğaziçi Üniversitesi ndeki İdari Görevler

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL

YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ ENDÜSTRİ VE SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ARASINDA ÇİFT ANADAL ANLAŞMASI

ANALİTİK HİYERARŞİ PROSES YÖNTEMİ İLE RÜZGAR TÜRBİN SEÇİMİ. Selçuk Üniversitesi, Mühendislik Mimarlık Fakültesi, Endüstri Mühendisliği Bölümü, KONYA

BÜTÜNLEŞİK ANP-VIKOR YAKLAŞIMI İLE ERP YAZILIMI SEÇİMİ

Yard. Doç. Dr. İrfan DELİ. Matematik

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D.

Yusuf Tansel İç & Mustafa Yurdakul constructed. Using two different fuzzy number types (trapezoidal and triangular) and crisp (non-fuzzy) numbers sepa

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ Eskişehir Meslek Yüksek Okulu

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Rıfat Gürcan Özdemir. 2. Doğum Tarihi : Ünvanı : Doç.Dr. 4. Öğrenim Durumu :

Dersin Adı Dersin İngilizce Adi Seçmeli / Zorunlu. Tez Çalışması Thesis Zorunlu Computer Applications in Civil Engineering

Sema. anka. fay. etmektedirler. En az faydayi barkod ve rfid uygulamalarindan ile elde ett Anahtar kelimeler:

PET ŞİŞE TEDARİKÇİSİ SEÇİMİNDE BULANIK AHP VE BULANIK TOPSIS YAKLAŞIMI * FUZZY AHP AND FUZZY TOPSIS APPROACH TO PET BOTTLE SUPPLIER SELECTION

Sigma 2006/3 Araştırma Makalesi / Research Article A SOLUTION PROPOSAL FOR INTERVAL SOLID TRANSPORTATION PROBLEM

Görev Unvanı Alan Üniversite Yıl Prof. Dr. Elek.-Eln Müh. Çukurova Üniversitesi Eylül 2014

ÇOK KRİTERLİ TEDARİKÇİ SEÇİMİ PROBLEMİNE PROMETHEE YÖNTEMİ UYGULAMASI

İş Güvenliğinde Bulanık Promethee Yöntemiyle Hata Türleri ve Etkilerinin Analizi: Bir İnşaat Firmasında Uygulama

Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri İle Bir İçecek Firması İçin Tedarikçi Seçimi

Research Article / Araştırma Makalesi SUPPLIER SELECTION WITH TOPSIS METHOD IN FUZZY ENVIRONMENT: AN APPLICATION IN BANKING SECTOR

DEPOLAMA FAALİYETLERİ İÇİN LOJİSTİK SERVİS SAĞLAYICI SEÇİMİNDE ÖNEMLİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ

her bir kontrol kriteri (8 adet) için 12 adet bulgu kriteri

BULANIK ORTAMDA TEDARİKÇİ SEÇİMİ: SAVUNMA SANAYİİ NE YÖNELİK BİR UYGULAMA

PROMETHEE SIRALAMA YÖNTEMİNİN KONUT PROJELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE KULLANILMASI

Ders Kodu Ders Adı Grup Gün Ders Saatleri Başlangıç Ders Saati Bitiş Ders No Sınıf 1 ADL102 HUKUK USULÜ BİLGİSİ GR01 Perşembe

Ö z Tedarik Yönetimi, 1980 den beri önemi giderek

ANALİTİK AĞ SÜRECİ YÖNTEMİ ÜZERİNE BULANIK BİLGİ AKSİYOMU AÇILIMI

Bilgisayarlı Muhasebe ve Uygulamaları (MGMT 418) Ders Detayları

BULANIK AKSİYOMATİK TASARIM İLE TEDARİKÇİ FİRMA SEÇİMİ

Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS Ders Kodu Ders Adı İngilizce Ders Adı TE PR KR AKTS

FĐNANSAL KARARLARIN VERĐLMESĐNDE PROMETHEE SIRALAMA YÖNTEMĐ

Araç Lojistiği Firma Seçiminde, Entropy ile Ağırlıklandırılmış Promethee Karar Modeli. Mustafa Anıl DÖNMEZ*, Zerrin ALADAĞ**, F.

