AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ (Ocak 2014 itibariyle) Prof. Dr. Fehrullah Terkan Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, İslam Felsefesi Anabilim Dalı Beşevler, 06500 Ankara Ofis: Yeni Bina, Kat:8, Oda No: 821 Tel: (0312) 212-6800 dahili: 1398 Mobil: 0506 242-5249 E-posta: fterkan@gmail.com fterkan@ankara.edu.tr KARİYER 2014 Profesör Dr., Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, İslam Felsefesi Anabilim Dalı 2008 Doçent Doktor, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, İslam Felsefesi Anabilim Dalı 2004-2007 Doktor Araştırma Görevlisi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, İslam Felsefesi Anabilim Dalı. 2003-2004 Araştırma Görevlisi. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, İslam Felsefesi Anabilim Dalı. EĞİTİM 2004 Doktora, Islam Felsefesi; University of Chicago, Department of Near Eastern Languages and Civilizations, A.B.D. Doktora Tezi: Recurrence of the Perennial Encounter? Al-Ghazali and Ibn Rushd on God s Knowledge 1995-1997 Master, Felsefe; Felsefe Bölümü, University of Wisconsin-Milwaukee, WI, A.B.D. 1985-1990 Lisans, Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. 1
YAYINLAR Telif Kitaplar: 1. Çatışmanın Dinamikleri: Din ve Felsefe Uzlaşmazlığı Üzerine. Ankara: Elis Yayınları, 2007. Tercüme Kitaplar: 1. Paul Tillich, İmanın Dinamikleri, Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 1995. 2. Fazlur Rahman, İslam da İhya ve Reform (Revival and Reform in Islam), Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2006. Telif Makaleler: 1) Does Zayd Have the Power not to Travel Tomorrow? A Preliminary Analysis of al-farabi s View on God s Knowledge of Particulars, The Muslim World 94 (2004), ss.45-64. 2) The Samaritans and Some Theological Issues Between Samaritanism and Islam, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 45:2 (2004), ss.155-192. 3) İslam da Felsefe Geleneğinin İsimlendirilmesi ve Kökeni Üzerine, İslami Araştırmalar Dergisi 19:2 (2006), ss.297-304. [Ayrıca: İslami İlimlerde Terminoloji Sorunu Sempozyumu, Ankara: İslami Araştırmalar Dergisi Yayınları, 2006, içinde, ss. 473-486]. 4) El-Fârâbî ye Atfedilen Yeni-Eflatuncu Bir Eser: Risâle fî l- Ilmi l-ilâhî, Divan İlmi Araştırmalar Dergisi 20 (2006/1), ss.185-226. 5) In Search of Support: Ibn Tufayl s Evaluation of the Muslim Philosophers, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 46:2 (2006), ss.205-230. 6) God s Knowledge in the Risâlahs of Hasan el-basrî and Umar b. Abd al-azîz, Islamic Quarterly 50:3 (2006), ss.189-199. 7) Ibn Rushd, Fasl al-maqâl and the Theory of Double Truth, İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 13 (2006), ss.107-131. 8) Dine Yaklaşımda Gelenekselciliğin Paradoksları, İslamiyat Dergisi 10:3 (2007) 9) İblȋs in Kötülük Problemi ne Dair Felsefȋ Argümanları ve eş-şehrastȃnȋ nin Bilinemezcilik Teodisesi, Milel ve Nihal 5:1 (2008) ss.63-91. 2
