I- GENEL BİLGİLER A) VİZYON VE MİSYON Vizyon Ülkemizin dünya lideri olmasına katkıda bulunan, Türkiye de eğitim görmeyi herkes için ayrıcalığa dönüştüren, mutlu bireyler yetiştiren bir eğitim sistemini oluşturmak. Misyon Yüksek karakterli ve nitelikli insanlar yetiştirmek; bunun için politikalar geliştirmek, eğitim ve öğretim programları hazırlamak, ilgili standartları, öğretmen niteliklerini belirlemek ve bunlarla ilgili ARGE çalışmaları yapmak, eğitim ortamını hazırlamak, eğitim-öğretim yapmak, rehberlik, denetim ve değerlendirme sistemleri oluşturmak. B) YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLAR Devlet adına eğitim hizmetlerinin sunumundan Millî Eğitim Bakanlığı sorumludur. 3797 Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna göre, Millî Eğitim Bakanlığının görevleri şunlardır; Atatürk İnkılâp ve İlkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk Milliyetçiliğine bağlı, Türk milletinin millî, ahlaki, manevi, tarihî ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren, ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyeti ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş vatandaşlar olarak yetiştirmek üzere, Bakanlığa bağlı her kademedeki öğretim kurumlarının öğretmen ve öğrencilerine ait bütün eğitim ve öğretim hizmetlerini planlamak, programlamak, yürütmek, takip ve denetim altında bulundurmak, Okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve her çeşit örgün ve yaygın eğitim kurumlarını açmak ve yüksek öğretim dışında kalan öğretim kurumlarının diğer bakanlık kurum ve kuruluşlarınca açılmasına izin vermek, Türk vatandaşlarının yurt dışında yapacağı eğitim ve öğretimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek, Diğer bakanlık, kurum ve kuruluşlarca açılan yükseköğretim dışında kalan örgün ve yaygın eğitim kurumlarının denklik derecelerini belirlemek, program ve yönetmeliklerini birlikte hazırlamak ve onaylamak, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı ortaöğretim kurumlarının program, yönetmelik ve öğrenim denklik derecelerinin belirlenmesi konularında iş birliğinde bulunmak, Yükseköğretimin millî eğitim politikası bütünlüğü içinde yürütülmesini sağlamak için Yükseköğretim Kanunu ile Bakanlığa verilmiş olan görev ve sorumluluklarını yerine getirmek, Okullardaki beden eğitimi, spor ve izcilik eğitimi ile ilgili hizmetleri yürütmek, 1
Yükseköğrenim gençliğinin barınma, beslenme ihtiyaçlarını ve maddî yönden desteklenmelerini sağlamaktır. C) İDAREYE İLİŞKİN BİLGİLER 1- FİZİKSEL YAPI Bakanlığımız, Bakanlıklarda bulunan Merkez ve merkez II. hizmet binaları, Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, Beşevler Kampüsü, Teknik Okullarda bulunan hizmet binalarına semtte, yirmi iki binada hizmet vermektedir. Mevcut hizmet binalarından biri kiralık olup, merkez II. binanın 1. bodrum, 2. bodrum, zemin kat ve asma katı Millî Eğitim Vakfına ait olup, kalan kısımlar ve diğer binalar hazine mülkiyetine aittir. (Merkez I. Bina) 2
(Merkez II. Bina) 2- TEŞKİLAT YAPISI Millî Eğitim Bakanlığı; 1. Merkez teşkilatı 2. Taşra teşkilatı 3. Yurt dışı teşkilatı 4. Bağlı kuruluşlar olmak üzere dört bölümden meydana gelmektedir. 3
4
2.1- Merkez Teşkilatı Bakanlık merkez teşkilatı; Bakanlık makamı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, ana hizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri, yardımcı birimleri ile sürekli kurulların yanı sıra Makam Onayı ile kurulan; Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığından oluşmaktadır. Bakanlık Makamı Bakan, Bakanlık hizmetlerini mevzuata, hükümetin genel siyasetiyle, millî güvenlik siyasetine, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu sağlamakla görevlidir. Müsteşar, Bakanın yardımcısı olup Bakanlık üst yöneticisidir. Bakanlık hizmetlerini Bakanlığın amaç ve politikalarına, kalkınma planlarına, yıllık programlara ve mevzuat hükümlerine uygun olarak Bakan adına düzenler ve yürütür. Müsteşar Yardımcıları, hizmetlerin yürütülmesinde Müsteşara yardımcı olmak üzere görevlendirilir. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Eğitim sistemini, eğitim plan ve programlarını, bütün ders araç ve gereçlerini araştırmak, geliştirmek ve uygulama kararlarını onaylatmak üzere Bakanlık Makamına sunmak, Bakanlık birimlerince hazırlanan öğretim programları ile ders kitapları, yardımcı kitaplar, öğretmen kılavuz kitapları, bilgi iş ve işlem yapraklarını incelemek, geliştirmek ve uygun görülenleri karara bağlamak, Eğitim ve öğretimi geliştirme ve değerlendirme ile ilgili görev ve hizmetleri yürütmek, Yurt içi ve yurt dışı eğitim hareketlerini takip etmek ve değerlendirmek, Programlara göre ders veya yardımcı ders kitaplarını hazırlamak, hazırlatmak veya satın almak, Satın alınması veya imal edilmesi öngörülen eğitim araç ve gereçlerinin eğitime olan katkılarını ekonomik yönden incelemek, uygun görülenleri ilgililere bildirmek, Bakanlık birimlerince hazırlanan eğitim ve öğretimle ilgili kanun tasarılarına, tüzük ve yönetmeliklere, gerektiğinde Hukuk Müşavirliğinin de görüşünü alarak son şeklini vermek ve ilgili makamlara sunmak, Yasama organı üyelerince veya diğer bakanlıklarca hazırlanan eğitim ve öğretime ilişkin kanun teklif ve tasarıları hakkında Hukuk Müşavirliğine görüş bildirmek, İlköğretim ve ortaöğretim kademesinde yurt dışı eğitim kurumlarından alınmış diploma ve öğrenim belgelerinin derece ve denkliklerini tespit etmek, Yabancı ülkelere gönderilen öğretmen ve öğrenciler için esas olacak öğretim planlarını incelemek, Millî Eğitim Şurasının sekreterlik görevini yürütmek, 5
Bakanın onayından sonra kurul kararlarının yürürlüğe konulması ile ilgili işlemleri yapmak. Danışma ve Denetim Birimleri Danışma ve denetim birimleri, Bakana gerekli konularda yardımcı bilgi üreten birimlerdir. Bunlar, yönetsel konularda araştırma ve planlama yapar. Danışma ve denetim birimleri şunlardır: Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanlık teşkilatı ile Bakanlık kuruluşlarının her türlü faaliyet ve işlemleriyle ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek, Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli teklifleri hazırlamak ve Bakana sunmak. Strateji Geliştirme Başkanlığı Ulusal kalkınma strateji ve politikaları, yıllık program ve hükümet programı çerçevesinde Bakanlığın orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek, amaçlarını oluşturmak üzere gerekli çalışmaları yapmak, Bakanlığın görev alanına giren konularda performans ve kalite ölçütleri geliştirmek, Bakanlığın yönetimi ile hizmetlerin geliştirilmesi ve performansla ilgili bilgi ve verileri toplamak, analiz etmek ve yorumlamak, Bakanlığın görev alanına giren konularda, hizmetleri etkileyecek dış faktörleri incelemek, kurum içi kapasite araştırması yapmak, hizmetlerin etkililiğini ve tatmin düzeyini analiz etmek ve genel araştırmalar yapmak, Yönetim bilgi sistemlerine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, Bakanlığın yatırım programının hazırlanmasını koordine etmek, uygulama sonuçlarını izlemek ve yıllık yatırım değerlendirme raporunu hazırlamak, Bakanlığın diğer kurumlar nezdinde takibi gereken mali iş ve işlemlerini yürütmek ve sonuçlandırmak, Mali konularla ilgili diğer mevzuatın uygulanması konusunda üst yöneticiye ve harcama yetkililerine gerekli bilgileri sağlamak ve danışmanlık yapmak, Ön malî kontrol faaliyetini yürütmek, İç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapmak. Hukuk Müşavirliği Bakanlığın diğer birimlerinden sorulan hukuki konular ile hukuki, mali, cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek, Bakanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak, İdari ve adli davalarda gerekli bilgileri hazırlamak ve hazineyi ilgilendirmeyen idari davalarda Bakanlığı temsil etmek, 6
Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa uygun çalışmasını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırlamak ve Bakana sunmak, Bakanlık kuruluşları tarafından hazırlanan veya diğer bakanlıklardan ya da Başbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hukuki açıdan inceleyerek görüşlerini bildirmek. Bakanlık Müşavirliği Bakanlığın görev alanına giren, özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakana yardımcı olmak. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği Bakanlıkta basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak. Ana Hizmet Birimleri Merkez teşkilatının eğitim-öğretim için yönetsel kararlar üreten birimleridir. On beşi genel müdürlük, biri de daire başkanlığı olarak belirlenen ana hizmet birimleri şunlardır. Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü Mecburi ilköğretim çağına girmemiş çocukların eğitimine yönelik okul ve kurumların eğitim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetleri yürütmek, Okul ile kurumlarının eğitim programlarını, eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak, Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. İlköğretim Genel Müdürlüğü Zorunlu eğitim çağındaki çocukların öğrenim gördüğü ilköğretim kurumlarının eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili görev ve hizmetleri yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Ortaöğretim Genel Müdürlüğü Genel liseler, Anadolu liseleri, fen liseleri, Anadolu güzel sanatlar liseleri ve aynı seviyede benzeri diğer okulların eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü Endüstri meslek liseleri, teknik liseler, Anadolu meslek liseleri, Anadolu teknik liseler, pratik sanat okulları ile aynı seviye ve türdeki diğer mesleki ve teknik örgün ve yaygın eğitim kurumlarının eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlayarak Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. 7
Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü Kız meslek liseleri, kız teknik liseleri, Anadolu kız meslek liseleri, Anadolu kız teknik liseleri, olgunlaşma enstitüleri, pratik kız sanat okulları ile aynı seviye ve türdeki diğer mesleki ve teknik örgün ve yaygın eğitim kurumlarının eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğü Ticaret meslek liseleri, otelcilik ve turizm meslek liseleri, sekreterlik meslek liseleri, Anadolu ticaret meslek liseleri, Anadolu otelcilik turizm meslek liseleri, Anadolu aşçılık meslek liseleri ile aynı seviye ve türdeki diğer mesleki örgün ve yaygın eğitim kurumlarının eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü Öğretmen liseleri ile Anadolu öğretmen liselerinin eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, Öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarıyla gerekli koordinasyon ve işbirliğini sağlamak, Öğretmen liseleri ve öğretmen yetiştiren yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilerin bursluluk, yatılılık ve mecburi hizmetleri ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Din Öğretimi Genel Müdürlüğü İmam-hatip liseleri ile Anadolu imam-hatip liselerinin eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, İlköğretim, ortaöğretim ve Bakanlığa bağlı yaygın eğitim kurumlarında okutulan din kültürü ve ahlak öğretimine ait programlar ile ders kitaplarını hazırlamak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanununa göre, aday çırak, çırak, kalfa ve ustaların genel ve mesleki eğitimlerini sağlamak, Örgün eğitim sistemine girmemiş, herhangi bir eğitim kademesinden ayrılmış veya bitirmiş vatandaşları yaygın eğitim yoluyla genel veya mesleki ve teknik öğretim alanlarında eğitmek, Çıraklık ve yaygın eğitim kurumlarını açmak, eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlayarak Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. 8
Yükseköğretim Genel Müdürlüğü Millî eğitimin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak yükseköğretim politikası ile hedef ve ilkelerinin belirlenmesi ve sürekli geliştirilmesi konularında gerekli çalışmalar yapmak, Yükseköğretimin millî eğitim ve yükseköğretim politika, ilke ve hedefleri doğrultusunda yürütülmesi için gerekli tedbirleri almak, Yükseköğretimin planlı bir şekilde yaygınlaştırılması, nicelik ve niteliğinin yükseltilmesi için gerekli tedbirleri almak, Yurt dışına yükseköğrenim görmek amacıyla gönderilecek öğrencilerin eğitim alanları, öğrencilerde aranacak nitelikler, sayıları, burs ve kredi durumları ile yurt dışındaki öğrenimleri ve planlamaya ilişkin iş ve işlemleri yapmak, Yükseköğretim Kanunu ile Bakanlığa verilmiş olan görev ve sorumlulukları yerine getirmek, Millî eğitim sisteminin geliştirilmesi, niteliğinin yükseltilmesi, kaynakların en verimli bir şekilde kullanılması ve imkânlardan ortaklaşa yararlanılabilmesi amacıyla üniversitelerle işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, Yükseköğretimin geliştirilmesi için Bakan tarafından verilen konularda araştırma, inceleme ve verilecek diğer görevleri yapmak, Yurt dışında yetiştirilmiş insan gücünün, yetiştiriliş amaçlarına uygun olarak istihdamlarını sağlamak için gerekli tedbirleri almak, 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre yurt dışına gönderileceklerden ayrı olarak, her yıl yapılan merkezi ÖSYS sonuçlarındaki başarı sırasına göre birinci sıradan başlamak kaydı ile, ilk 2000 kişi içerisinden en çok 200 öğrencinin; yükseköğretim kurumlarından mezun olanlardan Millî Eğitim Bakanlığınca ilgili kuruluşlarla işbirliği içerisinde ÖSYM ye yaptırılacak sınavda en az yüzde altmış başarı puanı alanlardan, başarı sırası esas alınmak üzere en çok 800 öğrencinin aynı Kanun un hükümleri çerçevesinde yurt dışında lisans ve lisansüstü öğrenim görmelerini sağlamak, Lisans ve yüksek lisans seviyesinde öğrenim yapmak üzere yurt dışına gönderilecek öğrencilerin; gidecekleri ülkeye ve eğitim ortamına sağlıklı bir şekilde uyumlarını sağlamak için bu ülkelerde karşılaşabileceği olumlu ve olumsuz durumlar ve Türkiye'ye dönüşün önemi ile ilgili konularda bilgilendirmek, tanıtıcı dokümanlarla takviye etmek ve üç haftadan az olmamak üzere bir uyum kursuna tabi tutulmalarını sağlamak. Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türk millî kültürünün dış ülkelerde korunması, tanıtılması ve yaygınlaştırılması ile ilgili eğitim ve öğretim hizmetlerini düzenlemek, Yabancı hükümet ve kuruluşlardan sağlanan ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti nce yabancı ülkelere verilen burslarla kendi hesabına öğrenim yapmak üzere Ülkemize gelen yabancı uyruklu öğrencilere ilişkin bütün görev ve hizmetleri yürütmek, Dış ülkelerin genel, mesleki ve teknik öğretim alanlarında eğitim ve öğretim gelişmelerini takip etmek ve ilgili ülkelerle gereken işbirliğini sağlamak, 9
Ülkemizin eğitim ve bilim faaliyetlerini yurt dışında tanıtmak, yabancı ülkelerin, uluslararası kuruluşların eğitim ve bilim alanındaki faaliyetlerini takip etmek, değerlendirmek, ilgili ülke ve kuruluşlarla gereken işbirliğini sağlamak. Yurt Dışı Eğitim Öğretim Genel Müdürlüğü Yurt dışında bulunan vatandaşlarımızın ve çocuklarının öncelikle kültürel kimliklerini koruyucu ve yaşadıkları toplumla uyum içinde olmalarını sağlayıcı ve eğitim düzeylerini yükseltici önlemleri almak; bulundukları ülkenin eğitim imkânından verimli bir şekilde yararlanmaları bakımından gerekli çalışmaları yapmak; yurda dönüşlerinde Türk Eğitim Sistemine uyumlarını sağlamak amacıyla gerekli eğitim ve öğretim hizmetlerini yürütmek, Yurt dışında bulunan vatandaşlarımızın ve ortak dil, kültür birliği olanların Türkçelerinin geliştirilmesi ve Türk Kültürü ile bağlarının sürdürülmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve uygulamaya koymak, Bu amaçla, eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak ve etkin kullanımı için gerekli her türlü tedbiri almak, İlk ve ortaöğrenim çağında olup yurt dışında bulunan çocuk ve gençlerimizin öğrenimlerini sağlamak için gerekli düzenlemeleri yapmak. Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kuruluşlar tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni vermek, Kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak mali destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personeline ilişkin iş ve işlemleri yürütmek. Özel Eğitim, Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü Özel eğitim sınıfları, özel eğitim okulları, rehberlik ve araştırma merkezleri, iş okulları, iş eğitim merkezleri ile aynı seviye ve türdeki benzeri okul ve kurumların eğitim, öğretim ve yönetimi ile ilgili bütün görev ve hizmetlerini yürütmek, Okul ve kurumlarının eğitim ve öğretim programlarını, ders kitapları ile eğitim araç ve gereçlerini hazırlamak ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Eğitim ve öğretimin; teknolojik gelişmelerle desteklenmesi, yaygınlaşması, niteliğinin yükseltilmesi ve açık öğretimle örgün öğretim arasında işlevsel bağlantı kurulması için gereken araştırma, planlama, uygulama, değerlendirme ve insan gücü yetiştirme hizmetlerini yapmak, Merkezi sistemle yürütülen resmi ve özel yerleştirme, bitirme sınavlarını planlamak, uygulamak ve değerlendirmek, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı birimlerinin bilgi işlem faaliyetlerine ilişkin görev ve hizmetlerini yürütmek. 10
Okuliçi Beden Eğitimi, Spor ve İzcilik Dairesi Başkanlığı Bakanlığa bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarındaki beden eğitimi, spor ve izcilik faaliyetleriyle ilgili görev ve hizmetleri yürütmek, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı gençlik ve izcilik tesisleri, okul spor tesisleri ve salonları (eğitim ve öğretim hizmetlerini aksatmamak ve kullandıkları sürece her türlü giderleri, ilgili kurum ve kuruluşlarca karşılanmak şartıyla) sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler için il millî eğitim müdürlükleri ile yapılacak protokollerle bu amaçlara dönük etkinliklerde bulunan kurum ve kuruluşların kullanımına sunmak. Yardımcı Birimler Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatında on dört yardımcı hizmet birimi kurulmuştur. Bunlardan biri genel müdürlük, biri sekreterlik, biri müdürlük ve diğer on biri ise daire başkanlığı düzeyinde yapılandırılan yardımcı birimler şunlardır. Personel Genel Müdürlüğü Bakanlığın personel istihdamı ve politikasıyla ilgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde bulunmak, Teşkilat ve kadro hizmetlerini yürütmek, Bakanlık personelinin atama, özlük, disiplin ve emeklilik işlemleriyle ilgili işleri düzenlemek ve yürütmek, yönetici atama ve nakillerinde ilgili birimlerle koordinasyon ve işbirliği yapmak. Özel Kalem Müdürlüğü Bakanın resmi ve özel yazışmalarını yürütmek, Bakanın her türlü protokol ve tören işlerini düzenlemek ve yürütmek, Bakanın ziyaret, davet, karşılama ve uğurlama, ağırlama millî ve dinî bayramlarla ilgili hizmetlerini düzenlemek, yürütmek ve diğer kuruluşlarla koordine etmek. Yayımlar Dairesi Başkanlığı Öğretim kurumlarında kullanılması uygun görülen ders kitapları ile yönetici, öğretmen, Bakanlığın diğer personeli ve öğrenciler için kaynak ve yardımcı olacak eğitim dokümanları ile basılı evrak ve diğer uygun eserleri basmak ve bastırmak, Basımı uygun bulunan kitap, basılı evrak ve eğitim dokümanlarının fiyatlarını tespit etmek, depolamak ve dağıtmak, Basılmış kitap ve dokümanlardan uygun görülenleri satın almak ve dağıtmak, Yayınevleri ve basımevleri hizmetlerini yürütmek, Okul kütüphanelerini, hizmetleri yönünde desteklemek. Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığı Bakanlık personelinin yurt içinde veya yurt dışında hizmetiçi eğitim yoluyla ve diğer usullerle yetiştirilmeleri ile ilgili bütün görev ve hizmetleri yürütmek. 11
İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı Bakanlık merkez teşkilatı için gerekli araç, gereç ve malzemenin temini ile ilgili hizmetleri yürütmek, Bakanlık merkez teşkilatının mali işleriyle ilgili hizmetlerini yürütmek, Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yürütmek, Genel evrak, arşiv ve haber merkezinin hizmet ve faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek. Öğretmene Hizmet ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Öğretmenevleri, öğretmen lokalleri, öğretmen eğitim merkezi ve tatil köyleri ile diğer sosyal tesisleri açmak, kurmak, bu tesislerin yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek, Bakanlığa ait sosyal tesislerin ve lojmanların tahsisi ile ilgili iş ve işlemleri yürütmek, Merkez ve taşra teşkilatı personeli ile öğretmen ve ailelerinin tatil ve dinlenme ihtiyaçlarını karşılamak, Bakanlığın her türlü protokol hizmetlerini Özel Kalem Müdürlüğü ile koordineli olarak yürütmek. İşletmeler Dairesi Başkanlığı Bakanlığın çeşitli kademelerindeki üretime dönük döner sermayelerin alım, satım, yatırım, dağıtım gibi faaliyetlerini planlamak, gözetmek, denetlemek, koordine etmek, verimli ve müessir çalışması için her türlü iktisadi, ticari ve idari tedbirleri almak, döner sermaye miktarının artırılmasına karar vermek, Döner Sermaye İşletmelerinin, Millî Eğitim Vakfı veya döner sermaye işletmesi olan bağlı kuruluşlarının kurduğu veya kuracağı şirketlere ortak olabilmeleri için gerekenleri yapmak. Yatırımlar ve Tesisler Dairesi Başkanlığı Bakanlığın bütün birimlerine ait arsa, bina ve tesisleri; ilgili birimlerle koordine ederek, imar durumu ve uygunluğu yönünden incelemek, ihtiyaçlarını tespit etmek ve programlamak, mevcut binaların onarım ve bakımlarını yapmak veya yaptırmak, İhtiyaç duyulan bina ve araziyi kiralamak, satın almak, Bakanlığa bağlı okul ve kurumların binalarını yapmak veya yaptırmak, Teklif edilen arsa ve binaların uygunluğu yönünden incelenmesini yapmak, elverişli olanlarının ilgili birim adına kamulaştırma ve tahsis işlemlerini yürütmek, Bakanlık merkez birimlerinin gençlik ve spor saha ve tesislerinin milletlerarası norm ve standartlara uygun etüt ve projelerini ilgili kuruluşlarla koordine ederek hazırlatmak, yaptırmak, kamulaştırmasını, bakımını, onarımını ve emlak hizmetlerini yürütmek, Yukarıdaki işlemlere ait bütçe düzenlemelerini yapmak, uygulamalarını takip etmek ve denetim altında bulundurmak, 12
İnşaat ve emlak görev ve hizmetlerinin yürütülmesinde Bakanlığa ait ilgili birimler ile ilişkili Bakanlık ve Kuruluşlarla koordinasyon ve işbirliğinde bulunmak. Eğitim Araçları ve Donatım Dairesi Başkanlığı Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki eğitim ve öğretim kurumlarının ders ve laboratuvar araç ve gereçleri ile basılı eğitim malzemelerini, lise ve dengi okulların makine, teçhizat ve donatım ihtiyaçlarını tespit etmek, planlamak, sağlamak ve dağıtmak; ihtiyaç olan bu gibi malzemeleri standartlara uygun olarak yurt içi ve yurt dışından satın almak veya yaptırmak, bu maksatla, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı ve diğer ilgili birimlerle koordinasyon ve işbirliğinde bulunmak, Her derece ve türdeki eğitim ve öğretim kurumlarının her türlü makine teçhizat, araç ve gereçleri ile ilgili demirbaş iş ve işlemlerini yürütmek, Bakanlığa bağlı okul ve kurumlardaki her türlü makine, teçhizat, araç ve gereçlerinin bakım ve onarımları ile ilgili sistemi kurmak ve geliştirmek, bunları kullanacak, bakım ve onarımlarını yapacak personelin yetiştirilmesini sağlamak, Eğitim müzesi ile ilgili görevleri yürütmek. Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Bakanlığa bağlı öğretim kurumlarındaki öğrencilerin ve diğer personelin sağlık eğitim hizmetlerini ve gerekli sağlık taramalarını gerçekleştirmek, Sağlık Bakanlığının olumlu görüşü alınarak sağlık eğitim merkezleri, yaşlılar için dinlenme ve diğer sağlık kurumları açmak, bunlara ait sağlık eğitimi ve hizmetlerini yürütmek, bu amaçla Sağlık Bakanlığı ve diğer bakanlık ve kurumlarla koordinasyon ve işbirliği yapmak. Ortaöğrenim Burs ve Yurtlar Dairesi Başkanlığı Ortaöğrenimli öğrencilerin yurt ve burslulukla ilgili iş ve işlemlerini yapmak, Dernek, vakıf, gerçek ve tüzelkişilere ait yurt, pansiyon ve benzeri kurumların açılması, devri, nakli ve kapatılması konularında tabi olacakları hususlar ile bunların idaresi, işletilmesi ve denetlenmesi esaslarına ait görev ve hizmetleri yürütmek. Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı Eğitim ve öğretimde uygulanan yeni teknolojilerle ilgili gelişmeleri yurt içinde ve yurt dışında takip etmek ve değerlendirmek, Eğitim ve öğretim programlarını araştırmak, incelemek, geliştirmek ve Talim ve Terbiye Kuruluna sunmak. Çıraklık, Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Dairesi Başkanlığı Çıraklık, Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Dairesi Başkanlığı, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu nda öngörülen çıraklık, mesleki ve teknik eğitimi geliştirme ve yaygınlaştırmaya dair iş ve işlemleri yürütmek. 13