ÇOK ÖLÇÜTLÜ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE BURSİYER SEÇİMİ: BİR ÖĞRETİM KURUMUNDA UYGULAMA

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÇEV181 TEKNİK İNGİLİZCE I

Bulanık AHS Yöntemi ile Açık Ocak Kamyonu Seçimi Open Pit Truck Selection by using Fuzzy AHP Method

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EĞİTİM ÖĞRETİM YILI DERS KATALOĞU

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME BÖLÜMÜ BÖLÜM KODU: 0207

KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBIYAT FAKÜLTESİ İSTATİSTİK BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI

DEVAM ETMEKTE OLAN ÖĞRENCİLERE UYGULANACAK PROGRAMLAR VE DERSLERİN İNTİBAKLARI

ACADEMIC YEAR CURRICULUM OF DEPARTMENT OF LOGISTICS MANAGEMENT FIRST SEMESTER

AHS VE BULANIK PROMETHEE YÖNTEMLERİYLE DESTİNASYON SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN ÖNEM DERECESİNİN BELİRLENMESİ VE EN UYGUN DESTİNASYON SEÇİMİ 1

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

DOI: /isarder

Makale Başlık : Bulanık VIKOR Yöntemine Dayalı Personel Seçim Sürecinin İncelenmesi. Anahtar Sözcükler :

İKLİMLENDİRME SİSTEMİ SEÇİMİNDE BULANIK AHS UYGULAMASI

TEDARİKÇİ SEÇİMİNDE BULANIK ÇIKARIM SİSTEMİ KURULMASINA YÖNELİK BİR UYGULAMA. V.Özlem AKGÜN 1

BİR AKARYAKIT İSTASYONU SEÇİMİNDE ELECTRE YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

Üniversitesi. {g.karatas, Library, Science Direct ve Wiley veri içerisinde

Analitik Hiyerarşi Prosesi Yaklaşımı Kullanılarak Mobilya Sektörü İçin Ege Bölgesi nde Hedef Pazarın Belirlenmesi

Gülay Barbarosoğlu kimdir?

Müfredatı İNTİBAK PLANI

DOKTORA ÖĞRENCİLERİNİN EŞ SEÇİMİNDE ÖNEM VERDİKLERİ KRİTERLERİN ANALİTİK HİYERARŞİ SÜRECİ YÖNTEMİ İLE BELİRLENMESİ

Üretim Alternatifi Seçiminde Analitik Hiyerarşi Süreci: Tekstil İşletmesi Örneği

Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği (İngilizce)

1. YARIYIL / SEMESTER 1

T.C. MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ İŞLETME FAKÜLTESİ 1. YARIYIL

Transkript:

Marmara Üniversitesi YIL 2010, SAYI II, S. 555-575 Özet teknolojileridir. Bu nedenle en uygun EÜS r. Bundan sonraki Anahtar Kelimeler: üreci, FLEXIBLE MANUFACTURING SYSTEMS SELECTION USING AHP AND FUZZY PROMETHEE APPROACH Abstract Fleible manufacturing systems (FMSs) are considered to be advanced manufacturing technologies to improve fleibility and quality, reduce work-inprocess (WIP), inventory levels, manufacturing lead-times, and set up costs of a manufacturing company. Therefore, selecting the most appropriate fleible manufacturing system has emerged as the critical issue for the success of companies. FMS selection can be viewed as a multi-criteria decision making problem due to the availability of quantitative and qualitative criteria that have to be considered in the decision-making process. For these reasons, integrated fuzzy multi-criteria decision-making (FMCDM) methodology has been proposed and an illustrative eample is presented. For this purpose, we have selected four main and 555

