EKONOMİ BAKANLIĞI ÜGD MEVZUATI ve TAREKS B.Kaan KÖKTÜRK Dış Ticaret Uzmanı ÜGD Genel Müdürlüğü Ekonomi Bakanlığı İTO ZÜMRE TOPLANTISI İstanbul, 22 Şubat 2016
ÜGD MEVZUATI ve TAREKS Sunumun İçeriği I - İthalat Denetimlerinin 3 Ayağı II - TAREKS de Doğru Bilinen Yanlışlar III - Bu Hata(?)lar Nasıl Yapılmış Olabilir? IV - TAREKS ve Tek Pencere 2
ÜGD MEVZUATI ve TAREKS I - İthalat Denetimlerinin 3 Ayağı Teknik Mevzuat ÜGD Mevzuatı TAREKS 3
İTHALATTA ÜRÜN GÜVENLİĞİ (CE) DENETİMLERİNİN 3 AYAĞI TEKNİK MEVZUAT DIŞ TİCARET MEVZUATI TAREKS Yatay Mevzuat Yatay Mevzuat 4703 Sayılı Kanun Teknik Düzenlemeler Rejimi BKK Yönetmelikler 2011/53 TAREKS Tebliği Dikey Mevzuat Dikey Mevzuat "CE Yönetmelikleri" ÜGD Tebliğleri Yetkili Kuruluşlar BSTB Sağlık Bk Çalışma ve SG B Yetkili Kuruluş Ekonomi Bakanlığı (ÜGD Genel Md) Denetim Birimleri Yetkili Kuruluş Ekonomi Bakanlığı Kullanıcılar Çevre ve Şehircilik B Ekonomi Bakanlığı Bölge EB Bölge Md BTK Müdürlükleri TSE G. ve Ticaret B TSE Çevre ve Ş. Bak. GÜMRÜK MEVZUATI GÜMRÜK İDARELERİ (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) BİLGE GÜMRÜK İDARELERİ
ÜGD TEBLİĞLERİ ÜGD MEVZUATI Yatay Tebliğler - Denetimlere İlişkin Genel Esasları Düzenler - İhtiyaca Göre Güncellenebilir - Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi Tebliği (2011/53) - Sınıflandırma Tebliği (2012/22) - Pamuk Tebliğleri (99/18, 2012/25, 2012/27) - Uluslararası Gözetim Şirketleri Tebliği (2006/21) Dikey Tebliğler - Ürün (GTİP) Bazında Listeleri İçerir - Her Sene Sonunda Yeniden Yayınlanır - 2016 Yılında 23 Tebliğ Yayınlanmıştır (31/12/2015 29579 4. Mükerrer) Ekonomi Bakanlığı 5
TAREKS DIŞ TİCARETTE RİSK ESASLI KONTROL SİSTEMİ İhracatta ve ithalatta ticari kalite ve ürün güvenliği denetimlerinin risk analiziyle internet üzerinden yapılmasını sağlayan çağdaş bir kamu hizmetidir. Ekonomi Bakanlığı 6
Ödüller... TAREKS Avrupa nın en yenilikçi, etkin ve iyi kamu projelerinin seçildiği 2013 Avrupa Kamu Sektörü Ödülü (EPSA) yarışmasında ilk 5 e kalarak en iyi uygulama ödüllerinden birini almıştır. TÜSİAD ve Türkiye Bilişim Vakfı tarafından 2014 yılında onbirincisi düzenlenen etr yarışmasında Kamudan İş Dünyasına Hizmetler alanında birinci olarak kupayı kazanmıştır. Ekonomi Bakanlığı 7
Denetim Süreci Risk Analizi Denetim Birimi Grup Başk. / TSE Muafiyetler (A.TR, Girdi Muafiyeti ) Denetim Sonucu Kabul Denetim Sonucu Red Denetim Belge/Fiziki Kontrol Numune Alımı Ekonomi Bakanlığı 8
