KENYA ÜLKE RAPORU Temmuz 2013 A.Ç.
2
I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kenya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Kenya ekvator enlemi üzerinde yer alan bir doğu Afrika ülkesidir. Ülkenin doğusunda Hint Okyanusu, kuzeydoğusunda Somali, kuzeybatısında Sudan, kuzeyinde Etiyopya, güneyinde ise Tanzanya yer alır. Yüzölçümü : 581.300 km 2 Nüfus : 43.180.000 Nüfus Yoğunluğu : 74 kişi / km 2 Başkent : Nairobi Önemli Şehirleri : Mombasa, Nakuru, Eldoret, Kisumu Zaman Ayarı : GMT den 3 saat ileridedir İklimi : Kenya nın iklimi sahil kesimlerinde tropikal, iç kesimlerde ılıman ve kuzey bölgelerinde ise kurak olmak üzere değişiklik gösterir. Ülkede yıl boyunca güneşli gün sayısı oldukça fazla olup nisan haziran ayları arasında uzun süren tropikal yağmurlar görülebilir. Resmi Diller : İngilizce, Swahili Ticari Dil : İngilizce Din : Nüfusun % 83 ü Hristiyan, %11,2 si Müslüman, % 1,7 si yerel inançlar Üye olduğu Kuruluşlar : Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği, İngiliz Milletler Topluluğu 3
II. DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Nüfus (milyon kişi) 43,1 (2012) 15-64 yaşın nüfusa oranı % 55 Gelir grubu Düşük Beklenen Yaşam Süresi 57 yıl (2012) Toplam işgücü (+15 yaş) 16 milyon kişi Kaynak: Dünya Bankası III. EKONOMİK GÖSTERGELER 2009 2010 2011 2012 Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (Milyar ABD $) 30,5 32,1 33,6 37,2 Nüfus (milyon kişi) 39,8 40,9 42 43,1 Kişi Başı GSYİH (ABD $) 766 784 800 863 GSYİH Büyüme Hızı (%) 3 6 4 4 Enflasyon (TÜFE %) Para Birimi= Kenya Şilini Kaynak: Dünya Bankası 9 4 14 9 1 KES = 0,02 TL 1 KES = 0.01 $ Tarım, Hizmetler, Sanayi Sektörleri nin GSYİH e Katkı Oranları (2012) Tarım: % 27 Hizmetler: % 55 Sanayi: % 17 Kaynak: Dünya Bankası 4
IV. DIŞ TİCARETİ KENYA NIN DIŞ TİCARETİ (Mallar ve hizmetler) (Milyar ABD Doları) Ticaret Ticaret Yıllar İhracatı İthalatı Hacmi Dengesi 2008 8,4 12,7 21,1-4,3 2009 7,3 11,4 18,7-4,1 2010 8,9 12,8 21,7-3,9 2011 9,7 15,4 25,1-5,7 2012 10 17,7 27,7-7,7 Kaynak: Dünya Bankası Başlıca İhracat Partnerleri (2012) Başlıca İthalat Partnerleri (2012) Başlıca İhraç Ürünleri (2012) Başlıca İthal Ürünleri (2012) Kaynak: CIA Factbook - Uganda % 10,5 - Tanzanya % 10,2 - Hollanda % 7,1 - Birleşik Krallık % 6,7 - ABD % 5,8 - Mısır % 5,2 - Hindistan % 20,7 - Çin % 15,3 - Birleşik Arap Emirlikleri % 9,5 - Suudi Arabistan % 6,7 Çay, kahve, petrol ürünleri, balık, çimento Makineler, ulaştırma araçları, petrol ürünleri, motorlu araçlar, demir-çelik, reçine, plastik 5
V.TÜRKİYE İLE TİCARİ İLİŞKİLERİ Yıllar TÜRKİYE KENYA TİCARİ İLİŞKİLERİ (Milyon ABD Doları) Türkiye nin İhracatı Türkiye nin İthalatı Ticaret Hacmi Ticaret Dengesi 2007 98 12,3 110,3 85,7 2008 233 12 245 221 2009 70,6 5,8 76,4 64,8 2010 86,3 13,3 99,6 73 2011 199 14 213 185 2012 138 18 156 120 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ticaret dengesi Türkiye açısından değerlendirilmektedir 6
250,0 TÜRKİYE - KENYA DIŞ TİCARETİNİN SEYRİ (Milyon ABD $) 233 200,0 199,0 150,0 138 100,0 98,0 86,0 50,0 71,0 12 12 6,0 14,0 0,0 13,0 2007 2008 2009 2010 2011 İhracat 2012 İthalat 18 7
