B Ü L T E N 3B CAD Sistemi Seçmeyle İlgili Dokuz Kriter L. S t e p h e n W o l f e, P. E. Genel Bakış Günümüzde belirli üretim sektörlerinde kullanılan CAD sistemlerinin üçte biri ila ikide biri 3B'dir. Kalanı 2B bilgisayar destekli teknik çizim için kullanılır. 1 Bazı işler her zaman 2B CAD ile daha verimli yapılabilse de, bu rakamlar daha birçok organizasyonun 3B yöntemler kullanmaya başlamadığını gösterir. Geçiş yapma potansiyeli olan diğer yarıdakiler için güzel haber, 10 ila 20 yıldır 3B yöntemlerini kullanan mühendislerin bilgi ve tecrübesinden yararlanabilecek olmalıdır. Aşağıda, 2B CAD kullanıcılarının alacakları ilk 3B sistemi ararken dikkate almaları gereken dokuz kriter derlenmiştir. 2
1. Etkili, verimli 3B tasarım 3B CAD'in odak noktası imalatın her aşamasında kullanılan bir 3B ana modeldir: ürün tasarımı ve doğrulaması, draft, araç tasarımı, sayısal kontrollü araç programlama ve inceleme. 3B model şirketinizin ürünlerindeki tüm parçaları ve bunlar arasındaki ilişkileri doğru şekilde temsil etmelidir. Verimliliği en üst düzeye çıkarmak için, tasarımcılar ürün kalitesinden ödün vermeden 3B olarak mümkün olan en az sayıda adımda tasarım yapabilmelidir. CAD yazılımlarını değerlendirirken, her paketin şirketinizin ürettiği ürün türlerini oluşturma konusunda ne kadar verimli olduğunu öğrenin. Bir yatay öğütücünün 3B CAD modeli CAD yazılımlarını değerlendirirken, her paketin şirketinizin ürettiği ürün türlerini oluşturmada ne kadar verimli olduğunu öğrenin. Örneğin, şirketiniz sac levha parçalar üretiyorsa, bunları oluşturmayı sağlayan özel araçlar ve otomatik olarak düz desenler oluşturma olup olmadığına dikkat edin. Şirketiniz estetik ürünler tasarlıyorsa, serbest biçimli yüzeyler ve bunların arasında karışımlar oluşturan araçlar arayın. Makine aksamı tasarımcıları çok sayıda parçanın montajının ve bir kitaplıktan bağlantı elemanı gibi satın alınmış parçaları eklemenin ne kadar kolay olduğuna bakmalıdır. Bir PremaCare İnkübatörünün 3B modeli 3B CAD Sistemi Seçmeyle İlgili 9 Kriter 2
Değişiklik yapılması kaçınılmaz olduğundan, parçaları ve montajları değiştirmenin ne kadar zor olduğunu değerlendirin. Şirketinizin tasarımlarını yalnızca yüzde 20 daha az sayıda adımda yapmasını sağlayan bir CAD sistemi daha az verimli sistemlere kıyasla önemli maliyet avantajları sağlayacaktır. En iyi değeri sunan bir 3B CAD sistemi olağanüstü teknik özellikleri makul bir sahip olma maliyetiyle birleştirir. 2. Müşterilerle ve tedarikçilerle uyumluluk Günümüz dünyasında çok az sayıda üretici dikey entegrasyona sahiptir. Üreticilerin çoğu parçalar, araçlar, alt sistemler, üretim ekipmanları ve tasarım hizmetleri konusunda genellikle tüm dünyaya yayılmış bir tedarikçi topluluğuna güvenir. Şirketiniz ister tedarikçi isterse müşteri olsun, müşterileri veya tedarikçileri ile 3B CAD dosyaları alıp vermek avantajlı olabilir. Mümkünse sektörünüzde ve tedarikçi topluluğunuzda popüler olan bir CAD sistemi seçin. Mümkünse sektörünüzde ve tedarikçi topluluğunuzda yaygın olan bir CAD sistemi seçin. Bu seçim dosyaları bir sistemden diğerine çevirme gerekliliğini ortadan kaldırır. Çeviri işlemleri zaman alır ve bazen hatalara neden olur. Her sistemin diğer sistemlerden dosya alma özelliğini de inceleyin. CAD tedarikçinizin STEP, IGES, VDA ve IDF gibi uluslararası standartları desteklediğinden emin olun. Alınan şekillerdeki hasarları onarma araçlarını değerlendirerek kullanımlarının ne kadar kolay olduğuna ve ne kadar iyi çalıştıklarına bakın. Şirketinizin birkaç CAD sistemi markasından çok sayıda dosyayı çevirmesi gerekiyorsa, CAD sistemlerinin her birinde bulunan doğrudan çeviricileri ve ayrıca