Binalar Buildings Spor Tesisleri Sports Facilities

Binalar Buildings 19 Mayýs Stadý 19 Mayýs Stadium 19 Mayýs Türkiye nin ilk stadyumu olma özelliði taþýmaktadýr. Balkan Oyunlarý için yapýlmýþ olmasý genç Türkiye Cumhuriyeti nin sosyal-sportif etkinliklere gösterdiði özenle birlikte uluslararasý iliþkilerin geliþtirilmesine verdiði önemi de yansýtmaktadýr. 19 Mayýs Stadium has the feature of being first stadium in Turkey. The Stadium which was constructed for Balkan Olympic Games reflects the importance given to the improvement of international relations as well as the social and sportive activities by young Republic of Turkey. 86

Yer Ankara Tarih 1934-1936 Ýþveren Gençlik ve Spor Bakanlýðý Statik Tasarým Paolo Vietti-Violi, Ladislas Kovacs Mimari Tasarým Paolo Vietti-Violi, Ladislas Kovacs Yapým Bilgiye Ulaþýlamamýþtýr Müþavir Paolo Vietti-Violi, Ladislas Kovacs Bedel Bilgiye Ulaþýlamamýþtýr Location Ankara Date 1934-1936 Employer Ministry of Youth and Sports Structural Design Paolo Vietti-Violi, Ladislas Kovacs Architectural Design Paolo Vietti-Violi, Ladislas Kovacs Contractor Not available Consultant Paolo Vietti-Violi, Ladislas Kovacs Price Not available 87

Binalar Binalar Spor Tesisleri Tarihçe ve Özellikler 1933 yýlýnda Ankara da spor tesisi yapýlmasý için uluslararasý bir yarýþma düzenlenmiþ ve 19 Mayýs Stadyumu nun tasarýmý bu yarýþma sonucunda belirlenmiþtir. Stadyum inþaatý 1936 yýlý sonunda tamamlanmýþ ve 15 Aralýk 1936'da bitirilmiþtir. Açýlýþta, Baþbakan Ýsmet Ýnönü, Türkiye yi idare edenler, stadyumu en kýymetli mektep gibi her yerde kurmaya çalýþacaklardýr. Türkiye nin istikbalini idare edecek olan genç nesil, açýk havada açýk meydanlarda yetiþecektir. diyerek tesisin önemine dikkat çekmiþtir. Mimar Paolo Vietti -Violi tarafýndan yapýlan stadyum, Balkan Olimpiyatlarý için 25 bin kiþi kapasiteli olarak tasarlanmýþ, bir kapalý ve üç açýk olmak üzere dört tribün düþünülmüþtür. Zaman içerisinde tüm tribünlerin üstü kapatýlmýþ ve seyirci kapasitesi 19 bin 125 olarak revize edilmiþtir. Ulusal bayram ve önemli günlerin kutlamalarýyla birlikte deðiþik spor karþýlaþmalarýna ev sahipliði yapan stat bünyesinde 1965 yýlýnda yýkýlan maraton kulesi, Cumhurbaþkanlýðý locasýnýn da bulunduðu 100 metre uzunluðundaki birinci mevki tribünü yer almýþtýr. 88

19 Mayýs Stadý 19 Mayýs Stadium The stadium designed by Architect Paolo Vietti -Violi was constructed with 25,000-person capacity for Balkan Olympic Games. It has 4 grandstands, including one closed and three open, as planned originally. All grandstands have been covered in time and audience capacity has been revised as 19,125. The Marathon tower (destroyed in 1965) and 100 meter first class grandstand (including Presidency lodge) existed within the stadium. The stadium hosts national festivals and ceremonies of important dates as well as various sporting competitions. The Stadium is named after the date May 19 th, 1919 as 19 Mayis Stadium when Mustafa Kemal set foot on land in Samsun to start the national independence war. 89

Binalar Buildings Abdi Ýpekçi Spor Salonu Abdi Ýpekçi Sports Center Abdi Ýpekçi Spor Salonu, 102x86 metrelik alaný örten 1400 ton aðýrlýðýndaki kaynaklý uzay kafes çelik çatý sistemi ile Türkiye deki ilk örnektir. Geçilen açýklýk itibariyle bu alandaki rekoru elinde bulundurmaktadýr. Abdi Ýpekçi Sports Center is an archetype in Turkey with its 1400 ton welded space frame steel roof system which covers 102x86 meter area. It holds the record in this category concerning exceeded aperture. 90

