Belge ve resimlerle Fatih Sultan Mehmet in hayatı, kişiliği, eğitimi, komutanlığı ve İstanbul u fethi YAYIN NO: 242 genel yayın yönetmeni: Ergün Ür yayınevi editörü: Özkan Öze iç düzen/kapak: Zafer Yayınları tashih: Suat Ünsal baskı, cilt: Vesta Ofset tel:0 212 445 72 52 Mahmutbey mh. Deve kaldırım cd. Gelincik sk. no:6/4 Bağcılar-İst. Birinci baskı: Mayıs, 2008 Zafer Yayınları, Zafer Yayın Grubu nun bir kuruluşudur. Ankara Cad., No: 60/3, Cağaloğlu, İstanbul, Türkiye Tel: (0 212) 512 80 80, Fax: (0 212) 513 04 51 http://www.zaferdergisi.com - e-mail: kitap@zaferdergisi.com C o p y r i g h t 2 0 0 8 Z a f e r Y a y ı n l a r ı. H e r h a k k ı m a h f u z d u r. S E L İ M G Ü N D Ü Z A L P
ÖNSÖZ... 13 I. BÖLÜM: DOĞUMUNDAN FETHE KADAR FATİH Peygamber müjdesi ve Fatih...21 Fatih in babası...22 Sultan II. Murat ın kişiliği...23 Nasıl bir padişahtı?...26 II. Murat ın yaptırdığı eserler...27 Gül bahçesi...27 Bizans ın kanlı oyunu...29 Doğumu ve çocukluğu...31 Fatih in annesi...32 Beşikten mezara ilim...33 Hacı Bayram Velî nin kerameti...34 Fatih in yetiştiği ortam...35 Ümidin elinden tutan baba...36 Sürprizle gelen hoca...37 Gerekirse...39 Babaya şikâyet...39 İlim aşığı bir öğrenci...40 Babası Sultan Murat tan Fatih e nasihatler...41 Fatih in çocukluk defteri...44 Anadolu ya gidiş...49 Konstantiniye yi İstanbul yapmak...49 Tarihten alınan dersler...50 II. Murat ın İstanbul u fetih aşkı...52 Tacı tahtı bıraktıran sevda...52 Şehzade Mehmet in ilk tahta çıkış tecrübesi...54 Zor zamanlar...55 Bir Bizans oyunu daha...56 Yeni Haçlı ordusu...57
içindekiler Sultan Murat a çağrı...57 Varna zaferi...58 II. Murat tekrar padişah oluyor...58 Manisa valiliğine tayin...59 II. BÖLÜM: FETİH VE FATİH Fethe giden yollar...63 Toparlanma gayretleri...65 Mehmet Çelebi Sultan...65 Düğün...66 Acı haber...67 Mimar Neccar...67 Fırsatçılar iş başında...69 İlk sefer...70 Bizans ın oyunu...70 Yeniçerilerin disiplini...72 Tarihî bir gerçeği düzeltme...72 Büyük fethin plânları...74 Şüphe ve Ümit...73 O askerler hazır...77 Fatih in tarihî bir nutku...79 İstanbul haritası...80 Boğazı kesen Rumelihisarı...82 Bizans ın çaresiz çırpınışları...82 Yeryüzüne vurulan mühür...85 Üç buçuk ay...89 Çandarlı nın tereddütleri...90 Son karar...90 Tavukları bile hapsettim!...91 Bizans a son ihtar...92 Macar Urban Usta...93 Bizans ne yapıyordu?...94 Fatih in Bizans taki gizli servisi...96 Ve Edirne den hareket...98 Fatih in topları...100 Fetih ordusu surlar önünde...102 Kıldan ince, kılıçtan keskin...103 Osmanlı ordusu...103 Yâ Allah! Yâ Muhammed!...104 Gerçek orduya karşı efsaneler...105 Farklar...107 Karada yüzen gemiler...109 Bir gün gemiler...111 Papa dan gelen