twelve sub-criteria through literature review. Then, all the weights of criteria have been calculated by applying the AHP method. The fuzzy PPROMETHEE method is then employed to achieve the final ranking results. Five representative fleible manufacturing systems were evaluated and the most appropriate one was selected. Keywords: Fleible Manufacturing Systems, Analytic Hierarchy Process (AHP), Fuzzy Promethee, Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) Esnek üretim sistemleri (Fleible Manufacturing Systems- 1. EÜS seçimi firmalar için stratejik bir karar verme problemidir. EÜS ti Criteria Decision Making- en popüler olanlardan birisi c Hierarchy Process- AHS) ve ranking organization method for enrichment evaluation-promethee) yöntemleridir. Bu yöntemler kriterlerin önem düzeylerinin belirlenmesinde, Promethee yöntemi ise, alternatiflerin lilikleri test edilebilmektedir. Bir olarak bu yöntemler, karar probleminin belirsizlik lik içeren durumlarda deneyimlerinden 1 E.E. Karsak-O. Kuzgunkaya, A Fuzzy Multiple Objective Programming Approach for the Selection of a Fleible Manufacturing System, International Journal of Production Economics, Vol. 79, No. 2, 2002, s. 101. 556

ulama uygun 1. EÜS Seçimini Etkileyen Kriterler Shang ve Sueyoshi 2 3 ise bu üsü olarak 4, Sheng ve Sueyoshi 5 6 7 8 faktörleri ay Bayazit 9, EÜS seçimini etkileyen kriterleri vantajlar, ndeki 2 J. Shang-T. Sueyoshi, A Unified Framework for the Selection of A Fleible Manufacturing System, European Journal of Operational Research, Vol. 85, No. 2, 1995, s. 297-315. 3 J. Sarkis-S. Talluri, A Decision Model for Evaluation of Fleible Manufacturing Systems in the Presence Of both Cardinal and Ordinal Factors, International Journal of Production Research, Vol. 37, No. 13, s. 2927-2938. 4 E.E. Karsak- O. Kuzgunkaya, a.g.m., s. 101-111. 5 J. Shang-T. Sueyoshi, a.g.m., s. 297-315. 6 E.E. Karsak, Distance-Based Fuzzy MCDM Approach for Evaluating Fleible Manufacturing System Alternatives, International Journal of Production Research, Vol. 40, No. 13, 2002, s. 3167-3181. 7 E.E. Karsak, Using Data Envelopment Analysis for Evaluating Fleible Manufacturing Systems in the Presence of Imprecise Data, International Journal of Advanced Manufacturing Technologies, Vol. 35, No. 9-10, 2008, s. 867-874. 8 J. Sarkis, Evaluating Fleible Manufacturing Systems Alternatives Using Data Envelopment Analysis, The Engineering Economist, Vol. 43, No. 1, 1997, s.25-47. 9 O. Bayazit, Use of AHP in Decision Making for Fleible Manufacturing Systems, Journal of Manufacturing Technology Management, Vol. 16, No. 7, 2005, s. 808-819. 557

ile verimlilik ndeki aki ni ve teslimat, malzeme mektedir. Dezavantajlar kriteri ise, EÜS nin ni nu, fi ve merkezi bilgisayar kontrolü. Shamsuzzaman ve d 10 ne göre, EÜS seçimini etkileyen faktörler esneklik, maliyet, veriml Verimlilik ana kriter teknolojik uyum literatüre uygun biçimde Ana Kriterler Esneklik Maliyet Verimlilik Risk Alt kriterler Sermaye, faaliyet Teknoloji ve faaliyet riski yöntemleri ve ÇKKV teknikleri olmak üzere üç grupta toplamak mümkündür. Tablo 2ntemleri görülmektedir., kar sabit, bilgisayardaki çözümlerin uzun vermemektedir 11 10 M. Shamsuzzaman Applying Linguistic Criteria in FMS Selection: Fuzzy- Set-AHP Approach, Integrated Manufacturing Systems, Vol.14, No.3, 2003, s.247-254. 11 G.Ü. -150. 558