Yer Zeytinburnu/Ýstanbul Tarih 1978-1989 Ýþveren Bayýndýrlýk ve Ýskan Bakanlýðý Statik Tasarým Göncer Ayalp Mimari Tasarým A. Ragýp Buluç, Ziya Tanalý, Ercan Yener Yapým Kiska Adi Komandid Þirketi Oðuz Gürsel ve Ort. Hasko Ýnþaat A.Þ. Müþavir Göncel Ayalp, Ercan Yener, Ragýp Uluç, Ziya Tanalý Bedel 13,8 Milyon ABD Dolarý Location Zeytinburnu/Ýstanbul Date 1978-1989 Employer Ministry of Public Works and Settlement Structural Design Göncer Ayalp Architectural Design A. Ragýp Buluç, ZiyaTanalý, Ercan Yener Contractor Kiska Ordinary Limited Partnership Company Oðuz Gürsel ve Ort. and Hasko Ýnþaat A.Þ Consultant Göncel Ayalp, Ercan Yener, Ragýp Uluç, Ziya Tanalý Price 13.8 Million US Dollar 91

Binalar Spor Tesisleri Tarihçe Abdi Ýpekçi Spor Salonu Ýstanbul Zeytinburnu Ýlçesi sýnýrlarý içinde bulunan Kazlýçeþme dedir. Mimari projeyi Ragýp Uluç, Ziya Tanalý ve Ercan Yener, Göncer Ayalp ise statik projeyi üstlenmiþtir. Spor salonu için 1975 yýlýnda bir yarýþma açýlmýþ ve inþaat 1978 yýlýnda baþlamýþtýr. Ancak salonun inþaatý ortaya çýkan kimi hukuki sorunlar nedeniyle durdurulmuþ, 1981 yýlýnda çalýþmalar yeniden baþlamýþtýr. 1985 yýlýna kadar su kanalý, çevre düzenleme, temel ve çatýyý taþýyan 18 kolonun yapýmý tamamlanan salonun altyapý iþleri Hasko Ýnþaat tarafýndan gerçekleþtirilmiþtir. 1985 yýlýnda tekrar ihaleye çýkartýlan yapý, Oðuz Gürsel ve Ortaklarý nca 1989 yýlý sonunda tamamlanmýþtýr. Ýnþaatýn denetimi inþaat mühendisi Göncer Ayalp ve mimarlar Ragýp Uluç, Ziya Tanalý ve Ercan Yener tarafýndan yürütülmüþtür. Basketbol, voleybol, güreþ ve halter gibi çeþitli spor dallarýnda gerek ulusal gerekse uluslararasý çeþitli müsabakalara ev sahipliði 92

Abdi Ýpekçi Spor Salonu yapmasýnýn yaný sýra Abdi Ýpekçi Spor Salonu, konser ve kongre gibi çeþitli etkinliklere de sahne olmaktadýr. Özellikler Abdi Ýpekçi Spor Salonu, taþýyýcý sistem olarak iki bölüm halinde tasarlanmýþtýr. Birinci bölüm, kayar kalýpla yapýlan 18 kolon üzerine oturan 102x86 m2 lik bir alaný örten 1400 ton aðýrlýðýndaki çelik çatý sistemidir. Sistem kaynaklý uzay kafes olarak seçilmiþ, çatý ve üst panolardan yapýlan üst kaplama hazýrlanan zemin üzerinde yerde monte edilmiþtir. Daha sonra çatý, bir bütün olarak aðýr kaldýrma yöntemiyle yerine oturtulmuþtur. Bu iþlem için her biri 300 ton kapasiteli 36 adet hidrolik kriko ve öngerme halatlarý kullanýlmýþ, elektronik ölçümler yardýmcýlýðýnda iþ baþarýyla tamamlanmýþtýr. Ýkinci bölüm ise tribün alt bölümü, köþe bölümleri ve çerçeveler hariç prefabrik olarak planlanan bölümlerden oluþmuþtur. Bu yaklaþýmla depreme karþý hem iyi bir dayaným elde edilmiþ ve hem de yapýya spor salonuna yakýþan saðlam ve kalýcý bir karakter kazandýrýlmýþtýr. Cephe elemanlarý da prefabrik olarak tasarlanmýþtýr. 93