Savunma Sekreterliği Millî Eğitim Bakanlığınca yapılması gereken Topyekûn Savunma ve Millî Seferberlik hizmet, görev ve yükümlülüklerine ait plan ve diğer çalışmaları ilgili kanun, tüzük, yönetmelik, talimat ve Seferberlik ve Savaş Hali Hazırlıkları Direktifine göre hazırlanmasını ve uygulanması sağlamak, kontrol ve koordine etmek, Seferberlik ve Savaş Hali Hazırlıkları Direktifi ile ilgili Millî ve NATO tatbikatlarının, gereği şekilde planlamasını ve yürütülmesini düzenlemek, Başbakanlık Millî Alarm Sisteminin uygulanmasına ilişkin olarak, Bakanlığın gerekli Alarm Talimatlarını hazırlamak ve bu talimatın gerektirdiği önlemleri almak ve yürütmek, Bakanlığın Koruyucu Güvenlik Hizmetlerini planlamak, ilgili birimler arasında işbirliği sağlamak ve kontrol etmek, Sivil Savunma hizmetlerini, ilgili mevzuat, Seferberlik ve Savaş Hali Hazırlıkları Direktifi ve bu konuda yurt düzeyinde yetkili ve sorumlu makam olan, Sivil Savunma Genel Müdürlüğü nün direktifi ve kararları doğrultusunda yürütmek, Seferberlik ve Savaş Hali Hazırlıkları Planlama ve Koordinasyon Kurulu'nun çalışmalarını ve her türlü yazı işlerini hazırlamak ve yürütülmesini sağlamak. Sürekli Kurullar - Millî Eğitim Şurası - Yüksek öğretim Kurulu - Mesleki Eğitim Kurulu - Müdürler Kurulu - Öğrenci Disiplin Kurulu - Merkez Disiplin Kurulu - Yüksek Disiplin Kurulu 2.2. Taşra Teşkilatı Millî Eğitim Bakanlığı taşrada 81 il ve 850 ilçede teşkilatlanmıştır. Her il ve ilçede millî eğitim müdürlüğü bulunmaktadır. İlçe millî eğitim müdürlükleri görev ve hizmetleri açısından il millî eğitim müdürlüklerine karşı sorumludur. Millî eğitim müdürlükleri, il ve ilçe bazında eğitim hizmetlerini yürütürler. 2.3. Yurt Dışı Teşkilatı Türk Millî kültürünün dış ülkelerde korunması, tanıtılması ve yaygınlaştırılması ile ilgili eğitim ve öğretim hizmetlerini düzenlemek üzere, Millî Eğitim Bakanlığı yurt dışı teşkilatı oluşturulmuştur. Dış ülkelerin genel, mesleki ve teknik öğretim alanlarında eğitim ve öğretimdeki gelişmelerini takip etmek, ülkemize aktarımını sağlamak ve ülkemizin eğitim ve bilim faaliyetlerini yurt dışında tanıtmak üzere; Washington, Berlin, Viyana, Brüksel, Kopenhag, Paris, Tiflis, Lahey, Londra, Bern, Stockholm, Kahire, Riyad, Moskova, Lefkoşa, Bakü, Almatı, Bişkek, Taşkent ve Aşgabat ta olmak üzere 14
20 Eğitim Müşavirliği; New York, Los Angeles, Berlin, Köln, Mainz, Münster, Münih, Nürnberg, Stuttgard, Düseldorf, Essen, Frankfurt, Hamburg, Hannover, Karlsruhe, Sydney, Strazbourg ve Lyon da olmak üzere 18 Eğitim Ataşeliği faaliyet göstermektedir. Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın çocuklarının eğitimi için 2006 yılı itibariyle, Almanya da 461, Belçika da 64, Fransa da 185, İsviçre de 32, S.Arabistan da 167, Libya da 15, Gürcistan da 6, İran da 3, Bahreyn de 1, Kuveyt de 3, Yunanistan da 16, İngiltere de 21, Kanada da 1, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde 93 olmak üzere toplam 1.068 öğretmen görevlendirilmiştir. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan, Romanya ve Moldova'da Bakanlığımız iş birliğinde açılan öğretim kurumlarında 3 Temmuz 2003 tarihli ve 25157 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 05.06.2003 tarihli ve 2003/5753 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirlenen esas ve usuller çerçevesinde öğretmenler seçilerek görevlendirilmektedir. Bu ülkelerden Azerbaycan'da 49, Kazakistan'da 27, Kırgızistan'da 63, Özbekistan'da 12, Türkmenistan'da 55, Tacikistan'da 4, Moldova'da 12 ve Romanya'da 3 olmak üzere çeşitli branşlardan toplam 225 öğretmen görev yapmaktadır. Yabancı ülkelerdeki üniversitelerde açılan Türkoloji kürsüleri veya enstitüleri ile yurt dışındaki temsilciliklerimiz (Büyükelçilik/Başkonsolosluk) nezdinde faaliyetini sürdüren Türk Kültür Merkezleri ne Dışişleri Bakanlığından gelen talepler doğrultusunda, yurt dışı okutmanlık sınavını kazanan adaylar görevlendirilmektedir. İhtiyaç duyulan okutman sayısı ile akademik unvanı, yabancı dili ve aranacak diğer nitelikler, yurt dışındaki üniversitelerce tespit edilmekte, Bakanlıklar Arası Ortak Kültür Komisyonu kararı ile görevlendirme yapılmaktadır. 2.4. Bağlı Kuruluşlar Millî Eğitim Akademisi Millî Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun da bağlı kuruluş olarak yer alan Millî Eğitim Akademisi nin kuruluş çalışmalarını gerçekleştirmek için 15.07.2005 tarih ve 1327 sayılı Makam Onayı ile Bakanlık Makamına bağlı Millî Eğitim Akademisi Başkanlığı kurulmuştur. Akademinin faaliyete geçmesiyle Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında ihtiyaç duyduğu eğitimöğretim, yönetim, teftiş ve çeşitli uzmanlık alanlarına meslek içinde eleman yetiştirilmesi ile kariyerlerinin geliştirilmesi, kalite ve verimliliğin arttırılması amaçlanmaktadır. Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı, tüzel kişiliğe haiz özel hukuk hükümlerine tabi sosyal amaçlı hizmet veren, merkez teşkilatı ile 20 bölge müdürlüğü ve bu bölgelere bağlı 218 yurt müdürlüğünü ihtiva eden taşra teşkilatından meydana gelmektedir. Kurumun amacı, yüksek öğrenim gören öğrencilere bu Kanun gereğince kredi vermek, yurtlar yaptırmak ve yurt işletmesini sağlamak suretiyle Türk gençlerinin yüksek öğrenimlerini, sosyal ve kültürel gelişmelerini kolaylaştırmaktır. Ayrıca, 5102 sayılı Kanun ile burs, 2547 sayılı Kanun ile de katkı (harç) kredisi iş ve işlemlerini yürütme görevi bu kuruma verilmiştir. 15
3- TÜRK MİLLÎ EĞİTİM SİSTEMİNİN YAPISI 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Yasası ile belirlenmiş olan Millî Eğitim Sistemi, "Örgün Eğitim" ve "Yaygın Eğitim" olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. 3.1. Örgün Eğitim Örgün eğitim, belirli yaş grubundaki ve aynı seviyedeki bireylere, amaca göre hazırlanmış programlarla, okul çatısı altında düzenli olarak yapılan eğitimdir. Örgün eğitim, okulöncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsar. 3.2. Yaygın Eğitim Yaygın eğitim, örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsar. Yaygın eğitimin özel amacı, millî eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş olan veya herhangi bir kademesinde bulunan, ya da bu kademeden çıkmış yurttaşlara örgün eğitimin yanında veya dışında; Okuma-yazma öğretmek, eksik eğitimlerini tamamlamaları için sürekli eğitim imkânı hazırlamak, Bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal ve kültürel gelişmelere uyumlarını kolaylaştırıcı eğitim imkânı sağlamak, Millî kültür değerlerimizi koruyucu, geliştirici, tanıtıcı ve benimsetici nitelikte eğitim yapmak, Toplu yaşama, dayanışma, yardımlaşma, birlikte çalışma ve örgütlenme anlayış ve alışkanlıkları kazandırmak, Ekonominin gelişimi doğrultusunda ve istihdam politikasına uygun meslek edinmelerini sağlayıcı olanaklar hazırlamak, Beslenme ve sağlıklı yaşam tarzını benimsetmek, Çeşitli mesleklerde çalışanlara, gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmak, Boş zamanlarını yararlı bir biçimde değerlendirme ve kullanma alışkanlıkları kazandırmak. 3.3. Uzaktan Eğitim Daha önce ilkokuldan mezun olan ancak herhangi bir nedenle ortaokula devam edememiş yurttaşlara yönelik olarak eğitim yapılan açık ilköğretim okulu ile çeşitli imkânsızlıklar nedeniyle yüz yüze eğitim yapan örgün eğitim kurumlarına devam edemeyen, örgün eğitim çağını geçiren ve liseye devam ederken geçmek isteyen öğrencilerin devam ettiği açık öğretim lisesinden oluşmaktadır. 16
4- BİLGİ VE TEKNOLOJİK KAYNAKLAR Bakanlığımızın bilişim teknolojileri vizyonu; eğitim sistemini ileri teknolojilerle kaynaştırmak, yeniliklerle desteklemek, ölçüp değerlendirerek sürekli geliştirmek, bilişim teknolojilerini kullanarak öğrenci merkezli ve proje tabanlı eğitimi sağlamaktır. Bilişim Teknolojisi Alt Yapı Sayısı E-Posta 11.036 ADSL Bağlantısı 28.860 Bilgisayar 547.290 Tarayıcı 30.784 Yazıcı 106.577 Projeksiyon Cihazı 22.112 Fotokopi Makinesi 23.036 MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI INTERNET ve E-DÖNÜŞÜM HİZMETLERİ 17
5- İNSAN KAYNAKLARI Bakanlık teşkilatı adına 2006 yılı itibariyle 32.066 kadro tahsis edilmiştir. Tahsis edilen kadronun %100 ü kullanılmış olup, bu kadronun 31.000 adedi taşra teşkilatı eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına, 1.066 adedi ise merkez ve taşra teşkilatının diğer hizmet sınıflarına aittir. YILLAR KADROLU SÖZLEŞMELİ GEÇİCİ TOPLAM 2004 19.029 14.000 33.029 2005 20.777 20.000 40.777 2006 32.066 20.000 3.500 55.566 TOPLAM 71.872 20.000 37.500 129.372 Son 3 yıl içerisinde kadrolu personel sayısındaki % 68 oranındaki artışa karşılık, geçici personel sayısında % 75 oranında azalma meydana gelmiştir. Bu dönemde toplam personel sayısında 22.537 kişilik bir artış gerçekleşmiştir. Bakanlık personelinin % 90 ı eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında görevli olup, bu personellerden % 97 si kadrolu, % 3 ü sözleşmeli statüsündedir. Toplam personel dağılımdaki % 10 luk dilimin içerisinde, çoğunluğu yardımcı hizmetler sınıfı ile genel idare hizmetleri sınıfını oluşturmaktadır. 18
Bakanlık kadrolu ve sözleşmeli personelinin yaş gruplarına göre dağılımı aşağıda gösterilmektedir. BAKANLIK PERSONELİNİN YAŞ DAĞILIMI MEB 18-30 31-40 41-50 51-60 60+ Genel Toplam Kadrolu 199.210 246.278 160.452 45.758 1.207 652.905 Sözleşmeli 17.823 1.475 19.298 Toplam 217.033 247.753 160.452 45.758 1.207 672.203 (Not: 12.04.2007 tarihi itibariyle) 200.000 100.000 KADROLU SÖZLEŞMEL İ 0 18-30 31-40 41-50 51-60 60+ Grafikten de anlaşılacağı üzere toplam personelin yaklaşık % 70, 18-40 yaş arasında bulunmaktadır. Bakanlığımız personelinin hizmet yıllarına göre sayısal ve oransal dağılımına ilişkin bilgiler aşağıda detaylandırılmıştır. Buna göre Bakanlık kadrolu ve sözleşmeli personelinin % 71 lik kısmının on beş yıla kadar hizmet kıdemlerinin bulunduğu, eğitim faaliyetleri eğitimli, genç ve dinamik bir kadroyla yürütülmektedir. MEB 0-5 6-10 11-15 16-20 21-25 26-30 30+ Genel Toplam Kadrolu 172.216 178.720 107.280 74.491 52.442 54.171 13.585 652.905 Sözleşmeli 19.298 19.298 Toplam 191.514 178.720 107.280 74.491 52.442 54.171 13.585 672.203 Bakanlığımız personelinin 2006 yılı sonu itibariyle kadrolu ve sözleşmeli personelin öğrenim durumlarına göre dağılım tablosuna aşağıda yer verilmiştir. MEB Profesör Doçent Doktora Y. Lisans Lisans Ön Lisans Lise Ortaokul İlkokul Kadrolu 6 1 509 20.677 484.346 94.437 28.362 16.741 7.826 Sözleşmeli 1 98 19.199 Toplam 6 1 510 20.775 503.545 94.437 28.362 16.741 7.826 19
İlkokul Ortaokul Lise Ön Lisans Lisans Y.Lisans SÖZLEŞMELİ KADROLU Dok tora Doçent Profesör 0 100.000 200.000 300.000 400.000 500.000 Grafikte de görüldüğü gibi lise düzeyinin altında 24.567 personel bulunmakta olup bunlar genel olarak yardımcı hizmetler kadrosunda istihdam edilen ve emeklilik aşamasına gelmiş olan personeldir. Bakanlığa yeni alınan personelin genel olarak üniversite eğitimine sahip olanlar arasından temini yoluna gidilmekte ve önümüzdeki beş yıllık dönemde destek hizmetleri dışındaki personelin asgari lisans seviyesine sahip olmalarının sağlanması hedeflenmektedir. Bakanlık Personelinin Cinsiyet Dağılımı MEB KADIN ERKEK TOPLAM Kadrolu 274.947 377.958 652.905 Sözleşmeli 11.860 7.438 19.298 Toplam 286.807 385.396 672.203 43% ERKEK KADIN 57% 20
657 SAYILI DEVLET MEMURLARI KANUNUNA GÖRE BAKANLIK PERSONELİNİN SINIF DAĞILIMI GENEL MUDURLUK Kadrolu Eğitim / Öğretim Sözleşmeli (4-B) Toplam Genel İdare Hizmetleri Sağlık Hizmetleri Sınıfı Teknik Hizmetler Sınıfı Yardımcı Hizmetler Sınıfı Bakanlık Müşavirleri 2 2 34 36 Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 0 5 5 Çır.Mesleki ve Tek.Eğt.Gel.ve Yay.D. 0 13 13 Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müd. 9.091 39 9.130 1.622 195 1.175 12.122 Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü 2 2 79 81 Din Öğretimi Genel Müdürlüğü 9.163 58 9.221 589 14 41 968 10.833 Eğitim Araçları ve Donatım Dai.Bşk. 9 9 37 5 4 55 Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü 332 332 75 14 421 Eğitimi Araştırma ve Gelişt.Dai.Bşk. 0 39 39 Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü 35.404 305 35.709 1.200 40 1.370 1.776 40.095 Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü 0 2 2 Hizmet İçi Eğitim Dairesi Başkanlığı 38 38 41 1 8 88 Hukuk Müşavirliği 0 61 61 İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı 0 224 26 67 317 İl Gençlik Merkezi Müdürlüğü 0 1 1 2 İl Milli Eğitim Müdürlüğü 4.669 4.669 6.909 1 823 2.063 14.465 İlçe Gençlik Merkezi Müdürlüğü 0 2 2 İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 940 940 6.822 75 2.113 9.950 İlköğretim Genel Müdürlüğü 386.383 17.970 404.185 5.710 79 206 17.385 427.733 İşletmeler Dairesi Başkanlığı 24 24 32 1 18 4 79 Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü 17.211 161 17.372 579 2 113 837 18.903 Mesleki Tek.Eğt.Araşt.ve Geliş.Mer.Bşk. 79 79 1 80 Müsteşarlık 0 28 28 Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü 3.163 132 3.295 235 2 1 431 3.964 Okuliçi Beden Eğt.Spor ve İzc.Dai.Bşk. 0 48 10 58 Ortaöğrenim Burs ve Yurtlar Dairesi Bşk. 0 21 21 Ortaöğretim Genel Müdürlüğü 87.289 359 87.648 2.643 37 230 4.478 95.036 Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Gn.Md. 3.943 5 3.948 347 23 50 422 4.790 Öğretmene Hizmet ve Sosyal İşl.Dai.Bşk. 172 172 149 15 222 558 Özel Eğitim Rehb. ve Dan. Hiz. Gn.Md 6.497 39 6.536 417 132 47 682 7.814 Özel Kalem Müdürlüğü 0 13 13 Özel Öğretim Kurumları Gn.Md. 0 50 50 Personel Genel Müdürlüğü 0 323 2 325 Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı 4.786 13 4.799 212 2 6 289 5.308 Savunma Sekreterliği 0 16 16 Starateji Geliştirme Başkanlığı 0 35 1 36 Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı 138 138 117 255 Teftiş Kurulu Başkanlığı 0 295 295 Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğü 16.126 217 16.343 613 2 56 1.029 18.043 Yatırımlar ve Tesisler Dairesi Başk. 0 23 19 42 Yayımlar Dairesi Başkanlığı 0 54 2 1 57 Yurt Dışı Eğitim ve Öğretim Gen.Müd. 10 10 51 61 Yüksek Öğretim Genel Müdürlüğü 0 51 51 Genel Toplam 585.471 19.288 604.601 29.815 335 3.316 33.968 672.203 Genel Toplam 21
6- SUNULAN HİZMETLER 2006 2007 eğitim-öğretim yılında okul öncesi eğitimde okullaşma oranı %25 e yükselmiştir. Bakanlığımız, okul öncesi eğitim çağına gelen bütün çocuklara ulaşmak için çalışmalara hız vermiştir. Eğitimde bilgi teknolojilerinin kullanımı yaygınlaştırılarak, etkin hale getirilmiştir. Farklı bölgelerde yaşayan çocukların eğitim ihtiyaçlarına yönelik özellikle dil gelişimine ilişkin destekleyici eğitim programlarını yapmak amacıyla yerel yönetimler ve üniversitelerle işbirliği içinde mobil anaokulu projesi uygulamasına geçilmiştir. Bakanlığımız, ilköğretim çağında olup erkeklere oranla dezavantajlı durumda bulunan kız çocuklarının okullaşmasına destek amacıyla 17 Haziran 2003 tarihinde UNICEF le birlikte Haydi Kızlar Okula Kampanyası nı başlatmıştır. 2003 yılında 10 ilde başlatılan bu kampanya 2006 yılında Türkiye geneline yaygınlaştırılmış bulunmaktadır. Bu kampanya kapsamında bu güne kadar 222.800 kız çocuğu okula kavuşturulmuştur. Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Genel Müdürlüğü ile Bakanlığımız arasında yapılan protokol çerçevesinde nüfusun en muhtaç kesimine dahil olan ailelerin çocuklarının temel eğitim hizmetlerine tam olarak erişimini hedef alan bir sosyal yardım ağı oluşturmak amacıyla ülkemizin her köşesinde şartlı nakit transferi kapsamında karşılıksız eğitim yardımları yapılmıştır. Bu kapsamda ihtiyaç sahibi ailelere çocuklarını düzenli olarak okula göndermeleri şartı ile ilköğretime devam eden erkek öğrencilere ayda 18 YTL, kız öğrencilere 22 YTL, ortaöğretime devam eden erkek öğrencilere ayda 28 YTL, kız öğrencilere ise 39 YTL olarak kadının aile ve toplum içerisindeki konumunun güçlendirilmesi amacıyla ödemeler doğrudan annelere yapılmış, 2006 yılında 1.554.797 öğrenci için 311.828.434 YTL ödenmiştir. Kırsal kesimde yaşayan, nüfusu az ve dağınık yerleşim birimlerinde bulunan ilköğretim çağındaki çocuklar ile birleştirilmiş sınıf uygulaması yapan okullarda bulunan öğrencilerin daha kaliteli eğitim-öğretim imkânına kavuşturulması, eğitimde fırsat ve imkân eşitliğinin sağlanması, kesintisiz eğitim uygulamaları çerçevesinde başlatılan taşımalı eğitim uygulamalarına devam edilmiştir. 2006 2007 eğitim-öğretim yılında 81 ilde 27.818 yerleşim biriminden 694.329 öğrenci 6.410 merkez okula taşınmıştır. Değişik sebeplerle kapatılmış okullardan 3 bini yeniden eğitim-öğretim hizmetlerine açılarak, öğrencilere yakın okula gitme fırsatı sunulmuş ve bölgenin sosyo-ekonomik durumunun gelişmesine ortam hazırlanmıştır. Bakanlığımızca yeni yapılan okullar deprem yönetmeliğine uygun inşa edilmekte olup, halen hizmet veren ve depreme karşı güçlendirilmesi gerekli görülen okulların tespiti yapılarak, ödenek verilmek suretiyle desteklenmiştir. 2006 yılında velilere kayıt işlemlerinde kolaylık ve ikametlerinin yakınındaki okullara kayıt yaptırmasını sağlamak amacıyla, Adana, Ankara, Eskişehir, İstanbul ve İzmir de ilköğretim okullarına yeni kayıtlar internet üzerinden gerçekleştirilmiştir. 22
Bakanlığımızca, 2005-2006 eğitim-öğretim yılında 105.760.090 adet, 2006-2007 eğitim-öğretim yılında 104.337.624 adet kitap ilköğretim öğrencilerine ücretsiz dağıtılmıştır. Ayrıca, 2006-2007 eğitim-öğretim yılında ortaöğretim öğrencileri için 35.930.000 adet ücretsiz kitabın dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Yeni müfredat ve ders kitapları ile uyumlu olarak öğrenciler için çalışma kitapları, öğretmenler için ise öğretmen kılavuzu kitapları hazırlatılarak ücretsiz dağıtılmıştır. Okul öncesi ve ilköğretimdeki rehberlik hizmetlerinin öğrencilerin yeteneklerinin fark edilmesi ve motivasyonlarının arttırılması, ortaöğretimde de üst öğrenime hazırlanılması, mesleğe yöneltme ve yaşam becerisi kazandırılması amacıyla, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yeniden yapılandırılmıştır. Değişik sebeplerden dolayı eğitim sistemi dışında kalmış 10-14 yaş arasındaki çocukların telafi eğitimi çerçevesinde okula geri dönüş yolu açılmıştır. Verilen eğitimde başarı gösteren öğrenciler, yaşlarına uygun sınıflara yerleştirilerek eğitimlerine devam etmeleri sağlanmıştır. Bakanlığımızca, meslek lisesi okullarından 2001 yılından itibaren mezun olan öğrencilerin, Mesleki ve Teknik Ortaöğretim Kurumları Mezunlarının İzlenmesi Projesi ile iş istihdam durumları takip edilmektedir. Bakanlığımız, okullarda yaşanması muhtemel şiddet olayları ve zararlı maddelere karşı öğrencileri korumak amacıyla önemli tedbirler almaktadır. Öğrencileri şiddete yönelten nedenler arasındaki alkol, sigara ve uyuşturucu madde kullanımının önlenmesi amacıyla başlatılan Hayata Sahip Çıkmak Projesi ile çocukların kötü alışkanlıklardan korunma yöntemi örneklerle ortaya konmaktadır. 2005-2006 eğitim-öğretim yılından itibaren, okul ve ev arasında sıkı bağlar kurulması, velilerin eğitim sistemine daha fazla katılımının sağlanması ve okullarda demokrasi kültürünün oluşması amacıyla, bütün ilköğretim okulları ve liselerde öğrenci ve velilerle sözleşme imzalanmaya başlanılmıştır. Öğrencilerin tarih bilinçlerini geliştirmek amacıyla tarihsel özellik taşıyan bölgelerden başlatılan Çanakkale gezileri, tarihsel özellik taşıyan diğer bölgelerde Cumhuriyet Gezileri (Samsun, Amasya, Sivas, Erzurum, Afyonkarahisar, Kütahya ve İzmir) yaygınlaştırılmıştır. Sosyal bilimler ve edebiyat alanında ihtiyaç duyulan üstün nitelikli bilim adamlarının yetiştirilmesine kaynak teşkil etmesi ve sanat kültür birikimlerimizi anlayıp yorumlayabilecek, toplumsal kalkınma için, yeni bilgi ve proje üretebilecek bireyler yetiştirilmesi amacıyla 6 tane sosyal bilimler lisesi açılmıştır. Spor alanında yetenekli gençlerin yetiştirilmesi amacıyla 7 tane spor lisesi açılmıştır. Yabancı dil alanına özel ilgisi olan öğrencilerin ilgi, istek ve ihtiyaçlarına cevap verebilmek amacıyla müfredata ağırlıklı dil dersleri konulmuş, haftalık ders saati sayıları, ders çeşitliliği ve yükü azaltılarak Avrupa Birliği ülkeleri ile uyumlu hale getirilmiştir. 2006 yılında burs alan öğrenci sayası 150.000 e ulaşmış ve bir öğrenciye 43,74 YTL verilmiştir. 23
Bakanlığımızca, kamu kaynakları ile birlikte büyük çoğunluğu sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları olmak üzere il özel idareleri, belediyeler gibi kuruluşların, hayırsever vatandaşların katılımı ve birçok kampanya ile yurt ve pansiyon yapımına ağırlık verilmiştir. 2006 yılı itibariyle son 3 yılda 197 yeni yurt binası hizmete açılarak 20.303 ek yatak kapasitesi sağlanmıştır. Bakanlığımızca, mesleki ve teknik eğitimi daha da geliştirmek amacıyla sivil toplum örgütlerinin katkısı ve katılımı sağlanmıştır. Bakanlığımız, öğretmenlerin eğitim ve öğretim hizmetlerini sağlıklı ve günün koşullarına uygun bir şekilde yürütebilmeleri için yeni öğretim programlarını uygulamaya koymuştur. Bu amaçla daha önce 120 pilot okulda uygulamaya konulan yeni müfredat 2005 2006 eğitim-öğretim yılından itibaren tüm eğitim kurumlarında hayata geçirilmiştir. 1 Temmuz 2005 tarih ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereğince özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmelerine uygun görülenlerinin eğitim giderleri Bakanlığımızca karşılanmaktadır. 1 Haziran 2006 tarihinden itibaren Millî Eğitim Bakanlığının gözetim ve denetimi altında olan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmeleri uygun görülen 115.204 özürlü vatandaşın eğitim giderleri için, 2006 yılında toplam 264.745.283,00 YTL Bakanlığımızca karşılanmıştır. Bakanlığımızca, Özel Eğitime Gereksinim Duyan Öğrencilerin Okullara Erişiminin Sağlanması İçin Ücretsiz Taşınması Projesi çerçevesinde, özrü dolayısıyla okula gidemeyen öğrenciler, eğitim kurumlarına ücretsiz olarak taşınmaktadır. Altı ay ve daha fazla süre ile özründen dolayı evden çıkamayan ve herhangi bir eğitim kurumundan hizmet alamayan çocuklara gezici öğretmenler tarafından evlerinde eğitim verilmektedir. Ayrıca, Bakanlığımız ile Hacettepe Üniversitesi arasında imzalanan Umut Adımları Projesi ile özürlü çocukların ailelerine rehberlik ve danışma hizmeti verilmektedir. 2006 yılında biri vakıf, on beşi resmi olmak üzere 16 üniversite kurulmuştur. Üniversite öğrencilerine öğrenim kredisi 2006 yılında 130 YTL ödenmiştir. 2006 yılında 30.000 kadrolu, 3.500 kısmi zamanlı öğretici olmak üzere 33.500 öğretmen alınmıştır. Ayrıca 5473 sayılı Kanunla 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu nun 4 üncü maddesinin B bendinde değişiklik yapılarak, aynı Kanunun 4/C maddesi kapsamındaki yaklaşık 20.000 öğretici, sözleşmeli öğretmen kapsamına alınmıştır. 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda 5204 sayılı Kanun ile değişiklik yapılarak eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfındaki öğretmenlere öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme imkânı 24
sağlanarak öğretmenlerin uzman öğretmen ve başöğretmen unvanlarını kullanmalarına hak tanınmıştır. Söz konusu Kanun dayanak alınarak hazırlanan Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği gereğince öğretmenler için ÖSYM ce yapılan sınav ve Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda 92.382 öğretmen uzman öğretmenlik, 338 i başöğretmenlik unvanı olmak üzere toplam 92.720 öğretmenimizin öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselmeleri sağlanmıştır. Bakanlığımızca, öğretmenlerin ilk atama, isteğe bağlı yer değiştirme ve nakil işlemleri bilgisayar ortamında yapılmakta ve her türlü atama işlemi herhangi bir dış müdahaleye imkân vermeden gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımız, öğretmenlerin ek ders ücretleri arttırılarak net 3,51 YTL den 5,16 YTL ye çıkarılmıştır. Bakanlığımızca, 2003 yılında 250 YTL, 2004 yılında 350 YTL, 2005 yılında 400 YTL olan eğitim-öğretim yılına hazırlık ödeneği 2006 yılında 425 YTL ye çıkartılmıştır. Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisinde değişiklik yapılıp, eğitime yapılan her türlü yatırımın vergiden düşürülmesi sağlanarak, eğitimin fiziki alt yapısına ait sıkıntıları gidermek amacıyla, 2003 tarihinde başlatılan Eğitime %100 Destek Kampanyası devam etmektedir. Eğitim, bilişim teknolojileri, mesleki eğitim, yüksek öğretime giriş, öğrenci ve öğretmen sorunları gibi konuların ele alındığı Millî Eğitim Şurası 13 17 Kasım 2006 tarihleri arasında Ankara da yapılmıştır. Eğitimde fırsat ve imkân eşitliğinin sağlanması, önemli ölçüde personel ve kaynak tasarrufu ile eğitime ayrılan sınırlı kaynakların objektif kriterlere göre önceliği olan yerleşim birimlerine yönlendirilerek etkin ve verimli kullanılması ve devam eden projelerin izlenmesi amacıyla MEB e-yatırım Projesi hayata geçirilmiştir. 2006 yılında Avrupa Birliği nden sağlanan kaynaklarla, Avrupa Birliği ülkelerindeki okullarla ortak hazırlanan toplam 473 projeden seçilen 25 projenin sunulduğu 2. Eğitimde İyi Örnekler Konferansı düzenlenmiştir. Bakanlığımızca, okul ile aile arasında bütünleşmeyi gerçekleştirmek, veli ve okul arasında iletişimi ve işbirliği sağlamak, eğitim ve öğretimi geliştirici faaliyetleri desteklemek, maddi imkânlardan yoksun öğrencilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak ve okula maddi katkı sağlamak üzere 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 16 ncı maddesinde değişiklik yapılarak Okul Aile Birlikleri Yönetmeliği çıkartılmıştır. 7- YÖNETİM VE İÇ KONTROL SİSTEMİ Bakanlık merkez teşkilatı; Bakanlık makamı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı, 16 ana hizmet birimleri, 5 danışma ve denetim birimleri, 14 yardımcı birimler ile 5 sürekli kurulların yanı sıra Makam Onayı ile kurulan; Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığından oluşmaktadır. Bakanlığın temel fonksiyonları bu birimler tarafından yürütülmektedir. 5436 sayılı Kanun ile yeni mali yönetim ve kontrol anlayışı kapsamında 2006 yılı başında Bakanlığımızda Strateji Geliştirme Başkanlığı kurularak; Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı kaldırılmıştır. 25
