ENDÜSTRĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNĐN GELĐŞĐMĐ ve UZANTILARI Prof. Dr. Đmdat KARA Başkent Üniversitesi 1 Mart 2011, Ankara
SUNUŞ PLANI TEMEL BĐLGĐ KAYNAKLARINDA EM BAZI TESBĐTLER EM NĐN GELĐŞĐM EVRELERĐ ARA SONUÇLAR EM de BĐRLEŞMELER SON SÖZLER
ĐLKEL OLUŞUM DÖNEMĐ GEZEGENĐMĐZ/ S.YOLU: 5 milyar yıl ĐNSAN : 2.5 Milyon yıl ATEŞ: 400 bin yıl EL ALETLERĐ: 150 bin yıl OK ve YAY: 15 bin yıl Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi, 30 Mart 2007, KKTC
TARIM DEVRĐMĐ: i. Ö. 8000 LER
SANAYĐ DEVRĐMĐ: 1800 ler
SANAYĐ DEVRĐMĐ ĐLE OLUŞAN YENĐ BĐLĐMSEL MESLEKLER 1. Askeri Akademi, Fransa, Askeri Mühendislik (Military Engineering) 2.Đnşaat Mühendisliği, 1750 (Civil Engineering) 3. Makine Mühendisliği, 1880 4. Elektrik Mühendisliği, 1880 5. Kimya Mühendisliği, 1900 6. Endüstri Mühendisliği, 1908
EM: BĐLĐMSEL BĐR DĐSĐPLĐN VE MESLEK Sanayi devrimi ekonomi terimini ön plana getirmiştir. H.R. Towne, The engineer as an economist, ASME Transactions, 7, 428-432, 1886. Her bilimsel disiplin ve meslek, belirli bir oluşum döneminde başka disiplin ve mesleklere dayalı olarak gelişir. F.W. Taylor, kendisi bir makine mühendisi olup, eserlerinde EM kavramını kullanmamıştır.
ĐLK KĐTAPLAR F.W. Taylor, Shop Management, Harper, New York, 1903. F.W. Taylor, The Principles of Scientific Management, Norton, New York, 1911. F. B. Gilbreth, Primer of Scientific Management, Van Nostrand Com., New York, 1912.
Đlk Endüstri Mühendisliği Bölümü The Harold and Inge Marcus Department of Industrial and Manufacturing Engineering is the industrial engineering department at the Pennsylvania State University in State College, Pennsylvania, U.S.A. Founded in 1909, it is the oldest industrial engineering department in the world.
ABD de izleyen EM bölümleri Purdue(Makine Mühendisliği bölümünde opsiyon 1911,Bağımsız bölüm 1956), Columbia 1921, University of Michigan 1924, Ohio State 1925. Southern California 1945 Georgia I T 1946 Stanford 1950
Đzleyen Đlkler Đlk Doktora(Ph D) Ralph M. Barnes, Cornell University, 1933 Motion and Time Study. Profesyonel Örgütlenme AIIE, 1948 Şimdi IIE Instıtute of Industrial Engineering
BĐLĐŞĐM-ĐLETĐŞĐM DEVRĐMĐ: Matbaa Telgraf Telefon Radyo / TV Bilgisayar / Uydu 1950 ler
BĐLĐŞĐM-ĐLETĐŞĐM DEVRĐMĐ Veri/Bilgi Görüntü Ses Metin Veri/Bilgi Görüntü Ses Metin
BĐLĐŞĐM-ĐLETĐŞĐM DEVRĐMĐ: YENĐ MÜHENDĐSLĐKLER * Elektronik Mühendisliği * Bilgisayar Mühendisliği * Nükleer Mühendislik * Uçak, Gemi vb Mühendislikler * Biyomedikal Mühendisliği * Genetik Mühendisliği * Çevre Mühendisliği vb.
ENDÜSTRĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNĐNGELĐŞĐM EVRELERĐ EM DERS PROGRAMLARI EM EL KĐTAPLARI EM GĐRĐŞ KĐTAPLARI EM BÖLÜMLERĐ
BĐR ARAŞTIRMA: EM DERSLERĐ
EM GĐRĐŞ KĐTAPLARI Philip E. Hicks, Introduction to Industrial Engineering and Management Science, McGraw-Hill, Tokyo, 1977 Đkinci Basım: Industrial Engineering and Management, 1994. W.C.Turner, J.H. Mize, K.E.Case, J.W.Nazemetz Introduction to Industrial and Systems Engineering, Prentice Hall, 1978,1987,1993
EM EL KĐTABI GAVRIEL SALVENDY(Editör) Handbook of Industrial Engineering, John Wiley, 1982 Đkinci basım: John Wiley ve ABD End. Müh. Enstitüsü (ortak basım),1992 Üçüncü basım: 2001 Başlığa ek: Technology and Operations Management
EL KĐTABI Đkinçi Basım: 2780 sayfa, Her baskıda: 200 den fazla alt başlık ve farklı yazarlar, Konu,Kapsam ve yazar değişiklikleri, Yeni konu ve uygulama eklentileri
Yeni el kitabı Book: Handbook Of Industrial And Systems Engineering Author: Adedeji B. Badiru ISBN: 0849327199 ISBN-13: 9780849327193, 978-0849327193 Publishing Date: Dec 2005 Publisher: Crc Press Number of Pages: 760 Language: English
ENDÜSTRĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNĐN GELĐŞĐM EVRELERĐ 1. OLUŞUM: 1900-1950 ler Genel Mühendislik,Makine ve Malzeme ağırlıklı, Verimlilik Ölçümü ve Arttırılması Đş ve Metot Etüdü, Đş Değerleme ve Ücret Ergonomi gibi konular Sistemleri
1940 ların SONUNA KADAR EM ABD de başladığı ivmeye devam edemedi, 29 Krizi(buhranı) sonrasında yeni arayışlar Kıta Avrupa sında yok, Asya ve Uzak doğuda da yok,
ENDÜSTRĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNĐN GELĐŞĐM EVRELERĐ 2. OLGUNLAŞMA: 1950-1980 ler o Yöneylem Araştırması, Sistem Bilimleri, Bilgisayar Bilimleri, Kalite Yönetimi gibi yeni alanlar ve yeni teknolojiler o ABD den diğer ülkelere o Makine ve Malzeme konularından planlama ve kontrol ağırlıklı konulara o Yönetim ve Sosyal Bilim Boyutlu
TÜRKĐYE DE ĐLK EM LER ĐTÜ 1969 ODTÜ 1969 EGE (DOKUZ EYLÜL) 1972 BOĞAZĐÇĐ 1973 YILDIZ/KOCAELĐ 1976 ANADOLU(OSMANGAZĐ) 1977 ĐTÜ/SAKARYA 1977
ENDÜSTRĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNĐN GELĐŞĐM EVRELERĐ 3. YAYGINLAŞMA: 1980+ Her ülke, çok tutucu kıta Avrupasın da bile, bölüm ve dernekler, Yeni Üretim ve Yönetim Paradigmalarıyla bütünleşmiş dersler ve programlar,
EM : Dünya Genelinde Bilimsel Bir Meslek Industrial Engineering Benimsenme) IE, Hanyang University (Kore) IE, Jamshoro (Pakistan) IE, Sharif University of Technology (Đran) IE, De La Salle University Manila Philippines (Filipinler) IE, Anna University Chennai (Hindistan) IE, Comillas Pontifical University, Madrid (Đspanya) IE, University of Stellenbosch (Güney Afrika) IE, University of Puerto rico (Porto Riko) IE, Teda College Nankai University (Çin)
ENDÜSTRĐ MÜHENDĐSLĐĞĐNĐN GELĐŞĐM EVRELERĐ 3. YAYGINLAŞMA: 1980+ Alt sistemlerdeki verimlilik yönetiminden, işletme genelinde (bütünsel) verimlilik yönetimine Bilgi yönetimi ve Bilgi Teknolojilerini Geliştiren ve uygulayan
TEMEL KAYNAKLARDA BAZI TESBĐTLER 1.Yöneylem Araştırması, Mühendislik Ekonomisi, Olasılık ve Đstatistik gibi temel bilim konularında önemli bir değişiklik yok, 2.Đş Ölçümü, Metod Etüdü, Đşdeğerlemesi ve 2.Đş Ölçümü, Metod Etüdü, Đşdeğerlemesi ve Üçret Sistemleri, Performans Değerlendirmesi, Ergonomi, Đş Yeri Düzenleme ve Tesis Planlaması,Üretim Sistemlerinde Planlama ve Kontrol,Đş ve Ürün tasarımı konuları aşağı yukarı aynı,
BAZI TESBĐTLER 3. Bilgisayar ve Karar Destek Sistemleri, Bilgisayar Destekli Tasım ve Đmalat, Kalite ve Đlgili konular, Servis Sistemleri, Proje Yönetimi, Malzeme Yönetimi alanlarında çok önemli kapsam değişiklikleri ve eklentiler, 4. El kitabında (Đkinci baskıdan itibaren), başta MRP II ve ERP gibi Yönetim Teknolojileri olmak üzere, Hizmet Sektöründe Endüstri Mühendisliği, Kalite Sistem ve Belgeleri, e- tiçaret,lojistik,tedarik Zinciri Yönetimi gibi yeni konu ve alanlar.