TÜRKİYE NİN KENYA YA İHRACATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER - Demir veya alaşımsız çelikten yarı mamuller - Buğday unu/mahlut unu - Demir veya alaşımsız çelikten çubuklar (dövülmüş, sıcak haddelenmiş) - Hijyenik havlular ve tamponlar, bebek bezleri ve benzeri hijyenik eşya - Bakır saclar, levhalar, yapraklar ve şeritler - Makarnalar ve kuskus - Demir veya alaşımsız çelikten profiller - Kâğıttan, kartondan, selüloz vatkadan veya selüloz lif tabakalarından kutu, torba vb. - Kuru baklagiller - Elektrikli su ısıtıcıları, elektrotermik cihazlar, ortam ısıtıcıları, saç ve el kurutucuları, ütüler - Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde ürünleri - Elektrik enerjisi üretim (elektrojen) grupları ve rotatif elektrik konvertörleri TÜRKİYE NİN KENYA DAN İTHALATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER - Ekim amacıyla kullanılan tohum, meyve ve sporlar - Çay - Sığır ve at cinsi hayvanların dabaklanmış veya ara kurutmalı post ve derileri - Diğer hayvanların dabaklanmış veya ara kurutmalı post ve derileri - Canlı bitkiler (kökleri dahil) - Yaprak tütün ve tütün döküntüleri - Buket yapmaya elverişli veya süs amacına uygun kesme çiçek ve çiçek tomurcukları - Hindistan cevizi, abaka, rami ve diğer bitkisel lifler ve bu liflerin kıtık ve döküntüleri Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı, İhracat Bilgi Platformu 8
TÜRKİYE İLE KENYA ARASINDAKİ ANLAŞMA VE PROTOKOLLER Tarih Anlaşma 13.02.2002 Dışişleri Bakanlıkları Arasında İşbirliği Protokolü ile Mutabakat Muhtırası 12.10.2004 Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması 20.02.2009 Diplomatik, Resmi, Hizmet ve Hususi Pasaport Hamilleri İçin Vizenin Karşılıklı Olarak Kaldırılmasına Dair Anlaşma 20.02.2009 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Kenya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık Alanında İşbirliğine Dair Anlaşma 26.10.2010 Dönem Protokolü, Tarım Alanında ve Turizm Alanında Mutabakat İşbirliği Zabıtları Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı 9
VI. TÜRKİYE-KENYA İKİLİ İLİŞKİLERİ Ülkemizin Nairobi Büyükelçiliği 1968 yılında faaliyete geçmiştir. Kenya Cumhurbaşkanı Daniel Arap Moi 1996 yılında ülkemizi ziyaret etmiş, Cumhurbaşkanımız Abdullah Gül ise Kenya ya 20-22 Şubat 2009 tarihleri arasında ilk ziyaretini gerçekleştirmiştir. Bu ziyaret kapsamında, Türk Havayolları (THY) nın Nairobi seferleri 20 Şubat 2009 tarihinden itibaren başlatılmıştır. İstanbul-Nairobi seferleri, her gün karşılıklı olarak gerçekleştirilmektedir. Nairobi de 26-28 Ekim 2010 tarihlerinde, iki ülkenin ticaret ve çalışma bakanlıklarının katılımıyla Karma Ekonomik Komisyon (KEK) Birinci Dönem Toplantısı düzenlenmiştir. Bu çerçevede ülkelerimiz arasında yatırım ve ticaret olanakları ayrıntılı olarak ele alınmış, tarım ve turizm alanında işbirliği anlaşmaları imzalanmıştır. Ülkemizle Kenya arasında bölgesel ve uluslar arası konularda yürütülen işbirliğinin yanı sıra, Kenya nın yeni dönem dış politika açılımları kapsamında Türkiye nin ayrıcalıklı bir konumu bulunmaktadır. Bu kapsamda Türkiye de Kenya yı Sahra altı Afrika Bölgesi ile olan ilişkilerinde önemli bir aktör olarak değerlendirmektedir. Kaynak: Dışişleri Bakanlığı VII. TEMSİLCİLİK ADRESLERİ Nairobi Büyükelçiliği: Adres: Gigiri Road, Off Limuru road P.O.Box: 64748 Nairobi - Kenya Telefon: 00 254 20 712 69 29 / 00 254 20 712 69 30 Faks: 00 254 20 712 69 31 mail: embassy.nairobi@mfa.gov.tr websitesi: http://nairobi.be.mfa.gov.tr Görev Bölgesi: Kenya, Seyşeller 10