Ödenek gönderme belgeleri harcama birimlerince hazırlanarak harcama yetkilisi tarafından imzalandıktan sonra kontrol edilmek üzere Strateji Geliştirme Başkanlığına gönderilmektedir. Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu na, bütçe tertibine, ayrıntılı harcama programına, bütçe ödeneklerinin dağıtım ve kullanımına ilişkin usul ve esaslara uygunluğu yönünden kontrol edilen ve uygun bulunan ödenek gönderme belgeleri veya ödenek gönderme belgeleri icmali ön mali kontrol işlemi, Strateji Geliştirme Başkanlığınca en geç üç iş günü içinde sonuçlandırılmaktadır. Uygun görülmeyen ödenek gönderme belgeleri veya icmali aynı süre içinde gerekçeli bir yazıyla harcama yetkilisine iade edilmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığında ön mali kontrol yetkisi Başkana ait olup kontrol sonucunda düzenlenen yazılı görüşler Strateji Geliştirme Başkanı tarafından imzalanmaktadır. Başkanın harcama yetkilisi olması durumunda ön mali kontrol görevi Başkanlık İç Kontrol Dairesi Başkanı tarafından yerine getirilmektedir. Başkanlığın ön mali kontrolüne tabi mali karar ve işlemlerin kontrolü, İç Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. 26
ÖDENEK İŞLEMLERİ AKIŞ ŞEMASI MERKEZ HARCAMA BİRİMİ A- Bütçe hazırlama B- Ayrıntılı harcama programı C- Ödenek gönderme işlemleri D- Ödenek aktarma ve revize işlemleri E- Ödenek tenkis işlemleri * Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa veya bütçesine * Bütçe tertibine * Ayrıntılı harcama programına * Bütçe ödeneklerinin dağıtım ve kullanımına ilişkin usul ve esaslara uygunluğu kontrol edilerek HARCAMA YETKİLİSİ A- Bütçe hazırlama B- Ayrıntılı harcama programı C- Ödenek gönderme işlemleri D- Ödenek aktarma ve revize işlemleri E- Ödenek tenkis işlemleri C A+B+D A+B+D+E TAŞRA HARCAMA YETKİLİSİ ÖDENEK GÖNDERME BELGESİ İÇ KONTROL DAİRESİ C- Ödenek gönderme işlemleri D- Ödenek aktarma ve revize işlemleri E- Ödenek tenkis işlemleri D BÜTÇE KESİN HESAP DAİRESİ A- Bütçe hazırlama B- Ayrıntılı harcama programı D- Ödenek aktarma ve revize işlemleri E- Ödenek tenkis işlemleri YATIRIM PERFORMANS DAİRESİ A- Bütçe hazırlama B- Ayrıntılı harcama programı D- Ödenek aktarma ve revize işlemleri Aktarma yapılacak tertipteki ödeneğin %20 sine kadar olanlar, üst yöneticinin onayı ile yürürlüğe konulur. SGB BAŞKANI ONAYI ÜST YÖNETİM Müsteşarlık MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü 27
ÖDEME İŞLEMLERİ AKIŞ ŞEMASI HARCAMA BİRİMLERİ Strateji Geliştirme Başkanlığı İç Kontrol Dairesince mali karar ve işlemlerin; *Bakanlığımız Merkezi Yönetim Bütçesi *Bütçe tertibi * Kullanılabilir ödenek tutarı *Ayrıntılı Harcama Programı *Diğer mali mevzuat hükümlerine uygunluğu ile kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılması yönünden kontrolü yapılarak * Nakden veya mahsuben yapılan kesin ödemelerde ödeme emri belgesi * Ön Ödemelerde muhasebe işlem fişi * Ulusal veya uluslararası satınalım mevzuatına göre yapılacak hazırlıklar * Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen belgeler eklenerek Bakanlığımız merkez ve taşrada mal ve hizmet alımları için 1.000.000 YTL,yapım işleri için 2.000.000 YTL üzeri, harcamayı gerektirecek her türlü taahhüt ve sözleşme tasarılarının (2942 sayılı kanun kapsamında yapılan harcamalar hariç) kontrolü (Vizesi) GERÇEKLEŞTİRME GÖREVLİSİ Harcama yetkilisi tarafından görevlendirilen gerçekleştirme görevlisince sayılan ekonomik kodlara ait harcamalar ödeme emri belgesi veya muhasebe işlem fişine bağlanarak 01 Personel giderleri 02 Sosyal güv.kur. prim giderleri 03 Mal ve hizmet alımları 05 Cari transferler 06 Sermaye giderleri HARCAMA YETKİLİSİ * İhale onay belgesi * Ödeme emri belgesi * Muhasebe işlem fişinin onayı Tutarı mal ve hizmet alımları için 250.000YTL, yapım İşleri İçin 1.000.000 YTL nin altında kalan ödeme emri belgeleri STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI İç Kontrol Dairesince; *Harcamayı gerektirecek her türlü taahhüt ve sözleşme tasarılarının uygun görüşü (Vizesi) *Belirlenen sınırın üstündeki ödeme belgelerinin ön mali kontrolü MUHASEBE YETKİLİSİ Ödeme emri belgeleri ve eki belgeleri üzerinde; *Yetkililerin imzası *Ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olması *Maddi hata bulunup bulunmadığı *Hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgiler kontrol edilerek ödeme yapılır. 28
II- AMAÇ VE HEDEFLER A) İDARENİN AMAÇ VE HEDEFLERİ Eğitimde Yeniden Yapılanma Küreselleşmenin oluşturduğu yeni dünya düzeninde; yeni arayışlar, yeni yapılanmalar ile hızlı bir değişim başlamıştır. Bu hızlı değişim ve gelişim sürecinin iş alanlarına ve mesleklere yansımasının gereği olarak, eğitimdeki klasik tür ve kademelendirme anlayışı, yerini yeni teknolojilere göre programlar belirleme yaklaşımına bırakmıştır. Bu bağlamda; Okul öncesi ve ilköğretim basamaklarını içine alan ve her insanın alması vazgeçilmez ön şart olan temel eğitim, Bireye bir meslek edindirmeyi amaçlayan bir kısmı okulda, bir kısmı da iş yerlerinde verilen ortaöğretim ve yükseköğretim, Bireyin evrendeki değişimin yanı sıra çok kısa aralıklarla büyük boyutlarda gelişen ya da değişen mesleklere uyumunu sağlayacak, hedef kitlesi tüm insanlar olan sürekli veya hayat boyu eğitim bugünkü çağdaş eğitimin en belirgin yaklaşımlarıdır. Gelişen teknoloji ile birlikte yaşanan değişim, teşkilatlanma ve daha etkin iş yapma ihtiyacı, yeni yönetim yaklaşımlarında giderek daha yalın ve hareket kabiliyeti yüksek yapılanmayı gerekli kılmaktadır. Bu nedenle çağdaş eğitim yönetimi açısından sadece günümüzün değil geleceğin de öngörülebilen şartlarına göre Millî Eğitim Bakanlığının kuruluş amacına ve toplumun eğitimden beklediği işlevine uygun bir Bakanlık merkez teşkilat yapısının oluşturulması zorunluluk haline gelmiştir. 9. Kalkınma Planında Eğitim sisteminin Geliştirilmesi başlığı altında hedefler arasında yer almaktadır. Konu Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatında hizmet esasına dayalı bir yapılanmaya gidilecek, kurumsal kapasite güçlendirilecek, taşra teşkilatlarına ve eğitim kurumlarına yetki ve sorumluluk devredilmesi sağlanacaktır şeklinde ifade edilmiştir. Kalkınma planları, hükümet programları ve millî eğitim şûraları gibi politika belgelerinde Millî Eğitim Bakanlığının yeniden yapılandırılması bir gereklilik olarak sürekli vurgulanmıştır. Bu zamana kadar yapılan çalışmalarda, Millî Eğitim Bakanlığı biçimsel olarak ele alınmıştır. Bu yaklaşım ise görevlerin tekrarı ve karışması ve aynı görevleri yapan birimlerin çoğalması gibi iki önemli sorunu ortaya çıkarmıştır. Demokratik, laik ve çağdaş eğitim sisteminin oluşması, eğitimde niteliğin yükseltilmesi ve sorunların çözümlenmesi için; kalkınma planları, millî eğitim şûraları ve hükümet programları doğrultusunda, eğitim sisteminde öngörülen yeniden yapılanma hayata geçirilerek merkez teşkilatının, büyük ölçüde stratejik planlama, bütçeleme, araştırma, program geliştirme, denetleme ve koordinasyon işleriyle uğraşacak bir üst düzey karar organı haline getirilmesi hedeflenmektedir. Bu ihtiyaçlar doğrultusunda başlatılan çalışmalar sürdürülmektedir. 29
Eğitimde Hedefler ve Stratejiler 2007-2013 dönemini kapsayan Dokuzuncu Kalkınma Planı, "istikrar içinde büyüyen, gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi toplumuna dönüşen ve AB ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir Türkiye" vizyonu ile hazırlanmıştır. 13/05/2006 tarih ve 26167 sayılı Resmî Gazete de yayımlanmış olan 9. Kalkınma Planı Stratejisine uygun olarak, eğitim sisteminin geliştirilmesi amacıyla izlenecek stratejiler şu şekilde olacaktır: Toplumsal gelişmenin sağlanması amacıyla; düşünme, algılama ve sorun çözme yeteneği gelişmiş, Atatürk ilkelerine bağlı, demokratik, özgürlükçü, millî ve manevî değerleri özümsemiş, yeni fikirlere açık, kişisel sorumluluk duygusuna sahip ve çağdaş uygarlığa katkıda bulunabilen, bilim ve teknoloji üretimine yatkın ve beceri düzeyi yüksek, üretken ve yaratıcı bilgi çağı insanı yetiştirilecektir. Eğitim sistemi, insan kaynaklarının geliştirilmesini desteklemek üzere, yaşam boyu eğitim yaklaşımıyla ve bütüncül olarak ele alınacak; sistemin etkinliği, erişilebilirliği ve fırsat eşitliğine dayalı yapısı güçlendirilecektir. Okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması amacıyla öğretmen ve fiziki altyapı ihtiyacı karşılanacak, eğitim hizmetleri çeşitlendirilecek, toplumsal farkındalık düzeyi yükseltilecek, erken çocukluk ve ebeveyn eğitimleri artırılacaktır. İlköğretimde okul terklerinin azaltılması için başta kırsal kesime ve kız çocuklarına yönelik olmak üzere gerekli tedbirler alınacak ve ortaöğretime geçiş oranları yükseltilecektir. Öğretmen açığı bulunan alanlarda ihtiyacın karşılanması için üniversite kontenjanları artırılacak, öğretmenlerin bölgelere ve yerleşim yerlerine göre dengeli dağılımı sağlanacak, özlük haklarında hizmet yaptıkları yerleşim yerleri ve hizmet şartları itibarıyla farklılaşmaya gidilebilmesine imkân sağlanacaktır. Eğitimin yaygınlaştırılmasında merkezi idarenin yanı sıra mahalli idareler, gönüllü kuruluşlar ve özel sektörün katkısı artırılacaktır. Ortaöğretim; program türünü esas alan, yatay ve dikey geçişlere imkân veren, etkin bir rehberlik ve yönlendirme hizmetini içeren esnek bir yapıya kavuşturulacaktır. Programlar geniş tabanlı ve modüler esasa göre düzenlenecektir. Eğitimde kalitenin artırılması amacıyla, yenilikçiliği ve araştırıcılığı esas alan müfredat programları ülke geneline yaygınlaştırılacak, öğrenciler bilimsel araştırmaya ve girişimciliğe teşvik edilecektir. Kalabalık sınıf mevcutları düşürülecek, ikili eğitim uygulaması azaltılacaktır. Her kademedeki eğitim tesislerinin etkin kullanılabilmesi için standartlar ve ortak kullanım imkânları geliştirilecektir. Okulların bilgi ve iletişim teknolojileri altyapısı, eğitim yazılımları öncelikli olmak üzere güçlendirilecek, yenilenen müfredatın gerektirdiği ortamlar ve donanım sağlanacaktır. Müfredat programlarındaki ve eğitim yöntemlerindeki değişiklikler dikkate alınarak öğretmen yeterlilikleri sürekli olarak geliştirilecek, gereken yeterliliklerin kazandırılabilmesi için hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimde etkin yöntemler uygulanacaktır. 30
Yeni kurulan üniversiteler başta olmak üzere, öğretim üyesi ihtiyacını karşılamak amacıyla yurtiçi ve yurtdışında öğretim üyesi yetiştirme programlarına devam edilecektir. Bilgi toplumuna geçiş sürecinde ihtiyaç duyulan insan gücünün yetiştirilebilmesi için yabancı dil öğretimi etkinleştirilecek, bilgi ve iletişim teknolojilerinin derslerde kullanılmasını sağlayacak yöntemler geliştirilecek ve yaygınlaştırılacaktır. Toplumda yaşam boyu eğitim anlayışının benimsenmesi amacıyla e- öğrenme dahil, yaygın eğitim imkânları geliştirilecek, eğitim çağı dışına çıkmış kişilerin açık öğretim fırsatlarından yararlanmaları teşvik edilecek, beceri kazandırma ve meslek edindirme faaliyetleri artırılacaktır. Özel eğitim gerektiren öğrencilerin eğitiminde kaynaştırma yöntemine öncelik verilecek ve mevcut okulların fiziki koşulları uygun hâle getirilecektir. Yükseköğretim kurumlarında finansman kaynakları geliştirilecek ve çeşitlendirilecek; öğrenci katkı paylarının, mali gücü olmayan başarılı öğrencilere burs ve kredi sağlanması şartıyla yükseköğretimin finansmanındaki payının artırılmasına yönelik düzenlemeler yapılacaktır. Eğitime ayrılan özel kaynaklar eğitimde fırsat eşitliğine imkân sağlayacak şekilde yönlendirilecektir. Bütün eğitim kademelerinde özel sektörün payı artırılacak, kamu kaynaklarının en fazla ihtiyaç duyan kesimlere yönlendirilmesi sağlanacaktır. Etkin bir kalite değerlendirme ve denetim sistemi kurulması koşuluyla özel yükseköğretim kurumlarının açılabilmesine imkân sağlanacaktır. Eğitim sisteminin etkinliğinin artırılması, eğitime ayrılan kaynakların daha verimli kullanılması, öğrenciler ve aileleri üzerindeki mali, sosyal ve psikolojik yüklerin hafifletilmesi amacıyla eğitim sistemi, sınav odaklı yapıdan kurtarılacaktır. Yükseköğretime giriş sistemi; öğrencileri programlar hakkında yeterli düzeyde bilgilendiren, ilgi ve yeteneklerini ortaöğretim boyunca çok yönlü bir süreçle değerlendiren, okul başarısına dayalı ve müfredat programlarıyla daha uyumlu bir yapıya kavuşturulacaktır. Ortaöğretim ve yükseköğretime hazırlık dershanelerinin özel okullara dönüştürülmesine yönelik teşvikler sağlanacaktır. Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatında hizmet esasına dayalı bir yapılanmaya gidilecek, kurumsal kapasite güçlendirilecek, taşra teşkilatlarına ve eğitim kurumlarına yetki ve sorumluluk devredilmesi sağlanacaktır. Yükseköğretim Kurulu, standart belirleme, koordinasyon ve planlamadan sorumlu olacak şekilde yeniden yapılandırılacaktır. Yükseköğretim kurumlarının, şeffaflık, hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda idari ve mali özerkliğe sahip olmaları ve yerel özelliklere uygun şekilde uzmanlaşmaları sağlanarak, sistemin rekabetçi bir yapıya kavuşması desteklenecektir. Kaliteli eğitim imkânlarının yaygınlaştırılması amacıyla eğitim kurumlarında kalite güvence sistemi kurulacak, kalite standartları belirlenerek yaygınlaştırılacak, eğitim kurumlarının yetkileri ve kurumsal kapasiteleri artırılacak, performans ölçümüne dayalı bir model geliştirilecektir. 31
Bununla birlikte, Avrupa Birliğine üyelik yolunda, toplumun bütün kesimlerinin gözetildiği ve ülkemizin ekonomik ve sosyal kalkınmasının hızlandırıldığı bir ortamda, insanımızın yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca hazırlanan Orta Vadeli Programda (2007-2009) belirtilen eğitim politikaları şunlardır; Kişilerin fiziksel, sosyal, zihinsel ve ruhsal gelişimlerinde önemli bir payı olan okul öncesi eğitim yaygınlaştırılacaktır. İlk ve ortaöğretimin kalitesinin artırılması amacıyla yenilikçiliği, araştırmayı, takım çalışmasını, özgün ve girişimci düşünmeyi esas alan müfredat değişiklikleri sürdürülecektir. Kişilerin bireysel ve sosyal gelişimlerine katkıda bulunan ve hayata hazırlayan etkin bir rehberlik ve yönlendirme sistemi geliştirilecektir. Ortaöğretimde okul çeşitliliği yerine program çeşitliliğini esas alan bir yapıya geçilecektir. Ortaöğretim, program bütünlüğü ve devamlılığı içinde yatay ve dikey geçişlere imkân tanıyan, fırsat eşitliğini geliştiren esnek bir yapıya kavuşturulacaktır. Eğitimde yeni yapılanmanın gerektirdiği, öğretmen ve yöneticilere yönelik hizmet içi eğitim ivedilikle gerçekleştirilecektir. Eğitimde bilgi teknolojilerinin kullanımı etkin hâle getirilecek ve yaygınlaştırılacaktır. Eğitimin her kademesinde fiziki mekân, donanım ve öğretmen ihtiyacı yerleşim yerleri arasındaki farklılıkları azaltacak şekilde giderilecektir. Eğitimde niteliği geliştirmek, fiziki mekân ve donanım ihtiyacını kısa sürede gidermek amacıyla yerel idarelerin inisiyatif alması desteklenecektir. Maddî gücü yetersiz olan öğrenciler için etkin bir harç, burs ve kredi sistemi geliştirilecektir. Özel kesimin eğitimin her kademesinde faaliyet göstermesi teşvik edilecektir. Bu politikalar ile bütünleşik bir anlayışla eğitimin her tür ve kademesinde, çağın gereklerine ve toplumun ihtiyaçlarına uygun, öğrenci merkezli eğitim-öğretim yapılmasını, hiçbir nedenle hiçbir bireyin eğitim süreci dışında kalmamasını ve öğretmenlerin, meslekî gelişim ve istihdam şartlarının iyileştirilmesini sağlayacak çok yönlü ve geniş kapsamlı eğitim reformu çalışmaları sürdürülecektir. Eğitim Tür ve Kademeleri İtibarıyla Belirlenen Hedefler OKULLAŞMA ORANI 2005/2006 2012/2013 Okulöncesi 19,9 50,0 İlköğretim 95,6 100,0 Ortaöğretim 85,2 100,0 Yükseköğretim 38,4 48,0 32
Okul Öncesi Eğitim Okul öncesi eğitimde okullaşma oranının, Avrupa Birliği ve OECD ülkeleri başta olmak üzere gelişmiş ülkeler düzeyini yakalaması, Sosyal, psikolojik ve zihinsel gelişimin erken yaşlarda şekillenmesi nedeniyle, okul öncesi eğitimin yurt genelinde fırsat ve imkân eşitliği sağlayacak şekilde geliştirilerek yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. İlköğretim Tüm çağ nüfusunun % 100 okullaştırılmasının sağlanması ve bu dönemde eğitimin kalitesinin ön plana çıkarılarak öğrenci başarısının yükseltilmesi, İlköğretim okullarındaki eğitim niteliğinin yükseltilmesi, İkili öğretimden tekli (normal) öğretime geçilmesi, İlköğretim okullarında birleştirilmiş sınıf sayısının asgarî düzeye indirilmesi, Zorunlu eğitim çağı dışında kalan ve ilköğrenimini tamamlamamış herkese Açık İlköğretim Okulu imkânlarına ulaşılarak bu eksikliklerini tamamlamalarının sağlanması, Çocukların zihinsel yeteneklerinin geliştirilmesi yanında ruhi ve bedenî gelişimlerini de güvence altına alacak rehberlik hizmetlerinin yaygınlaştırılması, Öğrencilere en az bir yabancı dil öğrenme imkânının sağlanması ve ikinci yabancı dil uygulamasının yaygınlaştırılması, Tüm ilköğretim okullarında işlikler kurulması, Sınıf mevcutlarının 30 öğrencinin altına indirilmesi, Bilgi ve iletişim teknolojilerinin eğitime entegrasyonu, Taşımalı ilköğretim uygulamasının asgariye indirilmesi, Yatılı ilköğretim bölge okullarının sayılarının ve mevcutların yatılılık kapasitelerinin artırılması, Yoksul öğrencilerin okul ihtiyaçlarının karşılanması, Okullarda çağdaş kriterlere uygun fiziki alt yapının sağlanması ve araçgereçlerle donatılması, Fırsat ve imkân eşitliğinin sağlanması, hedeflenmektedir. Ortaöğretim İlköğretimde yüzde yüz okullaşmanın gerçekleştirilmesi ve ortaöğretimde alt yapının tamamlanması için gerekli olan kaynağın sağlanmasına ilişkin kanuni düzenlemelerin gerçekleştirilmesine bağlı olarak zorunlu eğitim süresinin 12 yıla çıkartılması, Ortaöğretimdeki tüm çağ nüfusunun okullaştırılması, Sistemin, 14-16 yaş grubu gençleri bir alana/mesleğe ve/veya yükseköğretime hazırlayacak biçimde yeniden yapılandırılması, 33
Mesleki ve teknik eğitim programlarının hazırlanması aşamasında yerel özelliklerin dikkate alınması, Mesleki ve teknik eğitim programlarının, uluslararası standartlara ulaşmayı kolaylaştıracak bir yapıya dönüştürülmesi, Eğitim ve öğretimde niteliğin yükseltilerek bölgeler arasındaki nitelik ve nicelik farklılıklarının giderilmesi, fırsat ve imkân eşitliğinin sağlanması, Kaynakların rasyonel olarak kullanılması, Eğitim ekonomisinin gereği olarak; eğitim-öğretim ve bununla ilgili yönetim hizmetlerinde israfı önlemek en az kaynak kullanarak en çok fayda sağlamak, daha kaliteli eğitim ortamı oluşturmak, böylece kaynakları daha etkili ve verimli kullanmak amacıyla kapasitelerinin çok altında öğrencisi bulunan öncelikle küçük yerleşim birimlerindeki birden fazla okul ve kurumların tek yönetim altında birleştirilmesi, Eğitime halkın destek ve katılımının artırılması, Öğretmenlerin, daha etkin ve verimli olmasını sağlayacak tedbirlerin alınması, Okulların çağdaş eğitim teknolojileri ile donatılması, bilgisayar destekli eğitimin yaygınlaştırılması, Öğrencileri; Atatürk ilke ve inkılâplarına bağlı, çağdaş düşünme, algılama ve problem çözme yeteneği gelişmiş, yeni fikirlere açık, bilim ve teknoloji üretimine yatkın ve beceri düzeyi yüksek, demokratik ve lâik davranışları benimsemiş bir Türk vatandaşı olarak yetiştirmek için ders programlarının bilimsel esaslara göre geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi, Mesleki ve teknik eğitime talebi düşüren mevcut üniversiteye yerleştirme sistemi, yarışmayı teşvik edecek ve adaleti sağlayacak şekilde değiştirilmesi, Mesleki ve teknik eğitim yoluyla ara insan gücü yetiştirilmesi, İş hayatının etkin, verimli ve sürekli katılımını sağlayan; bireye, çağın gereklerine, toplumun ihtiyaçlarına uygun istihdama yönelik geçerli bir meslek edindirmeyi amaçlayan bir orta öğretim ve yükseköğretimin gerçekleştirilmesine devam edilmesi, hedeflenmektedir. Özel Eğitim Özel eğitim programlarının, özel eğitim gören tüm öğrencilere meslek becerisi kazandıracak şekilde, uygulamalı olarak sunulması, Özel eğitim alması gereken çocukların normal gelişim gösteren çocuklarla birlikte eğitim göreceği okulların, bütün öğrencilerin ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde mekân, donanım, personel ve program esnekliğine kavuşturulması, Üstün yetenekli bireylerin rehberlik ve danışmanlık hizmetlerini okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim çağında alması ve bu bireyler için uygun eğitim ortamlarının hazırlanması hedeflenmektedir. 34
Sürekli Eğitim Uzaktan eğitim merkezlerinde yüz yüze eğitim ihtiyaçlarını da kapsayacak olan bilgi merkezleri yaklaşımı ile isteyen herkese, her yerde, her zaman eğitim ya da öğrenme imkânı sağlanması, Öğretmenlerin hizmet içi eğitiminin nicel ve nitel olarak geliştirilmesi, Ana-baba eğitiminin etkinliğinin arttırılması, Toplumda hayat boyu öğrenme anlayışının benimsenmesini esas alan her türlü yaygın eğitim imkânının desteklenerek geliştirilmesi, Özellikle üniversiteye giremeyen gençlere kısa yoldan beceri kazandırma ve meslek edindirme etkinliklerinin arttırılması, Yerel yönetim, gönüllü kuruluş ve özel sektörlerin sürekli eğitim etkinliklerinin özendirilmesi, İş alanlarına, mesleklere ve meslek okullarına yöneltme, işgücü değerlendirme ve girişimcilik, vatandaşlık, ahlaki ve estetik değerleri geliştirme, iş ve beceri eğitimi, meslek değiştirmek isteyenlere imkân tanıma gibi çeşitli alanlarda hizmet üretilmesi, Vatandaşlarımızın boş zamanlarını olumlu şekilde değerlendirmeleri için sosyal, kültürel ve sanatsal çalışma imkânının sağlanması, Ülke nüfusunun yanı sıra Türk Cumhuriyetleri, Türk toplulukları ve vatandaşlarımızın yaşadıkları yabancı ülkelere yönelik yaygın eğitim faaliyetlerinin ikili anlaşmalar çerçevesinde geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve desteklenmesi, Her yıl toplam ülke nüfusunun en az %10 unun yaygın eğitim etkinliklerine katılımlarının sağlanması yönünde çalışmalar yapılması ve bu katılımın gerçekleştirilmesi, Okur yazar oranının %100 lere çıkarılması yönündeki çabaların daha da arttırılması, Sürekli eğitimin, toplumumuzun tümünü kapsayacak şekilde yaygınlaştırılması, Zorunlu eğitim çağı dışında kalan ve ilköğrenimini tamamlamamış herkese Açık İlköğretim Okulu ile ulaşılmasının yaygınlaştırılması, Bireyin, sürekli değişen ve gelişen mesleklere uyumunu sağlayacak, sürekli eğitim uygulamasının yaygınlaştırılması, Yurtiçinde uzaktan eğitimle yüksek lisans yapma imkânlarının artırılması. Yaygın eğitimle, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş olan veya herhangi bir kademesinde bulunan ya da bu kademeden ayrılmış olan vatandaşlara örgün eğitimin yanında veya dışında hizmet sunulması, Yaygın eğitim hizmetleri, meslek edinmek, mesleğinde gelişmek, meslek değiştirmek ve yeni meslekleri öğrenmek isteyen herkesin, sürekli eğitim imkânından yararlanabilecek şekilde yapılandırılması, hedeflenmektedir. 35