10) Revisiting the Conflict Between Religion and Philosophy in Islam: Al-Ghazali s Diagnosis of Onto-Theology and Ibn Rushd s Prescription, Journal of Islamic Research 1:2 (2008), pp. 5-22. 11) İslam Felsefesinden Bakarak Kelam ı Değerlendirmek: İleriye Dönük Bir Vizyon Denemesi, Kelam (13. Kelam Koordinasyon Toplantısı Bildirileri), Ankara, 2008, ss.97-114. 12) İbn Sina Zorunlu Varlık ın Cüz iyyatı Bildiğini Tutarlı Olarak İddia Edebilir mi? Uluslararası İbn Sina Sempozyumu-Bildiriler (2 cilt), (İstanbul: İBB Kültür AŞ, 2008) içinde, c.1, ss.345-356. 13) İlahiyat Fakültelerinde İslam Felsefesi Disiplini Üzerine Bir Değerlendirme, Türk Bilimsel Derlemeler Dergisi 2:1 (2009) (İlahiyat Özel Sayısı), ss. 248-259. 14) Klasik Dönem İslam Filozoflarında Vahiy Anlayışı, Richard Heinzmann ve Mualla Selçuk (ed.), İslam ve Hıristiyanlık ta Vahiy (Stuttgart: Kohlhammer, 2011) içinde, ss.100-126. 15) Das Offenbarungsverständnis der muslimischen Philosophen in der klassischen Epoche, Richard Heinzmann ve Mualla Selçuk (ed.), Offenbarung in Christentum und Islam (Stuttgart: Kohlhammer, 2011) içinde, ss.101-127. 16) Üç Mesele-2: Tanrı ve Cüz ilere Dair Bilgisi, M. C. Kaya (ed.), Gazzâlî Konuşmaları (İstanbul: Küre Yayınları, 2012) içinde ss.87-127. 17) El-Ğazâlî nin İlahi İradeye Dair Argümanları ve Müslüman Filozofların İtirazlarına Verdiği Cevaplar, 900. Vefat Yılında Gazzâlî Sempozyumu Bildirileri (İstanbul: İFAV Yayınları, 2012), ss.615-639. 18) Ebû Hâmid El-Ğazâlî, Cüneyt Kaya (ed.), İslam Felsefesi: Tarih ve Problemler, (İstanbul: ISAM Yayınları, 2013) içinde, ss.291-330. 19) El-Fārābī ye Atfedilen et-ta liḳāt İsimli Eser Hakkında Bir Not, Diyanet İlmî Dergi 50:1 (2014), ss.213-227. Sözlük Maddeleri: 1. Din ve Felsefe, İslamiyet-Hıristiyanlık Kavramları Sözlüğü. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları, 2013), c.1, ss.167-168. 2. İslam Felsefesi, İslamiyet-Hıristiyanlık Kavramları Sözlüğü, Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları, 2013), c.1, ss.396-397. 3. Rasyonalizm, İslamiyet-Hıristiyanlık Kavramları Sözlüğü, Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları, 2013), c.2, ss.681-582. 3
4. Nedensellik, İslamiyet-Hıristiyanlık Kavramları Sözlüğü, Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları, 2013), c.2, ss.623-625. 5. GHAZALI, ABU HAMID, AL- The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics, 2012. Tercüme Makaleler: 1. Frank Griffel, El-Ğazali nin İbn Sina nın Nedensellik Hakkındaki Görüşlerini Benimsemesi ve İslam da Bilimin Gelişimi, Uluslararası İbn Sina Sempozyumu- Bildiriler (2 cilt), (İstanbul: İBB Kültür AŞ, 2008) içinde, c.2, ss.116-126. 2. Heidrun Eichner, İbn Sina nın Risale fir Mahiyyeti s-salat ı, Uluslararası İbn Sina Sempozyumu-Bildiriler (2 cilt), (İstanbul: İBB Kültür AŞ, 2008) içinde, c.2, ss.183-192. 3. W. L. Craig, Büyük Patlama ve Ötesi, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 50:1 (2009), ss.165-178. (DOI: 10.1501/Ilhfak_0000000995 ) 4. W.L. Craig, Enkarnasyonun İnsicamı, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 50:1 (2009), ss.201-216. (DOI: 10.1501/Ilhfak_0000001006 ) 5. William Hasker, İnsanın Özgürlüğü ve Kötülük Problemi, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 53:1 (2012), ss.183-198. (DOI:10.1501/Ilhfak_0000001102 ) 6. Robin Collins, Tanrı, Tasarım ve İnce-Ayar (God, Design and Fine-Tuning), ed. Caner Taslaman ve Enis Doko, Allah Felsefe ve Bilim (İstanbul: İstanbul Yayınevi, 2012) içinde, ss.17-57. 7. Alvin Plantinga, Naturalizme Karşı Evrimsel Argüman (Evolutionary Argument Against Naturalizm), ed. Caner Taslaman ve Enis Doko, Allah Felsefe ve Bilim (İstanbul: İstanbul Yayınevi, 2012) içinde, ss.175-225. 8. John Hare, İlahi Buyruk Teorisi (Divine Command), Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 53:2 (2012), ss.199-210. DEVAM EDEN ÇALIŞMALAR -İbn Sînâ nın el-hikmetu l-meşrikıyye adlı eserinin tahkiki (Gürbüz Deniz ile birlikte) -El-Fârâbî ve İbn Sînâ ya atfedilen et-ta likât adlı eserlerin çeviri ve incelemesi 4
