INTERNAL GRANT FOR ACADEMIC ACTIVITIES FINAL REPORT Project Title Electrical and Electronic Engineering Congress 2015 EEMKON 2015 Special Session on Nanotechnology: Electronic and Optoelectronic Applications Name of the PI Volkan Özgüz Cooperating Programs on Project Other Personnel Cooperating on Project Amount of Funds Granted Principal results (not more than 2 pages) 4200 TL EEMKON 2015 took place between 18 and 21 November at Harbiye Askeri Müze, İstanbul, and was aimed to bring together all academicians, students, researchers, engineers, public workers, industrial sector representatives, policy makers, representatives of NGOs and other professional organizations. The organizers provided sponsorships to high school and university students across Turkey and shuttle services to the Conference Center to increase student attendance. EEMKON featured worldwide experts in their fields and features talks and discussions on the current issues in the general area of electrical engineering in Turkey. The main theme for this year event is new technologies. Therefore the Chamber of Electrical Engineers approached Sabancı University Nanotechnology Research and Application Center to organize, for the first time, a special session on the applications of the nanotechnologies in electronic and optoelectronic areas. The goal of the special session was to introduce nanotechnology and related work in Turkey to a very large audience of Electrical and Electronic Engineers. The Special Session and the Conference provided a medium for expending the industrial and academic research as well as business relations among all Electrical and Electronic Engineers, industrial sector representatives, policy makers, representatives of NGOs and other professional organizations. The session took place 20 November 2015. The detail of the session was as follows: 13:30 18:00 Nanoteknoloji:Elektronik Ve Optoelektronik İnönü Salonu Moderatör: Dr. Volkan Özgüz (Sabancı Üniversitesi) 13:30 13:50 İki ve Üç Boyutlu Nano Yapıların FBB ile Üretilmesi ve Uygulamaları Prof. Dr. Levent Trabzon (İTÜ) 13:50 14:10 Atomik Katman Biriktirme Tekniği ile Nano ölçekli Fonksiyonel Yarı İletken İnce Filmlerin Sentezi Doç. Dr. Necmi Bıyıklı (Bilkent Üniversitesi) 14:10 14:30 Metal Nanoteller ve Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emrah Ünalan (ODTÜ) 14:30 15:00 Hassas Algılayıcı Teknolojisi: Nano Elektromekanik Sistemler (NEMS) Yard. Doç. Dr. Selim Hanay (Bilkent) 15:00 15:30 Tek Hücrede Çoklu Veri Depolama Amaçlı Faz Değişim Belleği
Doç. Dr. Özhan Özatay (Boğaziçi Üniversitesi) 15:30 16:00 Ara 16:00 17:30 Türkiye'de Nanoteknoloji: Elektronik Ve Optoelektronik Uygulamaları, Gelecek Adımlar Ve Beklentiler (Panel) Barboros Salonu A Dr. Volkan Özgüz (Sabancı Üniversitesi)(Moderatör) Prof. Dr. Ekmel Özbay (Bilkent Üniversitesi) Prof Dr. İsmet Kaya (Sabancı Üniversitesi) Prof. Dr. Atilla Aydınlı (Bilkent Üniversitesi) Dr. Selçuk Özer (ASELSAN) The overall attandence to the conference was over 3000 for the total of three days. The nanotechnology session was attended by more than 