Bu hedef ve stratejilerin, eğitimin her tür ve kademesinde hayata geçirilmesi politikaların temelini oluşturmaktadır. Bu yöndeki çalışmalar büyük bir kararlılıkla sürdürülmektedir. Yükseköğretim Yükseköğretime girişte okul başarısının da dikkate alınacağı bir sistemin geliştirilmesi, Kaynakların rasyonel kullanılması, Yükseköğretimin yurt geneline dengeli ve bölgesel özellikleri de dikkate alır şekilde yaygınlaştırılması, Yükseköğretim Kurulunun koordinasyon ve planlamadan sorumlu olacak şekilde yeniden yapılandırılması, Mevcut ve yeni kurulan üniversitelerin öğretim elemanı ihtiyacını karşılamak üzere lisansüstü öğrenim için öğrenci gönderilmesi hedeflenmektedir. B) TEMEL POLİTİKALAR VE ÖNCELİKLER Devlet teşkilatının Anayasaya, kanunlara, genel hukuk kurallarına uygun olarak düzenli ve müessir bir şekilde işlemesi; kalkınma plan ve programları ile Hükümet Programının etkili bir şekilde uygulanması, Etkili ve verimli bir kamu idaresinin kurulması amacıyla merkezi idare kurumlarının yeniden yapılanması, Halka en yakın yönetim birimi olarak yerel yönetimlerin güçlendirilmesi, Avrupa Birliği ne tam üyelik için müktesebata uyumun sağlanması, Daha az harcayan ve daha etkili çalışan kamu idaresinin kurulması ile kamuda tasarruf kültürünün yaygınlaştırılması, Kamu idarelerinde stratejik yönetim ve performans yönetimi anlayışının geliştirilmesi, İnsan gücü ve maddi kaynakların etkili ve verimli şekilde kullanılması, Mevzuat kalitesinin artırılması, mevzuat hazırlığında uygulama birliğinin gerçekleştirilmesi; düzenlemelerde açıklık, katılım, şeffaflık, öngörülebilirlik ve hesap verilebilirliğin sağlanması, Kanun ve kanun hükmünde kararnamelerin topluma, iş dünyasına, ekonomiye ve kamu yönetimine olan etkilerinin ölçülmesi, Bürokrasi ve kırtasiyeciliğin azaltılması, ekonomik ve toplumsal potansiyelin etkin olarak kullanılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi suretiyle ülkenin uluslararası rekabet gücünün artırılması, Mevzuatın kodifikasyonunun yapılarak Mevzuat Bilgi Sistemi içerisinde erişilebilirliğinin artırılması, Kurum ve kuruluşlar ile şahısların elektronik arşiv imkânlarından yararlanması, 36
Etkili bir acil durum (afet-kriz) yönetimi ile halkımızın ve uluslararası kurumların hizmet beklentilerinin karşılanması, İnsan haklarıyla ilgili bilinçlendirme, eğitim ve izleme faaliyetlerinin artırılması, Denetimin etkin bir şekilde yürütülmesi ve yolsuzlukla mücadelede yargı kuruluşları, denetim birimleri, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapılması, Vatandaş ile Devlet arasında hızlı, etkin ve sürekli bir iletişim sürecinin oluşturulması, politika ve önceliklerimizi oluşturmaktadır. III- FAALİYETLERE İLİŞKİN BİLGİ VE DEĞERLENDİRMELER A- MALİ BİLGİLER 1- Bütçe Uygulama Sonuçları (YTL) BÜTÇE GİDERİ TÜRÜ Yıl Sonu Gerçekleşen Ödenek 2005 2006 Harcama Yıl Sonu Gerçekleşen Ödenek Harcama 01 Personel Giderleri 8.553.519.756 9.487.083.558 10.889.295.569 11.567.449.961 02 Sos. Güvenlik Kurumları 03 Mal ve Hizmet Alımları 1.105.985.489 1.284.996.139 1.406.015.886 1.457.315.006 1.428.873.080 1.408.305.964 1.716.578.950 1.858.935.706 05 Cari Transferler 1.601.524.423 1.440.067.650 1.602.157.528 1.575.565.458 06 Sermaye Giderleri 1.347.089.466 1.224.546.538 1.169.324.824 1.116.299.017 07 Sermaye Transferleri 17.705.280 17.507.079 107.580.000 101.488.292 TOPLAM 14.054.697.494 14.862.506.927 16.890.952.757 17.677.053.440 (Not: Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün e-bütçe sisteminden alınmıştır.) 2005 yılında, Bakanlığımız bütçesine Bütçe Kanunuyla 14.882.259.500 YTL ödenek tahsis edilmiş, bu ödeneklere yıl içinde 876.624.110 YTL ekleme yapılmış ve 1.657.348.800 YTL düşülmüştür. Buna göre 14.054.697.494 YTL ödenek tahsisi yapılarak 14.862.506.927 YTL harcanmıştır. 2006 yılında ise Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla 16.568.145.500 YTL ödenek tahsis edilmiş olup bu ödeneklere yıl içerisinde 707.930.564 YTL eklenmiş, 385.123.307 YTL ise düşülmüştür. Buna göre 16.890.952.757 YTL ödenek tahsisi yapılmış, kesin hesap verilerine göre 17.677.053.440 YTL harcanmıştır. 37
1.716.578.950; 10% 1.709.737.528; 10% 1.169.324.824; 7% Personel Mal.Hizmet Transfer Yatırım 12.295.311.455; 70% 2006 YILI ÖDENEK DAĞILIMI 1.858.935.706; 11% 1.677.053.750; 9% 1.116.299.017; 7% Personel Mal.Hizmet Transfer Yatırım 13.024.764.967; 68% 2006 YILI HARCAMA DAĞILIMI 38
S. NO KURUM/BİRİM Yıl Sonu Gerçekleşen Ödenek 2005 2006 Harcama Yıl Sonu Gerçekleşen Ödenek Ödenek Artış Oranı Harcama % 1 Özel Kalem Müdürlüğü 1.598.000 1.211.685 1.658.000 1.219.743 3,75 2 Teftiş Kurulu Başk. 8.770.000 7.499.996 9.263.900 9.216.620 5,63 3 Bakanlık Müşavirliği 854.000 850.514 1.045.000 1.076.013 22,37 4 (YTL) Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı 6.290.000 5.848.104 7.466.400 6.685.592 18,70 5 Savunma Sekreterliği 491.500 270.061 439.500 330.715-10,58 6 İdari ve Mali İşl.Dai.Bş. 17.327.549 15.583.694 18.277.000 17.433.335 5,48 7 Personel Gen.Müd. 6.934.500 6.274.437 7.989.500 7.155.913 15,21 8 Hizmetiçi Eğit.Dai.Bşk. 14.286.371 10.622.970 10.741.000 7.697.432-24,82 Yayımlar Dairesi 9 Başkanlığı 1.498.100 812.841 85.489.000 84.973.352 5.606,49 10 Sağlık İşleri Dai.Bşk. 10.080.046 8.270.918 104.397.623 91.015.895 935,69 Öğretmene Hizmet 11 Sosyal İşler Dai.Bşk. 10.673.647 9.713.430 12.850.300 9.183.112 20,39 Yatırımlar ve Tesisler 12 Dai.Başk. 70.480.370 61.206.198 82.759.100 84.681.911 17,42 Eğitim Araştırma 13 Gelişt.Dai.Bşk. 5.487.891 2.771.071 6.811.400 3.506.378 24,12 İşletmeler Dairesi 14 Başkanlığı 8.402.250 5.473.978 6.387.000 5.404.218-23,98 Ortaöğrenim Burs ve 15 Yurtlar Dai. Başk. 69.253.948 62.692.893 79.041.200 73.154.184 14,13 Eğitim Araçları ve 16 Donatım Dai. Başk. 69.812.054 71.754.615 37.117.600 22.677.120-46,83 Çıraklık Mesleki ve Teknik 17 Eğitimi Gel. ve Yay.Dai.Bş. 4.828.725 311.004 911.475 344.067-81,12 18 Strateji Geliştirme Başk. 3.271.675 2.082.539 2.631.850 572.914-19,56 19 Hukuk Müşavirliği 2.451.000 2.109.792 3.169.850 3.296.886 29,33 Basın ve Halkla İlişkiler 20 Müşavirliği 142.381 125.930 217.150 139.378 52,51 Yayımlar Taşra 21 Teşkilatı 4.835.400 3.476.716 2.270.000 1.566.665-53,05 Millî Eğitim İl 22 Müdürlükleri 374.562.561 377.777.285 458.579.000 467.235.980 22,43 Okul Öncesi 23 Eğt.Gn.Md. 136.801.714 131.891.019 167.335.300 192.070.378 22,32 24 İlköğretim Gn.Md. 7.975.735.694 8.439.898.969 9.126.493.200 9.913.908.441 14,43 25 Ortaöğretim Gn.Md. 1.437.050.329 1.838.555.532 2.125.235.400 2.195.055.039 47,89 26 Erkek Tek.Öğr.Gn.Md. 938.336.757 936.172.166 1.063.616.170 1.050.989.502 13,35 27 Kız Teknik Öğr.Gn.Md. 328.630.978 392.215.656 460.372.030 461.122.330 40,09 Ticaret ve Turizm 28 Öğretimi Gn.Md. 346.241.881 378.579.934 452.069.573 444.425.368 30,56 Öğretmen Yetişt.ve 29 Eğit.Gn.Md. 132.362.060 141.679.738 153.419.800 156.002.768 15,91 30 Din Öğretimi Gn.Md. 216.526.164 240.850.267 298.300.800 300.085.258 37,77 Çıraklık ve Yaygın 31 Eğitim Gen.Md. 325.305.583 347.397.513 419.257.795 419.029.178 28,88 32 Yükseköğretim Gn.Md. 1.305.265.258 1.157.796.819 1.241.685.000 1.226.222.715-4,87 33 Dış İlişkiler Gn.Müd. 16.268.406 11.440.064 15.826.900 11.458.299-2,71 Yurtdışı Eğitim Öğretim 34 Gen.Müd. 17.238.188 15.447.619 20.872.615 16.679.157 21,08 Özel Öğretim 35 Kurum.Gn. Md. 1.458.500 944.123 181.961.835 177.730.728 12.375,96 Özel Eğitim Rehberlik 36 ve Danış.Hizm.Gn.Md. 140.900.864 150.402.798 177.812.492 186.950.239 26,20 37 Eğitim Tekn.Gn.Müd. 34.825.930 14.174.301 31.788.000 13.061.224-8,72 Okuliçi Beden 38 Eğt.Sp.ve İzc.Dai.Başk. 9.417.221 8.319.736 15.393.000 13.695.393 63,46 TOPLAM 14.054.697.494 14.862.506.927 16.890.952.757 17.677.053.440 20,18 (Not: Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün e-bütçe sisteminden alınmıştır.) 39
Üretim yöntemine göre Gayri Safi Millî Hasıla ile Konsolide Bütçenin, Millî Eğitim Bakanlığı Bütçesine Oranları (YTL) YILLAR Üretim Yöntemiyle GSMH (*) Konsolide Bütçe (**) MEB Bütçesi Millî Eğitim Bakanlığı Bütçesinin Konsolide GSMH' Bütçeye ya Oranı Oranı % % 2002 275.032.365.953 98.131.000.000 7.460.991.000 2,71 7,60 2003 356.680.888.222 147.230.170.000 10.179.997.000 2,85 6,91 2004 428.932.343.026 150.658.129.000 12.854.642.000 3,00 8,53 2005 486.401.032.274 156.088.874.910 14.882.259.500 3,06 9,53 2006 575.783.962.136 174.958.100.699 16.568.145.500 2,88 9,47 (*) Türkiye İstatistik Kurumunun www.tuik.gov.tr adresinden alınmıştır. (**) Bütçe Kanunlarından alınmıştır. Bakanlığımız bütçesinin konsolide bütçe içerisindeki payı 2002 yılında % 7,60 iken 2006 yılında bu oran % 9,47 ye yükselmiştir. Gayri safi millî hasılaya oranı 2002 yılında %2,71 iken bu oran 2006 yılında % 2.88 e ulaşmıştır. 2- Mali Denetim Sonuçları 2006 yılında mali denetim yapılmamıştır. B- PERFORMANS BİLGİLERİ FAALİYET BİLGİLERİ Okul Öncesi Eğitimi 2006-2007 eğitim öğretim yılında 20.675 kurum, 33.213 derslik, 24.775 öğretmenle, 640.849 çocuğa okul öncesi eğitim verilmekte olup, 48-72 ay çağ nüfusunun % 25 i okullaşmıştır. Bunun yanı sıra 2006-2007 eğitim-öğretim yılında 14.960 kadrosuz usta öğretici ile 258.872 çocuğa da eğitim verilmiştir. 2006 yılında Temel Eğitim Projesi II. Faz kapsamında ve genel bütçe imkânlarıyla çeşitli konularda okulöncesi eğitimi öğretmenlerine yönelik hizmet içi eğitim faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. İlköğretim 2006 yılında Cumhuriyet Eğitim Gezileri Projesi çerçevesinde; İstiklal Savaşının önemli dönüm noktalarından olan Sakarya, Dumlupınar Başkomutanlık Meydan Savaşlarının yapıldığı yerler ile Çanakkale Savaşlarının yapıldığı yerleri ve yöreleri o günlerin hatırasını yansıtan anıtları yeni nesillere gezdirerek, göstererek yaşatmak ve yurtseverliği pekiştirmek amacıyla düzenlenen gezilere ülke genelinde 2.496 ilköğretim okulu öğrencisi katılmıştır. 40
Çanakkale Savaşlarının yıldönümü törenleri nedeniyle ülke genelinde ilköğretim öğrencileri arasında resim, şiir ve kompozisyon yarışmaları düzenlenmiştir. Bu yarışmalarda dereceye giren 12 öğrenciye Çanakkale'de yapılan törenler sırasında ödülleri verilmiştir. İlköğretim okullarında görev yapan 402.829 öğretmenin yanında 18.317 sözleşmeli öğretmen istihdam edilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esasların 9. Maddesi gereğince Valiliklerce öğretmeni bulunmayan dersler için ücretli öğretici görevlendirilmektedir. 2006 yılında tüm ilköğretim okullarında yaklaşık olarak 47.048.196 ders saati karşılığında ücretli öğretici çalıştırılmak suretiyle hizmet satın alınmıştır. İlköğretim kurumlarımızda toplam 18.786 ADSL bağlantısı, 1.563 web sitesi ve 1.662 e-posta adresi bulunmaktadır. Okulu bulunmayan nüfusu az ve dağınık yerleşim birimlerindeki ilköğretim çağına gelmiş çocuklara ilköğretim hizmetlerinin verilmesi ile birleştirilmiş sınıf uygulaması yapan okullarda bulunan öğrencilerin daha kaliteli eğitim imkânlarına kavuşturulması, eğitimde fırsat ve imkân eşitliğinin sağlanması amacıyla Bakanlığımızca taşımalı ilköğretim uygulaması yapılmaktadır. Bu çerçevede okul servis araçlarıyla evlerinden alınan öğrenciler taşıma merkezi ilköğretim okullarına getirilmekte, eğitim öğretimin bitiminde de evlerine bırakılmaktadır. Bu kapsamda 2006 Yılı Ocak Haziran Döneminde 667.537 öğrenci, Eylül Aralık Döneminde ise 694.520 öğrenci günübirlik taşınarak eğitim öğretim görmüştür. Özellikle kırsal kesimde bulunan ilköğretim okullarında öğretmeni bulunmayan derslerin öğretmen ihtiyacını karşılamak amacıyla öğretmen taşımacılığı yapılmaktadır. Halen Ankara, Sivas, Yozgat ve Bayburt illerinde 145 öğretmen taşımalı sistemle öğretmeni bulunmayan okullarda günübirlik taşınarak eğitim öğretim hizmetlerini yürütmektedirler. 2006 Yılı Ocak Haziran döneminde 589.201 öğrenciye, Eylül-Aralık döneminde ise 601.760 öğrenciye öğle yemeği verilmiştir. 41
Kırsal kesimde okulu bulunmayan köy ve köy altı (kom, mezra) yerleşim birimlerinde bulunan ilköğretim çağ nüfusu ile maddi imkânları yeterli olmayan ailelerin çocuklarının ilköğretim hizmetlerine kavuşturulması amacıyla yatılı ilköğretim bölge okulları açılmıştır. 2006 yılında toplam 603 yatılı ilköğretim bölge okulunda 166.794 yatılı öğrenciye hizmet verilmiştir. Yatılı ilköğretim bölge okulunda öğrenim gören öğrencilerin her türlü giderleri (beslenme, barınma, giyim, ders kitapları, kırtasiye, tedavi giderleri vb.) Devlet tarafından karşılanmaktadır. Ayrıca, yatılı öğrencilere her ay memur maaş katsayısının 100 gösterge rakamıyla çarpımı sonucunda bulunan miktar kadar harçlık verilmektedir. Yatılı ilköğretim bölge okullarında hizmetin etkili, verimli ve daha sağlıklı yürütülebilmesi için temizlik hizmetleri hizmet satın alma yoluyla yürütülmekte olup, yemek hizmetleri ise şartları uygun olan okullarda hizmet satın almak suretiyle yapılmaktadır. Hizmet aracı bulunmayan 39 yatılı ilköğretim bölge okuluna, Bakanlığımız İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığınca hibe yoluyla hizmet aracı (minibüs) temin edilerek teslim edilmiştir. Pansiyonlarda bulunan yatakhanelerin koğuş tipinden oda tipine, banyoların genel banyo şeklinden kabinli banyo şekline dönüştürülmesi için yapılan çalışmaları devam etmektedir. İlköğretim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin mesleki formasyonlarının artırılması, bilim ve teknolojideki gelişmelere uyum sağlamaları, bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi ve toplam kalitenin artırılması amacıyla hizmet içi eğitim kurs ve seminerleri düzenlenmektedir. 2006 yılında 77 hizmet içi eğitim faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Bunlardan 27 tanesi Temel Eğitim Projesi finansmanı ile yeni öğretim programlarının tanıtımı amacıyla yapılmıştır. Diğer 50 hizmet içi eğitim faaliyeti ise değişik alanlarda olmak üzere merkezi bütçe kaynaklarından finanse edilmiştir. Bu faaliyetler sonucunda; 1.774'ı Temel Eğitim Projesi kapsamında, 4.802'si de genel bütçe finansmanı ile olmak üzere toplam 6.576 personel eğitime alınmıştır. İlköğretim Kurumları Yönetmeliği gelişen ve değişen eğitim ihtiyaçları esas alınarak yeniden düzenlenmiş ve 02.05.2006 tarih ve 26156 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. En İyi Okul, Evine En Yakın Okuldur anlayışından hareketle velilerin internet üzerinden beyan ettiği ikamet adresine en yakın ilköğretim okuluna öğrencilerinin yerleştirilmesi amacıyla Adana, Ankara, Eskişehir, İstanbul ve İzmir illerinde 2006-2007 öğretim yılında internet üzerinden ilköğretim okullarına kayıt yapılmasına ilişkin E-kayıt Projesi uygulamaya konulmuştur. 2006-2007 öğretim yılı 11-15 Eylül 2006 tarihleri arasında ilköğretim okullarının 1.sınıflarına yeni kayıt yaptıran öğrencilerimiz okulların açılacağı tarihten bir hafta önce okula alınarak sınıf öğretmenlerinin gözetiminde; oyun, drama ve sosyal etkinlikler yoluyla öğrenme ortamını, okulu, sınıfı, arkadaşlarını ve öğretmenlerini tanıması, okul kurallarını öğrenmesi, aynı zamanda evine güvenle gidip gelmesi için eğitim verilmiştir. Bu uygulama ile çocuklarımızın okula iyi bir başlangıç yapmaları hedeflenmiştir. 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 5. maddesi gereğince Bakanlığımızca ilköğretim öğrencilerine Ücretsiz Ders Kitabı Temini Projesi 42
başlatılmıştır. Proje kapsamında 2003-2004 Öğretim Yılından itibaren ilköğretim öğrencilerinin ders kitapları ücretsiz olarak verilmektedir. Ortaöğretim Genel ortaöğretim kurumlarında uygulanan 7 alan ÖSS ile uyumlu hale getirilmiştir. Böylece liselerimizde fen bilimleri, sosyal bilimler, Türkçe-matematik, yabancı dil olmak üzere 4 alan bulunmaktadır. Ortaöğretim Projesi kapsamında; 5 dalda (ortak kültür ve yaşam becerileri, fen bilimleri, sosyal bilimler, dil becerileri ile spor ve sanat eğitimi alanlarında) 60 derse ait öğretim programlarına yönelik 280 pilot ve 280 kontrol okulun seçimi yapılmıştır. Sosyal bilimler lisesi, spor lisesi ile Anadolu güzel sanatlar lisesi haftalık ders çizelgelerinde yeni düzenlemelere gidilmiştir. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı bünyesindeki yabancı dil (İngilizce) komisyonunca hazırlanan, Anadolu statüsündeki okullarda ve diğer ortaöğretim kurumlarında uygulanan İngilizce dersi sınıflar bazında ünitelere ayrılmıştır. Ortaöğretimin yeniden yapılandırılması çalışmaları çerçevesinde; 7 il millî eğitim müdürlüğü (Ankara, Aydın, Erzurum, Eskişehir, İstanbul, İzmir, Malatya ve Trabzon) bünyesinde kurulan komisyonlarca hazırlanan; sosyal bilimler lisesinde 10, spor lisesinde 18, Anadolu güzel sanatlar lisesi müzik alanında 10, resim alanında 5 ders olmak üzere 43 dersin öğretim programları tamamlanmış ve yürürlüğe girmiştir. Genel liselerde ortak kültür dersi olan Tanıtım ve Yönlendirme dersinde okutulmakta olan Akademik, Spor ve Sanat Eğitim Alanları Tanıtım Modülü kitap halinde bastırılmış, genel lise ve meslek liselerinin 9. sınıflarına dağıtımı sağlanmıştır. Ortaöğretim kurumlarında seçmeli ders olarak okutulmakta olan; sanat tarihi, bilgi ve iletişim teknolojisi, proje hazırlama dersleri ile ortak ve seçmeli ders olarak okutulmakta olan; 2. yabancı dil; (Almanca, Fransızca, İngilizce, İspanyolca) derslerine ait öğretim programları hazırlanmış ve uygulamaya konulmuştur. Ortaöğretim kurumlarında okutulmakta olan Bakanlığımızın baskısı ders kitapları Yazdırma veya Sipariş usulüne göre hazırlattırılmaktadır. Yazdırma usulüne göre hazırlattırılan 75 çeşit, Sipariş usulüne göre hazırlattırılan 51 çeşit olmak üzere toplam 126 çeşit kitap, Bakanlığımız baskısı ders kitabı olarak kabul edilmiştir. 2006 yılında yazdırma usulüne göre hazırlattırılan 17, sipariş usulüne göre hazırlattırılan 3 çeşit ders kitabı kabul edilmiştir. 4 yıl süreli eğitim-öğretime uygun hale getirilen 12 çeşit ders kitabından 9 ve 10. sınıflara ait 6 sı kabul edilmiş, 12 ders kitabı güncelleştirilmiştir. 4 yıl süreli eğitime uygun hale getirilen biyoloji, fizik ve kimya 11. sınıf ders kitapları yeniden düzenlenmiştir. 2006-2007 öğretim yılında 64 lise pansiyonu hizmete açılmıştır. 38 lise pansiyonunun kapasitesi artırılmış, 9 pansiyon kapasitesi azaltılmış, 3 pansiyon devredilmiş, 1 pansiyonun erkek kısmı kapatılmış, 1 pansiyon da erkek öğrencilere hizmet vermekte iken kız öğrenci pansiyonuna dönüştürülmüştür. 4 lise pansiyonu da kapatılmıştır. 43
368 olan pansiyonlu okul sayısı, 64 yeni pansiyonun açılmasıyla %17.4 artarak 432 ye ulaşmıştır. 54.396 olan pansiyonlu okul kapasitesi, 8.388 öğrencilik yeni kapasiteyle %15.4 artarak 62.784 e çıkarılmıştır. Doluluk oranı % 85 dir. 2006-2007 öğretim yılı başında; sınavla parasız yatılı 14.459, Devlet Parasız Yatılı Sınavına göre 3.984, PİO ve YİBO lardan mezun olan 3.944, Görme özürlü 122, öğretmen çocuğu 45 olmak üzere toplam 22.554 öğrenci parasız yatılı olarak yerleştirilmiştir. Ayrıca nakil talebinde bulunan 238 öğrencinin nakilleri gerçekleştirilmiştir. Ortaöğretim Genel Müdürlüğüne bağlı genel lise pansiyonlarındaki boş kapasitelerin doldurulması amacıyla Mahalli Sınav Genelgesi ile pansiyonlara öğrenci yerleştirilmiştir. 118 öğrenci bursluluktan parasız yatılılığa geçirilmiştir. 2004-2005 ve 2005-2006 öğretim yıllarında 30 değişik ülkede yapılan Uluslararası yarışmalarda dereceye giren öğrencilerin ödül töreni, Ankara da gerçekleştirilmiştir. 3 lisenin değişik ülkelerdeki liseler ile kardeş okul olmaları sağlanmıştır. Bu okullar çeşitli tarihlerde karşılıklı olarak öğrenci gezileri yapmakta, sosyal ve kültürel etkinlikler düzenlemektedir. Bu güne kadar 656 lisenin yurt içinde, 156 lisenin de yurt dışında kardeş okul olmaları sağlanmıştır. Kültürler arası programlar çerçevesinde yabancı uyruklu 6 öğrencinin ülkemizdeki liselerde 1 yıl süre ile konuk öğrenci olarak eğitimlerini sürdürmeleri, 6 yabancı uyruklu öğrencinin de okullarımızda staj yapmaları uygun görülmüştür. Çeşitli kamu kurum ve kuruluşu, vakıflar, dernekler değişik konularda ortaöğrenim öğrencileri arasında şiir, kompozisyon, resim, müzik dallarında ödüllü yarışmalar düzenlemek istediklerini Bakanlığımız Ortaöğretim Genel Müdürlüğüne bildirmişlerdir. 16 başvuru değerlendirilerek uygun görüş verilmiştir. 2006 Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı Kılavuzu hazırlanmıştır. 2005-2006 eğitim-öğretim yılında; Bakanlığımız müfettişlerince denetlenen 143 ü genel, 61 i Anadolu, 9 u fen ve 3 ü Anadolu güzel sanatlar lisesi olmak üzere 216 lisenin raporları Bakanlığımıza intikal etmiş, raporların tamamı değerlendirilmiştir. Genel, ders denetimi ve eğitim inceleme gezileri sonucunda 32 takdir, 472 teşekkür belgesi hazırlanarak idareci ve öğretmenlere tebliğ edilmek üzere ilgili Valiliklere gönderilmiştir. Ortaöğretimin yeniden yapılandırılması projesi kapsamında ortaöğretimde öğrenim gören öğrencilerin ders kitapları da ilk defa 2006-2007 eğitim öğretim yılında Bakanlığımız tarafından 86.806.725 YTL ödenerek 35.647.945 adet kitabın dağıtımı ücretsiz olarak gerçekleştirilmiştir. 2005-2006 öğretim yılında Eskişehir ve Samsun, 2006-2007 öğretim yılında ise Sakarya ilinde Sosyal Bilimler Liseleri açılarak toplam okul sayısı 7 ye ulaşmıştır. Ülkemiz sporunun geliştirilmesi ve yetenekli öğrencilerin daha sağlıklı ve bilimsel ortamlarda yetiştirilmeleri amacıyla; 2005-2006 öğretim yılında Elazığ, 44
Eskişehir ve Trabzon, 2006-2007 öğretim yılında Denizli, Bursa ve İstanbul illerinde Spor Liseleri açılmıştır. 26.01.2006 tarih ve 5450 sayılı Kanun ile Sağlık Bakanlığından Bakanlığımıza devredilen 279 sağlık meslek lisesinin eğitim ve öğretim ile ilgili her türlü faaliyetinin Bakanlığımız Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca yürütüleceğine dair 08.02.2006 tarih ve 526 sayılı Bakan Oluruna dayalı olarak; 31 meslek dersi kitabı yeniden yazdırılarak Talim ve Terbiye Kurulunun da onayı alındıktan sonra Tebliğler Dergisinde yayımlanarak Sağlık Meslek lisesi öğrencilerinin kullanımına hazır hale getirilmiştir. Erkek Teknik Öğretim Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı okul ve kurumların yönetici ve öğretmenlerinin ilköğretim okullarında yaptığı tanıtım ve rehberlik faaliyetleri, mesleki ve teknik eğitimi tanıtıcı afiş, broşür, CD, VCD, yıl sonu sergileri, Mesleki ve Teknik Eğitim Fuarları (METEF), okul ve kurumlarda düzenlenen seminer ve konferanslar yoluyla yapılan yönlendirme sonucunda; 2006-2007 eğitim öğretim yılında Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı okul ve kurumların 9. sınıfına kayıt yaptıran öğrenci sayısında bir önceki yıla göre %13,31 oranında artış olmuştur. Mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarındaki gençlerimizi, millî eğitimimizin genel amaç ve temel ilkelerine, ülkemizin üretim ve hizmet sektörünün ihtiyaçlarına, ulusal ve uluslararası meslek standartlarına, meslek alanlarının ve dallarının gerektirdiği niteliklere sahip teknik insan gücü olarak yetiştirmenin yanında yükseköğretime de hazırlayan öğretim programlarını hazırlamak/hazırlatmak, uygulamak, sonuçlarını takip etmek, değerlendirmek ve geliştirmek amacıyla, Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (MEGEP) kapsamında belirlenen 42 alan ve 194 dal için hazırlanan öğretim programları Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulunun onayı alınarak uygulanmaya başlamıştır. Türkiye de MEGEP kapsamında ISCED 97 Uluslararası Eğitim Sınıflandırma Sistemi dikkate alınarak geniş alan/dal esasına dayalı olarak oluşan yeni öğretim programları için Bölüm isim değişiklikleri gerçekleştirilmiş, Dal belirleme çalışmaları devam etmektedir. Hazırlanan modüler yapıdaki öğretim programlarına bağlı olarak modül içerikleri yazdırılmakta olup toplam olarak belirlenen 5650 modülden 1110 tanesinin yazımı tamamlanmış, 1420 modülün yazımı halen devam etmekte ve kalan modüllerin yazılması için duyurular devam etmektedir. 5450 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Bağlı Okulların Millî Eğitim Bakanlığına Devredilmesi ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Bakanlığımıza devredilen Anadolu Meteoroloji Meslek Lisesi, Anadolu Tapu ve Kadastro Meslek Lisesi ve tarım meslek liselerinin Bakanlığımıza devri ile ilgili işlemler 18.05.2006 tarihi itibariyle tamamlanmış ve uygulanan 9 değişik meslek alanına ait haftalık ders çizelgeleri ile 9. ve 10. sınıf öğretim programları geliştirilmiş ve uygulamaya konulmuş, 11. ve 12. sınıfların programlarının geliştirilmesi çalışmaları ise devam etmektedir. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Meslek Danışma Merkezince hazırlanan Meslekler ile Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığınca hazırlanan standartlardan Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü faaliyet alanına girenler, okullarda kurulan alan uzmanlarından oluşan komisyonlara incelettirilmiştir. 45