AKADEMİK TEBLİĞ VE KONFERANSLAR 1. Ibn Rushd and Fasl al-maqal adlı tebliğ, International Medieval Congress, Mayıs, 1999, Kalamazoo, Michigan, ABD. 2. "Reconsidering the Perennial Conflict: Islamic Religious and Philosophical Perspectives on God's Knowledge of the Particulars," ABD, Missouri, University of St. Louis, Center for Medieval and Renaissance Studies de 22 Ekim 2004 de sunulan konferans. 3. "Does God Care How You Eat and What You Wear? God's Knowledge of Particulars: Perspectives from Islamic Philosophical Theology," ABD, Missouri, St. Louis Meramec Community College da 22 Ekim 2004 de sunulan konferans. 4. İslam da Felsefe Geleneğinin İsimlendirilmesi ve Kökeni Üzerine, İslami İlimlerde Terminoloji Sorunu Sempozyumu, Ankara 15-16 Haziran 2006. 5. İbn Sina Zorunlu Varlık ın Cüziyyatı Bildiğini Tutarlı Olarak İddia Edebilir mi? Uluslararası İbn Sina Sempozyumu, İstanbul 22-24 Mayıs 2008. 6. İslam Felsefesinden Bakarak Kelam ı Değerlendirmek: İleriye Dönük Bir Vizyon Denemesi, 13. Kelam Koordinasyon Toplantısı, Kızılcahamam, Ankara 20-22 Haziran 2008. 7. Klasik Dönem İslam Filozoflarında Vahiy Anlayışı, İslam ve Hıristiyanlıkta Vahiy, Uluslararası Bilimsel Toplantı (International Symposium on Revelation in Islam and Christianity), Ankara 24-25 Ekim 2009. 8. İslam ve Felsefe: Uzlaşma mı Çatışma mı?, Din Felsefesi Derneği tarafından düzenlenen münazaralı konferans, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul, 20 Kasım 2008. 9. What is Religion? Muslim Philosophers Interpretations in the Classical Period, Almanya nın Bayreuth şehrindeki Bayreuth Universitesi nde 29 Haziran 2011 de sunulan davetli konferans (Bayreuther Kolloquium Für Religionsforschung). 10. El-Ğazali nin İlahi İrade Anlayışı ve Filozoflara Yönelttiği Eleştiriler, 7-9 Kasım 2011 tarihlerinde İstanbul da düzenlenen Uluslararası Gazzali Sempozyumu nda sunulan tebliğ. 11. Bilimsel Araştırmalarda Teknik ve Etik İlkeler, İLAMER İlahiyat Araştırmaları Merkezi, Ankara, 09 Mart 2013. 12. Tebliğ Müzakeresi: Mardin İşrak Günleri 1: Sühreverdi ve İşrak Felsefesi adlı kolokyumda iki tebliğin müzakere bildirisi, Mardin 10-12 Mayıs 2013. 5
SEMİNERLER 1. Din ve Felsefe İlişkisi, Şarkiyat Araştırmaları Derneği, Diyarbakır, 25 Mayıs 2007. 2. Tezgâhtakiler: Çatışmanın Dinamikleri: Din ve Felsefe Uzlaşmazlığı Üzerine, Bilim Sanat Vakfı, İstanbul, 11 Aralık 2007. 3. Klasik İslam Felsefesinde Din ve Felsefenin Karşılaşması Beşinci Kat Seminerleri, 13 Mayıs 2008, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi. 4. Felsefe, Din ve Vahiy, Bilgi ve Medeniyet Etütleri Merkezi nde yapılan konuşma, İstanbul, 13 Haziran 2009. 5. Klasik İslam Düşünce Ekolleri ve Özellikleri, Diyanet İşleri Başkanlığı nın Yurt Dışı Hazırlayıcı Eğitim Programı çerçevesinde sunulan seminer, Ankara 04 Mart 2010. 6. Kelam ve Felsefe İlişkisi, A.