dikkate alan yöntemlerdir. Ancak, bu yöntemler, EÜS nitel 12. Bu nedenle kriterler ve temi Yazarlar Matematiksel Metotlar Tam Sujono ve Lashkari, 2007 Dinamik programlama Kulatilaka, 1988 Hwan ve Shogan, 1989 Simülasyon Chan vd., 2000 Veri zarflama analizi (VZA) Sarkis, 1997; Sarkis ve Talluri, 1999 Karsak, 2008 Karsak ve Kuzgunkaya, 2002 Ekonomik Analiz Yöntemleri Miltenburg ve Krinsky, 1987 Karsak ve ÇKKV Teknikleri AHS Mohanty ve Deshmukh, 1997; Bayazit, 2005 Shamsuzzaman vd., 2003 Karsak, 2002 birçok kez rastl2). Türkçe literatürde ise tedarikçi seçimi 13 ve otomobil seçimi 14 karar almada grup veya bireyin önceliklerini dikkate alarak nitel ve nicel faktörleri bir arada AHS de karar 12 E.E. Karsak- O. Kuzgunkaya, a.g.m., s. 102. 13 -E. Eraslan, çimi, Gazi, Cilt. 23, 1, 2008, s. 69-75. 14 S.,, Cilt. 22 1, 2007, s. 139-147. 559

urularak belirlenir. Daha sonra karar problemi, düzeyde yer alan amaca göre ve 15 Tablo: 3 Önem derecesi 1 3 Orta derecede önemli 5 Güçlü derecede önemli 7 Çok güçlü derecede önemli Bir faaliyet di 9 Son derece önemli yüksek derecede tercih edilir. 2, 4, 6, 8 Kaynak: Saaty, T.L., How to Make a Decision: The Analytic Hierarchy Process, Interfaces, 24 (6), 1994, s. 26. Bu 16 ra, her karar aya kadar her 15 T.L. Saaty, Fundamentals of Decision Making and Priority Theory with The Analytic Hierarchy Process, Pittsburgh, RWS Publications, USA, 2006, s. 10-11. 16 G. -G. Büyüközkan, Using A Multi-Criteria Decision Making Approach To Evaluate Mobile Phone Alternatives, Computer Standards & Interfaces, Vol. 29, No. 2, 2007, s. 270. 560

17. CI ma n ise r 18. CI ( ma n) /( n 1) (1) CR=CI/RI (2) göstermektedir. Tablo: 4 indeks tablosu görülmektedir 19. N 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 RI 0 0 0.52 0.89 1.11 1.25 1.35 1.40 1.45 1.49 0.10 dan büyükse reddedilir 20. Bu durumda karar vericilerin, kriter ya da tekniklerinden birisidir. Literatürde finans 21 22 seçimi 23 24, bilgi teknolojisi stratejilerinin seçimi 25 17 R.U. Bilsel A Fuzzy Preference- Ranking Model for A Quality Evaluation of Hospital Web Sites, International Journal of Intelligent Systems, Vol. 21, No. 11, 2006, s. 1184. 18 Saaty, a.g.k., s.84. 19 a.g.k., s.84. 20 a.g.k., s.84. 21 A. Bouri A multi-criterion Approach for Selecting Attractive Portfolio, Journal of Multi-Criteria Decision Analysis, Vol. 11, No. 4-5, 2002, s. 269-277. 22 F. Ülengin An Integrated Decision Aid System For Bosphorus Water- Crossing Problem, European Journal of Operational Research, Vol. 134, No. 1, 2001, s. 179-192. 23 Y.I. Topcu- F. Ulengin, Energy for the Future: An Integrated Decision Aid for the Case of Turkey, Energy, Vol. 29, No. 1, 2004, s. 137-154. 24 C. Araz ve An Integrated Multi-Criteria Decision-Making Methodology For Outsourcing Management, Computers & Operations Research, Vol. 34, No. 12, 2007, s. 3738-3756. 561

Karar Cj 0, C j ( ) C j ( ) j (, ) (3) H j ( d j), C j ( ) C j ( ) d j C j ( ) C j( ) EK Tablo:17) ve [0,1] 26 q p kesin tercih fade edilir 27. 0, d j q j (, ) j ( d j ) H j ( d j), q d j p (4) 1, d j p H j ( d j), EK Tablo: 17 de gösterilen ve 28. c 29. c (, ) (, ) (5) j w j j w j ( j 1,2,, k), k kriter için Pozitif üstünlük + e oranla ne 25 A. Albadvi, Formulating National Information Technology Strategies: A Preference Ranking Model Using PROMETHEE Method, European Journal of Operational Research, Vol. 153, No. 2, 2004, s. 290-296. 26 A. 27 28 J.P. Brans- PH. Vincke, A Preference Ranking Organization Method, Management Science, Vol. 31, No. 6, 1985, s. 650-652. 29 562

derece, negatif üstünlük 30. ( ) c (, ) (6) ( ) c (, ) (7) 31. tercih edilir. + + (8) + + (9) + + (10) + + (11) + + (12) + + (13) net + - (14) net + - (15) üstündür. lik içermeyen olarak ifade edemez. Bu nedenle karar sürecinin, belirsiz ve kesin olmayan bilgilere 30 a.g.m., s. 1185. 31 J.P. Brans-PH. Vincke, a.g.m., s. 650-652; M. - E. Eraslan, a.g.m., s.72. 563