2006 yılında Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren mevcut 117 okulda 132 yeni bölüm, 68 yeni okulda 89 yeni bölüm açılmıştır. Ayrıca ortaöğretimdeki yeni yapılanma çerçevesinde okul türlerinin öğrenim süresinin 4 yıla çıkarılması ve mevcut bölümlerin alan/dal olarak yapılandırılması sebebiyle, yeni oluşturulan 42 alan ve 194 dal esas alınarak; 27 yeni, 197 mevcut Anadolu teknik lisesi bünyesindeki 359 bölüm, 8 yeni, 134 mevcut Anadolu meslek lisesi bünyesindeki 205 bölüm, 4 yeni, 304 mevcut teknik lise bünyesindeki 738 bölüm, 8 yeni, 463 mevcut endüstri meslek lisesindeki 2701 bölüm, 144 mevcut çok programlı lise bünyesindeki 446 bölüm, Mevcut 79 mesleki ve teknik eğitim merkezi bünyesindeki 495 bölüm çerçeve öğretim programlarındaki karşılığına göre alana dönüştürülmüştür. Bu alanlar altında okullara göre faaliyet gösterecek dalların tespiti çalışmaları devam etmektedir. Okul ve kurumların atölye ve laboratuarlarının teknolojiye uygun teçhizatla donatılması Bakanlığımız Eğitim Araçları ve Donatım Dairesi Başkanlığı ile işbirliğinde gerçekleştirilmektedir. 2006 yılında bu konuda 26.244.944,00YTL harcanmıştır. 2006 Yılı Hizmet İçi Eğitim Planında 40 ı meslek kursu, 6 sı yönetim semineri olmak üzere toplam 46 eğitim faaliyeti yer almış olup 1057 öğretmen ve yöneticinin bu faaliyetlere katılması sağlanmıştır. Bakanlığımız Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlanan tarım meslek liselerinde görevli 11 müdür ile 11 müdür yardımcısı, meteoroloji meslek lisesinde görevli 1 müdür yardımcısı, tapu kadastro meslek lisesinde görevli 1 müdür yardımcısı olmak üzere toplam 24 yönetici eğitim-öğretim, yönetim ve mevzuat uygulamaları konusunda seminere alınmışlardır. Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı tüm okul ve kurum müdürleri, 6 ilde gerçekleştirilen bölge seminerlerine alınarak MEGEP, MTEM ve Bakanlığımızca gerçekleştirilen faaliyetler konusunda bilgilendirilmiştir. Bu seminerlere toplam 799 okul müdürü katılmıştır. MEGEP kapsamında belirlenen 42 alan ve 194 dal için hazırlanan öğretim programlarına uygun olarak ders modülleri yazdırılmıştır. Bu çalışmalar Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığı tarafından koordine edilmiş olup, tüm masraflar proje bütçesinden karşılanmıştır. Mesleki ve Teknik Eğitimin Tarihçesi isimli kitap bastırılarak dağıtımı yapılmıştır. 81 il merkezinde yapılan değerlendirme sonucunda dereceye giren tüm projelerin yer aldığı Proje Tabanlı Beceri Yarışması Kitabı, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerine, projeleri hazırlayan okullara, proje danışmanlarına, öğrencilere, ilgili kurum ve kuruluşlara dağıtılmıştır. 46
Kız Teknik Öğretim Türkiye genelinde 2005-2006 öğretim yılında kız teknik öğretim okullarında toplam 57 pansiyonlu okul bulunmasına karşın 4 okulun Ortaöğretim Genel Müdürlüğüne devredilmesi nedeniyle 2006-2007 öğretim yılında 53 pansiyonlu okulda 1540 erkek 5724 kız olmak üzere toplam 7264 öğrenci barınmakta ve eğitim öğretim hizmetinden yararlanmaktadır. Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme Projesi (MEGEP) kapsamında program geliştirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda; ISCED 97 baz alınarak 42 alan 194 dalda mesleki eğitim programları hazırlanmış, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına sunularak 2006-2007 öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulamaya konulmuştur. Kız teknik öğretim okullarında 2006-2007 öğretim yılından itibaren MEGEP kapsamında hazırlanan ve örgün eğitimde yürürlükte olan çerçeve öğretim programı sayısı 25 alan ve 80 daldır. Yaygın eğitimde; bölgesel özelliklere göre; 250 çeşit kurs programına ilaveten, modüler yapıda 231 sertifika programı hazırlanmış olup, toplam 481 çeşit kurs programı uygulanmaktadır. Bu programların sayıları istek, ihtiyaç ve istihdam durumuna göre artmakta ve değişmektedir. 2006 yılında 24 hizmet içi eğitim faaliyeti düzenlenerek 672 yönetici ve öğretmen eğitimi gerçekleştirilmiştir. Okullarda mesleki rehberlik hizmetlerinin, iş birliği anlayışı içerisinde yürütülebilmesi ve koordinenin sağlanması amacıyla Mesleki Rehberlik ve Yöneltme Hizmetleri Kılavuzu hazırlanarak, web sayfasında yayınlanmıştır. Avrupa Birliği Eğitim Programları ile ilgili eğitim ve bilgilendirme toplantıları düzenlenmiştir. Leonardo Da Vinci Hareketlilik Projeleri kapsamında; Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı okullardan 2006 yılı için 360 proje başvurusu olmuş ve proje sahibi olarak 45 proje asıl listede 15 proje yedek listede yer almıştır. Anne Baba Çocuk Eğitimi Projesi kapsamında ihtiyaç analizi doğrultusunda oluşturulan çeşitli alanlarda 227.320 kadın 98.332 erkek olmak üzere toplam 325.652 kişi eğitilmiştir. 1997 yılından bu güne kadar toplam 2.355.369 kişi eğitime alınmıştır. Kız teknik öğretim kurumlarında görevli olan tüm okul müdürleri MEGEP Projesi ve yeni program yapısı başta olmak üzere yönetim becerilerini geliştirmek üzere 2 günlük seminere alınmıştır. Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü (SHÇEK) ile Millî Eğitim Bakanlığı Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü arasında Eğitimde İş Birliği Protokolü imzalanmıştır. Bu protokol ile çocuk bakım elemanlarının, temizlik elemanlarının eğitimi ve gençlerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda meslek kursları ile yetiştirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla çocuk bakım elemanlarına yönelik Kurs Programı, eğitimcilere yönelik Eğitim Slaytları, kursiyerlere yönelik El Kitabı hazırlanmıştır. 17 Nisan 2006 tarihinden itibaren eğitimlere başlanmıştır. Ayrıca; yetiştirme yurtlarındaki gençlere mesleki ilgilerine yönelik eğitimlere başlanmıştır. 47
4702 sayılı kanunun 18. maddesi doğrultusunda huzurevlerinde çalışan yaşlı bakım personelinin eğitimini gerçekleştirmek amacıyla Emekli Sandığı Huzurevi, Zeytin Dalı ve Kadın Çevre Kültür ve İşletme Kooperatifi, T.C. SHCEK Saray Rehabilitasyon Merkezi, T.C. Süleyman Demirel Huzur ve Rehabilitasyon Merkezinde düzenlenen kurslarla 173 kadın 108 erkek olmak üzere toplam 281 kişiye eğitim hizmeti verilmiştir. Türkiye genelindeki ilk ve ortaöğretim kurumlarında Okul Kantin İşletmecisi ve Çalışanları Hijyen-Sanitasyon Eğitimi programı başlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında;, eğitim amaçlı kullanılmak üzere eğitim kitapçığı ve CD hazırlanarak, çoğaltılmış ve tüm kız teknik öğretim okullarına gönderilmiştir. Tüm ilk ve orta öğretim kurumlarında Okul Servis Şoförlerinin Güvenli Trafik Eğitimi programı başlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında; eğitim amaçlı kullanılmak üzere eğitim kitapçığı ve CD hazırlanarak, çoğaltılmış ve tüm kız teknik öğretim okullarına gönderilmiştir. Ticaret ve Turizm Öğretimi 2006 yılında Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda görev yapan ve emsallerine göre üstün başarı gösteren 321 yönetici ve öğretmene Aylıkla Ödüllendirme Belgesi verilmiştir. 2006 yılında ayrıca, okul ve kurumlarda yapılan inceleme ve denetlemelerde teşekkür ve takdire layık görülen 155 yönetici ve öğretmene Teşekkür Belgesi, 1 yöneticiye ise Takdir Belgesi verilmiştir. Okullarımızda kısa adı MEGEP olan Mesleki Eğitim Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi kapsamında hazırlanan ve geniş tabanlı meslek eğitimine imkan veren modüler yapıya uygun yeni alan/dal programları, 2006-2007 öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulamaya konulmuştur. Söz konusu alan ve dallar ile öğretim programlar hazırlanırken AB normları dikkate alınmış, ISCED-97 ye paralellik sağlanmış, tüm kesimlerin görüşleri alınmıştır. Avrupa Otelcilik ve Turizm Okulları Birliği (AEHT) Çalışmaları kapsamında, Bakanlığımızın kurucu üyesi bulunduğu ve merkezi Strazburg'da bulunan Avrupa Otelcilik ve Turizm Okulları Birliği (AEHT) olağan toplantıları ve yarışmaları her yıl bir Avrupa ülkesinde yapılmaktadır. Avrupa Otelcilik ve Turizm Okulları Birliği (AEHT) in 2006 yılı toplantı ve etkinlikleri, 07-12 Kasım 2006 tarihlerinde İrlanda nın Killarney şehrinde gerçekleştirilmiştir. Söz konusu toplantılara 4 Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisemiz katılmıştır. Yapılan yarışmalarda 1 Avrupa birinciliği, 1 Avrupa üçüncülüğü kazanılmıştır. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu hükümlerine göre gerçekleştirilmekte olan işletmelerde meslek eğitimi uygulaması Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda 20 yıldır başarılı bir şekilde sürdürülmektedir. 2006 yılında 3308 sayılı kanun kapsamında işletmelerde eğitim gören ticaret ve turizm öğretimi okullarının toplam öğrenci sayısı 52 bine ulaşmaktadır. 48
2006 yılında düzenlenen 21 hizmet içi eğitim kursu ile 715 yönetici ve öğretmenimizin mesleki bilgi ve becerileri geliştirilmiştir. Kamuoyunda ihracat bilinci oluşturulması amacıyla hazırlanan İhracat Stratejik Planı kapsamında Bakanlığımız ile Dış Ticaret Müsteşarlığı işbirliğinde ticaret meslek ve Anadolu ticaret meslek liselerinin meslek dersleri öğretmenleri için 10 ayrı Dış Ticaret Eğitimi Semineri düzenlenmiş ve toplam 250 öğretmenin yetiştirilmesi sağlanmıştır. Rusya dan gelen turist sayısında meydana gelen hızlı artış dikkate alınarak, Anadolu otelcilik ve turizm meslek liselerinde verilen İngilizce ve Almanca dil eğitimine Rusçanın da eklenmesi sağlanmıştır. 2005-2006 öğretim yılından itibaren 11 Anadolu otelcilik ve turizm meslek lisesinde Rusça dil eğitimi başlatılmıştır. Çince dil eğitimine yönelik çalışmalar ise sürdürülmektedir. Her yıl 15-22 Nisan tarihlerini kapsayan hafta Kültür ve Turizm Bakanlığı ile işbirliği dahilinde Turizm Haftası olarak kutlanmaktadır. Söz konusu haftada; çeşitli şenlikler, yarışmalar, seminerler, toplantılar vb. düzenlenmektedir. Çıraklık ve Yaygın Eğitim Yaygın eğitim; halk eğitimi, çıraklık eğitimi ve uzaktan eğitim yoluyla gerçekleştirilmektedir. 10/09/2006 tarihli Bakanlığımız Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü ile Sakarya Üniversitesi arasında Sertifikaya Dayalı Uzaktan Eğitim Programı iş birliği protokolü yapılmış ve Bilgisayar Bilgi Yönetimi ve Bilgisayar Programcılığı Sertifika Programları Uzaktan Öğretim Uygulama Yönergesi hazırlanmıştır. Halk Eğitimi Merkezlerinde: 2005-2006 öğretim yılında açılan 79.635 okuma yazma, mesleki ve sosyal kültürel kurslara 1.674.358 vatandaşımız katılmıştır. Mesleki Eğitim Merkezlerinde: 36 meslek alanı ve 133 meslek dalında gençlerimize eğitim-öğretim verilmektedir. 2006-2007 eğitim-öğretim yılında 178.279 aday çırak, çırak ve kalfa bu eğitimlerden faydalanmaktadırlar. Ayrıca çırak öğrenciler ustalık eğitimi programlarının tamamlamaları halinde ustalık belgesi alarak işyeri açma hakkına sahip olabilmektedirler. Genel bilgi dersleri; meslekî eğitim merkezlerinde, 2005-2006 eğitim ve öğretim yılından itibaren kademeli olarak denenip geliştirilerek uygulanmak üzere; Türkçe, matematik ve meslek matematiği, işletme bilgisi ve toplam kalite yönetimi, din kültürü ve meslek ahlakı ve mesleki bilgisayar dersleri Talim ve Terbiye Kurulu nun 11.01.2005 tarih ve 3 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. Meslek Dersleri; çıraklık döneminde uygulanmakta olan 36 meslek alanına ve 133 dala ait meslek dalları, modüller meslek ders programları yeniden hazırlanmış olup 2005-2006 öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulamaya konulmuştur. Yurt Dışı Eğitim Öğretim Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Topluluklarından gelen öğrencilere yönelik hizmetlerin koordineli olarak yürütülmesi ve uygulamada birliğin sağlanması amacıyla, illerde bu hizmetleri yürütmekle görevli millî eğitim müdür yardımcısı, şube müdürü, şef ve memur düzeyindeki, personele yönelik her yıl düzenlenen Yurt Dışından Gelen Öğrencilere Yönelik Uygulamaların Değerlendirilmesi konulu hizmet içi eğitim semineri 5 gün süreli olarak yapılmaktadır. 49
2002 yılından itibaren Bakanlığımız ile Başbakanlık Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı arasında beş yıl geçerli olmak üzere imzalanan bir protokol gereğince 30 gün süreli Türkçe Öğretimi, Türk Kültürünü ve Millî Eğitim Sistemini Tanıtma Semineri düzenlenmektedir. Bu seminer, Yurtdışı Eğitim Öğretim Genel Müdürlüğü, Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığı ve Başbakanlık Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığının finansörlüğü ile en son 10 Temmuz-04 Ağustos 2006 tarihleri arasında İstanbul Zübeyde Hanım Öğretmenevinde 84 kursiyerin katılımı ile yapılmıştır. 14-25 Ağustos 2006 tarihleri arasında Ahıskalı öğretmenlerin Türkiye Türkçesini öğrenmesini sağlamak, millî eğitim sistemimizi ve ortak kültür değerlerimizi tanıtmak için İstanbul Yeditepe Üniversitesinde Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Rusya Federasyonundaki Ahıskalı 74 öğretmenin katıldığı Hizmetiçi Eğitim Semineri yapılmıştır. Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Topluluklarında açılan öğretim kurumlarımızın öğretmen ihtiyacını karşılamak için görevlendirilen öğretmenlere görev alacakları ülkelerin tanıtılması ve Türkçe nin yabancı dil olarak öğretilmesi konusunda Yurtdışı Eğitim Öğretim Genel Müdürlüğü ile TÖMER arasında koordineli olarak 3 hafta süreli hazırlanan programa göre Türk Cumhuriyetlerini Tanıtma Semineri yapılmaktadır. Büyük Öğrenci Projesi kapsamında yurtdışından gelen öğrencilerden mezun olanlar için 05/05/2006 tarihinde 256 öğrencinin katılımıyla Millî Eğitim Bakanlığı Şura Salonunda mezuniyet töreni gerçekleştirilmiştir. Türk Cumhuriyetleri Türk ve Akraba Toplulukları ile eğitim ve kültür iş birliğimizi geliştirmek, bu ülkelerdeki eğitime destek vermek, Türkiye Türkçesinin ve Türk kültürünün yaygınlaşmasına katkıda bulunmak amacıyla Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Moldova da bulunan okullarda eğitim gören yabancı uyruklu öğrenciler arasında Bakanlığımız ile Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığının finansörlüğün de Türkiye ye Sesleniş adlı kompozisyon ve şiir yarışması düzenlenmiştir. Bu yarışmada, dereceye giren öğrencilerden birinciler 31 Temmuz-05 Ağustos 2006 tarihleri arasında ülkemize davet edilmiş, İstanbul un tarihi ve turistik yerleri gezdirilmiş ve hediyeler verilmiştir. Yükseköğretim 2006 yılında 15 i Devlet 1 i vakıf olmak üzere toplam 16 yeni üniversite açılmıştır. 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun ve buna bağlı Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, ülkemizin yetişmiş insan gücü ve kamu kurum ve kuruluşlarının uzman personel ihtiyacını karşılamak amacıyla, 1000 Öğrenci Projesi kapsamında 2006 yılından itibaren 5 yıl süreyle resmî-burslu statüde lisans üstü öğrenim yapmak üzere yurtdışına öğrenci gönderilmesi planlanmıştır. Proje kapsamında 2006 yılında 3 ABD, 1 Hollanda, 1 Belçika, 3 Fransa, 4 Almanya, 3 İngiltere, 1 Japonya olmak üzere toplam 16 öğrencinin öğrencilik tanıma işlemleri tamamlanmıştır. 50
Özel Eğitim 1 Temmuz 2005 tarih ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereğince 1 Haziran 2006 tarihinden itibaren sosyal güvenliği olmayan vatandaşlarımızdan Bakanlığımız gözetim ve denetimi altında olan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmeleri uygun görülenlerin eğitim giderlerine Haziran ayından itibaren 2006 yılı sonuna kadar eğitim gören 115.204 vatandaş için 978 özel eğitim hizmeti veren kurumlara 264.745.283.000 YTL ödenmiştir. Okuliçi Beden Eğitimi, Spor ve İzcilik Beden eğitimi öğretmenlerinin gelişimine yönelik Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığı ile birlikte gelişim seminerleri, formatör ve koordinatör formatör öğretmenlik kursları düzenlenmektedir. İlk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim-öğrenim gören yaklaşık 14 milyon öğrenciden yine yaklaşık 5,5 milyonuna 20 ayrı spor dalında okuliçi (sınıflararası), il içi (mahalli okullararası), grup, yarıfinal ve Türkiye birinciliği (iller arası) unvanları adı altında spor hizmeti götürülmektedir. İlk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim-öğretim gören öğrenciden yaklaşık 3 milyonuna okuliçi, il içi, grup Final (Türkiye birinciliği) unvanları adı altında halkoyunu ve halk müziği hizmeti götürülmektedir. İlk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim-öğretim gören yaklaşık 245.000 çocuk ve gence okullarında teşkil ettikleri izcilik üniteleri yolu ile (Küçük izci, izci, büyük izci) izcilik faaliyetleri götürülmektedir. Ayrıca, öğretmenlere yönelik izci liderliği yetiştirme kursu açılmakta, liderlere seminerler düzenlenmektedir. Okulların öğrenime kapalı olduğu yaz aylarında 8 ayrı Gençlik ve İzcilik Eğitim Tesisinde (Spor ve İzcilik Okullarında) ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim-öğrenim gören çocuk ve gençlere 8 er günlük devreler halinde yaz eğitim faaliyeti götürülmektedir. Bu sayı da yaklaşık 7.000 kız-erkek öğrencidir. Tüm yurt düzeyinde 19 Mayıs günü kutlanan Atatürk ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı kutlamalarının koordinatörlük görevi Okuliçi Beden Eğitimi Spor ve İzcilik Dairesi Başkanlığınca yürütülmektedir. Başkent Ankara da Devlet Töreni şeklinde kutlanan Bayramın kutlanmasına ilişkin iş ve işlemler aynı Başkanlıkta teşkil edilen Kutlama Koordinasyon Kurulu tarafından yerine getirilmektedir. Hukuk İşleri Hukuk Müşavirliğince 2006 Yılı içerisinde Bakanlığımız ile ilgi olarak açılan 4889 idari, 841 adli olmak üzere toplam 5730 yeni dava ile geçmiş yıllarda açılan ve devam etmekte olan davalara ilişkin iş ve işlemler yasal süreleri içerisinde yerine getirilmiştir. Ayrıca Bakanlık kuruluşları tarafından hazırlanan veya diğer bakanlıklardan ya da Başbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları hukuki açıdan incelenerek 152 tane kanun, tüzük ve yönetmelik tasarısı ile 303 tane hukuki konulara ilişkin olmak üzere toplam 455 adet hukuki görüş verilmiştir. Hizmet İçi Eğitim Formasyonu olmadığı halde, Bakanlığımız kadrolarına atanan öğretmen adayları, Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığınca düzenlenen pedagojik formasyon eğitimi kurslarına alınarak mevzuatın amir hükmü yerine getirilmektedir. Bu çerçevede 2006 yılında düzenlenen 2 kursta 155 kişi eğitimden geçirilmiştir. 51
Merkez teşkilatı şef adaylarına 12 Haziran-05 Temmuz 2006 tarihleri arasında Ankara da taşra teşkilatı şef adaylarına 30 Ekim-17 Kasım 2006 tarihleri arasında diğer il ve enstitülerde 23 adet Görevde Yükselme Eğitimi Kursu düzenlenmiştir. Merkez Teşkilatı şef adayları için düzenlenen kursa 297 kişi katılmış ve 274 aday başarılı olmuştur. Taşra teşkilatı şef adayları için düzenlenen kurslara ise toplam 2.202 kişi katılmış ve 1.464 aday başarılı olmuştur. Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Toplulukları Öğretmen ve Eğitim Yöneticilerine yönelik olarak, 10 Temmuz-04 Ağustos 2006 tarihleri arasında İstanbul-Kadıköy Zübeyde Hanım Öğretmenevi nde 294 numaralı Türkçe Öğretimi, Türk Kültürünü ve Millî Eğitim Sistemini Tanıtma Semineri düzenlenmiştir. Bakanlığımız, TİKA ve İstanbul Valiliği işbirliğinde, İstanbul ve Hacettepe Üniversitelerinin eğitim görevlisi katkılarıyla düzenlenen faaliyetlere 17 ülkeden 84 eğitimci katılmıştır. Yine aynı mahiyette, 74 Ahıskalı Türk Öğretmenler için de 14-25 Ağustos 2006 tarihleri arasında İstanbul-Yeditepe Üniversitesi nde 569 numaralı Türkçe Öğretimi, Türk Kültürünü ve Millî Eğitim Sistemini Tanıtma Semineri düzenlenmiştir. Ayrıca, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Avrupa ülkelerinde Türk çocuklarının eğitiminde görevlendirilecek öğretmenler veya bu ülke öğretmenleri ile Türk Cumhuriyetlerinde görevlendirilecek öğretmenlere yönelik olarak çeşitli süre ve nitelikteki hizmet içi eğitim faaliyetleri de Bakanlığımız Yurt Dışı Eğitim Öğretim Genel Müdürlüğü ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü işbirliği ile Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığınca düzenlenmektedir. Önceki yıllarda hizmetiçi eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesinde, kitapçık haline getirilen Hizmetiçi Eğitim Planı tüm kurum ve okul müdürlüklerine gönderilmiş, öğretmen ve diğer personelin bu faaliyetlere dilekçe ile başvurması istenmiştir. Daha sonra bu dilekçeler Okul-Kurum/ İlçe/ İl faaliyeti teklif eden Bakanlık Birimi ve Hizmetiçi Eğitim Daire Başkanlığına gönderilerek değerlendirilmesi sağlanmış ve kursiyer seçiminden sonraki tüm işlemler yine yazışmalar yoluyla gerçekleştirilmiştir. 2006 yılından itibaren hizmetiçi eğitim faaliyetlerine başvurular http://ilsis.meb.gov.tr adresinde yer alan Hizmetiçi Eğitim Başvuru Modülünden alınmaya başlanmıştır. Buna göre, 2006 yılı itibariyle Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığı, öğretmen ve diğer personelin TC Kimlik numaralarını kullanarak, internet üzerinden hizmetiçi eğitim faaliyetlerine başvuru yapabilmelerine ve bu başvuruların, değerlendirme, görevlendirme ve duyuru işlemlerini internet üzerinden takip edebilmelerine imkân sağlayan yeni bir sisteme geçilmiştir. Kurs başvurusu olan personel, yapılan işlemlerin her aşamasında durumu hakkında bilgi sahibi olabilmektedir Hizmetiçi Eğitim Planında yer alan hizmetiçi eğitim faaliyetlerine ait düzenleme, erteleme, iptal, değişiklik, nihai onay, görevlendirme, duyuru vb. gibi işlemler Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığı nca yapılarak, internet ortamında ilgili birim ve valiliklere http://ilsis.meb.gov.tr adresinden eş zamanlı olarak duyurulmaktadır. 52
Bakanlığımız merkez teşkilatı birimleri ve valilikler, Hizmetiçi Eğitim Dairesi Başkanlığınca açılış işlemleri tamamlanarak eğitim faaliyetlerine katılması kesinleşenlerin görevlendirme onaylarını ve listelerini http://ilsis.meb.gov.tr adresinden alarak katılımcılara gerekli duyuruları yapmaktadır. 2005 yılında yayınlanarak yürürlüğe giren 5378 sayılı Özürlüler Kanunu kapsamında; zihinsel ve işitme yetersizliği olan bireylerin topluma kazandırılması yönünde hizmet veren özel eğitim ve rehabilitasyon kurum ve merkezlerindeki öğretmen ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla 2006 ve 2007 yıllarında işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenliği kursları planlanmıştır. Bu çerçevede emekli ve göreve atanamamış sınıf öğretmenlerinin başvuruları alınarak, 2006 yılında, işitme engelliler sınıf öğretmenliği alanında 3 kurs düzenlenmiş olup 191 kişi eğitime alınmıştır. Ayrıca zihinsel engelliler sınıf öğretmenliği alanında ise 9 kurs düzenlenmiş olup 1.610 kişi katılmıştır. Her iki alanda başlatılan çalışmalar 2007 yılında da devam edecektir. Ortaöğrenimde Burs ve Yurtlar Bakanlığımız Ortaöğrenim Burs ve Yurtlar Dairesi Başkanlığınca ilköğretim kurumlarının 6. sınıfından başlamak üzere ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören çalışkan, başarılı ve maddi imkânları sınırlı öğrencilere karşılıksız burs desteği vermek (2006 yılı sonu itibarıyla bursluluktan yararlanan öğrenci sayısı 122.464 tür), ortaöğretim öğrencilerine pansiyon yaptırmak, diğer kişi ve kuruluşlarca yaptırılan ortaöğretim pansiyonlarının işletme hakkının devir alınarak hizmete açılmasını sağlamak (2006 yılında 47 ortaöğretim pansiyonu hizmete sunulmuş ve mevcut yatılılık ağına 5.473 yatak kapasitesi daha kazandırılmıştır), 2006 yılı sonu itibarıyla gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılıp, işletilen 2.816 özel öğrenci yurdunda 136.435 öğrenci barınmakta ve bu yurtlarda 7.900 ü aşkın personel istihdam edilmektedir. Özel öğrenci yurtlarının Bakanlığımızca ve mahallinde oluşturulan denetim ekiplerince denetimleri sağlanmaktadır. Her üç hizmette projeler kapsamında yürütülmekle birlikte vatandaşlarımızın istifade edebilmesi için web ortamında da yayımlanmaktadır. Ayrıca e-yurt modülü kısa zamanda İLSİS projesi kapsamına alınacaktır. Sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan işbirliği protokolleri çerçevesinde Doğan Holding Milliyet Medya Grubu 6.750 kız öğrenciye burs vereceğini bildirmiş olup, 5.600 kız öğrencinin karşılıksız burs hizmetinden yararlandığı izlenmiştir. Aynı şekilde Türkiye Kızılay Derneği de 10.000 öğrenciye burs verilmesini kararlaştırmış ve 7.001 öğrenciye burs sağlamıştır. Risk altındaki çocuklar, sokakta yaşayan çocuklar hakkında alınacak tedbirler çerçevesinde Bakanlığımız ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu arasında işbirliği protokolü yapılmış, gönüllü olarak 500 ü aşkın öğretmen yuva ve yurtlarda görev almıştır. Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Millî Eğitim Bakanlığı 2001-2005 Çalışma Programında yer alan Öğrenci Merkezli Eğitim Uygulama Modeli çalışmaları tamamlanmış olup basım aşamasındadır. 53