100 students and professionals. The session was extended until 18:00 due to extensive question and answers at the panel. Sabancı University had a stand at the conference center. Educational and Research opportunities at SU and SUNUM was highlighted at the stand for 1000+ attendance including future prospective students and many colleagues and peers. Emrah Ünalan Uçak Bileti 356 TL Ekmel Özbay Uçak Bileti 466 TL Necmi Bıyıklı Uçak Bileti 343 TL Final Budget Statement Atilla Aydın Uçak Bileti 389 TL Selim Hanay Uçak Bileti 300 TL Atilla Aydın Konaklama 90 EUR Selim Hanay Konaklama 90 EUR Publications or manuscripts prepared (one copy of any subsequent publication will be furnished to the URC) Toplam : 2.434 TL The abstracts were published in the conference booklet (attached) Signature of Principal Investigator Date 10.02.2016
ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ 19-20-21 Kasım 2015 Harbiye Askeri Müze Kültür Sitesi KONGRE PROGRAMI 1954 TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası
SUNUŞ Hazırlık çalışmaları Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İstanbul Şubesi tarafından yürütülen, Elektrik Elektronik Mühendisliği Kongresi ve Sergisi (EEMKON 2015), 19-20-21 Kasım 2015 tarihlerinde İstanbul Harbiye Askeri Müze Kültür Sitesi'nde gerçekleştirilecektir. Kongrenin amacı; dünyada ve ülkemizde hızla gelişen elektrik, elektronik ve biyomedikal mühendisliği alanlarında gelişmeleri paylaşmak ve geleceğe ilişkin politikaları irdelemektir. Bu amaçla düzenlenmekte olan kongrede; Mühendislik Eğitimi Enerji Politikaları Elektronik Sanayi Uygulamaları İletişim Teknolojileri Elektrik ve Kontrol Mühendisliği Biyomedikal Mühendisliği Kent ve Elektrik başlıkları altında yedi ayrı sempozyumda hakemli ve çağrılı bildiriler sunulacak, paneller ve oturumlar yapılacaktır. Kongre ile aynı anda, ana teması 'Yeni Teknolojiler' olan "Elektrik Elektronik Teknolojileri Sergisi" düzenlenecek. Sergi ile hem sektör temsilcilerinin hem de izleyicilerin yeni teknolojiler ile tanışması sağlanacaktır. Kongre ve sergimizde, ilgili tüm kişi ve kuruluşlarla birlikte olmak dileğiyle.. 2
ELEKTRONİK SANAYİ UYGULAMALARI SEMPOZYUMU 20 KASIM 2015 CUMA / FEVZİ ÇAKMAK SALONU 10:00-12:00 MİKRO ELEKTRONİĞİN TÜRKİYE'DEKİ GELİŞİMİ Oturum Yöneticisi: Prof. Dr. Günhan Dündar (Boğaziçi Üniversitesi) Dr. Barbaros Şekerkıran (MİKROELEKTRONİK) Dr. Aziz Ulvi Çalışkan (TÜBİTAK) Nizam Muzafferoğlu (ERMAKSAN) 12:00-13:30 Yemek Arası 20 KASIM 2015 CUMA / İNÖNÜ SALONU 13:30-15:00 NANOTEKNOLOJİ Oturum Yöneticisi: Dr. Volkan Özgüz (Sabancı Üniv.) İki ve Üç Boyutlu Nano-Yapıların FBB İle Üretilmesi Ve Uygulamaları Prof. Dr. Levent Trabzon (İTÜ) Atomik Katman Biriktirme Tekniği ile Nano-ölçekli Fonksiyonel Yarı-İletken İnce Filmlerin Sentezi Doç. Dr. Necmi Bıyıklı (Bilkent Üniversitesi) Metal Nanoteller ve Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emrah Ünalan (ODTÜ) Hassas Algılayıcı Teknolojisi: Nano-Elektromekanik Sistemler (NEMS) Yrd. Doç. Dr. Selim Hanay (Bilkent Üniversitesi) Tek Hücrede Çoklu Veri Depolama Amaçlı Faz Değişim Belleği Doç. Dr. Özhan Özatay (Boğaziçi Üniversitesi) 15:00-15:30 Ara TÜRKİYE'DE NANOTEKNOLOJİ: ELEKTRONİK VE 15:30-18:00 OPTOELEKTRONİK UYGULAMALARI: GELECEK ADIMLAR VE BEKLENTİLER Oturum Yöneticisi: Dr. Volkan Özgüz (Sabancı Üniv.) Prof. Dr. Ekmel Özbay (Bilkent Üniversitesi) Prof Dr. İsmet Kaya (Sabancı Üniversitesi) Prof. Dr. Atilla Aydınlı (Bilkent Üniversitesi) Dr. Selçuk Özer (ASELSAN) 9