32 33. Toplama ( m, a, b) ( n, c, d) ( m n, a c, b d) Çarpma ( m, a, b) ( m, b, a) ( m, a, b) ( n, c, d) ( m n, a d, b c) ( m, a, b) ( n, 0, 0) ( mn, an, bn) m 0, n 0 ( m, a, b) ( n, c, d) ( mn, cm an, dm bn) m 0, n 0 ( m, a, b) ( n, c, d) ( mn, an dm, bn cm) m 0, n 0 ( m, a, b) ( n, c, d) ( mn, bn dm, an cm) crisp 34. Tablo: 6 KK (0, 0, 0.15) EK (0.15, 0.15, 0.15) BK (0.30, 0.15, 0.20) FY Fikrim yok (0.50, 0.20, 0.15) AK (0.65, 0.15, 0.15) OK (0.80, 0.15, 0.20) ÇK (1, 0.20, 0) q p Bu durumda (4) q ve p 35. 32 M. Saremi onsultant Selection in SMEs With TOPSIS Under Fuzzy Environment, Epert Systems with Applications, Vol. 36, No. 2, 2009, s. 2744. 33 M. Goumas-V. Lygerou, An Etension of the PROMETHEE Method for Decision Making in Fuzzy Environment: Ranking of Alternative Energy Eploitation Projects, European Journal of Operational Research, Vol. 123, No. 3, 2000, s. 608. 34 35 M. Goumas- V. Lygerou, a.g.m., s. 609. 564

0, d j q d jq j (, ) j ( d j ), q d j p (16) p q 1, d j p d j 0, n c q ( n, c, d) q j (, ) j ( d j ), q n c ve ( n d) p (17) p q 1, ( n d) p = 36. f () 1.0 0.5 0.8 0.9 1.0 1.1 -a+b)/3 ve 36 M. Goumas- V. Lygerou, a.g.m., s. 608-610. 565

skor hesaplanabilmesi mümkün olur. Daha sonra + 37. 3. Uygulama net hesaplanarak - seçimini etkileyen faktörler, esneklik, maliyet, verimlilik ve riski içeren dört ana elini göstermektedir. Makine (MK) Rotalama (RO) Esneklik (ES) Ürün (ÜR) EÜS Seçimi Maliyet (ML) Verimlilik (VM) Risk (RK) Süreç (SÜ) Sermaye (SR) (TÜ) Teknoloji (TK) Faaliyet (FA) ana için EK Tablo: 37 88. 566

yer ES ML 0.495 0.121 Alt kriterler MK RO ÜR SÜ SR FB 0.053 0.092 0.205 0.145 0.078 0.028 0.015 VM RK 0.327 0.057 Alt kriterler HZ ÜH TÜ TK FA 0.229 0.063 0.035 0.014 0.043 öncelikle Alt kriterler MK RO ÜR SÜ SR FB Alternatifler EÜS1 OK OK ÇK OK ÇK ÇK AK EÜS2 OK OK AK ÇK ÇK OK OK EÜS3 AK AK AK AK AK AK ÇK EÜS4 FY AK FY FY OK FY ÇK EÜS5 OK FY OK FY ÇK KK ÇK Alt kriterler HZ ÜH TÜ TK FA Alternatifler EÜS1 OK FY KK KK OK EÜS2 OK OK KK EK AK EÜS3 FY ÇK KK BK FY EÜS4 BK FY EK EK ÇK EÜS5 AK OK EK KK ÇK KK: 17 fonksiyonunun hesaplanabilmesi için q p q=0 ve p tercih indekslerini 567