Binalar Spor Tesisleri O tarihe kadar özel fabrika inþaatlarý dýþýnda prefabrike uygulamasý kullanýlmamýþtýr. Abdi Ýpekçi Spor Salonu bu açýdan da bir ilktir; örnek oluþturmuþtur. 11 bin 500 kiþilik kapasitesi bulunan Abdi Ýpekçi Spor Salonu nda, dört yönlü ve ekranlý skorbord, altý adet on-line sisteme açýk giþe, dört ayrý bölümde seyirci tuvaletleri, dört adet modern þekilde tasarlanmýþ soyunma odasý, iki adet internet odasý ve basýn merkezi, iki adet çok amaçlý kullanýlabilen büyük salon, dört adet hakem ve gözlemci odasý, ofisler, modern VIP salonlarý bulunmaktadýr. Spor salonunun Eurovision Þarký Yarýþmasý nda kullanýlabilirliði tasarýmcýya sorulmuþ, oluþacak yüklerin herhangi bir aksi tesir yaratýp yaratmayacaðý konusunda TRT tarafýndan statik müellif GAMB Ltd. Þti. nden rapor istenmiþ, alýnan olumlu rapor sonucu, tesis Türkiye de yapýlan 2004 Eurovision Þarký Yarýþmasý finalinde kullanýlmýþtýr. 94

Abdi Ýpekçi Spor Salonu Abdi Ýpekçi Sports Center Abdi Ýpekçi Sports Center has been designed in two parts as far as the structural system is concerned. First part is 1400 ton weighted steel roof system on 18 columns which was constructed with sliding mould and covers a 102x 86 square meter area. The second part is composed of those parts planned as prefabricated construction elements except for grandstand lower section, corner sections and frames. The lifting of roof erected on ground was the highest weighed lift of construction by that time. Abdi Ýpekçi Sports Center is still the largest one of its category in Turkey with the capacity of 11,500 persons. 95

Binalar Buildings Atatürk Olimpiyat Stadý Atatürk Olympic Stadium Atatürk Olimpiyat Stadý ülkemizde gerçekleþtirilen en büyük spor yatýrýmýdýr. Projeyi özellikli yapan, stadýn batý tarafýndaki çelik çatýnýn ardgerme sistemle oluþturulan iki dayanak ile desteklenmesidir. Yerde monte edilen ve vinçlerin yardýmýyla yerine oturtulan 3420 ton aðýrlýðýndaki çelik konstrüksiyon çatý 18,600 m2, stadýn doðu çatýsý ise 13,000 m2 alana sahip ve 1200 ton aðýrlýðýndadýr. Bu uygulama, Türkiye de gerçekleþtirilen çatý ve taþýyýcý sistem uygulamalarý arasýnda önemli ve ayrýcalýklý bir yere sahiptir. Atatürk Olympic Stadium is the biggest sports investment fulfilled in Turkey. What makes the project special is the steel roof on the west side of the stadium carried by two supports formed with a post-tension system. 3420 ton-weight steel construction roof which is erected on ground and mounted by the help of cranes has a 18,600 m 2 area and the east roof of the stadium has a 13,000 m 2 area and 1200 ton weight. This application has an important and privileged status among roof and support applications implemented in Turkey. 96

Yer Ýkitelli/Ýstanbul Tarih Ocak 1998 Aralýk 2001 Ýþveren Türkiye Olimpiyatlar Komitesi Statik Tasarým Tekfen Mühendislik A.Þ. Ýstanbul, Gök Ýnþaat ve Ticaret A.Þ. / Ýstanbul (Prefabrik Yapý Elemanlarý), Cabinet Jaillet Rouby / Fransa (Çelik Strüktür) Mimari Tasarým Michel Macary ve Aymeric Zublena / Fransa Yapým Campenon Bernard SGE / Tekfen Ýnþaat ve Tesisat A.Þ. / SAE International den oluþan Ýstanbul Stadium Bu,lders Ortak Giriþimi Müþavir Bilgiye Ulaþýlamamýþtýr Bedel 116,46 Milyon ABD Dolarý Location Ýkitelli/Ýstanbul Date January, 1998 December, 2001 Employer Turkey Committee of Olympic Games Structural Design Tekfen Mühendislik A.Þ. Ýstanbul (R.C.), Gök Ýnþaat ve Ticaret A.Þ. / Ýstanbul (Prefabricated Structural Members), Cabinet Jaillet Rouby / France (Steel Structure) Architectural Design Michel Macary and Aymeric Zublena / France Contractor Joint Venture of Istanbul Stadium Builders Composed of Campenon Bernard SGE / Tekfen Ýnþaat ve Tesisat A.Þ. / SAE International Consultant Not available Price 116.46 Million US Dollar 97