Toplam kalite yönetimi ve stratejik planlama Okul Gelişim Modeli tamamlanmıştır. Orta Öğretim Projesi kapsamında 20.000 adet olarak basılmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığının AR-GE birimi olarak çalışmalarını sürdüren Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığında sistemin ihtiyaçları ve toplumun beklentileri dikkate alınarak okullardaki yönetim, eğitim ve öğretim süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik geliştirme çalışmaları tasarlanmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı 2007-2013 Çalışma Programında yer alan; okulda eğitim öğretim süreçlerine etkin veli katılımının sağlanması, öğrencilere yönelik hizmetler, okulda süreç yönetimi modelinin hazırlanması, sosyal bir kurum olarak okulda güvenlik modeli ve okul merkezli yönetim konularında çalışmalara başlanmıştır. Öğrenci-Veli-Okul Sözleşmesi örneği ve Uygulama Kılavuzu hazırlanmış, 2005-2006 eğitim-öğretim yılı itibariyle uygulamaya konulmuştur. İlköğretim Öğrencilerine Uygulamaya Yönelik Matematik ve Fen Bilimleri Proje çalışması 2005-2006 eğitim-öğretim yılında 30 ilde uygulanmıştır. Proje çalışması 2006-2007 eğitim-öğretim yılından itibaren ülke genelinde yapılmaya başlanmıştır. Avrupa Eğitim Vakfı tarafından yürütülen ve Bakanlığımız tarafından Ulusal Koordinatörlük görevi sürdürülmekte olan Kopenhag Sürecinin Yaygınlaştırılması Projesi kapsamında, Ankara da 5 Şubat 2005 tarihinde Türkiye de Mesleki Eğitimin Geliştirilmesine Destek Olarak Kopenhag Süreci konulu uluslararası bir seminer düzenlenmiştir. Aynı proje çerçevesinde 23-24 Kasım 2006 tarihlerinde Ankara da Kopenhag Sürecinde Mesleki Rehberlik konulu uluslararası sempozyum düzenlenmiştir. Kopenhag Sürecinin en önemli çıktılarından biri olarak nitelendirilen Avrupa Yeterlilikler Çerçevesi taslağına dair Ülke Raporu hazırlanmış ve AB Komisyonuna gönderilmiştir. Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen Mesleki Eğitimde Kredi Transfer Sistemi (ECVET) taslağıyla ile ilgili Ülke Raporunun hazırlanması çalışmalarına devam edilmektedir. 28 Mart 2007 tarihinde Avrupa Eğitim Vakfı ve Avrupa Mesleki Eğitimi Geliştirme Merkezi (CEDEFOP) uzmanlarının katılımıyla gerçekleştirilecek olan çalışma toplantısı ile Ülke Raporuna son şekli verilecektir. Bu kapsamda; PISA 2006 genel uygulaması (02-31 Mayıs) PISA nın açık uçlu sorularının okunması ve anketlerle birlikte veri girişi süresi içinde yapılıp Avustralya Eğitim Araştırmaları Konseyine (ACER) gönderilmesi ( PISA 2006 Fen Bilgisi ağırlıklı), TIMSS 2006 pilot uygulamasının (25-28 Nisan) açık uçlu sorularının anketlerle birlikte veri girişi süresi içinde yapılıp DPC ye gönderilmesi, 9 ilde 109 ilköğretim okulunda pilot uygulaması yapılan 6. sınıflar yeni öğretim programının pilot uygulamasının değerlendirilmesi raporunun hazırlanarak ilgili tüm birimlere zamanında verilmesi çalışmaları tamamlanmıştır. 54
Ortaöğretim Projesi İkraz Anlaşması kapsamında, 2. bileşen Kalite, Değerlendirme ve Yönetim başlığı adı altında bulunan 2a Öğrenci Başarılarının ve Projenin Değerlendirilmesi alt bileşeni içinde 5 alanda (Türk dili ve edebiyatı, matematik, fen bilimleri, sosyal bilimler ve yabancı dil) öğrenci başarılarının değerlendirilmesi hazırlıkları, Nisan 2007 de uygulanması planlanan TIMSS 2007 için hazırlık çalışmaları, İlköğretim okullarının 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflarında İngilizce alanında yapılması planlanan İlköğretim Öğrencilerinin Başarılarının Belirlenmesi Sınavı (ÖBBS) 2007 hazırlıkları, PISA 2009 uygulamasının hazırlıkları (Kendi dilinde Okuma Becerileri ağırlıklı), 9 ilde 109 ilköğretim okulunda pilot uygulaması yapılan 7. sınıflar yeni müfredat programının değerlendirilmesi çalışmaları, 2007 Aralık ayında yayımlanacak olan PISA 2006 uygulamasının sonuçları ile aynı anda açıklanacak olan PISA 2006 nın ulusal rapor hazırlama çalışmaları devam etmektedir. ISCED-97 ve sektörde yapılan iş piyasası araştırmaları doğrultusunda mesleki ve teknik eğitimde toplam 42 alanda 192 dalda programlar hazırlanmıştır. Çerçeve öğretim programları Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 02 Haziran 2006 tarih ve 269 sayılı kararı ile tüm mesleki ve teknik eğitim kurumlarında uygulamaya konulmuştur. MEGEP kapsamında 17 alan 64 dalın öğretim programlarının modül yazım çalışmaları tamamlanmış ve pilot okullarda uygulanmaktadır. 42 alana yönelik toplam 5183 modülden 10. sınıflara ait toplam 587 modül ve 11. ve 12. sınıflara yönelik modüllerden 1280 modül olmak üzere toplam 1867 modül tamamlanarak, bunlardan 1577'si internette yayımlanmıştır. 42 alanda 4. seviyede 192 dalın eğitim standartları tamamlanmıştır. Ayrıca; 42 alanın altında yer alan 2., 3. ve 4. seviyede yaklaşık 530 mesleğin sertifika programları taslak olarak hazırlanmıştır. Öğretim programlarının uygulanmasına yönelik okullara yaygınlaştırma ve bilgilendirme eğitimleri, Geliştirilen ve okullarda uygulanan 42 alan 192 dal programının izlenmesi ve değerlendirilmesi çalışmaları, 1356 modülün yazılarak baskıya hazır hale getirilmesi çalışmaları, Modüler program uygulayan pilot okullardan mezun olacak öğrencilerin izlenmesi ve değerlendirilmesi çalışmaları, Alan incelenmesi tamamlanan modüllerin Türkçe, bilgisayar ve grafik düzenlemelerinin yapılarak yayına hazır hâle getirilmesi çalışmaları, Mesleki ve Teknik Eğitim Alanlar Tanıtım Modülünün güncellenmesi, Akademik, Spor ve Sanat Alanları Tanıtım Modülünün güncellenmesi, 55
Yaygın eğitimde kullanılacak Sertifika Programlarının düzenlenmesi çalışmaları devam etmektedir. Sosyal Tesisler Öğretmenevlerimiz, Bakanlığımızın kısıtlı parasal kaynaklarına rağmen, uzun yıllar ihmal edilen meslekteki sosyal ihtiyaç boyutu süratle tamamlanarak öğretmenlerimizin hizmetine sunulmuştur. Sınırlı imkânlarla başlatılan öğretmenevlerindeki kurumsallaşma, Bakanlığımızın yatırım programlarına alınan proje ve ayrılan bütçe ödenekleri ile küçümsenmeyecek bir noktaya gelmiştir. 2006 yılı sonu itibariyle il ve ilçelerimizde toplam 678 öğretmen evimiz toplam 22.844 yatak kapasitesi ile 7 eğitim merkezi ve sosyal tesisimiz de yaz aylarında her dönem için toplam 1.898 yatak kapasitesi ile hizmet vermektedir. Ayrıca, 138 adet öğretmen lokali bulunmaktadır. Bu statüdeki kurumlarda hem sosyal hizmet üretilmekte hem de öğretim kapsamındaki otelcilik ve turizm meslek liseleri öğrencilerine 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu gereğince uygulama yaptırılmaktadır. Ayrıca, yaygın eğitim kapsamında kalan kesime de meslek kursları programları düzenlenerek istihdama kaynak sağlanmaktadır. Öğretmenevleri faaliyetlerini sürdürmek için bünyelerinde çeşitli personel istihdamını gerçekleştirerek, bulundukları bölgelerde iş gücüne belli ölçüde katkı sağlamaktadırlar. 2005 yılı sonunda kurumlarımızda istihdam edilen personel sayısı idari personel de dahil olmak üzere 7.561 iken 2006 yılı sonunda ise kurumlarımızda istihdam edilen personel sayısı idari personel de dahil olmak üzere 6.488 kişidir. Kurumların hareketli bir hizmet temposu içinde oluşu özellikle iç turizm alanına giren iş kollarına yönelik olarak, istihdam yönünden özendirici motivasyon sağlamaktadır. 2006 yılı içerisinde; Düzce Gümüşova, Tokat Sulusaray, Antalya Akseki, Düzce Gölyaka, Bolu Öğretmenevleri ve Yalova Altınova Öğretmen Lokali hizmete girmiştir. Diğer taraftan bazı kurumlarımızın mevcut hizmet binalarının genişletilmesi ile kapasite artışı sağlanmıştır. Maliye Bakanlığının Bütçe Uygulama Talimatları kapsamında ve Makamın uygun görüşleri ile seçimi yapılan öğretmenevlerimizin gelirlerinden oluşturulan %5 bakım-onarım payının, öncelikle küçük ve ihtiyaç sahibi öğretmenevi hizmet binalarının onarımlarında kullanılmak üzere yine öğretmenevlerine geri dönüşü sağlanmaktadır. Bu uygulama ile bütçe ve diğer kaynaklardan pay aktarılmayan öğretmenevlerimizin kendi aralarındaki yardımlaşmayı sağlayarak, hizmetlerin daha iyi bir noktaya getirilmesi amaçlanmaktadır. Öğretmenevlerinde ağırlıklı olarak, 657 Sayılı Devlet Memurları ve 1475 Sayılı İş Kanununa tabi olarak personel istihdam edilmekte iken 2005 yılında öğretmenevleri, öğretmenevi ve akşam sanat okulları ile öğretmen lokallerinde çalışan 657 sayılı Devlet memurları Kanununa tabi personelin merkez, taşra teşkilatı ve okullarımızda hizmetli ve memur yetersizliği nedeniyle, kilit noktalarda bulunanlar dışındakilerinin görevlendirmelerinin iptal edilerek kadrolarının bulunduğu kurumlara iade edilmeleri sağlanmıştır. Ayrıca, eğitim faaliyetleri çerçevesinde kurumlarımızda açılmakta olan meslek edindirme kurslarına katılan kursiyer öğrenciler ile örgün öğretim kurumlarımızdaki öğrencilerimize sağlanan staj olanağı ile stajyer öğrenciler de kurumlarımızın çalışmalarına katılmaktadırlar. 56
657 Sayılı Kanuna tabi olarak çalışan personelimiz görevlendirme yoluyla, 1475 Sayılı Kanuna tabi personel ise tüm özlük haklarına ilişkin giderleri kurumların işletme gelirlerinden karşılanmak üzere "Sözleşmeli" olarak istihdam edilmektedir. Ayrıca bazı öğretmenevlerimizde sözleşmeli personel çeşitli işçi sendikalarına üye olduklarından, özlük hakları sendika ile yapılan toplu sözleşmeler sonrası belirlenmektedir. Evrak Akışı; 2006 Yılında Millî Eğitim Bakanlığına Gelen 311.376 Adet Evrakın Birimlere Göre Dağılımı 60000 50000 51903 40000 30000 21933 25028 21953 20000 10000 0 1091 10220 8999 4430 5591 8595 3777 13354 2321 5534 4494 6305 5457 8098 13953 3821 4736 5429 1142 16867 2835 1396 5891 793 5320 7441 3382 3590 MEVZUAT ÇALIŞMALARI Millî Eğitim Bakanlığı Yaygın Eğitim Kurumları Yönetmeliği (14.02.2006 tarihli ve 26080 sayılı RG) Bu Yönetmelik; değişen ve gelişen süreçlere uygun olarak halk eğitim merkezlerinin görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek, uygulamada kolaylık ve pratiklik sağlamak, programların modüler sisteme göre hazırlanmasını sağlamak ve işlemlerin e-devlet anlayışına uygun hâle getirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Okul Öncesi Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (20.02.2006 tarihli ve 26086 sayılı RG) Bu Yönetmelik; okulun öğretim şekline bakılmaksızın ana sınıflarında ikili eğitimin zorunlu hâle getirilmesi nedeniyle kaynak tasarrufunun sağlanması, okul öncesi eğitimin yaygınlaşması için daha uygun ortam hazırlanması ve VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planında belirtilen hedeflerin gerçekleştirilmesi amacıyla hazırlanmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı Anadolu Öğretmen Liseleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (12.08.2006 tarihli ve 26257 sayılı RG) Yönetmelik değişikliği ile okulların öğretim süresi 4 yıla çıkarılmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Sınıf Geçme ve Sınav Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (20.05.2006 tarihli ve 26173 sayılı RG) Yönetmelik değişikliği ile; uygulamada ortaya çıkan aksaklıkların giderilmesi amaçlanmış, devam/devamsızlıkta, resmî sağlık kurumlarından alınan raporların yanında özel sağlık kurumlarından alınan raporlarında kabul edilmesi benimsenmiştir. 57
Millî Eğitim Bakanlığı Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi Yönetmeliği (31.05.2006 tarihli ve 26184 sayılı RG) Ortaöğretimdeki yeniden yapılandırmalara uygun hâle getirilen bu Yönetmelikle, yabancı dil öğretimi konusundaki yeni yaklaşımların mevzuata yansıtılması sağlanmıştır. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (31.05.2006 tarihli ve 21684 sayılı RG) Özürlüler Kanunu nda yapılan değişiklikler yönetmeliğe yansıtılarak Yönetmeliğin tamamı güncelleştirilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı Millî Eğitim Şûrası Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (03.08.2006 tarihli ve 26248 sayılı RG) Bu Yönetmelikle yapılacak şûra çalışmalarına özel üniversitelerden öğretim üyesi olarak katılımcı sayısı artırılmış, Millî Eğitim Bakanlığının çeşitli birimlerinden katılımcıların sayısın da ise azaltılmaya gidilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı İlköğretim Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (08.08.2006 tarihli ve 26253 sayılı RG) Bu Yönetmelikle, Danıştay İkinci Dairesinin kararı doğrultusunda müfettişlerin atama ve yer değiştirme ile ilgili hükümlerinde değişikliğe gidilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (01/09/2006 tarih ve 26276 sayılı RG) Bu Yönetmelikle, eğitim araçlarında yerel düzeyde hibe ve alımlarda yapılacak incelemenin il millî eğitim müdürlüklerince kurulacak komisyonlarca yapılması sağlanmış; ayrıca, ders kitapları ile ilgili müracaatların Bakanlığımız Yayımlar Dairesi Başkanlığına yapılması sağlanmıştır. 5473 sayılı Kanunla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesinde değişiklik yapılması hakkında Kanun 31/03/2006 tarih ve 26125 sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında norm kadro uygulaması sonucu ortaya çıkan öğretmen ihtiyacının kadrolu öğretmen istihdamıyla kapatılamaması halinde sözleşmeli öğretmen istihdam edilmesine imkân sağlanmıştır. 6/6/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda değişiklik yapılarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında istihdam edilecek öğretmenlerin ek ders ücretleri, tazminatları ve izinleri düzenlenmiştir (5/6/2006 tarihli ve 2006/10557 sayılı B.K.K. 24/06/2006 tarihli 26208 sayılı R.G.). Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanunu nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun: 5505 sayılı Kanunla, öğrenim ve katkı kredisi borcu olan öğrencilerin Emekli Sandığı, SSK, Bağkur veya Sosyal Güvenlik niteliğindeki başka kuruluşlarla ilişkilendirildiğinin tespitine kadar isterlerse borcunu ödemesi kredi alma süresinin bitiminden itibaren endeks uygulanmak suretiyle 1 er yıllık sürelerle uzatılabileceği belirtilmiştir (26.05.2006 RG). Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Öğretmen Olarak Atanacakların Atamalarına Esas Olan Alanlar İle Mezun Oldukları Yüksek Öğretim Programları ve Aylık Karşılığı Okutacakları Derslere İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair 12/05/2006 tarihli ve 133 sayılı Kurul Kararı: 5450 sayılı Kanunla, Bakanlığımıza devredilen Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Bağlı Okullardan Meteoroloji Meslek Lisesi, Tapu ve Kadastro Meslek Lisesi, Adalet Meslek Liseleri, Sağlık Meslek Liseleri ve Tarım Meslek Liselerinin alanları belirlenmiştir. Hâlen bu okullarda görev yapan öğretmenler ile yeni atanacak öğretmenlerin atamasına esas olan alan, mezun olduğu yükseköğretim programları ve 58
aylık karşılığı okutacağı dersler ile yeni kabul edilen ilköğretim ve ortaöğretim kurumları haftalık ders çizelgelerine yeni konulan derslerin hangi alan öğretmenleri tarafından okutulacağı belirlenmiştir. Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Fen Liseleri, Sosyal Bilimler Liseleri, Spor Liseleri ile Her Türdeki Anadolu Liseleri Öğretmenlerinin Seçimi ve Atamalarına Dair Yönetmelik (20/10/2006 tarih ve 26325 sayılı RG) Millî Eğitim Bakanlığına bağlı fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, spor liseleri ile her türdeki Anadolu liseleri öğretmenlerinin seçimi ayrı ayrı Yönetmeliklerle yapılmakta iken bu Yönetmelikler tek bir Yönetmelik altında toplanmıştır. Mevzuatın Sadeleştirilmesi Bağlamında Lise Mezunlarının Mesleki Eğitimi Yönetmeliği (LİMME) 05.09.2006 tarih ve 26280 sayılı Resmî Gazetede yayınlanan yönetmelikle yürürlükten kaldırılmıştır. Ortaöğretimin yeniden yapılandırılması çalışmaları kapsamında mesleki ve teknik eğitim kurumlarının 4 yıllık eğitim programından mezun olanlara, diploma ile birlikte iş yeri açma belgesi verilmesi konusunda 12.04.2006 tarih ve 2006/31 sayılı Genelge yayınlanmıştır. PERSONEL HİZMETLERİ III. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Sempozyumu; Öğretmen yetiştirme konusundaki gelişmelerin uluslararası boyutta ele alınması amacıyla Bakanlığımız ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi iş birliğinde III. Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Sempozyumu, 04-05 Mayıs 2006 tarihlerinde Çanakkale de gerçekleştirilmiştir. VII. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi; Fen bilimleri ve matematik eğitimi alanlarındaki yeni gelişmelerin paylaşılması ve eğitim sistemimizde yararlanılması amacıyla Bakanlığımız ile Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi iş birliğinde 7. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi 07-09 Eylül 2006 tarihleri arasında Ankara da gerçekleştirilmiştir. 59
Öğretmen Atamaları 2006-2007 eğitim-öğretim yılı için İngilizce ve bilgisayar alanında toplam 3.500 kısmi zamanlı geçici öğreticinin istihdamına yönelik çalışmalar devam etmektedir. Ayrıca, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/B maddesi kapsamında ilk defa 20.000 sözleşmeli öğretmen görevlendirmesi yapılmıştır. 5450 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımıza devredilen eğitim kurumlarından toplam 5.862 öğretmen Bakanlığımız kadrolarına geçirilmiş olup özlük bilgileri Bakanlık veri tabanına işlenmiştir. Öğrenimlerine uygun olmayan alanlarda görevli toplam 14.130 öğretmenin alanı değiştirilerek alanlarında norm bulunan eğitim kurumlarına atamaları gerçekleştirilmiştir. 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda 5204 sayılı Kanun ile değişiklik yapılarak eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfındaki öğretmenlere öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme imkânı sağlanarak öğretmenlerin uzman öğretmen ve başöğretmen unvanlarını kullanmalarına hak tanınmıştır. Söz konusu Kanun dayanak alınarak hazırlanan Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği gereğince öğretmenler için ÖSYM ce yapılan sınav ve Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda 92.382 öğretmen uzman öğretmenlik, 338 i başöğretmenlik unvanı olmak üzere toplam 92.720 öğretmenimizin öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselmeleri sağlanmıştır. 60
Diğer Personel Atama 2006 yılı içinde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni kadrosuna atama yapmak için duyuru yapılmış, müracaatlar alınarak 1.621 personelin ataması yapılmıştır. 09/07/2005 tarihinde yapılan görevde yükselme sınavını kazanan ve yedekte bekleyen toplam 6232 personelin ataması yapılmıştır. 11/12/2005 tarihinde yapılan görevde yükselme sınavını kazanan 4224 kişinin ataması yapılmış yedekte bekleyen 1341 personelin atamasının yapılması için Valiliklere talimat verilmiştir. TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Millî Eğitim Bakanlığı, merkez ve taşra teşkilatında Millî Eğitim Bakanlığı Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Yönergesi ile eğitimde kalite çalışmalarını başlatmıştır. Uygulamalar merkez ve taşra teşkilatı için ayrı ayrı hazırlanan iki proje kapsamında sürdürülmektedir. Toplam Kalite Yönetimi uygulamaları çerçevesinde Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatı birimleri ile okul/kurumlarda Kalite Kurulu ve Kalite Geliştirme Ekipleri oluşturulmuş, Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarını yaygınlaştırmak amacıyla Millî Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Toplam Kalite Yönetimi Uygulama Projesi hazırlanmıştır. Proje çerçevesinde 205 formatör yetiştirilerek TKY anlayışının okul ve kurumlara taşınmasına çalışılmıştır. Bu çerçevede; Millî Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı personeline yönelik Toplam Kalite Yönetimi ve Avrupa Kalite Yönetimi Vakfınca geliştirilen Mükemmellik Modeli konusunda yoğun eğitim programları gerçekleştirilmiştir. Ekim 2006 tarihi itibariyle, sadece merkezden organize edilen bu programlara eğitim yöneticisi, deneticisi ve diğer personelden toplam 23.093 çalışanın katılımı sağlanmıştır. 2006 yılı içinde toplam kalite yönetimi konulu seminer ve kurslara eğitim yöneticisi, denetim elemanı ve öğretmenlerden toplam 1.542 personel katılmıştır. DENETİM HİZMETLERİ 2006 yılı içerisinde 685 okul, kurum ve kuruluş ile buralarda görevli 5.411 öğretmen ve 1.893 yöneticinin denetimi gerçekleştirilmiştir. TEKNOLOJİ HİZMETLERİ Eğitim Portalı e-öğrenme yöntemlerinin eğitime entegrasyonu ile her zaman her yerde eğitim imkânının oluşturulması, daha hızlı ve etkin öğrenmenin gerçekleştirilmesi, daha az yönetsel iş yükü ile daha fazla kişiye ulaşımın sağlanması ve bireyin kendi öğrenme sürecini yönetebilme imkânının verilmesi, bireyin kendi ilgi ve becerileri doğrultusunda öğrenmek istediği konunun içeriği, amacı, süresi, hızı gibi değişkenleri belirleyebilmesi amaçlanmaktadır. Diğer bir amacı da öğrencilerle, web sayfalarını hazırlayan eğitim kuruluşları ve öğretmenler arasında aracılık yapmak ve internette bulunan eğitimle ilgili bilgilerin bir arada toplanmasını ve bir düzene sokulmasını da sağlamaktır. Bu kapsamda; Eğitim Portalı ile aşağıda belirtilen hizmetler yerine getirilmektedir; Müfredata uygun ve onu destekler yazılımlar, 61
Öğrenci, öğretmen, yönetici ve ailelerin isteklerini karşılayan; Türkçe, zengin, sürekli, güncel ve güvenilir eğitsel içerik, Uzaktan eşzamanlı (senkron) ve eşzamanlı olmayan (asenkron) eğitim hizmetleri, Uzaktan eğitim yoluyla uluslararası standartlarda yabancı dil öğretimi, Uzaktan eğitim yoluyla uluslararası standartlarda mesleki eğitim, Öğrenci, öğretmen ve yönetici eğitimi, Öğrenci, öğretmen, yönetici ve ailelerin karşılıklı iletişimi; e-posta, web sayfaları, vb. hizmetler, Arama motorları ve linkler aracılığı ile gerekli site yönlendirmeleri gibi hizmetler yerine getirilmektedir. Tüm bu amaçlar çerçevesinde, Eğitim Portalı 2005 yılında başlatılmış ve 2006 yılında da yayınlanmıştır. Skoool. tr Portalı Bakanlığımız ile Intel Mediterranean Trading Company firması arasında, 14.11.2005 tarihinde imzalanan protokolle, Skoool. tr Portalı eğitime destek çerçevesinde hayata geçirilmiştir. Intel firmasının eğitimle ilgili İrlanda da başlattığı bir portaldır. İçerik çalışmaları İrlanda Eğitim Bakanlığı ile geliştirilmiştir. İntel Firması tarafından orjinal portalın matematik, fizik, kimya ve biyoloji alanlarında %25 lik kısmı Türkçeleştirilmiş ve Bakanlığımız web sayfasından link verilmek suretiyle http://skoool.meb.gov.tr adresinden yayınına başlanmıştır. Kalan %75 lik kısmının ise Ocak 2007 tarihi itibariyle yayımına geçilmesi hedeflenmiştir. Thınk.Com Portalı Oracle firması tarafından geliştirilen Think.com adlı portal, öğretmenleri ve öğrencileri teknoloji yardımıyla yaratıcılığa özendirerek performanslarını yükseltmeyi amaçlayan, dünyanın her yerindeki ilk ve ortaöğretim öğrencilerinin, öğretmenlerin kolayca iletişim kurabileceği, projeler konusunda işbirliği yapabileceği, düşüncelerini paylaşabileceği, sınıf içi öğrenim deneyimlerini gerçek tartışmalar yoluyla canlı tutabilecekleri korumalı bir çevrimiçi ortam oluşturmak amacıyla internetin gücünden faydalanan bir eğitim portalıdır. Bu portalın Türk eğitim sistemi ile uyumunun sağlanması ve içeriğinin Türkçeleştirilmesi için gerekli çalışmalar devam etmektedir. Think.com Eğitim Portalının çevirisi ve yerelleştirilmesi çalışmalarının içerik ve Bakanlığımız ilke ve politikalarına uygunluğu açısından incelenmesi amacıyla kurulan komisyon çalışmalarını tamamlamış olup, 2006-2007 eğitim-öğretim yılında 6 ilden 20 ilköğretim okulunda kullanılmasına yönelik pilot bir uygulamanın gerçekleştirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu kapsamda, 29-30/11/2006 tarihlerinde Ankara da düzenlenen seminerle, söz konusu 20 ilköğretim okulundan gelen birer öğretmen, Think.com portalının kullanımı konusunda eğitim almışlardır. İntel Gelecek İçin Eğitim Programı Bakanlığımız ve Intel Mediterranean Trading Company arasında 09/06/2003 tarihinde imzalanan protokolle yürürlüğe giren, Intel Gelecek İçin Eğitim programının amacı; eğitimde kaliteyi artırmak, bilişim teknolojilerini öğrencilerin hizmetine sunmak, öğretmenlerin bu teknolojileri sınıflarına entegre etmelerine yardımcı olmak ve sınıflarda işlenen derslerde öğrencilerin bilgi ve iletişim teknolojilerinden bir araç olarak yararlanmalarını sağlamaktır. Bu program pedagojik 62
bir program olup eğitim öğretim uygulamalarımıza çağdaş bir bakış açısı kazandırmaktadır. 2006 yılında Bakanlığımıza bağlı resmî okullarda görev yapan yaklaşık 60.378 öğretmen söz konusu program kapsamında eğitilmiştir. Ülkemizin de dahil olduğu 35 ülkede bu program uygulanmaktadır. Eğitim alan öğretmenlerin edindikleri bilgileri derslerinde kullanabilmeleri için yıl sonu itibariyle 5.000 öğretmene bire bir rehberlik hizmeti verilmiştir. İntel Öğrenci Programı Söz konusu öğrenci eğitimi programı uluslararası bir yöntemle bilgisayar okur-yazarı olan öğrencilerin bilgisayar okur-yazarlık seviyelerini artırmaya ve olmayanlara bilgisayar okur-yazarlığı kazandırmaya yönelik proje tabanlı bir programdır. Belirtilen program 2005 yılında; 12 ildeki, 30 ilköğretim okulunda pilot olarak uygulanmıştır. Bu pilot uygulama sonunda yapılan etki araştırması sonucunda programın genel hedeflerine ulaşıldığı gözlenmiş ve buna dayanarak 2006 yılı içinde il sayısı toplam 30 a okul sayısı da toplam 100 e çıkarılmıştır. 2006 tarihi itibarıyla 30 ilden seçilen toplam 200 öğretmen eğitilmiştir. Eğitim alan öğretmenlerle 2.200 öğrenciye eğitim verilmiştir. Microsoft Eğitimde İşbirliği Uzaktan Öğretmen Eğitimi Programı Bakanlığımız ve Microsoft Türkiye firması arasında 05/05/2004 tarihinde imzalanan protokolle yürürlüğe giren, Microsoft Eğitimde İşbirliği programı adlı uzaktan öğretmen eğitimi programı çerçevesinde; bilgisayar okur-yazarı olan öğretmenlerin bilgisayar okur-yazarlık seviyelerini artırmak, olmayanlara bilgisayar okur-yazarlığı kazandırmak amacıyla, uzaktan eğitim yöntemiyle bir öğretmen eğitimi programı başlatılmıştır. Söz konusu öğretmen eğitimi programı bilgi teknolojisi temelleri, Microsoft Windows XP işletim sistemi ve Office XP eğitim konularını kapsamaktadır. Uzaktan Öğretmen Eğitimi Programı kapsamında 30.11.2006 tarihi itibariyle Türkiye genelinde, alınan sertifika sayısı 501.042 ve sisteme giren kullanıcı sayısı 150.036 dır. Microsoft Eğitimde İşbirliği programına katılan öğretmenlerin başarılarının değerlendirilmesine yönelik düzenlenmesi planlanan elektronik sınav çalışmaları (Elektronik Sınav Projesi) kapsamında tüm il millî eğitim müdürlüklerinde görev yapan eğitici bilgisayar formatör öğretmen ve adaylarının ülkemiz genelinde 19 ilde belirlenen bilişim teknolojisi sınıflarında 11/09/2006 tarihinde deneme bir elektronik sınav uygulamasına 300 öğretmen katılmıştır. Düzenlenen elektronik sınavda il bilgisayar koordinatör öğretmenleri gözetmen olarak görev yapmışlardır. Uzaktan Eğitim Hizmetlerinin Otomasyonu, AİO-MAÖL-AÖL Projeleri (Uzaktan Eğitim Hizmetleri) Eğitimini bir şekilde yarıda bırakmış bireylere, bunu tamamlama fırsatı veren, ilk ve ortaöğretim müfredatlarının uygulandığı açıköğretim okullarına kayıtlı öğrencilere, INTERNET ortamında hizmet sunmak temel amacıyla; AÖL (Açık Öğretim Lise Sistemi), MAÖL (Mesleki Açık Öğretim Lisesi Sistemi) ve AİO (Açık İlköğretim Okulu Sistemi) Projeleri hazırlanmış ve 2006 yılında etkin bir şekilde uygulamaya konulmuştur. Uzaktan eğitim sistemleri ile eğitimi öğrencinin evine kadar götürmek, ders notlarını elektronik ortamda öğrencilere ulaştırmak, bu öğrencilerin iş ve işlemleri için harcanan giderleri en aza indirmek hedeflenmektedir. Internet Radyo TV 63