ARA SONUÇLAR: EM Kendi Kavramları, Teknikleri, Yöntemleri Özgün Yaklaşımı ile etkili ve yetkili bilimsel bir disiplin ve meslek, Temel bilim, Sosyal Bilim ve Genel Mühendislik Bilimleriyle bütünleşmiş, Disiplinler arası yanı çok güçlü bir meslek Đletişim ve Bilişim Konularına duyarlı, Bilgi Teknolojilerini çok iyi kullanan ve geliştiren bir meslek
EM de BĐRLEŞMELER bazı Üniversitelerde bölüm başlıkları EM ve SĐSTEM MÜHENDĐSLĐĞĐ EM ve YÖNETĐM EM ve ÜRETĐM EM ve YÖNEYLEM ARAŞTIRMASI Vb.
ABD de iki isimli bazı bölümler Industrial and Systems Engineering (I and SE) I and SE, Texas A&M (Texas) I and SE, Bagley Mississippi State University (Mississippi) I and SE, North Caroline State University (Kuzey Karolina) I and SE, State University of New York at Buffalo (New York) I and SE, University of Wisconsin-Madison (Madison, Wisconsin) I and SE, University of Southern California ( Los Angeles)
ABD de iki isimli bazı bölümler I and SE, Virginia Polytechnic Institute and State University (Blacksburg, Virginia) I and SE, Auburn University (Auburn, Alabama) I and SE, University of Florida ( Gainesville, Florida ) I and SE, University of Minnesota (Minneapolis, Minnesota)
ABD de iki isimli bazı bölümler (devam) Industrial and Information Engineering I and IE, The University of Tennessee ( Knoxville, Tennessee ) Industrial Engineering and Management Systems / Science IE and MS, Northwestern University (Chicago) IE and MS, University of Central Florida (Florida) Industrial and Manufacturing Engineering I and ME, Penn State University (Pensilvanya ) I and ME, Florida State University (Florida) Industrial Engineering and Operation Research IE and OR, UC Berkeley (California) IE and OR, SEAS Columbia University (New York)
ABD de iki isimli bazı bölümler (devam) Mechanical and Industrial Engineering M and IE, University of Toronto (Canada) M and IE, University of Iowa (Iowa) Management Science and Engineering MS and E, Stanford University (California) Integrated Systems Engineering ISE, The Ohio State University (Ohio)
ABD dışı bazı ülkelerde iki isimli bölümlere örnekler Industrial Engineering and Management IE and M, Indian Institute of Technology, Kharagpur (Hindistan) IE and M, Ming Chi University of Technology (Taiwan) IE and M, Peking University (Çin) IE and M, Helsinki University of Technology (Finlandiya) IE and M, Yuan Ze University (Taiwan) IE and M, Tokyo Institude of Technology (Tokyo) IE and M, Ben-Gurion University of the Negev ( Đsrail ) IE and M, Diwan University The Willian Davidson Faculty of IE and M, Technion Israil ınstitute of Technology (Đsrail) IE and Logistic Management, Hong Kong University of science and technology (Hong Kong)
ABD dışı bazı ülkelerde iki isimli bölümlere örnekler Industrial and Management Systems Engineering I and MSE, Kuwait University (Kuveyt) Industrial Engineering and Innovation Science IE and IS, Eindhoven University of Technology (Hollanda) Industrial Engineering and Operation Research IE and OR, University of the Philippines (Filipinler)
SONUÇLAR 1. EM Eğitim ve Öğretiminde Konular Hizmet Sistemleri yönetimi, Proje Yönetimi, Tedarik Zinciri Yönetimi Bilgi Teknolojileri ve Karar Destek Sistemleri Yeni felsefe ve Paradigmalara duyarlı (Yalın Üretim; Tam Zamanında Üretim; Sıfır Hata; Esnek Üretim vb. üretim ve yönetim felsefelerine ağırlık
SONUÇLAR 2. EM Eğitim ve Öğretiminde Yöntem Seçimlik Derslere ağırlık, Bölüm ders programlarında alan tanımlamaları Sistem ve Yönetim özellikli örnek ve uygulamalar Endüstri ile bütünleşmiş bir Eğitim/öğretim
SONUÇLAR 3. EM de ĐKĐNÇĐ BĐLEŞENLER (Türevler) Sistem Mühendisliği (Yaklaşımı) Lojistik Mühendisliği (Yönetimi), Kalite Mühendisliği (Yönetimi), Finans Mühendisliği (Yönetimi), Bilgi Mühendisliği (Yönetimi),