Binalar Binalar Spor Tesisleri Tarihçe Atatürk Olimpiyat Stadý, Atatürk Olimpiyat Parký nýn bünyesindedir. Stat, 3796 sayýlý yasa kapsamýnda yapýlmýþtýr. Stadýn inþa edileceði arazinin hazýr hale getirilmesi için gerekli planlama ve mühendislik hizmetleri gerçekleþtirilmiþ, bu çerçevede etüt, harita, kamulaþtýrma, master plan, proje, mühendislik ve teknik müþavirlik hizmetleri ile proje otomasyonu saðlanmýþtýr. Çalýþmalar sonunda elde edilen grafik ve sözel tüm verilerin bilgisayar kayýt ortamýna aktarýlmasýyla Olimpiyat Parký Bilgi Sistemi nin oluþturulmasýndan sonra, Atatürk Olimpiyat Stadý ihale edilmiþtir. FIDIC kurallarý temel alýnarak gerçekleþtirilen ihale sadece stadyumun yapýmýyla sýnýrlý tutulmamýþ, bakým ve iþletmesi ile yönetimini üstlenecek kadrolarýn iki yýl süre ile eðitimlerinin saðlanmasýný da içermiþtir. Atatürk Olimpiyat Stadý, Ýstanbul un olimpiyat oyunlarýna ev sahipliði yapmasý için inþa edilmiþtir. Modern ve görkemli bir yapýsýyla spor karþýlaþmalarý için elveriþli bir tesistir. Özellikler 80 bin kapasiteli stadýn konsept ve mimari tasarýmýnda saydamlýk, ana strüktüründe zariflik ve hacimler arasýnda uyum olmasý amaçlanmýþtýr. Saf ve sade, fakat ayný zamanda kullanýþlý ve güven verici formlar kullanýlmýþ, ayný zamanda stadýn kendine özgü tarzýyla anýnda fark edilebilir bir nitelikte olmasý amaçlanmýþtýr. Proje, þartnamenin temel içerikleri arasýnda en mükemmel dengeyi kurmaya özen göstermiþtir. Bunlar görüþ alaný (her koltuk için optimum görüþ kolaylýðý), kolay ulaþým (Stat içerisinde ve dýþarýsýnda 98

Atatürk Olimpiyat Stadý hareket olanaðý), emniyet (12 dakikanýn altýnda boþalma süresi) ve iþlevselliktir. Stadýn kuzeygüney ekseni maksimum ölçüde þeffaf býrakýlmýþ, böylece Statta ferah bir görüntünün yaný sýra, Olimpiyat Parký na yönelik çok geniþ bir görüþ açýklýðý olanaðý saðlanmýþtýr. Stadýn batý tribünü üzerinde 60 metre yüksekliðinde iki kolon tarafýndan desteklenen yarým ay biçimindeki çatý, Asya ile Avrupa arasýndaki baðý simgelemektedir. Stadýn kullanýcýlarýna ait kapalý mekânlar, batý bölümünde yer alan ve toplam kapalý brüt alaný 48,860 m2 olan yedi katlý bir yapý içerisine yerleþtirilmiþtir. Bu katlarda, sporcu, hakem ve antrenörlere ait, spor sahasý ile doðrudan baðlantýlarý olan alanlar, teknik ve lojistik alanlar, polis istasyonu, itfaiye ve saðlýk merkezi, organizatörlere ait ofisler ve toplantý odalarý, tribünlere doðrudan baðlantýsý olan basýna ait alanlar ve dinlenme alanlarý bulunmaktadýr. Stat uluslararasý güvenlik ve uygulama ölçütleriyle inþa edilmiþtir. Stadyumun 3420 ve 1200 tonluk iki adet çelik uzay çatýsý Tekfen in Adana Ceyhan daki çelik fabrikasýnda üretilmiþtir. Batý taraftaki çatý, 196 metre aralýklý iki adet beton þaft ile desteklenen hilal þeklinde mega-truss adý verilen bir yapýdýr. Hazýrlanan ve uygulamaya konulan ilk projede sadece batý tarafýndaki çelik çatý projeye dahilken, ilerleyen aþamalarda doðu tarafýndaki çelik çatý uygulamasý da stada eklenmiþtir. Olimpiyat Stadý acil bir durum söz konusu olduðunda 134 giriþ ve 148 çýkýþ kapýsý ile 80 bin kiþiyi 7,5 dakika içinde boþaltabilecek kapasiteye sahiptir. Isýnma ve antrenman için ayrýlmýþ kýsýmlara, stadýn altýndaki bir tünelle ulaþmak mümkündür. Her bir noktadan saðlanan 1400 lux aydýnlatma sistemi ve 102 desibellik ses seviyesiyle stat içerisinde her konumdan rahat izleme ve duyma saðlanmaktadýr. 42,200 m2 lik ticaret ve hizmet birimi 6 katlý (üçü kotta kalacak þekilde) ve 450 99