Örgün ve yaygın eğitimdeki öğrencilere, öğretmen ve velilere Bakanlığımız tarafından hazırlanan ders destek materyalini sunmak amacıyla Internet TV yayın hayatına başlamıştır. Yeni ilk ve ortaöğretim programlarına işlevsel bağlantı kurulması için gereken araştırma, planlama, uygulama ve değerlendirme çalışmaları yapılması, merkezi sistemle yürütülen resmî yerleştirme ve bitirme sınavlarının yapılması, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı birimlerinde bilgi işlem etkinliklerine ilişkin görev hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla oluşturulmuş bir proje olup; Bakanlığımız ile Ulaştırma Bakanlığı Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile 5 Aralık 2003 tarihinde protokol imzalanmıştır. Protokol gereği; Türkiye genelinde 31 Aralık 2003 tarihi itibariyle 1.700, 28 Şubat 2004 tarihi itibariyle 3.004 olmak üzere toplam 4.704, 30 Haziran 2004 tarihi itibariyle ek 4.000, 31 Ekim 2004 tarihi itibariyle ek 11.296, 31 Aralık 2005 tarihi sonuna kadar ise ek 22.354 okul ve kurumumuzun internet bağlantıları gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında 30/11/2006 tarihi itibariyle 25.354 kurumumuza ADSL internet erişimi sağlanmış bulunmaktadır. Ayrıca alt yapısı müsait olan 2.767 kurumumuz için de Ulaştırma Bakanlığı Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile protokol imzalanmış ve bağlantılarına başlanmıştır. Ayrıca, öğretmen ve velilere yönelik kişisel ve mesleki gelişim programları, eğitim programları, belgeseller, okul öncesine yönelik programlar, çizgi film ve masallar, çeşitli slayt filmleri ve fotoğraflarda http://internettv.meb.gov.tr sitesinde yer almaktadır. YATIRIMLAR Okulöncesi Yatırımları 2006 Yılı İl Yapım Programıyla; okulöncesinde 14.680 öğrenci kapasiteli 737 derslik yapımı tamamlanmıştır. İlköğretim Yatırımları 2006 Yılı İl Yapım Programıyla; 543.840 öğrenci kapasiteli 18.128 ilköğretim dersliği, 2.370 öğrenci kapasiteli 87 derslikli 6 yatılı ilköğretim okulu, 1.650 öğrenci kapasiteli 55 derslikli 4 pansiyonlu ilköğretim okulu, 46 adet lojman, 23 adet spor salonu, 30 adet çok amaçlı salon, 9.600 öğrenci kapasiteli 29 pansiyon, Ayrıca; Temel Eğitim II. Faz Projesinden 1.067 dersliğin yapımıyla 32.010, Temel Eğitimi Destek Programı kapsamında ise 767 dersliğin yapımıyla 23.010 öğrenci kapasitesi sağlanmıştır. 64
Genel Ortaöğretim Yatırımları 2006 Yılı Yatırım Programıyla; 36.000 öğrenci kapasiteli 1.200 derslikli 61 genel orta öğretim okulu, 4.274 öğrenci kapasiteli 20 pansiyon binası, 92 daireli 6 lojman, 4 rehberlik araştırma merkezi, 3 konferans salonu, 4 adet spor salonunun yapımı tamamlanarak eğitim öğretim hizmetine verilmiştir. Mesleki Eğitim Yatırımları 2006 Yılı Yatırım Programıyla; Öğrenci kapasiteli 198 derslikli 20 mesleki eğitim okulu, 7 atölye, 2 adet spor salonu, 2 uygulama otelinin yapımı tamamlanarak eğitim öğretim hizmetine verilmiştir. Yaygın Eğitim Yatırımları 2006 Yılı Yatırım Programıyla; 2.820 öğrenci kapasiteli 194 derslikli 9 halk eğitim merkezi 480 öğrenci kapasiteli 16 derslikli 2 çıraklık eğitim merkezinin yapımı tamamlanarak eğitim öğretim hizmetine verilmiştir. 65
Eğitime % 100 Destek Kampanyası ile Finanse Edilen Yatırımlar Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisinde değişiklik yapılarak eğitime yapılan her türlü yatırımın vergiden düşürülmesi sağlanmış, Millî Eğitim Bakanlığı bu imkânı tüm hayırsever vatandaşlarımıza sunmak üzere Sayın Başbakanımızın katılımı ile Eğitime %100 Destek Projesi başlatılmıştır. Hibe Yoluyla Sağlanan Taşıtlar Taşıtı bulunmayan Millî Eğitim Müdürlüğü ile yatılı okullarımızın hizmet aracı ihtiyacını karşılamak amacıyla 2006 yılında toplam 170 taşıt hibe yoluyla edinilmiştir. Taşınabilir Prefabrik Okullar Çelik çerçeveli modüler taşınabilir eğitim binaları yaptırabilmek için Bakanlığımızca ülke geneli 5 ayrı bölgeye ayrılarak toplam 165.000 m2 taşınabilir okul ihalesi açılmıştır. Söz konusu ihalelerden 2. (Marmara ve Eğe Bölgesi İlleri) ve 3. (Batı Karadeniz ve İç Anadolu Bölgesi İlleri) bölgeler için yapılanlar sonuçlandırılmış ve 30/10/2006 tarihinde sözleşmeler imzalanmıştır. Her iki bölge için yaklaşık 70.000 m2 (75 okul) taşınabilir okul yapımı imalatına başlanılmıştır. Okul binalarının fabrikadaki imalat süreci 31/12/2006 tarihinde tamamlanmıştır. PROJE BİLGİLERİ Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Projesi Millî Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı arasında 13 Ocak 2004 tarihinde imzalanmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının katkılarıyla Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Yönergesi hazırlanmıştır. Öğrencilerimizin ve yöneticilerin projeyi önemsemeleri ve dikkatle takip etmeleri gelecek için ümit vermektedir. Öğrenciler kendi özgür iradeleriyle toplumsal problemler için yapıcı, şiddetten uzak, katılımcı ve barış içinde çözüm üretmektedirler. Böylelikle demokratik ilkelerin, kurumların ve işleyişlerin önemi daha fazla kavranmaktadır. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul Salonunda dört yıldan bu yana Millî Egemenlik Haftasında Türkiye Öğrenci Meclisi Özel Birleşimlerinde il başkanlarının ortaklaşa hazırlayıp Türkiye ve dünya kamuoyuna sundukları öğrenci meclisi bildirgesi hiçbir etkileme olmadan temsilcilerin kendi iradeleriyle ortaya koydukları uygulanabilir isteklerden oluşmaktadır. New York ta yapılan II. Dünya Parlamento Başkanları Konferansı nda 21.Yüzyılda Parlamento ve Demokrasi başlıklı bir rapor yayınlanmış ve bu raporda Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ve Bakanlığımızca ortaklaşa yürütülen Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Projesi tüm dünya ülkelerine model olarak sunulmuştur. Bu da yürütülen projenin önemini ortaya koymaktadır. 2004-2005 öğretim yılından bu yana bütün örgün eğitim kurumlarında halen uygulanmaktadır. 66
Okul Öncesi Eğitimi Pilot Projesi Bakanlığımız Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü ile Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) işbirliğinde düzenlenen Okul Öncesi Eğitimi Pilot Projesi, İstanbul ilinde okul öncesi eğitimden yararlanma oranlarının düşük olduğu Gaziosmanpaşa, Küçükçekmece, Ümraniye ve Zeytinburnu ilçelerinde okul öncesi eğitimi yaygınlaştırmak amacıyla, 2006-2007 öğretim döneminde 17 anasınıfı için donatım malzemelerinin, bu sınıflardaki öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerinin ve 178 anasınıfı için beslenme desteğinin sağlanması amacıyla düzenlenmiştir. Okul Öncesi Veli-Çocuk Eğitim Programı (OVÇEP) Projesi Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına devam eden, 61-72 ay çocuklarının sınıf ve ev ortamında zihinsel gelişimlerinin desteklenmesi, ilköğretime hazırlanmaları ve okul-aile işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla Bakanlığımız ve Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) işbirliği ile gerçekleştirilen Okul Öncesi Veli Çocuk Eğitim Programı (OVÇEP) protokolü, 1999-2000 eğitim öğretim yılından itibaren her yıl olduğu gibi yenilenerek hazırlanan protokoller doğrultusunda yürütülen bir projedir. Okul Öncesi Veli Çocuk Eğitim Programı (OVÇEP), 2006-2007 yılında 26 ilde uygulanmak üzere 02.10.2006 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmiştir. Mobil Anaokulu Maddi imkanları yetersiz ailelerin yaşadığı bölgelerde 36-72 aylar arasında bulunan çocuklara ve ailelerine ulaşarak okul öncesi eğitimi yaygınlaştırmak ve bir okul öncesi eğitim kurumuna devam edemeyen bu çocukların gelişimlerini desteklemek ve aileleri çocukların eğitimi konusunda bilinçlendirmek amacıyla kurumsal okul öncesi eğitim modeline alternatif olarak düzenlenen bir projedir. Proje, Bakanlığımız, valilikler, belediye başkanlıkları ve üniversiteler arasında düzenlenen protokoller ile sürdürülmektedir. 2006-2007 eğitim öğretim yılında Mobil Anaokulu Projesi Bursa, Gaziantep, İstanbul, Konya, Malatya, Denizli, Gümüşhane, Balıkesir, Aydın (Nazilli) ve Bayburt illerinde uygulanmakta olup 1286 çocuğa eğitim hizmeti verilmiştir. Mobil anaokulu projesi yeni illere ve ilçelere yaygınlaştırılarak uygulanmaya devam etmektedir. Yaz Okulları Projesi Bakanlığımız ile Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) arasında, okul öncesi eğitimden yararlanamayan, sosyo-ekonomik yetersizlikleri olan ailelere ve çocuklarına okul öncesi eğitimin ulaştırılması amacıyla düzenlenen bir projedir. Söz konusu işbirliği protokolü, okul öncesi eğitim kurumlarından yararlanamayan dar gelirli ailelerin çocuklarına Yaz Okulları nda uygulanacak eğitimin esaslarını ve Bakanlığımız ile AÇEV arasındaki işbirliğinin yükümlülüklerini kapsamaktadır. Yaz Okulları uygulamaları AÇEV ile 2004 yılından itibaren yapılan protokoller ile yürütülmekte olup 1.12.2006 tarihinde imzalanan protokol ile 2007 yaz aylarında Diyarbakır, Mardin ve Bursa illerinde uygulanması planlanmıştır. Sen De Oyun Oyna Projesi Bakanlığımız ile Kolej Ayşeabla Okulları arasında yapılacak iş birliği ile 2006-2007 eğitim öğretim yılında ihtiyaç sahibi okul öncesi eğitim kurumlarının oyuncak ve eğitici araç-gereç gereksinimlerinin karşılanmasına amaçlanmıştır. 67
Proje, Ankara ilinde eğitim veren tüm özel okulların ve kurumlarının kampanyaya katılarak oyuncak ile eğitici araç-gereçler toplanması ve toplanan oyuncak ile eğitici araç-gereçlerin Bakanlığımızın belirleyeceği ihtiyaç sahibi okul öncesi eğitim kurumlarına bağışlanmasını kapsamaktadır. Kız Çocuklarının Okullaşmasına Destek Kampanyası - Haydi Kızlar Okula! Bakanlığımız İlköğretim Genel Müdürlüğü ile UNICEF in ortaklaşa düzenledikleri proje 17/06/2003 tarihinde başlamış olup 31/12/2007 tarihinde sona erecektir. Projenin bütçesi Millî Eğitim Bakanlığı, UNICEF, yerel kaynaklar ve bağışlardan oluşmaktadır. Projeyle ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve yerel yönetimlerin katılım ve katkısı ile ilköğretim çağında olup herhangi bir sebeple eğitim sistemi dışında kalmış, okulu terk etmiş ya da devamsızlık yapan 6-14 yaş grubundaki tüm çocukların, özellikle kız çocuklarının % 100 okullaşmasının sağlanmasıdır. Kampanyayla, 2003 yılında 10 ilde 40.000, 2004 yılında 33 ilde 73.200, 2005 yılında 53 ilde 62.251, 2006 yılında Türkiye genelinde 47.349 olmak üzere toplam 222.800 kız öğrenci okullaştırılmıştır. Adana-Karataş'ta Mevsimlik Gezici ve Geçici Tarım İşlerindeki En Kötü Biçimdeki Çocuk İşçiliğinin Eğitim Yoluyla Sona Erdirilmesi Projesi Bakanlığımız ile Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) nun ortaklaşa düzenledikleri Proje, 1 Ocak 2005 tarihinde başlamış ve Haziran 2007 tarihinde sona erecektir. Proje maliyeti 352.400 $ dır. Projeyle Karataş a aileleriyle birlikte gelen çocukların pamuk tarlalarında çalışmalarını önleyerek, ara verdikleri eğitimlerine kaldıkları yerden devam etmelerini sağlamaktır. Proje kapsamında pamuk toplama işinde çalışan 2.500 çocuk hedeflenmiştir. Bu çocuklardan 1.000 i (500 erkek, 500 kız) çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinden çekilmesi ve 1.500 ünün ise (750E, 750K) çalışma yaşamına atılmalarının önlenmesi, 2.000 çocuğa eğitim hizmeti 500 çocuğa da eğitim hizmetinin yanı sıra, sağlık, hukuk, psiko-sosyal bakım, dinlenme, eğlence vb. hizmetlerinin verilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, 600 aile de proje çerçevesinde sunulacak çeşitli hizmetlerden yararlandırılacaklardır. Türkiye de Eğitim Yoluyla Çocuk İşçiliğiyle Mücadele- Tarladan Okula Projesi Bakanlığımız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ABD Çalışma Bakanlığı adına IMPAQ katılımıyla Tarladan Okula Projesi düzenlenmiştir. Proje 22.09.2005 tarihinde başlamış olup Eylül 2008 de sona erecektir. Projenin maliyeti 6.000.000 Amerikan Dolarıdır. Projenin Amacı: Özellikle tarlada çalışan çocuklar ve aileleri için eğitimin önemi hakkında farkındalığın yükseltilmesi ve eğitim alt yapılarının geliştirilmesi ve harekete geçirilmesi, Çalışan ve çalışma riski bulunan çocukların okula devamı için teşvik ve örgün geçiş eğitim sistemlerinin güçlendirilmesi, 68
Ulusal kurumların eğitim ve çalışan çocuklarla ilgili politikaların güçlendirilmesi, Çabaların uzun vadede sürdürülebilirliklerinin sağlanmasıdır. Türkiye de Çocuk İşçiliğinin En Kötü Biçimlerinin Ortadan Kaldırılması Projesi Bakanlığımız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) ile düzenlenen proje 26 Kasım 2005 tarihinde başlamış ve 26 Kasım 2007 tarihinde sona erecektir. Projenin maliyeti 5.3 Milyon Avro dur. Sinop, Ordu, Kastamonu, Çankırı, Van, Erzurum ve Elazığ illerinde en kötü biçimlerdeki çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bu doğrultuda, en az 1500 çocuğun sağlıkları, güvenlikleri açısından tehlikeli, fiziksel, psikolojik ve sosyal gelişmeleri açısından olumsuzluklara yol açan, eğitime devamlarına veya eğitimde başarılarına engel olan işlerden çekmek ayrıca en az 200 aileye mesleki eğitim vermektir. Yeşil Kutu Çevre Eğitim Projesi Bakanlığımız, Çevre ve Orman Bakanlığı ile Merkezi ve Doğu Avrupa İçin Bölgesel Çevre Merkezi (REC) ile proje 21.12.2005 tarihinde başlamış ve 31.12.2007 tarihinde sona erecektir. Projenin maliyeti 400.000 Avro (Avrupa Komisyonu Life 3. Ülkeler Komisyonu ve İtalya donörlüğüyle) dur. Projeyle Türkiye de sürdürülebilir kalkınma için eğitim faaliyetlerinin desteklenmesi ve ilköğretim okullarına yönelik çevre eğitimi ve sürdürülebilir kalkınma için eğitim sağlanmasıdır. Çevre Uyum Projesi Bakanlığımız ile Türkiye Eğitim Çevre Vakfı işbirliğinde yürütülen projenin amacı; çocuklarda çevre bilincinin yerleştirilmesi, çevrenin korunması ve bu konuda öğrenci ve öğretmenleri bilinçlendirmektir. Proje değerlendirme seminerleri yapılmıştır. Proje ile ilgili olarak, kitaplar hazırlanmış ve dağıtılmıştır. Proje kapsamında en son 03/06/2006 tarihinde İstanbul da hak kazanan 47 okula Yeşil Bayrak ödülü verilmiştir. 10/06/2006 tarihinde de Seğmenler Parkı nda bir şenlik düzenlenmiştir. Proje halen Ankara, Antalya, Aydın, Bartın, Bilecik, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Eskişehir, Giresun, İstanbul, İzmir, Kocaeli, Konya, Kütahya, Manisa, Mersin, Muğla, Sakarya, Tekirdağ, Trabzon ve Van illerinde 159 ilköğretim okulunda uygulanmakta ve yaygınlaştırılma çalışmaları devam etmektedir. Okullarda Orman Projesi Proje, Türkiye Çevre Eğitim Vakfı koordinatörlüğünde Bakanlığımız, Orman Bakanlığı ile ilgili sivil toplum kuruluşları işbirliğinde yürütülmektedir. Projenin amacı, okul çağındaki çocukların ve öğretmenlerinin ormanlar hakkında bilgilerini ormanın içinde, ormanlara geziler düzenleyerek artırmak ve deneyimlerini uluslararası düzeyde paylaşmalarını sağlamaktır. Proje, 2003 yılında Kastamonu ve Sakarya ilinde seçilen ilköğretim okullarında uygulanmaya başlanmıştır. 2006 yılında proje tanıtım dokümanlarının hazırlanması için bir çalışma grubu oluşturulmuş ve proje tanıtım kılavuzu ile proje uygulama kitapları hazırlanmıştır. Ayrıca, seçilen okullardan koordinatör öğretmenler eğitime alınmıştır. 69
Çocuk Dostu Okul Projesi Projenin amacı, ilköğretim okullarında her yönüyle kalitenin artırılması ve bunun öğrencilere, çalışanlara ve çevreye yansıtılmasıdır. Projenin ilk aşamasında, 2004 yılında Van, Ankara ve İzmir den seçilen 25 pilot okulun müdürleri ile Çocuk Dostu Okul bilgilendirme toplantıları yapılarak eğitimler verilmiştir. 24.05.2005 tarihinde 81 ilde projenin yaygınlaştırılacağı duyurulmuş ve toplam 326 okulda uygulanmasına karar verilmiştir. 28-31 Mart 2006 tarihlerinde İstanbul Zübeyde Hanım Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu nda, I. Şiddet ve Okul: Okul ve Çevresinde Çocuğa Yönelik Şiddet ve Alınabilecek Tedbirler Sempozyumu düzenlenmiştir Okul Yönetimini Geliştirme Programı (OYGEP) çalışmaları kapsamında 162 formatör eğitilmiştir. 2006 Şubat ayı içinde 15.000 okul müdürü eğitimlerden geçirilmiştir. Çocuk Hakları Sözleşmesi Tanıtımı ve İzlenmesi Çalışmaları Kapsamında Şiddetin Önlenmesi İçin Çocuk Hakları Konusunda Bilinç Oluşturulması Projesi Bakanlığımız İlköğretim Genel Müdürlüğü ile Ankara Barosu arasında işbirliği protokolü imzalanmıştır. Projenin amacı, öncelikle yönetici, öğretmen ve velileri Çocuk Hakları ve Çocuk Suçluluğunun nedenleri konusunda bilgilendirmektir. Yapılan planlamalar doğrultusunda 2006 Mart, Nisan ve Mayıs aylarında eğitimler yapılmıştır. Güvenli Davranış ve İlk Yardım Eğitimi Projesi Bakanlığımız ile Kızılay, Sağlık ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğü İlk Yardım Program Ekibi arasında imzalanmıştır. Projenin amacı, 6-14 yaş grubu çocuklar için güvenli davranış geliştirmelerini sağlayacak sürdürülebilir bir standart eğitim programı geliştirmektir. 2006 yılında 170 öğretmene hizmet içi eğitim verilmiştir. Protokolün yenilenmesi ve uygulama illerinin arttırılması düşünülmektedir. Küçük Adımlar Büyük Yarınlar Projesi Projenin amacı, ilköğretimde okuyan öğrencilerin gönüllü üniversite öğrencilerinin desteği ile sosyal sorumluluk projelerinde görev almalarını sağlamaktır. Proje, 11 lise ve 13 ilköğretim okulu olmak üzere toplam 24 okulda uygulanmıştır. Proje kapsamında 384 ilköğretim, 305 lise öğrencisi olmak üzere toplam 689 öğrenciye ulaşılmıştır. 14 ilde, 22 üniversitenin 24 örgütlenmesinden toplam 250 genç gönüllü proje çalışmalarına katılmıştır. Projeye katılan öğrenciler, öğretmenler, veliler ve dolaylı fayda sağlayanlarla birlikte yaklaşık olarak toplam 6700 kişiye ulaşılmıştır. Projenin uygulandığı 24 okulda, 46 adet sosyal sorumluluk projesi geliştirilmiş ve 43 sosyal sorumluluk projesi uygulamaya geçirilmiştir. Projenin uygulandığı 14 okulda sosyal sorumluluk şenlikleri gerçekleştirilmiştir. 2006-2007 öğretim yılında 18 ilköğretim okulunda uygulamalar devam etmektedir. Her yıl 25 okulda uygulamalar yaparak projenin yaygınlaştırılması planlanmıştır. 70
Temizlik ve Hijyen Eğitimi Projesi Bakanlığımız ile Sağlık Bakanlığı işbirliğinde Ankara ilindeki ilköğretim okullarında uygulanmaktadır. İlköğretim okulu öğrencilerini, temel ve pratik hijyen ilkeleri ve temizlik kağıdı kullanmanın sağlık açısından önemi konularında bilgilendirmek amacıyla proje kapsamında bu güne kadar 26 ilde yaklaşık 3,8 milyon öğrenciye ulaşılmıştır. Öğrencilerde temizlik ve hijyen eğitimi konusunda bilgi beceri sahibi olmalarını sağlamaktadır. Türkiye de Çocuklar İçin İyi Yönetişim Koruma ve Adalete Doğru Projesi (Telafi Eğitimi) Proje, Bakanlığımız, UNICEF ile Jandarma Genel Komutanlığı işbirliğinde yürütülmektedir. İlköğretimde telafi eğitimi, ilköğretimi terk etmiş veya hiç kaydolmamış 10-14 yaş arasındaki çocukların yoğun ve bireyselleştirilmiş bir müfredat aracılığıyla akranlarına yetişmeleri ve örgün eğitim sistemine geri dönmelerini sağlamaktır. Bu proje kapsamında ihtiyaç analizi çalışması yapılmış ve Telafi Eğitimi Eğitim Programı hazırlanmıştır. Ayrıca, telafi eğitimi eğitim materyalleri hazırlanmaktadır. Projeyle yönetici ve öğretmenler için, 2 adet hizmet içi eğitim planlanması yapılmıştır. Baba Destek Programı Projesi (BADEP) Bakanlığımız ile Anne Baba Çocuk Eğitim Vakfı işbirliği protokolü çerçevesinde halk eğitim merkezleri bünyesinde düzenlenen 2-10 yaş arası çocuğu olan babalara destek vererek demokratik bir aile ortamının yaratılması ve bu sayede çocukların var olan kapasitelerini en üst düzeyde gerçekleştirmelerini ve babaların edindikleri bilgi ve becerilerini çevrelerinde de kullanabilmelerini sağlamaktır. Program uygulamalarına Baba Destek Programı Eğitici Eğitimi alan 206 eğitimci ile Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Manisa, Gaziantep, Bursa, Samsun, Kocaeli, Mersin ve Eskişehir illerinde 2004-2005 öğretim yılında başlanmış ve uygulamalar devam etmektedir. Doğuş Çocuk ile Gülümseten Deneyler Projesi Projenin amacı, ilköğretim okulu öğrencilerine ağız ve diş sağlığı konularında bilgi ve davranışlar kazandırmaktır. Bu kapsamda, 10.068 öğrenci, 500 öğretmen ve idareciye ulaşılmıştır. Öğrencilere materyal olarak diş fırçası, diş macunu ve katılım sertifikası verilmiştir. Ayrıca, 2007 yılı için yeni bir protokol imzalanacaktır. Projeye hijyen eğitiminin de dahil edilmesi ile 2007 yılı içinde Niğde, Kırıkkale (Keskin), Amasya, Yozgat, Gümüşhane, Bayburt, Erzincan, Aksaray ve Karaman illerinde yürütülmesi planlanmıştır. Çevre Eğitim Projesi (TETRA PAK) Ülke genelinde çevre bilincinin geliştirilmesi, sürdürülebilir çevre, sürdürülebilir tüketim anlayışının benimsenmesi amacıyla Çevre Eğitim Projesi hazırlanmıştır. 71
25.04.2005 tarihleri arasında Ankara da 25 okulun öğretmen ve öğrencilerine çevre eğitimine yönelik bilgi verilmiştir. Kasım-Aralık 2005 tarihleri arasında Diyarbakır da 26 okulda Küçük Şeyler Doğayı Yeniler sloganı ile çevre ve çevrenin korunması konusunda öğrenci ve öğretmenlere eğitim verilmiştir. 26.04.2006 tarihinde İzmir ilinin 93 okulundaki öğrencilerin eğitimleri sağlanmıştır. 29.06.2006 tarihinde Çevre Eğitimi Projesi uygulamasına ait raporlar Bakanlığımıza gönderilmiştir. Arçelik ile Eğitimde Gönül Birliği Projesi Bakanlığımız ve Arçelik A.Ş. tarafından 22.03.2004 tarihinde imzalanan projeyle yatılı ilköğretim bölge okullarındaki öğrencilere sıcak bir aile ortamı sunmak ve topluma örnek bireyler olarak yetişmelerini sağlamak ve kamuoyunda bu okulların ihtiyaçları konusunda farkındalık ve duyarlılık yaratmaktır. Finansmanı Arçelik A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Proje Van, Hakkari, Iğdır, Erzurum, Ordu, Balıkesir, Gaziantep, Çankırı, Kars, Rize, Adana, Bolu, Kocaeli, Konya, Aksaray, Kahramanmaraş, Çanakkale, Şanlıurfa, Kayseri, Hatay, Kilis ve Trabzon da uygulanmaktadır. Proje, sekiz yıllıktır. Bu süreç içerisinde 301 yatılı bölge ilköğretim okulunda 200.000 öğrenci ve 6.000 öğretmene ulaşılması hedeflenmiştir. Proje halen 23 ilde (99) yatılı ilköğretim bölge okulunda uygulanmaktadır. Arçelik ile Eğitimde Gönül Birliği Projesi; Gönüllü Aile Birliği Öğrenci Bireysel Gelişim Programı (Bizim Odalar) Öğretmene Destek ve Eğitim Programı Arçelik Eğitim Bursu Onlar da Çocuktu olmak üzere beş alt başlıktan oluşmaktadır. Gönüllü Aile Birliği: Arçelik ile Eğitimde Gönül Birliği programının temel amacı yatılı ilköğretim bölge okullarında eğitim kalitesinin artırılması için çalışmalar yapmak öğrencilerin temel yaşam becerilerinin geliştirilmesine ve toplumla kaynaşmış çağdaş bireyler olarak yetiştirilmelerine katkıda bulunmaktır. Bu amaca yönelik olarak sivil toplum kuruluşları, gönüllüler, yerel yönetimler ile birlikte çalışmak hedeflenmekte bu sayede de projeyi yaygınlaştırmayı ve kalıcılığı sağlamayı hedeflemektedir. Bununla ilgili Gönüllü Aile Birliği Tanıtım Kitapçığı hazırlanmıştır. Van, Iğdır, Hakkari, Erzurum ve Ordu illerinde Gönüllü Aile Birliği kurulmuş olup Gaziantep, Çankırı, Balıkesir illerinde çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmalara Türk Anneler Derneği de (TAD) katılmaktadır. Öğrenci Bireysel Gelişim Programı (Bizim Odalar) Bizim Odalar yatılı ilköğretim bölge okulları öğrencilerinin ders dışındaki boş zamanlarını değerlendirecekleri, aynı zamanda eğlenirken bireysel gelişimlerini sağlayabilecekleri dolaylı eğitim mekânlarıdır. Bu projenin temelinde ailelerinden uzakta büyüyen öğrencilere şefkatli bir ortam yaratmak ve bu ortamı mümkün olduğunca eğitici materyaller ile donatarak öğrencilerin eğitimlerine de destek olmaktır. 72