çeviri yazılımlarında uzmanlaşmış tarafların yazılımlarını inceleyin. Veri alış verişi yetenekleriyle ilgili değerlendirmenizi ürün geometrisiyle sınırlı tutmayın. Dosya özelliklerini ve malzeme listelerini alma işleminin ne kadar kullanışlı olduğunu öğrenin. Müşterilerle veya tedarikçilerle CAD dosyalarını alıp vermek, bunları etkileşimli olarak yeniden çizmeyle karşılaştırıldığında binlerce saat işgücü kazandırabilir ve planlamayı haftalarca kısaltabilir. Ürünler ve süreçler üzerinde üç boyutlu işbirliği kurabilme maliyetleri düşürürken daha iyi ürünler sunmaya yardımcı olabilir. SolidWorks edrawings gibi veri değişim programları kullanıcıların müşteriler ve tedarikçilerle işbirliği yapmasını sağlar. 3B CAD Sistemi Seçmeyle İlgili 9 Kriter 3
3. Standartlarınıza uygun draft araçları Siz 3B olarak tasarım yapsanız da, tedarikçileriniz ve fabrika işçileriniz için teknik resimler gereklidir. Anlaşılır bir teknik resim 3B iken açıkça görülmeyen bilgileri gösterir: kritik ölçümler ve toleranslar, malzeme ve yüzey son kat özellikleri ve prosesle ilgili kür veya ısıl işlem gibi notlar. Satın alacağınız 3B CAD sisteminin ölçümlendirmeler, toleranslar, yazılar ve parça listeleri ile ilgili mevcut standartlarınıza uygun teknik resimler üretebileceğinden emin olun. Teknik resimlerinizin PDF, DXF ve DWG gibi popüler formatlarda verilebileceğinden de emin olun. Satın alacağınız 3B CAD sisteminin teknik resimlerinizi PDF, DXF ve DWG gibi popüler formatlarda verebildiğinden emin olun. Bir buharlı lokomotifin biyel kolunun ayrıntılı mühendislik çizimi 4. Güvenilirlik ve stabilite 3B tasarım sistemleri 2B tasarım sistemlerinden daha karmaşıktır. Bu kadar çok kodun içinden hataları ayıklamak daha zordur. Ne yazık ki, birçok sistem ve makine türünde olduğu gibi CAD için hiçbir standart güvenilirlik kıstası yoktur. Müşteri forumlarında gezerek sık karşılaşılan stabilite sorunlarını veya yazılım hatalarını araştırın. Şehrinizdeki veya sektörünüzdeki 3B CAD sahibi şirketlere ne kadar sık çökme veya kilitlenme yaşadıklarını sorun. Şirketiniz büyük montajlar yapıyorsa, satın alacağınız CAD sisteminin bunları verimli bir şekilde işleyebileceğinden emin olun. Bazı sistemler çok sayıda parça bulunan karmaşık tasarımları işlerken çok yavaşlar. Ürünleriniz karmaşık serbest biçimli şekiller, helisel süpürmeler ya da delik veya başka unsur dizileri içeriyorsa, montaj performansına özellikle dikkat edin. 3B CAD sisteminizin büyük montajları tasarlayabildiğinden emin olun 3B CAD Sistemi Seçmeyle İlgili 9 Kriter 4
5. Keyifli iş ilişkileri İster inanın ister inanmayın, CAD yazılımı satın alanlarla müşterileri arasındaki en büyük sürtüşme nedenlerinden biri iş ilişkisinin teknik olmayan yönleridir. Bazı havayollarının bagaj, bilet değişikliği, içecekler ve battaniyeler için ek ücret alarak müşterileri sinirlendirmeleri gibi, bazı CAD tedarikçileri müşterinin ihtiyaç duyacağı yazılım ve hizmetler için gizli ücretler uygularlar. Çekişmeleri önlemek ve maliyetlerinizi düşürmek için, ihtiyacınız olan her şeyi sunan açık yazılım paketleri sunan tedarikçileri araştırın. Sürekli olarak CAD ihtiyacı olmayan tasarımcıların lisans paylaşmasını sağlayan yüzer lisansların koşullarına bakın. En iyi tasarımcılarınızın yazılımı zahmetsiz olarak hem işte hem de evde kullanabildiklerinden de emin olun. 6. İşinize yardımcı olan dahili uygulamalar Tasarım otomasyonu ve analizine yönelik özel amaçlı yazılımlarla 3B CAD daha da üretken olabilir. Kinematik, dinamik, stres, sapma, titreşim, sıcaklık veya sıvı akışı gibi fiziksel davranışları analiz etmeniz gerekiyorsa, entegre analitik araçlar içeren veya tercih ettiğiniz analiz