Siirt'te Örf ve Adetler

Siirt'te Örf ve Adetler Siirt'te diğer folklor grupları gibi örf ve adetlerde ke NİŞAN Küçük muhitlerde görülen erken evlenme adeti Siirt'te de görülür FLÖRT YOK Siirt'te nişanlıların nişandan evvel birbirlerini tanıyıp anlaşmaları 1 / 16

Mayıs ayında başlayan ve "Şiher" tabir edilen ilkbahar gezmelerin TEMLİHKEYYE (Hikaye Kesimi" Bunu takip eden bir-iki gün içinde gece erkekler, gündüz kadınla Önce erkek tarafı alyans için ölçü ister, arkasından kız tarafı da e Nihayet Cuma akşamı erkek tarafı toplu halde kız evine giderler. B NİŞAN GECESİ Nişan gecesi gündüzden damat tarafın gelin evine bir torba kesm 2 / 16

Gece kız evine yaklaşıldığı zaman nişana davetli kadınlar sevgi ç "Atayna-verdik" Kapısı ardına kadar açık olan kız evine giren misafirler iki kısma a SUSUZ BAKLAVA Aşağıda kadınlar arasında başlayan sevinç üzerine kız tarafının h Baklava yeme sırası daha sonrada kadınlara gelir. Yalnız baklava Geceleyin yapılan bu merasimden sonra kız tarafı ertesi gün 2 tep 3 / 16

Ertesi Cumartesi günü yıkanmadan gönderilen boş tepsiler gelin YEDİNCİ GECE Nişan üzerinden bir hafta geçtikten sonra mütesadif Perşembe g Nişanlılık devresi devam ettiği müddetçe damat tarafı gelinlere iz NİKAH Çeyizler tamamlandıktan, terzilerde ölçüler alındıktan sonra resm "HAMLE" YÜK 4 / 16

Pazartesi günü düğünün başlangıcı sayılır. Damat tarafının hazırl Kız evinde toplanan kadınlar huzurunda iki tarafın çıkardığı eşyal Artık her iki tarafta da 4 gün sürecek düğün eğlenceleri başlar. E KINA GECESİ Çarşamba günü kına gecesidir. Sabahleyin gelin, damat ailesinin Gelinin evinden dönüşte tekrar eğlencelere başlanan erkek evind Umumiyetle sade olan düğünlerde daha ziyade kadın olan mahal Erkekler arasındaki eğlenceler kadınlarınkine nispeten daha renk 5 / 16

İkindiye doğru damadın tıraş merasimle yapılırken, gelinin evinde Damadın odası gelin evinden gelen kadınların ve varsa yabancı k Damadı arkadaşları salavatlar arasında giydirir. Damadın elbise d GELİNİN DAMAT EVİNE GETİRİLİŞİ Gelin, damat evine gelirken, damadın kardeşi veya en yakını tara Gerdek odasının önündeki salonda hazırlanan koltuklarda karşı k GERDEK 6 / 16

Kalabalığın dağılması için hemen gelinle damadı odalarına sokar CUMA NAMAZI VE ÖĞLE YEMEĞİ Ertesi gün sabah namazından evvel uyandırılan damat hamama g ÜÇÜNCÜ GECE Bundan üç gün sonra yani Cumartesi günü akşam dost ve akrab Damadın bu ziyaretinden yedi gün sonra da gelin tarafı kızlarını g "RADDE" Geri Dönüş 7 / 16

Evlilikten kırk gün sonra da bu sefer gelin babası evine giderek b DOĞUM Evlilik telaşının sona ermesiyle doğum hazırlıklarına başlanmış o 40 GÜN İSTİRAHAT Doğum yapan kadın 40 gün dışarı çıkmaz. Evde yalnız da bırakılm İlk gün süt, ikinci gün kebap gönderen kızın annesi mevsimi ise ü Doğum yapan kadın 40 ıncı günün sonunda baba evine giderek b 8 / 16

ÖLÜM Nişan, evlenme ve doğum adetlerini anlattıktan sonra şimdi de öl Siirt'te ölüye çok büyük değer verilir. Bu yüzden İslam dinindeki Ölüm haberi önce ölü evinden yükselen feryatlarla işitilir. Hadise RENKLİ TABUTLAR Ölen kadın ise tabutun üzerine entari ve tülbendi, erkek ise şapka İSKAT 9 / 16

Cenaze namazı kılındıktan sonra camide ıskat töreni başlar. Bir m Cenaze namazından sonra tabut camiden mezarlığa kadar eller ü "ŞEYLE" Kaldırma Camide dağıtılan ıskat paralarından ayrı olarak "şeyle" (kaldırma Cemaat, mezarlıktaki dini merasim sona erince ölenin çarşıda bu ZİYARETLER Gömüldüğü günün gecesinden başlayarak ölü için üç gün süren 10 / 16

Bu ziyaretler devam ederken bugünlerin akşamları, yatsı ezanına KEDER YEMEĞİ Ölü evine, yakın akraba ve dostlar tarafından ilk gece yemek gön 3 gün süren "Helete" ve ziyaretler müddetince camiye gelenleri ö TAZİYE VE İKRAM Ziyaretlerden gidişte, taziyeye gelenlere herhangi bir şey ikram e Bu sırada kapının önünde biri elinde açık sigara paketini tutarken 11 / 16

Camide düzenlenen bu törenlerden başka evde de 3 gün müddet 3 CUMALAR 3 günlük dini törenlerden sonra, ölümden sona gelenden başlam Ölümün altıncı günü de ölü evinde kadınların bulunduğu bir tören Sosyal bir dayanışma ve kaynaşmayı hedef sayan Helete ve ziyar Ölünün ailesi, ölümden sonraki ilk bayramda dışarı çıkmaz ve ev ÖLENİN AİLEDEKİ İSMİ 12 / 16

Ölenin ismi umumiyetle uzun müddet aile içinde anılmaz. Ancak Dul kalan erkekler ise aradan kısa bir müddet geçince genellikle DUL EVLİLİĞİ Dulların evlendikleri gece, mesela, evlenen dul erkek ise LAHİT VE BAYRAM ZİYARETLERİ Ölümden bir sene sonra hali vakti yerinde olanlar, meza Not : Bu yazı serisinde anlatılanların hepsi şehir 13 / 16

HACILARIN UĞURLANIŞ VE KARŞILANIŞLARI Siirt'te mahalli örf, adetler yanında Hacılar için ya HAC YAŞI Eskiden İslam dininin 5 temelinden biri olan Hac HACILARA HEDİYELER Siirt'te hacılar pasaport muamelelerini ikmal ettik 14 / 16

ŞEHİRDEN AYRILIK Hacılar şehirden ayrılırken büyük kalabalıklar tar HACI EKMEĞİ VE ŞEYHÜTTÜRKİ ŞENLİĞİ Hacı aileleri arife günü özel olarak hazırlanan sus HAC'DAN DÖNÜŞ Hacıların şehre dönüşünde kapı önünde kurban k 15 / 16

Allah cümlemize hayırlısından nasip etsin!.. 16 / 16