yardım...112 Mermi daneleri...114 Şanlı askerler...114 Ulubatlı Hasan...115 Ulubatlı Hasan olayı bir efsane midir?...118 Hicrî 857 ve Feth-i Mübin...119 III. BÖLÜM: FETİH SONRASI FATİH Büyük fethin kutlamaları...123 Bizans halkları...125 Ayasofya yolunda...126 Fethin sırrı...128 İlk uğrak yeri Ayasofya...129 Ayasofya kimin?...130 Ayasofya da ilk ezan...131 Ayasofya Camii...132 Derken namaz...133 Bu şehri bize nasip eden kim?...135 Zulüm yok, özgürlük var...137 Hapisteki papaz...140 Bizans öldü...141 Esirlere davranış...141 Fitne merkezinden devletin kalbine...142 Efsaneler...142 Fatih in adalet anlayışı...143 İki rahibin gezip gördükleri...144 Fetih sonrası Avrupa...148
içindekiler Fatih, fatihtir; zalim değildir...151 Fetihle ilgili iddialar...154 Akşemseddin...160 Altınboynuz ve Fatih ten bir ferman...160 Haçlıları engelleme çalışmaları...163 Belgrat önlerinde...163 Eyüp Sultan ın kabri...164 Akşemseddin den mektup...166 Bu kuru kavga değil cihattır...168 Fatih i Fatih yapan incelikler...169 Fatih ve aşçı...170 Diğer fetihler...171 Devletin korunması...172 Padişahı yargılayan mahkeme...174 Bir zamanlar İstanbul...175 Fatih Sultan Mehmet in vefatı...177 Ölüm haberi...180 IV. BÖLÜM: SULTAN FATİH İN BİLİNMEYEN YÖNLERİ Merak edilen yönleriyle Fatih...185 Fatih in eşleri ve çocukları...187 Sultan Fatih in sofrası...190 Fatih Sultan Mehmet in iç dünyası...193 Kendi dilinden Fatih...194 İdeal insanı Fatih...196 Fatih ve bilim dünyası...197 Fatih ve Batı kültürü...200 Kültür hamlesi...203 Fatih in okulları...204 Saray üniversitesi: Enderun...206 Fatih ve Rönesans...207 Fatih ve şiir...210 Fatih in devlet idaresi...215 İç siyaseti ve ekonomi politikası...217 Fatih ve azınlıklar...219 V. BÖLÜM: HATIRALAR NÜKTELER 221 Şehzade Mehmet i ağlatan haber... 223 Fatih in hocası... 224 Rum un hilesinden sakının!... 224 Bâtıl inançlar... 225 Bellini nin sorusu... 226 Samimiyet... 226 Gönülden saygı... 227 Üç saman çöpü... 227 Fatih in üniversite sınavı... 228 Sır... 229 Bize dua etsin... 229 Diğer kardeşler... 230 Nereden biliyorsun?... 230 Öyle ise say!... 231 Hacıların şikâyeti... 232 Fatih ve Uzun Hasan... 232 Vezirlik ve kemalât... 233 İnançlara saygı farkı... 234 Yavuz ve Fatih... 235 Fatih e Horasan dan mektup... 235 VI. BÖLÜM: FATİH DEVRİ KRONOLOJİSİ ve İSİMLER SÖZLÜĞÜ Fatih devri kronolojisi...241 Fatih devri özel isimler sözlüğü...246 İstanbul u kimler kuşattı?...256 Fatih in vakfiyesi...258 KAYNAKLAR...262
Konstantiniye (İstanbul) elbette feth olunacaktır. Ne güzel kumandandır o kumandan ve ne mutlu askerdir o askerler Hz. Peygamber (asm.)* * Ahmed ibni Hanbel, Müsned, c.4, s.335. Hakim, Müstedrek-Cami ussagir, c.3, s.262.