yazılımıyla verimli arayüzler oluşturan bir sistem arayın. Kinematik, dinamik, stres, sapma, titreşim, sıcaklık veya sıvı akışı gibi fiziksel davranışları analiz etmeniz gerekiyorsa, entegre analitik araçlar içeren veya tercih ettiğiniz analiz yazılımıyla verimli arayüzler oluşturan bir sistem arayın. Şirketiniz kalıp, konveyörler veya üretim ekipmanları gibi genel türlerin varyasyonları olan ürünler mi üretiyor? Öyle ise, ürünlerinizin tasarımını otomatikleştiren entegre yazılımları olan bir tedarikçi arayın. En az birkaç tasarımcı bulunan kuruluşların CAD araçlarıyla entegre ürün veri yönetimi (PDM) yazılımına ihtiyaçları vardır. 2B CAD sistemlerindeki dosyalar dosya dizinleri halinde düzenlenebilir. Ancak, 3B sistemlerdeki dosyalar arasında çok karmaşık ilişkiler olduğundan, bunları saklamak ve düzene koymak için otomatik bir sistem gereklidir. PDM olmadan tasarımcılar birbirinin çalışmalarının üzerine yazabilir ve her yıl yüzlerce saat çalışmanın kaybolmasına neden olabilir. Entegre PDM yazılımları tasarımcı gruplarının ortak projeler üzerinde birlikte daha verimli çalışmasını sağlar. 3B CAD Sistemi Seçmeyle İlgili 9 Kriter 5
PDM sistemleri dosyaları saklama ve düzenlemeden çok daha fazlasını yapar. Tasarımcıların parçaları yeniden keşfetmek yerine var olan parçaları yeniden kullanmalarına yardımcı olur. PDM sistemleri ayrıca maliyet tahminleri için malzeme listeleri üretir ve verileri üretim kaynak planlaması (MRP) sistemlerine besler. Daha gelişmiş PDM yazılımları değişiklik kontrol proseslerini otomatikleştirerek fabrikalara ve tedarikçilere eski veya yayınlanmamış bilgiler gönderilmesini önler. Son olarak, tüm sistemlerin eksiksiz ve iyi belgelenmiş bir uygulama programlama arabirimi (API) olduğundan emin olun. İyi API'lar kendi tasarım-otomasyon programlarınızı yazmanıza olanak tanır. Üçüncü tarafların niş uygulamaları CAD sisteminizle entegre etme maliyetini de azaltır. Tasarım otomasyonu mevcut tasarımları yeniden kullanarak 3B CAD modelleri, teknik çizimler ve malzeme listeleri gibi yeni konfigürasyonlar oluşturmayı sağlar. 7. Kısa öğrenme eğrisi 3B yöntemleri uyarlamak eğitim ve deneyim gerektirir. Bu nedenle, yetenekli olduğu kadar öğrenmesi kolay bir sistem seçmelisiniz. Tamamında tutarlı bir kullanıcı arabirimi bulunan bir sistem arayın. Tasarım ve çizim prosedürlerinin başlangıçtan bitişe mantıksal bir şekilde aktığından emin olun. Bazı sistemlerde tasarımcıları yolun yarısında durup baştan başlamak zorunda bırakan uçurum ve engeller vardır. Dahili öğreticileri, zengin bir dizi bilgisayar tabanlı eğitim yardımcıları ve çalışanların soru sorup yanıt almasına olanak tanıyan canlı bir çevrimiçi topluluğu olan bir sistem seçin. Kendi eğitim materyalinizi geliştirmek maliyetlidir. Dahili öğreticileri, zengin bir dizi bilgisayar tabanlı eğitim yardımcıları ve çalışanların soru sorup yanıt almasına olanak tanıyan canlı bir çevrimiçi topluluğu olan bir sistem seçin. Yerel okullarda ve üniversitelerde öğretilen bir sistemi seçmeniz de iyi olur, böylece üretmeye hazır öğrencileri işe alabilirsiniz. 3B CAD Sistemi Seçmeyle İlgili 9 Kriter 6