EÜS2-EÜS3= j ( d j ) =(1,0.20,0)-(0.65,0.15,0.15)=(0.35,0.35,0.15) üçgen (0.35,0.35,0.15) 0 j ( d j ) 0.60 0 -a+b)/3=(3*0.58-0.58+0.25)/3=0.47 olur. EK Tablo: rin belirlenmesi: Bu göstermektedir. ve tam önceliklerin belirlenmesi: Bu EÜS1, EÜS2, EÜS5, EÜS3 ve EÜS4 seçilir. net Alternatifler ( ) ( ) ( ) EÜS1 1.544 0.216 1.327 1 EÜS2 1.195 0.137 1.058 2 EÜS3 0.174 0.925-0.751 4 EÜS4 0.098 1.827-1.730 5 EÜS5 0.720 0.625 0.095 3 Sonuç steminin bir 568

abilmesi, karar vericilerin tercihle Uygulamada Promethe -, EÜS seçiminde - olmayan verilere uygun, etkin bir karar verme 569

Kaynakça ALBADVI, A., Formulating National Information Technology Strategies: A Preference Ranking Model Using PROMETHEE Method, European Journal of Operational Research, Vol.153, No.2, 2004, s. 290-296. ARAZ, C., ÖZFIRAT, P.M. and ÖZKARAHAN, I., An Integrated Multi-Criteria Decision-Making Methodology For Outsourcing Management, Computers & Operations Research, Vol.34, No.12, 2007, s.3738-3756., En Uygun Otomobil Seçimi, Dokuz Eylül, Cilt.221, 2007, s.139-147. BAYAZIT, O., Use of AHP in Decision Making for Fleible Manufacturing Systems, Journal of Manufacturing Technology Management, Vol. 16, No. 7, 2005, s. 808-819. BILSEL, R.U., BÜYÜKÖZKAN, G. and RUAN, D., A Fuzzy Preference- Ranking Model for A Quality Evaluation of Hospital Web Sites, International Journal of Intelligent Systems, Vol.21, No.11, 2006, s. 1181-1197. BOURI, A., MARTEL, J.M. and CHABCHOUB, H., A Multi-criterion Approach for Selecting Attractive Portfolio, Journal of Multi-Criteria Decision Analysis, Vol.11, No.4-5, 2002, s. 269-277. BRANS, J.P. and VINCKE, PH., A Preference Ranking Organization Method, Management Science, Vol.31, No.6, 1985, s. 647-656. CHAN, F.T.S., JIANG, B. and TANG, N.K.H., The Development of Intelligent Decision Support Tools to Aid the Design of Fleible Manufacturing Systems, International Journal of Production Economics, Vol.65, No.1, 2000, s. 73-84. ve ERASLAN, E., Seçimi,, Cilt.23, 1, 2008, s. 69-75. GOUMAS, M. and LYGEROU, V., An Etension of the PROMETHEE Method for Decision Making in Fuzzy Environment: Ranking of Alternative Energy Eploitation Projects, European Journal of Operational Research, Vol.123, No.3, 2000, s. 606-613. HWAN, S.S. and SHOGAN, A.W., Modeling and Solving an FMS Part Selection Problem, International Journal of Production Research, Vol.27, No.8, 1989, s. 1349-1366. and BÜYÜKÖZKAN, G., Using A Multi-Criteria Decision Making Approach To Evaluate Mobile Phone Alternatives, Computer Standards & Interfaces, Vol.29, No.2, 2007, s. 265-274. 570