Binalar Spor Tesisleri metrelik cephesiyle batý taraftaki çatýnýn altýnda konumlandýrýlmýþtýr. Stadyumun 9 kulvarlý ana atletizm pisti yanýnda; kuzeybatýsýnda tünelle baðlantý saðlanabilen IAAF ce istenen tüm þartlarý karþýlayan 1 adet 24,000 m2 lik ýþýklandýrýlmýþ antrenman sahasý ve 1 adet 15,000 m 2 lik atletizm ýsýnma sahasý vardýr. 52,000 m 2 taban alaný üzerine inþa edilen stadýn plaza ile birlikte toplam alaný ise 120,000 m 2 dir. Uluslararasý sportif tüm norm ve þartlarý karþýlayan bütün fonksiyonel ve teknolojik yeterliliklere sahip olan statta; kolay ulaþým, stat içinde ve dýþýnda (özürlü kiþiler göz önünde bulundurularak) rahat yaya sirkülasyonu, aralarýnda 7 santimetre mesafe bulunan 46, 55 ve 60 santimetrelik ergonomik oturma koltuklarý, sadece spor deðil, iletiþim sektörü ihtiyaçlarý yanýnda, seyirci güvenliðini de saðlayan ýþýklandýrma, sinyalizasyon ve seslendirme sistemi, 7-12 dakikalýk boþalma süresinin saðladýðý emniyet ve iþlevsellik, medya için ayrýlmýþ özel otoparký ve stat giriþi, 2 bin 400 kiþi kapasiteli ve veri iletiþimli basýn tribünü, spor alanlarýyla doðrudan baðlantýlý basýn çalýþma odalarý, konferans ve toplantý salonlarý, basýn dinlenme salonu ve lokanta, canlý yayýnlar için üç tarafý camla kaplý yedi kabin ve günün TV endüstrisinin istediði konumlarda ve donanýmda kamera platformlarý bulunmaktadýr. 100

Atatürk Olimpiyat Stadý Atatürk Olympic Stadium Atatürk Olympic Stadium seats 80,000 spectators, which makes it one of the World s largest stadiums. Its maximum capacity for non-sporting activities is for 100,000 people. At a total cost of about 117 Million USD, it is a state-of-the-art facility that will delight athletes and spectators alike. The Olympic Stadium has been included together with some of the World s biggest and most important stadiums such as Stade de France, Wembley, Maracana, Telstra (Sydney Olympic) and Rome Olympic Stadiums, in the book called Stadium Del Mondo which was published by Edizioni Gribaudo in Italy in 2004. Indoor spaces, allocated for the users of the stadium, are located on the 7-storey construction in the west part of the building. The gross total indoor area is 48,860 m 2. On these floors there are passages which have direct connections with sports field and spaces for sportsmen, arbitrators and trainers; technical and logistic spaces, police station, fire brigade and health center, offices and halls for organizers, spaces for press, which have direct connection with the stands and resting areas. In addition to 9-track stadium main athletic field, there is a 24,000 m 2 highlighted training field, connected with a tunnel, on the northwest side of the stadium. These facilities meet all conditions as required by IAAF. It also includes a 15,000 m 2 athletic warm-up field for athletism. Total area of the stadium, including the plaza is 52,000-m 2. The total ground area is 120,000 m 2. The Stadiums superior technical infrastructure and design ensure good visibility from all stands, homogenous sound at 102 decibels and illumination at 1400 lux, while 148 exit gates allow for the emergency evacuation of the entire stadium only 7.4 minutes. 101