8. Yatırımınızı koruyan yenilikçi Ar-Ge Bilgi işlem teknolojisi sürekli olarak değişmektedir. CAD üreticiniz bu gelişimden yararlanmıyorsa, birkaç yıl içinde kuruluşunuzun elinde zamanı geçmiş ve işletmesi maliyetli bir CAD sistemi kalır. Büyük ve sofistike Ar-Ge ekipleriyle üretim sektöründe lider olduğunu kanıtlamış tedarikçilerden satın alın. 9. Size yardımcı olabilecek bir satıcı CAD yazılımı satıcınızla aranızda başarılı bir ilişki, satışla başlar. 3B tasarıma başarıyla geçiş yapmanıza yardımcı olacak becerilere ve deneyime sahip bir yetkili satıcıdan satın alın. Potansiyel satıcıların kaç 3B müşterisini eğittiğini ve desteklediğini öğrenin. Kaliteli eğitim kurslarının olup olmadığına bakın. Yetkili satıcı canlı bir kullanıcı grubunu destekliyor mu? Tasarım ve üretim proseslerinizi geliştirmenize yardımcı olmak için satıcı sürekli eğitim kursları sunuyor mu? 3B tasarıma geçiş yapmanıza yardımcı olacak becerilere ve teknik deneyime sahip bir yetkili satıcıdan satın alın. Teknik personelin özgeçmişlerini isteyin ve satın almadan önce kendileriyle görüşün. Referans olarak verdikleri müşterilere teknik personelin zor sorunları çözüp çözemediğini sorun. İyi yerel destek etkisiz ve verimsiz bir 3B adaptasyonu ile şimdi ve gelecekte ticari hedeflerinizi ilerleten bir adaptasyon arasındaki farkı yaratabilir. Deneyimli yetkili satıcılar 3B konusunda yeni olan müşterilerin daha çabuk üretken hale gelmesine yardımcı olabilir. 3B CAD Sistemi Seçmeyle İlgili 9 Kriter 7
Tek beden hepsine uymaz Yukarıda listelenen kriterlerin tümü her kuruluş için geçerli değildir. Akıllı bir seçim yapmak için şirketinizin mühendislik ihtiyaçları konusunda derin bir bilgi ve dikkatli düşünme gereklidir. Bir kuruluşun yapabileceği en büyük hata araştırmadan bir 3B sistemi seçmektir. Mevcut yazılım paketlerinin yetenekleri ve yetkili satıcı destek organizasyonları konusunda daha fazla fikir edinmek için en az üç yetkili satıcıyla temasa geçin. Şirketlerin iki defa 3B sistemi satın almak zorunda kalması trajik bir durumdur. Bu gibi kuruluşlar marka tercihine dayalı duygusal bir karar alırlar ya da çok az sayıda kritere odaklanırlar. Alelacele seçtikleri 3B sisteminin ihtiyaçlarını görmediğini veya işlevsel eksiklikleri için yan çözümler bulmaları gerektiğini fark ettiklerinde yeni araçlar satın almak ve öğrenmek zorunda kalırlar. Mevcut yazılım paketlerinin yetenekleri ve yetkili satıcı destek organizasyonları konusunda daha fazla fikir edinmek için en az üç yetkili satıcıyla temasa geçin. 1 CAD/CAM Publishing, Inc. tarafından kamuya açık mali veriler kullanılarak yapılan analiz temel alınmıştır. 2 Yazar tarafından 3B CAD sistemleri kullanılan mühendislerle yapılan görüşme ve anketler temel alınmıştır. L. Stephen Wolfe profesyonel bir makine mühendisi olup San Diego, California'da faaliyet göstermektedir. Computer Aided Design Report (Bilgisayar Destekli Tasarım Raporu) ve Product Data Management Report (Üretim Veri Yönetimi Raporu, şimdi CADCAMNet online) kurucusu ve yayıncısıdır. 20 yıldan uzun süre bu teknik bültenler CAD sektöründe Tüketici Raporları rolünü yerine getirmiştir. Wolfe CAD/CAM sistemleri seçmeyle ilgili iki kitap yazmıştır: The Smart Manager s Guide to Selecting and Purchasing CAD Systems (Akıllı Yöneticinin CAD Sistemi Seçme ve Satın Alma Kılavuzu) ve The CAD/CAM Strategic Planning Guide (CAD/CAM Stratejik Planlama Kılavuzu). Şu anda makine mühendisliği yazılımları konusunda danışmanlık, müşterilere ihtiyaçlarını tanımlamada yardımcı olma, bağımsız araştırma yapmak, yazılım tedarikçilerini saptama ve anlaşma ve yeni yazılımı verimli şekilde uyarlama faaliyetleri yapmaktadır. Merkez Ofis Dassault Systèmes SolidWorks Corp. 175 Wyman Street Waltham, MA 02451 USA Telefon: +1-781-810-5011 E-posta: info@solidworks.com Avrupa Merkez Ofisi Telefon: +33-(0)4-13-10-80-20 E-posta: infoeurope@solidworks.com Türkiye Ofisi Telefon: +90 212 340 76 00 E-posta: Solidworks.TR-info@3ds.com SolidWorks, Dassault Systèmes SolidWorks Corp.'ın tescilli ticari markasıdır. Diğer tüm şirket ve ürün adları, kendi sahiplerinin ticari markaları veya tescilli ticari markalarıdır. 2012 Dassault Systèmes. Tüm hakları saklıdır. MKCADwpTUR0512