SPONSORLAR ANA SPONSORLAR SPONSORLAR 26
DESTEKLEYEN ÜNİVERSİTELER 27
DESTEKLEYEN KURUM VE KURULUŞLAR 28
ULAŞIM VE İLETİŞİM Harbiye Askeri Müze Kültür Sitesi Adres: Valikonağı Caddesi Harbiye Şişli İstanbul İLETİŞİM Kongre Sekreteri : M. Galip DEMİRCAN GSM : 0532 326 81 27 Telefon : 0212 259 11 50 dahili 144 E-posta : eemkon2015@emo.org.tr, galip.demircan@emo.org.tr /eemkon2015 /eemkonn2015 www.eemkon2015.org eemkon2015@emo.org.tr 0212 259 11 50-144 29
ALT KAT YERLEŞİM PLANI GİRİŞ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 X RAY Ves>yer +Fuaye KAYIT KAYIT MASASI Malazgirt salonu WC WC Giriş Fuaye 9 9 A S 1 2 3 4 5 6 7 8 9 7 7 8 8 MALAZGİRT SALONU A-B DANIŞMA Üstkat 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 6 5 30
ÜST KAT YERLEŞİM PLANI BARBAROS SALONU-B BARBAROS SALONU-A İNÖNÜ SALONU 19-20- 21 Kasım EEMKON 2015 Elektrik Elektronik Mühendisliği Kongresi ÜSTKAT YERLEŞİM PLANI Barbaros B salonu Barbaros A salonu İnönü salonu Boşluk Kare Fuaye 10 11 A S Fevzi Çakmak Salonu FEVZİ ÇAKMAK SALONU 1 2 3 4 5 6 7 8 9 30 AĞUSTOS ZAFER SALONU Büyük Fuaye 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kafeterya KOCATEPE YEMEK SALONU Kocatepe Salonu (Yemek Yeri) 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5 6 7 8 9 31
Prof. Dr. Levent Trabzon İstanbul Teknik Üniversitesi EEMKON özetler İki ve Üç Boyutlu Nano-Yapıların FBB ile Üretilmesi ve Uygulamaları Nano-üretim yöntemleri ile yüzey özelliklerinin üstün özellikleri elde etmesi, yeni uygulamaların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Fiziksel Buhar Biriktirme (FBB) yöntemi ile 50 100 nm kalınlığında kaplanan nano-kolonların biyolojik, fiziksel ve termal uygulamaları yeni teknolojik alanlar oluşturmaktadır. Düzlemsel ve/veya dikey olarak morfolojisi/geometrisi kontrol edilerek kaplanan yüzeyler doku mühendisliği, güneş pili, ıslanabilirlik veya nano-tıbbi çiplerin üretilmesinde kullanılabilmektedir. Doç. Dr. Necmi Bıyıklı Bilkent Üniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Arştırma Merkezi (UNAM) Atomik Katman Biriktirme Tekniği ile Nano-ölçekli Fonksiyonel Yarı-iletken İnce Filmlerin Sentezi Termal ve plazma-destekli atomik katman biriktirme (ALD) tekniği ile III-nitrür ve metal-oksit yarı-iletken malzemelerin düşük sıcaklıklarda sentezi, sentez reçetelerinin optimizasyonu, detaylı malzeme karakterizasyonu ve elektronik-opto-elektronik aygıt uygulamaları sunulacaktır. Yrd. Doç. Dr. Emrah Ünalan Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Metal Nanoteller ve Uygulamaları Metal nanoteller saç telinin yaklaşık binde biri kalınlığında iletken çubuklardır. Uzunlukları çaplarından binlerce defa fazladır, dolayısıyla tek boyutlu olarak kabul edilirler. Bizim