KARSAK, E.E., Distance-Based Fuzzy MCDM Approach For Evaluating Fleible Manufacturing System Alternatives, International Journal of Production Research, Vol.40, No.13, 2002, s. 3167-3181. KARSAK, E.E., Using Data Envelopment Analysis for Evaluating Fleible Manufacturing Systems in the Presence of Imprecise Data, International Journal of Advanced Manufacturing Technologies, Vol.35, No.9-10, 2008, s. 867-874. KARSAK, E.E.- KUZGUNKAYA, O., A Fuzzy Multiple Objective Programming Approach for the Selection of a Fleible Manufacturing System, International Journal of Production Economics, Vol.79, No.2, 2002, s. 101-111. KARSAK, E.E.-, Valuation Of Epansion Fleibility In Fleible Manufacturing System Investments Using Sequential Echange Options, International Journal of Systems Science, Vol.36, No.5, 2005, s. 243-253. KULATILAKA, N., Valuing the Fleibility of Fleible Manufacturing Systems, IEEE Transactions on Engineering Management, Vol.35, No.4, 1988, s. 250-257. MILTENBURG, G.J. and KRINSKY, I., Evaluating Fleible Manufacturing Systems, IIE Transactions, Vol.19, No.2, 1987, s. 222-233. MOHANTY, R.P.- DESHMUKH, S.G., Strategic Adoption of a Fleible Manufacturing System: Case Study of an Indian Electronics Enterprise, Production Planning & Control, Vol.8, No.8, 1997, s. 797-805. SAAT, M., Yöntemi,, Cilt.22000, s. 149-162. SAATY, T.L., How to Make a Decision: The Analytic Hierarchy Process, Interfaces, Vol. 24, No.6, 1994, s. 19-43. SAATY, T.L., Fundamentals of Decision Making and Priority Theory with The Analytic Hierarchy Process, Pittsburgh, USA, RWS Publications, 2006. SAREMI, M., MOUSAVI, S.F. and SANAYEI, A., TQM Consultant selection in SMEs With TOPSIS Under Fuzzy Environment, Epert Systems With Applications, Vol.36, No.2, 2009, s. 2742-2749. SARKIS, J., Evaluating Fleible Manufacturing Systems Alternatives Using Data Envelopment Analysis, The Engineering Economist, Vol.43, No.1, 1997, s.25-47. SARKIS, J.-TALLURI, S., A Decision Model for Evaluation of Fleible Manufacturing Systems In The Presence Of Both Cardinal And Ordinal Factors, International Journal of Production Research, Vol.37, No.13, 1999, s.2927-2938. 571

SHAMSUZZAMAN, M., ULLAF, A.M.M.S. and BOHEZ, E.L.J., Applying Linguistic Criteria in FMS Selection: Fuzzy-Set-AHP Approach, Integrated Manufacturing Systems, Vol.14, No.3, 2003, s. 247-254. SHANG, J.- SUEYOSHI, T., A Unified Framework for the Selection of A Fleible Manufacturing System, European Journal of Operational Research, Vol. 85, No.2, 1995, s. 297-315. SUJONO, S.-LASHKARI, R.S., A Multi-Objective Model of Operation Allocation and Material Handling System Selection in FMS Design, International Journal of Production Economics, Vol.105, No.1, 2007, s. 116-133. TOPCU, Y.I.-ULENGIN, F., Energy For the Future: An Integrated Decision Aid For the Case of Turkey, Energy, Vol.29, No.1, 2004, s. 137-154. ÜLENGIN, F., TOPCU, Y.I.-, An Integrated Decision Aid System For Bosphorus Water-Crossing Problem, European Journal of Operational Research, Vol.134, No.1, 2001, s. 179-192. 572

EKLER ES ML VM RK Esneklik (ES) 1 4 2 7 0.495 Maliyet (ML) 1/4 1 1/4 3 0.121 Verimlilik (VM) 1/2 4 1 5 0.327 Risk (RK) 1/7 1/3 1/5 1 0.057 C.R=0.039 Matrisleri Esneklik kriteri MK RO ÜR SÜ Makine (MK) 1 1/2 1/3 1/3 0.107 Rotalama (RO) 2 1 1/2 1/2 0.185 Ürün (ÜR) 3 2 1 2 0.415 Süreç (SÜ) 3 2 1/2 1 0.293 C.R=0.026 Maliyet kriteri SR FB Sermaye (SR) 1 3 5 0.648 1/3 1 2 0.230 1/5 1/2 1 0.122 C.R=0.003 Matrisleri Verimlilik kriteri HZ ÜH TÜ 1 4 6 0.701 1/4 1 2 0.193 1/6 1/2 1 0.106 C.R=0.008 Risk kriteri TK FA Teknoloji (TK) 1 1/3 0.25 Faaliyet (FA) 3 1 0.75 C.R=0.0 573