Bir Bakışta TAREKS Denetim konusu ürünlerin fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceği, TAREKS te Uygulanan Risk Analizi ile belirlenmektedir. Risk Analizi Uygulamasında; firmanın «geçmiş denetim performansı» ile, an itibariyle ortaya çıkan «risk alarmları», «risk unsurları» dikkate alınır. Risk Analizi ile; Denetimlerin etkinleştirilmesi Riskli ürün ve firmaların takip edilmesinin kolaylaştırılması Riskli ürünlere ve firmalara yönelik denetim sıklığının artırılması Risksiz ürün ve firmalar için denetim sıklığının azaltılması Kaliteli ve güvenli ürün arzının sağlanması Kaynakların verimli kullanılması Piyasa Gözetimi ve Denetimi sonuçlarının denetimlerde göz önüne alınması mümkün olmuştur. ŞUBAT 2016 Ekonomi Bakanlığı 9
ÜGD MEVZUATI ve TAREKS II - TAREKS de Doğru Bilinen Yanlışlar 10
DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR TAREKS DE «GÜMRÜK MÜŞAVİRLİĞİ» YOKTUR Var - Firma (40.000 Vergi No/TCKN ile kayıtlı) - Kullanıcı (63.000 TCKN) Yok - Gümrük Müşavirliği Firması ve Çalışanları Fiili Durum - Firma ve Gümrük Müşaviri adına işlem yapan «TAREKS UZMANLARI» (TAREKS de Kaydı Yok) 11
DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR «ARKADAŞLAR ELEKTRONİK İMZA HANGİNİZDEEE» ELEKTRONİK İMZA ŞAHSİDİR. ATILAN İMZA ATANI DEĞİL, FİRMAYI VE KAYITLI KULLANICIYI BAĞLAR Bir kişiye bu senedi imzalayıp vermekle elektronik imzayı vermek arasında ne fark var? 12
DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR «BİZİM ÜRÜN NEDEN TAREKS E DÜŞTÜ» TAREKS bir mevzuat değildir. Risk analizi yapan bir yazılımdır. Denetlenecek ürünleri ve muafiyetleri ÜGD Tebliğleri belirler. «Risk analizine göre yapılacak değerlendirmede gerektiğinde, birinci, ikinci, üçüncü, veya dördüncü fıkra kapsamına giren ürünler de fiili denetime yönlendirilebilir» (2016/9 Madde 6/8) 13
DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR ÜRÜNÜN İLGİLİ TEKNİK MEVZUATA UYGUN OLMASI DIŞ TİCARET VEYA GÜMRÜK MEVZUATININ DEĞİL, ÜRÜN GÜVENLİĞİ MEVZUATININ GEREĞİDİR VE YASAL ZORUNLULUKTUR. ÜGD TEBLİĞLERİ VE TAREKS BU KONUDAKİ DENETİMİN SADECE BİR BÖLÜMÜDÜR. 14
İTHALATTA ÜRÜN GÜVENLİĞİ (CE) DENETİMLERİNİN 3 AYAĞI TEKNİK MEVZUAT DIŞ TİCARET MEVZUATI TAREKS Yatay Mevzuat Yatay Mevzuat 4703 Sayılı Kanun Teknik Düzenlemeler Rejimi BKK Yönetmelikler 2011/53 TAREKS Tebliği Dikey Mevzuat Dikey Mevzuat "CE Yönetmelikleri" ÜGD Tebliğleri Yetkili Kuruluşlar BSTB Sağlık Bk Çalışma ve SG B Yetkili Kuruluş Ekonomi Bakanlığı (ÜGD Genel Md) Denetim Birimleri Yetkili Kuruluş Ekonomi Bakanlığı Kullanıcılar Çevre ve Şehircilik B Ekonomi Bakanlığı Bölge EB Bölge Md BTK Müdürlükleri TSE G. ve Ticaret B TSE Çevre ve Ş. Bak. GÜMRÜK MEVZUATI GÜMRÜK İDARELERİ (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) BİLGE GÜMRÜK İDARELERİ
DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR MÜKERRER BAŞVURU Nasıl Çıktı: Fiili denetime düşen uyanık(?) kullanıcılar, aynı başvuru için doğrudan referans alıncaya kadar defalarca başvuru yaptılar. Mervcut Uygulama: Sıfır tolerans!!! «Sistemde yapabileceğiniz en büyük hata» «El bombasının pimini çekmek gibi» «Bu müeyyide çok ağır değil mi, ben o hatayı yapanı zaten kovdum» 16
A.Tr DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR Denetim Muafiyeti A.TR Dolaşım Belgesi; Türkiye - Avrupa Gümrük Birliği Kararı (1/95) uyarınca, serbest dolaşım halinde bulunan malların ihracında gümrük vergisi muafiyetinden yararlanmak amacıyla ihracatçı tarafından düzenlenen belgedir. A.TR Dolaşım Belgesi ilişkili olduğu eşyanın Türkiye ve AB ülkelerinde serbest dolaşımda olduğunu göstermektedir. A.TR Düzenleyen Ülkeler; Türkiye ve AB Üyeleri (Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İtalya, GKRY, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovakya, Slovenya, Yunanistan. A.Tr Muafiyetinin Hukuki Dayanağı; (1/95) Sayılı OKK nın 10. maddesinde geçen «. Türkiye, Topluluk'tan gelen ve söz konusu ürünlerde aranan koşulları belirleyen Topluluk Yönergeleri'ne uygunluğu, söz konusu Yönergeler'de öngörülen koşullara ve usullere göre belgelenmiş bulunan ürünlerin kendi topraklarında piyasaya veya kullanıma girmesini engellemekten kaçınır.» ifadesidir. 17
DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR TAREKS RİSK KURALLARI DİNAMİKTİR. (Dikkat, K yerine T gelebilir) 18
ÜGD MEVZUATI ve TAREKS III - Bu Hata(?)lar Nasıl Yapılmış Olabilir? (Bu bölümde TAREKS sorgulama ekranından alınan bazı gerçek örnekler firma bilgileri kapatılmış olarak gösterilecektir) 19
ÜGD MEVZUATI ve TAREKS IV- TAREKS ve Tek Pencere 20
TAREKS ve TEK PENCERE TAKVİM 21 Haziran 2016 tarihinde bütün uygulamalarda tek pencereye geçilmesi planlanmaktadır. TAREKS BİLGE arasında anlık veri transferi halen test ortamında yapılmaktadır. Nisan 2016 da TAREKS de pilot uygulama başlayacaktır. ÜGD Tebliğlerinde gerekli hukuki düzenleme yapılmıştır. TAREKS BİLGE veri paylaşımı Tek Pencerenin ilk aşamasıdır 21
TAREKS ve TEK PENCERE TAREKS BİLGE İLETİŞİMİ Mevcut Durum TAREKS ve BİLGE ye ayrı başvurular TAREKS referans numarasının 44 Numaralı haneye yazılması Sonradan kontrol Veri Paylaşımı Sonrası TAREKS ve BİLGE ye ayrı başvurular Bilgilerin web servis ile transferi, TAREKS referans numarası yerine BİLGE nin 20 haneli kod (ID) üretmesi ve bilgileri kaydetmesi. Tescil aşamasında bilgilerin eşleşmemesi durumunda sistem tescile izin vermez TAREKS e hatalı giriş düzeltilmez (RA), iptal gerekir. 22
TEŞEKKÜRLER! B. Kaan KÖKTÜRK Dış Ticaret Uzmanı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü Tel: 0 312 2048088 kokturkk@ekonomi.gov.tr Ürün Güvenliği İthalat ve Genel Denetimi Genel Müdürlüğü