Ü. İlahiyat Fakültesi Nefha Bilgi Klübü nün düzenlediği oturumda sunulan seminer, Ankara, 25 Mart 2010. 7. Üç Mesele-2: Tanrı ve Cüz ilere Dair Bilgisi, Bilim Sanat Vakfı nda Gazzâli Tartışmaları çerçevesinde sunulan bir seminer, İstanbul, 30 Nisan 2011. 8. Din ve Gelenekselcilik, Bilgi ve Medeniyet Etütleri Merkezi Derneği nde sunulan konuşma, İstanbul, 09 Haziran 2012. 9. El-Ğazali nin Derdi Neydi? Hakikat Arayışı ve Tecdid, İlahiyat Seminerleri, Ankara Üniv. İlahiyat Fakültesi, Ankara, 05 Nisan 2013. VERDİĞİ DERSLER Lisans: İslam Felsefesi Tarihi Islamic Philosophy (İngilizce İlahiyat Programı) Araştırma Teknikleri Yüksek Lisans: El-Farabi de Din Felsefesi İbn Tufeyl, Hayy ve Felsefe İbn Ruşd ve Felsefesi El-Ğazali de Din ve Felsefe İlişkisi 6
Doktora: Klasik İslam Felsefesinde Metafiziksel Meseleler I Klasik İslam Felsefesinde Metafiziksel Meseleler II İngilizce İslam Felsefesi Metinleri I İngilizce İslam Felsefesi Metinleri II İslam ve İslam Felsefesi AKADEMİK DENEYİM VE AKTİVİTELER Nisan 1999 Chicago Üniversitesi nde Islamicate Philosophy-I isimli İslam Felsefesi sempozyumunu organize etti. Mayıs 2001 Chicago Üniversitesi nde Islamicate Philosophy-II isimli İslam Felsefesi sempozyumunu organize etti. 2004- Yayın Editörü, Elis Yayınları, Ankara 2008- Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi nde Beşinci Kat Seminerleri ni organize etmektedir. 2008 22-24 Mayıs ta İstanbul da düzenlenen Uluslararası İbn Sina Sempozyumu nda Düzenleme Kurulu üyesi olarak görev yaptı. 2008- Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde Beşinci Kat Seminerleri adıyla akademik faaliyetler dizisini koordine etmektedir (Dr. Zikri Yavuz ile birlikte). 2009-2010 Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi nin Editör Yardımcılığı görevini yürüttü 2011 Erasmus programı çerçevesinde, ders verme ve konferans amacıyla bir Hafta süre için Almanya nın Bayreuth Üniversitesi nde bulundu. DEVAM EDEN İDARİ VE AKADEMİK GÖREVLER 2013- A.Ü. İlahiyat Fakültesi İngilizce İlahiyat Programı Başkanı 2012- Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi Editörü DERGİ DANIŞMA KURULU ÜYELİĞİ Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi E-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi İŞ DENEYİMLERİ 2001-2002 Program koordinatörü. Chicago Üniversitesi, Franke Institute for Humanities ve Mellon Foundation tarafından finanse edilen Sawyer Seminar on Islam isimli, bir yıl süreli on beş günlük seminar programları ve iki ayrı sempozyumun organizasyonunu gerçekleştirdi. 7
2001 Tutor. Chicago Üniversitesi Yaz Arapça Kurs Programı nda Arapça Tutorluğu yaptı. 1991-1994 Öğretmen. Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara İncesu Lisesi nde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ögretmenliği yaptı. BURSLAR 1995-2001 Milli Eğitim Bakanlığı, Yurtdışı Master ve Doktora bursu. 2006-2007 TÜBA-Türkiye Bilimler Akademisi Doktora Sonrası Yurt Dışı Araştırma Bursu, McGill Universitesi, Montreal QC, Canada. ARAŞTIRMA ALANLARI İslam Felsefesi (klasik dönem) Metafizik, İslam Metafiziği Allah ın cüz iyyata dair bilgisi, İlahi ilim, kader ve özgür irade Din-felsefe ilişkisi Kelâm DİLLER İngilizce Arapça Fransızca (metin okuma) Farsça (metin okuma) Almanca (metin okuma) 8