SÜ EÜS1 (0.80,0.15,0.20) EÜS1 (0.80,0.15,0.20) (0,0.35,0.35) 0 EÜS1 (0.80,0.15,0.20) EÜS2 (1,0.20,0) (-0.20,0.15,0.40) 0 EÜS1 (0.80,0.15,0.20) EÜS3 (0.65,0.15,0.15) (0.15,0.30,0.35) 0 EÜS1 (0.80,0.15,0.20) EÜS4 (0.50,0.20,0.15) (0.30,0.30,0.40) 1 EÜS1 (0.80,0.15,0.20) EÜS5 (0.50,0.20,0.15) (0.30,0.30,0.40) 1 EÜS2 (1,0.20,0) EÜS1 (0.80,0.15,0.20) (0.20,0.40,0.15) 0 EÜS2 (1,0.20,0) EÜS2 (1,0.20,0) (0,0.20,0.20) 0 EÜS2 (1,0.20,0) EÜS3 (0.65,0.15,0.15) (0.35,0.35,0.15) 0.47 EÜS2 (1,0.20,0) EÜS4 (0.50,0.20,0.15) (0.50,0.35,0.20) 1 EÜS2 (1,0.20,0) EÜS5 (0.50,0.20,0.15) (0.50,0.35,0.20) 1 EÜS3 (0.65,0.15,0.15) EÜS1 (0.80,0.15,0.20) (-0.15,0.35,0.30) 0 EÜS3 (0.65,0.15,0.15) EÜS2 (1,0.20,0) (-0.35,0.15,0.35) 0 EÜS3 (0.65,0.15,0.15) EÜS3 (0.65,0.15,0.15) (0,0.30,0.30) 0 EÜS3 (0.65,0.15,0.15) EÜS4 (0.50,0.20,0.15) (0.15,0.30,0.35) 0 EÜS3 (0.65,0.15,0.15) EÜS5 (0.50,0.20,0.15) (0.15,0.30,0.35) 0 EÜS4 (0.50,0.20,0.15) EÜS1 (0.80,0.15,0.20) (-0.30,0.40,0.30) 0 EÜS4 (0.50,0.20,0.15) EÜS2 (1,0.20,0) (-0.50,0.20,0.35) 0 EÜS4 (0.50,0.20,0.15) EÜS3 (0.65,0.15,0.15) (-0.15,0.35,0.30) 0 EÜS4 (0.50,0.20,0.15) EÜS4 (0.50,0.20,0.15) (0,0.35,0.35) 0 EÜS4 (0.50,0.20,0.15) EÜS5 (0.50,0.20,0.15) (0,0.35,0.35) 0 EÜS5 (0.50,0.20,0.15) EÜS1 (0.80,0.15,0.20) (-0.30,0.40,0.30) 0 EÜS5 (0.50,0.20,0.15) EÜS2 (1,0.20,0) (-0.50,0.20,0.35) 0 EÜS5 (0.50,0.20,0.15) EÜS3 (0.65,0.15,0.15) (-0.15,0.35,0.30) 0 EÜS5 (0.50,0.20,0.15) EÜS4 (0.50,0.20,0.15) (0,0.35,0.35) 0 EÜS5 (0.50,0.20,0.15) EÜS5 (0.50,0.20,0.15) (0,0.35,0.35) 0 ( ) ve ( ) SÜ EÜS1 EÜS2 EÜS3 EÜS4 EÜS5 ( ) EÜS1 0 0 0 1 1 2 EÜS2 0 0 0.47 1 1 2.47 EÜS3 0 0 0 0 0 0 EÜS4 0 0 0 0 0 0 EÜS5 0 0 0 0 0 0 () 0 0 0.47 2 2 574

575 Birinci tip 0 1, 0 0, ) ( p (U-tipi) l l p 1, 0, ) ( Üçüncü tip (V-tipi) m m m p 1,, / ) ( Dördüncü tip (Seviyeli) p q p q q q p 1, 2, 1/ 0, ) ( (Lineer) r s r s s r s s p 1,, / ) ( 0, ) ( (Gaussian) 0, 2 2 / 2 1 0 0, ) ( e p 0 H() 1 0 H() 1 0 H() 1 q q+p 0 H() 1 0 H() 1 0 H() 1 l -l s+r s -m m