çalışmalarımız gümüş ve bakır nanoteller üzerine odaklanmaktadır. Çözelti esaslı üretilen gümüş ve bakır nanoteller bir saflaştırma işleminden geçirildikten sonra ince film şeklinde altlık yüzeylerine kaplanmaktadır. İletken, optik olarak geçirgen aynı zamanda esnek olan bu filmler sonrasında elektrot olarak, laboratuvar ölçeğinde organik ışık yayan diyotlarda, fotoalgılayıcılarda, güneş gözelerinde ve süperkapasitörlerde kullanılmıştır. Ayrıca ince film ısıtıcılarda ve elektromanyetik kalkanlama uygulamalarında da kullanımları gösterilmiştir. Yrd. Doç. Dr. Mehmet Selim Hanay Bilkent Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü ve UNAM Hassas Algılayıcı Teknolojisi: Nano-Elektromekanik Sistemler (NEMS) Elektronik yöntemlerle kontrol edilebilen ve boyutları bir mikrometreden küçük mertebede üretilen mekanik yapılar Nano-Elektromekanik Sistemler (NEMS) olarak adlandırılırlar. Küçük kütleleri ve yüksek rezonans frekansları sayesinde, NEMS devreleri çok yüksek hassasiyetli algılayıcı uygulamalarında kullanılabilirler. NEMS algılayıcıları, özellikle kütle ve kuvvet ölçümlerinde, kendilerinden daha büyük olan mikro ölçekteki MEMS algılayıcılarından daha yüksek hassasiyet sağlayabilirler; fakat bu yapıların üretimi ve ölçülmesi daha farklı teknikler gerektirir. Bu konuşmada NEMS algılayıcılarının temellerini gözden geçirildikten sonra; araştırma grubumuzda NEMS teknolojisinin, kütle ölçüm ve elektronik burun uygulamaları için kullanılmasına yönelik çalışmalar sunulacaktır.
Doç. Dr. Özhan Özatay Boğaziçi Üniversitesi Fizik Bölümü Tek Hücrede Çoklu Veri Depolama Amaçlı Faz Değişim Belleği Nano-ölçekli faz değişim belleği teknolojisi mantık seviyeleri arasındaki yüksek kontrast, ölçeklenebilirlik, nano-saniye mertebesinde yazma-okuma süreleri ve harcanan güç tasarrufu açılarından gelecekteki veri depolama uygulamaları için kuvvetli bir aday olarak görülmektedir. 0-1 ikili mantık işlemlerinin uygun akım darbeleriyle programlanan düşük dirençli kristal ve yüksek dirençli amorf fazları arasındaki geçişlerle gerçekleştirildiği bu nano-yapılarda hücre içi akım dağılımının kontak geometrisiyle kontrol edilmesi sonucu amorf-kristal karışık fazlar elde edilmesi mümkün olmaktadır. Bu sunumda bahsi geçen ve patenti araştırma ekibimize ait olan yüksek yoğunluklu veri depolama yöntemi ve muhtemel uygulamaları tanıtılacaktır. Prof. Dr. İsmet İ. Kaya Sabancı Üniversitesi Ekranlar Teknolojisi İçin Grafen Grafenin üstün fiziksel özellikleri ekran teknolojisinde nasıl kullanılabilir? Görünüşteki yalınlığına karşın grafeni üretmek, aktarmak ve kontrol etmek oldukça zorludur. Bu konuşmada kimyasal buhar çöktürme yöntemi ile geniş alanlı ve yüksek nitelikli grafen üretimi teknikleri anlatılacaktır. Ayrıca grafen tabanlı OLED ekran üretimindeki gelişmelerden bahsedilecektir. Prof. Dr. Ekmel Özbay Bilkent Üniversitesi Bilkent NANOTAM: Temel Araştırmaları nasıl Spin-Off Nanoteknoloji Şirketlerine dönüştürdük? 2003 Yılında kurulan Bilkent Nanoteknoloji Araştırma Merkezinde (Bilkent NANOTAM) hem temel hem de uygulamalı bir çok konularda araştırmalar yapılmaktadır. Bu konuşmada 2000 li yılların başında satın alınan GaN MOCVD sisteminde üretilen epitaksiyel malzemeler ile başlayan ve bu nanomalzemelerin aygıt uygulamaları ile devam eden projeler kapsamında geliştirilen yüksek güçlü yüksek hızlı GaN RF entegre devre üretim teknolojisini yeni kurulan bir spin-off şirketi kapsamında nasıl ticarileştirdği ayrıntıları ile aktarılacak. Bu çalışmanın yanında NANOTAM da ticari ürün noktasına gelen nanofotonik sensörler ve sistemler üzerine yaptığımız çalışmaları da anlatılacak. Dr. Selçuk Özer Aselsan Aselsan da Kızılötesi Dedektör Teknolojilerinin Gelişimi Aselsan, mikroelektronik alanında kızılötesi dedektörlerin, ataletsel sensörlerin ve görüntü yoğunlaştırıcı gece görüş sistemlerinin seri üretim kabiliyetlerinin kazanılmasına yönelik faaliyetlerini yoğun bir şekilde sürdürmektedir. Dünyada sadece gelişmiş ülkelerin üretebildiği bu kritik sensör ve sistemler çeşitli ihraç sınırlamaları ile temin edilebilmektedir. Bu teknolojilerden kızılötesi dedektörler, kullanıldıkları görüntüleme sistemlerinin performansını belirleyen en önemli alt birimlerden biridir. Dünyada malzeme büyütme teknolojilerindeki ve yarıiletken işleme süreçlerindeki yenilikler, bant aralığı mühendisliğinin (band gap
engineering) sunduğu yeni dedektör yapıları ve dedektör okuma devrelerinde aşanan ilerlemeler üçüncü nesil kızılötesi dedektörlerin üretimini mümkün hale getirmektedir. Aselsan, nitelikli ArGe personeli ve altyapısıyla mevcut kızılötesi görüntüleme sistemlerinde yaygın olarak kullanılan dedektör teknolojilerinin yanında, gelişmekte olan yeni teknolojilerin de milli olarak kazanılmasına yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. Bahsi geçen teknolojilerden, Kuantum Kuyulu Kızılötesi Fotodedektör teknolojisinin gelişim süreci, Üniversite-Sanayi işbirliği çerçevesinde tamamlanmış ve bu teknolojiye dayalı dedektörler Aselsan da mevcut mikroelektronik üretim altyapısında seri olarak üretilebilir durumdadır. Bu konuşmada, Aselsan da kızılötesi dedektör teknolojilerinin milli olarak kazanılmasına yönelik yaşanan gelişmelerin dünü ve bugünü paylaşılacaktır.
Bugüne kadar Elektrik ve Elektronik mühendisliği alanlarında düzenlenmiş en kapsamlı kongre ve sergi olan EEMKON 2015, Harbiye Askeri Müzesi'nde düzenlendi. Elektrik Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi tarafından (EMO) tarafından düzenlenen EEMKON 2015, sanayi, üniversite, kamu kurum ve kuruluş temsilcileri ile bu alanda çalışan binlerce mühendisi bir araya getirdi. 3 gün boyunca 7 sempozyum, 9 panelin düzenlendiği 36 üniversitenin desteklediği kongrede mühendislik eğitimi, enerji politikaları, elektronik sanayi uygulamaları, iletişim teknolojileri, elektrik ve kontrol mühendisliği, biyomedikal mühendisliği, kent ve elektrik konuları tartışıldı. Kongrenin bu yılki amacı; dünyada ve ülkemizde hızla gelişen elektrik ve elektronik mühendisliği alanlarında ülkemizin geldiği noktayı ele alarak mevcut durumu değerlendirmek, gelecek hedeflerini belirlemek ve bu hedeflere erişebilmek için izlenmesi gerekli politikaları saptamak oldu.