Adana, Balıkesir, Bolu, Çankırı, Erzurum, Gaziantep, Hakkari, Hatay, Kars, Kocaeli, Ordu, Rize, Şanlıurfa, Van, Aksaray, Iğdır ve Kilis olmak üzere toplam 63 yatılı ilköğretim bölge okulunda bizim oda çalışmaları tamamlanmıştır. Bizim oda kullanımı ile ilgili olarak rehber öğretmenlerine kaynak olarak Masal Saati Eğitici El Kitabı, Oyun Atölyesi Eğitici El Kitabı ve Özbakım kitapları hazırlanmıştır. Öğretmene Destek ve Eğitim Programı: Yatılı ilköğretim bölge okulunda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin, diğer okullarda çalışan yönetici ve öğretmenlere göre daha farklı sorumlulukları bulunmaktadır. Öğretmenler tüm davranış ve etkileşim biçimleri ile çocuklara model olmaktadır. Ayrıca okulların lideri konumunda olan yöneticilerin de bu eğitim sürecinin etkin bir parçası olması, okulun bir bütün olarak gelişmesi açısından çok önem taşımaktadır. Yansıtıcı Yönetici Özelliklerini Geliştirme ve İletim Becerileri ile Programın Uygulanma Süreçlerinde Liderlere Düşen Görev başlığı altında okul müdürleri sınıf ve rehber öğretmenlere seminerler yapılmaktadır. Eğitimlere Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfınca da destek verilmektedir. Bugüne kadar yapılan hizmet içi eğitimlere 61 okul müdürü, 306 rehber ve sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 367 yönetici-öğretmen katılmıştır. Hizmet içi eğitim çalışmaları vcd olarak hazırlanmış ve proje okullarına dağıtımı yapılmıştır. Arçelik Eğitim Bursu: Bursun amacı, yatılı ilköğretim bölge okulundan birincilikle mezun olan öğrencilerin orta öğrenimlerine katkı sağlamak ve yüksek öğrenimleri için de teşvik etmek ve alt sınıflardaki öğrencileri daha başarılı olmaya özendirmektir. 2003-2004 eğitim-öğretim dönemi sonunda proje kapsamındaki 23 okul birincisine, 2004-2005 eğitim-öğretim yılı sonunda ise Türkiye genelindeki 291 yatılı ilköğretim bölge okulu birincisine burs verilmiştir. Böylece toplam 314 öğrenci burs almaktadır. Ayrıca, 2005-2006 eğitim-öğretim dönemi sonunda mezun olan 297 okul birincisine burs verilmiştir. Onlar da Çocuktu: Yatılı ilköğretim bölge okulu öğrencilerinin örnek alabilecekleri çeşitli meslek gruplarında etkin olan ve öğrencilerin özdeşim kurabilecekleri başarılı olmuş insanların yatılı ilköğretim bölge okulu öğrencileri ile bir araya getirilmeleri amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, tiyatro sanatçısı Ayşegül Atik, Van ve Iğdır daki 4 yatılı ilköğretim bölge okulunu ziyaret etmiştir. Seracılık Eğitimi Projesi Öğrencilere güvenli gıda üretimi ve uygulamalı tarım eğitimi vermek, mesleğe yönlendirmek, ileride kendi işlerini kurmaları konusunda teşvik etmek ve öğrenciler kanalıyla kırsal kesimde yaşayan ailelere örnek olarak onların kendi 73
işlerini kurmaları ve gelir getirici bir faaliyette bulunmalarını desteklemek amacıyla 07.04.2006 tarihli Makam Onayı ile Bakanlığımız ve UNESCO tarafından, UNESCO finansmanıyla yapılan bir projedir. Ankara Polatlı, Bala, Şereflikoçhisar da 3 yatılı ilköğretim bölge okulunda sera kurulması için ön çalışmaları yapılmıştır. Bu okullarda toplam 4 adet sera kurulmuş ve donanımları yaptırılmıştır. Seraların ekim işleri yapılmıştır. Uygulamalı tarım eğitimi verilmiştir. Proje hazırlık çalışmaları tarım müdürlükleri ve millî eğitim müdürlüğünün işbirliğinde yürütülmüş, koordinatörler belirlenmiş, etüt çalışmaları yapılmış ve belirtilen okullarda seralar kurulmuştur. 2006 yılında UNESCO Katılım Programının ilke ve kurallarına ilişkin 32. UNESCO Genel Konferansı nın kararı doğrultusunda Greenhouse Vegetable Production Training for Students in the Local Primary Boarding Schools (YIBOs) to Acguire Skills adlı projenin 272 343 11 TUR kod ve 14.000 Dolar bütçe ile kabul edilmiş ve UNESCO dan 14.000 $ kaynak sağlanmış ve 07.04.2006 tarihinde alınan Makam Onayı ile proje yeniden uygulamaya konulmuştur. Proje konusunda ilgilileri bilgilendirmek amacıyla Ankara Millî Eğitim Müdürlüğü kanalıyla okullara proje metni ve yapılacak çalışmalar gönderilmiştir. Proje kapsamında bulunan ve daha önce kurulumları yapılan seraların eksikleri okul müdürlüklerince tespit edilerek tamamlanması için gerekli çalışmalar başlatılmıştır. Ankara Bala Karaali Yatılı İlköğretim Bölge Okulu için 1.475 YTL, Şereflikoçhisar Yatılı İlköğretim Bölge Okuluna ise 1.457 YTL gönderilmiş olup diğer okulların da ihtiyaçları bu proje kapsamında karşılanacaktır. İlköğretim Okullarına Yardım Vakfı Projesi (İLKYAR) Bakanlığımız İlköğretim Genel Müdürlüğü ile İLKYAR Vakfı arasında yapılan bir protokolle yatılı ilköğretim bölge okullarında öğrenim gören öğrencilerimizin aynı zamanda eğitimlerini en üst düzeyde alabilecekleri materyallere ulaşmalarını sağlamak, okullarda hem eğitici hem de eğlendirici etkinlikler düzenlemek, öğrencilerin sıkıntı ve mutluluklarını paylaşmak, öğrenci ve öğretmenlerin yaşam boyunca öğrenmeye ve öğretmeye duyacakları isteğin sürekliğine yardımcı olması amaçlanmıştır. İlköğretim okullarına yardım amacıyla kurulmuş olan bu vakıf, her zaman gönüllü çalışanların ve destekleyici kuruluşların katkılarıyla çalışmalarını sürdürmüştür. İlköğretim okulları yardım vakfı ile ortaklaşa sürdürülen bu projede 2001 yılında 7 yatılı bölge okulunda başlamıştır. Şimdi ise 99 YİBO da söz konusu proje devam etmektedir. Eğitim ve öğretim görme imkânı kısıtlı olan öğrencilerin eğitim ve öğretimden en üst düzeyde yararlanmasını sağlamak amaç edinilmiştir. Bu çerçevede, özellikle İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesindeki okullar ziyaret edilmektedir. Proje, 25 ilde 46 yatılı ilköğretim bölge okulunda devam etmektedir. 74
Yaz kamplarında başarılı öğrenci ve öğretmenlere yönelik programlar düzenlenmektedir. Ayrıca her yıl çeşitli illerden seçilen öğretmenler ile öğrencilere matematik yaz kampları düzenlenmektedir. 2006-2007 eğitim-öğretim yılında Adana, Adıyaman, Afyon, Amasya, Çorum, Gaziantep, Hatay, Isparta, Kahramanmaraş, Karaman, Mersin, Samsun, Sinop, Sivas, Malatya ve Tokat illeri de çalışma kapsamına alınmıştır. Temel Eğitim Projesi 2. FAZ Dünya Bankası kredisi destekli Temel Eğitim Projesi 2. Faz proje maliyeti 300 milyon Dolar dır. Temel Eğitim Projesinin genel amacı 8 yıllık eğitimi desteklemek ve eğitimde kaliteyi artırmaktır. Temel Eğitim Projesi 2. Faz Faaliyetleri Proje Adı Planlanan Yapılan Durumu 1 YİBO Onarımları 185 50 Devam ediyor 2 Ek Derslik Yapımları (8 derslikli) 120 100 Devam ediyor 3 Kırsal Kesim Okul Onarımları 200 93 Devam ediyor Gecekondu Bölgesi Okul 4 Onarımları 216 85 Devam ediyor 5 Taşıma Merkezli Okul Onarımları 201 79 Devam ediyor İnşaat işleri ile ilgili ihaleler tamamlanarak işlerin yapımına başlanmış ve kabul aşamasına gelinmiştir. Ancak planlanan sayıda okulun güçlendirme ve onarımı kaynak yetersizliği sebebiyle yapılamamıştır. BİT Sınıfları Proje Adı Planlanan Yapılan Durumu 1 3000 İlköğretim Okuluna 4002 BTS kurulması 3000 3000 Tamamlandı 2 600 İlköğretim Okuluna BTS kurulması 600 --------- İptal 3 Yerel Düzeyde Yazılım Satın Alınması Bütün iller --------- İptal 3000 ilköğretim okuluna 4002 bilgi teknolojisi sınıfı kurulumu tamamlanmıştır. Ancak, artırım olarak planlanan 600 ilköğretim okuluna bilgi teknolojisi kurulması projesi kaynak yetersizliği sebebiyle yapılamayacaktır. Bilgi Teknolojisi Sınıflarında kullanılmak üzere yerel düzeyde satın alınacak olan eğitim yazılımları için ayrılan kaynak (20 milyon Dolar) illerdeki Bilgi Teknolojisi Sınıfı sayıları göz önüne alınarak illere liste dağılımı yapılmış ve Bakanlığımız Projeler Koordinasyon Merkezi Başkanlığına gönderilmiştir. Ancak satın alımlardaki problemler çözülememiş ve bu alımlar iptal edilmiştir. Eğitim Materyalleri: Temel Eğitim Projesi II. Faz kapsamında 4000 gecekondu ve kırsal kesim ilköğretim okuluna TV, DVD ve mikroskoptan oluşan eğitim materyalleri alınarak dağıtımı yapılmıştır. 75
Ayrıca, Temel Eğitim Projesi II. Faz kapsamında, ilköğretim okullarına yerel düzeyde satın alınacak, yeni ilköğretim programlarını destekleyici eğitim materyalleri için 81 ile 4.350.000 $ kaynak aktarımı yapılmıştır. Eğitim Çerçeve Projesi Avrupa Yatırım Bankası (AYB) Eğitim Çerçeve Projesi Kapsamında 2003 yılında imzalanarak yürürlüğe giren ikraz Anlaşması çerçevesinde 81 il bazında bilgi teknolojisi sınıfı kurma çalışmalarına destek verme amacıyla 50 milyon Avro kredi anlaşması yapılmıştır. Bu amaçla 1.400 ilköğretim okuluna bilgi teknolojisi sınıfı kurulması planlanmış ve ihaleleri tamamlanmıştır. Sözleşme gereği 210 ilköğretim okuluna daha bilgi teknolojisi sınıfı kurulması amacıyla artırım sözleşmeleri imzalanmıştır. Bilgi Teknolojisi Sınıfı kurumları tamamlanmıştır. 2007 yılı içinde ise daha önce Temel Eğitim Projesi I. Fazda yapılan 2.802 adet bilgi teknolojisi sınıflarının donanımlarının güncellenmesi ile ikinci dilim 50 milyon Avro kredi ile 2000 adet bilgi teknolojisi sınıfı kurulması planlanmıştır. Temel Eğitime Destek Projesi Proje finansmanının tamamı Avrupa Birliği Akdeniz Fonu (MEDA) dan hibe şeklinde sağlanmıştır. TEDP, Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu tarafından 8 Şubat 2000 tarihinde imzalanan ve uygulamalarına 11 Eylül 2002 tarihinde başlanan 5 yıl süreli bir programdır. Projenin amacı, yoksulluğu azaltma perspektifinde eğitim seviyesini artırarak en dezavantajlı kırsal, kentsel bölgeler ve gecekondularda nüfusun yaşam şartlarını geliştirmek, halen temel eğitim dışında kalan çocuklar, gençler ve yetişkinlerin eğitim sistemine kazandırılmasını sağlamak, eğitimin kalitesini artırıp, eğitime erişimi iyileştirerek, özellikle kız çocuklar ve kadınlar için yaygın ve örgün eğitimin kalitesini artırmaktır. Programın ulusal düzeydeki eğitim reformlarının desteklenmesi amacıyla eğitim kalitesi, öğretmen eğitimi, iletişim ile yönetim ve organizasyon başlığıyla beş faaliyet alanı bulunmaktadır. Ortaöğretim Projesi Hükümetimiz ile Dünya Bankası (IBRD) arasında imzalanan Ortaöğretim Projesi İkraz Anlaşması kapsamında; genel, mesleki ve teknik ortaöğretim sistemimizin yeniden yapılandırılması, kalitenin artırılması, programların geliştirilmesi ve yenilenen programlara göre öğretmen eğitimi ile eğitim ortamlarının donatılması amacıyla hazırlanan Ortaöğretim Projesine Bakanlığımız Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından katkı sağlanmaktadır. 21.07.2006 tarihinde programın uygulanacağı 260 pilot okul, 260 kontrol okul belirlenmiştir. 5 alanda 60 dersin adları ve program geliştirme çalışmaları için 10 pilot il belirlenmiştir. Projeyle ilgili çalışmalar devam etmektedir. Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (MEGEP) Mesleki ve teknik eğitim okulları ders programları, ilgili sektör ve sosyal tarafların katılımıyla gözden geçirilmiş, ISCED 97 mantığı esas alınarak 42 alan ve 194 dalda modüler çerçeve öğretim programları hazırlanmıştır. Bu programlara ilişkin 9. ve 10 uncu sınıflara ait modüllerin yazımı tamamlanıp uygulamaya konulmuş, 11. ve 12. sınıflara ait modüllerin yazım çalışmaları devam etmektedir. 76
Proje kapsamında oluşturulmasına çalışılan Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu yasalaşmış ve ilgili kurum kurulmuştur. Program uygulamalarına ilişkin bilgilendirme çalışmaları yapılmış, alan ve dal standart donatım listeleri hazırlanmıştır. Program içeriklerinin, bunlara bağlı modüllerin, atölye ve meslek dersleri öğretmenlerinin eğitim ihtiyaçlarının tespitine yönelik bilgi toplama formlarına ilişkin çalışmalara devam edilmektedir. Proje kapsamında bulunan TOBB, TİSK, Hak-İş, Türk-İş, TUSİAD, MEKSA Vakfı ve TESK gibi sosyal ortaklar ile işbirliği yapılmaktadır. Mesleki ve Teknik Eğitimin Modernizasyonu Projesi (MTEM) Bakanlığımız tarafından koordine edilen proje kapsamında, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarına öğretmen yetiştiren mesleki ve teknik yükseköğretim kurumlarının atölye ve laboratuvarlarının modernizasyonu, orta öğretimle program bütünlüğünü sağlamak üzere öğretim programlarının güncellenmesi ve modüler yapıya dönüştürülmesi çalışmaları yapılmıştır. İlgili fakülteler, sosyal taraflar ve Bakanlığımızın katılımıyla yürütülen Proje 2006 yılı sonu itibarıyla bitmiştir. Türk-Japon Teknik İş Birliği Kapsamında Anadolu Teknik Liselerinde Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Bölümü Kurulması Projesi Proje 2001-2002 eğitim öğretim yılında İzmir-Mazhar Zorlu ve Konya Adil Karaağaç Anadolu Teknik Liseleri bünyesinde uygulamaya konulmuştur. Proje kapsamında 25 atölye ve laboratuvar öğretmeni 6-9 ay süreli olarak Japonya da Otomasyon alanında eğitim almıştır. Bu kapsamda hazırlanan öğretim programları 2006 yılında modüler yapıya dönüştürülerek geliştirilmiştir. Bölümün öğretim programları hazırlanmış, 32 çeşit ders kitabı Japonya da eğitim alan öğretmenlere yazdırılmıştır. Proje kapsamında 2002-2006 yılları arasında İzmir ve Konya da kurulmuş olan bölümlerde, Türkiyenin çeşitli ilerinde görev yapan öğretmenlere yönelik olarak birer haftalık 51 adet hizmetiçi eğitim çalışması yapılmış olup bu kurslarda bu güne kadar 1084 öğretmene alanla ilgili kurs ve seminer verilmiştir. Bu kurs ve seminerlerin maliyeti 16.585.200 YTL (11.056.800 ABD Doları) dir. Ayrıca bu kurs ve seminerlerde öğretmenlere 22.070 YTL lik (14.714 ABD Doları) eğitim dokümanı CD ve benzeri elektronik malzeme verilmiştir. Proje uygulamasının başarısı üzerine, geliştirilerek yaygınlaştırılması kararlaştırılmıştır. Yaygınlaştırma kapsamındaki birinci grup 11 okulda görev yapacak öğretmen ihtiyacını karşılayabilmek maksadıyla Bakanlığımızda halen görev yapan atölye ve meslek dersleri öğretmenleri arasından branşı uygun olanlar seçilerek 20.03.2006-28.04.2006 tarihlerinde (her yaygınlaştırma okulu için 3 er öğretmen olmak üzere toplam 31 öğretmen) pilot projenin uygulandığı İzmir Mazhar Zorlu Anadolu Teknik Lisesi ve Konya Adil Karaağaç Anadolu Teknik Lisesinde alan eğitimi verilmiştir. Bu eğitimlerin toplam maliyeti 26.500 YTL (17.667 ABD Doları) dir. Bunlarla birlikte birinci grup yaygınlaştırma kapsamındaki okullarda 11. sınıfların derslerine girecek olan öğretmenlerin eğitimleri için 25/09/2006-29/12/2006 tarihleri arasında İzmir Mazhar Zorlu Anadolu Teknik Lisesi bünyesindeki Öğretmen 77
Eğitim Merkezinde 15 haftalık bir eğitim Bakanlığımızca yapılmıştır. Bu eğitimin yaklaşık maliyeti 100. 000 YTL (66.667 ABD Doları) dir. Yaygınlaştırma kapsamındaki okulların Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Bölümlerine alınan CIM (Bilgisayarla Bütünleşik İmalat) laboratuarlarına yönelik olarak 8 hafta süreyle bir eğitim yapılmaktadır. Söz konusu eğitim malzemelerin satın alındığı firma tarafından verilmekte olup öğretmenlerin konaklama, ulaşım masrafları Bakanlığımızca karşılanmaktadır. Bu faaliyetin toplam maliyeti 50.000 YTL (33.334 ABD Doları) dır. Şu ana kadar yaygınlaştırma kapsamındaki 14 okulun müdürü 3 er haftalık süreyle Japonya da tekamül eğitimine gönderilmiş olup geriye kalan 6 okul müdürü de 15/01/2007-02/02/2007 tarihleri arasında Japonya ya tekamül eğitimine gönderilmesi planlanmıştır. Yaygınlaştırma kapsamındaki ilk 10 okullun atölye ve laboratuarlarının donatımı için Bakanlığımızca 7.065.490 USD Doları harcanmıştır. Bunlara ilave olarak yaygınlaştırma kapsamındaki Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Bölümleri için ikinci grup 9 okula ise her bir okul için 150.000 YTL olmak üzere toplam 9x150.000=1.350.000 YTL (900.000 ABD Doları) donatım ödeneği 2006 yılı içerisinde gönderilmiştir. Ayrıca, Japon Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ile Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri Bölümlerini Yaygınlaştırma Projesi (SPREAD) oluşturulması ile ilgili ön görüşmeler tamamlanmıştır. Ayakkabıcılık Eğitimi Projesi (AB) Millî Eğitim Bakanlığı Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü, KOSGEB ve TASEV İş Birliği Protokolü ile Ayakkabıcılık Eğitimi Projesi (AB) başlatılmıştır. Türkiye Ayakkabı Sektörü Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Vakfı (TASEV) tarafından İstanbul Halkalı da inşa edilerek Bakanlığımıza devredilen, İstanbul TASEV Anadolu Ayakkabıcılık Meslek Lisesinde Proje kapsamında 18 atölye ve meslek dersi öğretmeni İngilizce ve alan eğitimine alınmışlar, eğitim sonunda başarılı olanlara İngiltere Leichester Koleji tarafından uluslararası geçerliliği olan sertifika verilmiştir. Okulda örgün eğitimin yanında sektörde çalışan yetişkinlere yönelik meslek geliştirme ve uyum kursları KOSGEB, TASEV ve Bakanlığımız iş birliği içersinde düzenlenmektedir. Yerel eğitimcilerden yararlanarak, 2006 yılında ayakkabı ve saraciye teknolojisi alanında derse giren 13 öğretmen profil ve stampa konularında hizmet içi eğitim almıştır. Raylı Sistemler ve Teknolojileri İçin Eğitim Programı Geliştirilmesi Projesi (DEPRAST) Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Leonardo da Vinci Programı B tipi Projenin başlangıç toplantısı 16-20 Ocak 2006 tarihleri arasında Bakanlığımız ve Ulaştırma Bakanlığı ile proje ortağı ülkelerin büyükelçileri ve temsilcilerinin katılımıyla Ankara da yapılmıştır. Projenin ortakları Fransa, İspanya ve Slovakya dır. 02-06 Temmuz 2006 tarihleri arasında Fransa da, 14-18 Kasım 2006 tarihleri arasında İspanya da çalıştaylar gerçekleştirilmiştir. Proje ile 4 yıllık meslek liseleri için örgün ve yaygın eğitimde kullanılmak üzere geliştirilecektir. Programa ilişkin 78
anketler Türkiye ve Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Taslak çerçeve öğretim programına ilişkin çalışmalar devam etmektedir. Projenin toplam bütçesi, 467.906 Avrodur. Raylı Sistemler ve Teknolojileri İçin Eğitim Programı Geliştirilmesi Projesi (İç Kaynaklı) Ülkemizde demiryollarının nitelikli insan gücü ihtiyacına cevap verecek ortaöğretim seviyesinde bir eğitim kurumunun bulunmamasının yanı sıra son yıllarda özellikle büyükşehirlerde raylı ulaşım sistemine yönelik yatırımların ve çalışmaların artması ve demiryollarının ve diğer raylı sistemlerin hızla gelişmesi bu alana yönelik orta öğretim düzeyinde eğitim almış nitelikli ara insan gücüne olan talebi her geçen gün artırmaktadır. Bu nedenle, Bakanlığımız ile Ulaştırma Bakanlığı arasında imzalanan bir protokol ile bu alandaki ara insan gücü niteliğini artırmanın yanı sıra ülkemizin bu sektördeki eleman ihtiyacı karşılanmış olacaktır. İlk etapta İstanbul, Eskişehir, Erzincan, Sivas ve Sakarya illerindeki birer Anadolu meslek lisesi bünyesinde raylı sistemler teknolojisi bölümü açılmıştır. Bölümde görev alan öğretmenlerin alan eğitimleri devam etmektedir. Bölüm programlarının sektörle birlikte hazırlaması çalışmaları devam etmektedir. Anadolu Teknik Lisesi Bilişim Teknolojileri Bölümü Projesi Proje, bilişim alanında ihtiyaç duyulan elemanları yetiştirmek üzere Bakanlığımıza bağlı 20 Endüstriyel Teknik Öğretim okulunda uygulamaya konulmuştur. Bilişim sektöründen ilgililerin katılımıyla alan ve dal programları geliştirilmiş ve sosyal taraflar ile sektörün desteğiyle okullarda görev yapan 40 atölye ve meslek dersi öğretmenlerinin eğitimi gerçekleştirilmiştir. Proje Bakanlığımız Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı Adana Nurten Yetimoğlu Bilgisayar ATL, Ankara Türk Telekom ATL, Antalya Atatürk ATL, Bursa Ali Osman Sönmez ATL, Denizli Atatürk ATL, Diyarbakır Türk Telekom ATL, Elazığ 100.Yıl ATL, Erzurum Atatürk ATL, Eskişehir Türk Telekom ATL, Gaziantep Mehmet Akif Ersoy ATL, İstanbul Tuzla ATL, İzmir Mithatpaşa ATL, Kayseri Halil İlik ATL, Konya Meram ATL, Malatya Merkez İMKB ATL, Rize Mimar Sinan İMKB ATL, Sakarya Fatih ATL, Sivas Merkez ATL, Trabzon 80.Yıl ATL, Van Merkez ATL de Bilişim Teknolojileri Bölümü açılmış ve donatımları gerçekleştirilmiştir. Bilişim sektöründen ilgililerin katılımıyla alan ve dal programları geliştirilmiş ve sosyal taraflar ile sektörün desteğiyle öğretmenlerin eğitimi gerçekleştirilmiştir. Endüstriyel Teknik Öğretim Okul ve Kurumlarında Video Konferans Sistemi (Akıllı Sınıf) Kurulması Projesi Ülkemizin sanayisi yoğun ve kalkınmada öncelikli bölgelerinden belirlenen endüstriyel teknik öğretim okulları bünyesinde video konferans sistemi (akıllı sınıf) kurulması, böylece daha fazla sayıda öğrenci, öğretmen ve idareciye meslek alanlarının gerektirdiği güncel bilgi ve becerilerin kazandırılması, bina, tesis, zaman, para, her türlü donatım, üretim, eğitim aracı vb. kaynakların etkili ve verimli bir şekilde kullanımının gerçekleştirilmesi amacıyla Bakanlığımız Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı, Ankara İskitler ATL, İzmir Mazhar Zorlu ATL, İstanbul 79
Tuzla ATL, Van Merkez ATL, Trabzon Merkez 80. Yıl ATL, Antalya Merkez ATL, Gaziantep M.Rüştü Uzel ATL olmak üzere 7 okulda Video Konferans Sistemi (Akıllı sınıf) kurulmasına ilişkin çalışmalara başlanmış ve devam etmektedir. Bu proje genel bütçe kaynaklarıyla gerçekleştirilmektedir. Proje ile ulusal ve uluslar arası bilgi transferi yapılarak hizmet içi eğitim maliyetini en aza indirmek mümkün olabilecektir. Geleneksel El Sanatlarını Geliştirme Projesi Bakanlığımız Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitülerinde yıllardan beri muhafaza edilen zengin desen koleksiyonları, okulların arşivlerinde bulunan geleneksel ve antika değer taşıyan giysi ve işlemeler belirlenerek kayıt altına alınmıştır. Öncelikli olarak canlandırılması planlanan 12 geleneksel el sanatının (ağaç oymacılığı, bakır işlemeciliği, baston yapımcılığı, ciltçilik, halı dokumacılığı, ipek dokuma, kilim dokumacılığı, kök boyacılığı, sedef kakmacılık, sepetçilik, taş-ahşap baskıcılığı, minecilik) yaşatılmasına yönelik alan araştırma çalışmaları yürütülmüştür. 8 mesleğin analiz çalışmaları gerçekleştirilerek meslek kurs programları hazırlanmıştır. El sanatları ve teknolojisi alanı öğretmenlerinin hizmet içi eğitimleri gerçekleştirilmiştir. 2006 yılında düzenlenen El Sanatlarını Araştırma ve Derleme Teknikleri Kursuna 39, Halk Kültürünü Geliştirme Seminerine ise 35 öğretmen katılmıştır. Beslenme ve Gıda Alanlarında Eğitim ve İş Gücü Yetiştirme Projesi Örgün eğitime devam eden toplam 212.971 öğrenciye, yaygın eğitime devam eden toplam 38.665 kursiyere beslenme ve gıda konusu ile ilgili eğitimler verilmiştir. Sektörde çalışan/çalışmak isteyen 715 kişiye meslek kurs programları yoluyla eğitimler verilmiştir. Sertifika programı hazırlama çalışmaları kapsamında 16 mesleğin meslek kurs programları hazırlanmış, tüm valilikler, Bakanlığımız Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı okullar ve ilgili taraflara gönderilmiştir. Alan öğretmenlerinin hizmet içi etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. 2006 yılında düzenlenen pastacılık ve teknolojisi kursuna 28, gıda hijyen uygulamaları kursuna 26, mutfak sanatları ve teknolojisi kursuna ise 30 öğretmen katılmıştır. Hazır Giyim Sektöründe Mesleki Eğitim Projesi Bakanlığımız Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü ile DENİM Sanayici ve İş Adamları ve Derneği arasında 06.10.2006 tarihinde Hazır Giyim Sektöründe Mesleki Eğitim İşbirliği Protokolü imzalanmıştır. Hazır giyim sektörünün yoğun olduğu illerde, yerel eğitimci olarak yetiştirilen öğretmenler tarafından sektör çalışanları eğitilmiştir. Yerel eğitimcilerden yararlanılarak, 2006 yılında 46 giyim/hazır giyim öğretmeninin hizmet içi eğitim yoluyla eğitim almaları sağlanmıştır. Cezaevlerindeki İş Gücü Kalitesinin Artırılması ve Girişimciliğin Desteklenmesi Projesi Proje kapsamına üçüncü etapta dahil edilen illere yönelik oryantasyon eğitimleri gerçekleştirilmiştir. 80
Cezaevlerinde uygulanacak eğitim programlarına ilişkin planlamalar yapılmış ve illerde eğitimlere başlanmıştır. Kesme Çiçek Tasarımı Projesi (JICA) Proje kapsamında görevlendirilen danışmanın deneyimlerinden atölye ve meslek dersi öğretmenlerinin yararlanmalarının sağlanması için eğitim faaliyetleri düzenlenmiştir. 2006 yılında düzenlenen kesme çiçek kursuna 35 öğretmen katılmıştır. Kuyumculuk Takı Tasarımı Projesi (JICA) Japonya Hükümetinin sürdürdüğü Kıdemli Gönüllü Uzman Projesi kapsamında; kuyumculuk-takı tasarımı alanında görev yapan öğretmenlerin yeterliliklerinin artırılması amacıyla Ankara Şerife Uludağlı Olgunlaşma Enstitüsü tarafından hazırlanan proje JICA tarafından kabul edilmiştir. Proje kapsamında görevlendirilen danışmanın deneyimlerinden atölye ve meslek dersi öğretmenlerinin yararlanmalarının sağlanması için eğitim faaliyetleri düzenlenmiştir. Paket Süsleme Projesi (JICA) Proje kapsamında görevlendirilen danışmanın deneyimlerinden atölye ve meslek dersi öğretmenlerinin yararlanmalarının sağlanması için eğitim faaliyetlerinin düzenlenmiştir. Anne Baba Çocuk Eğitimi Projesi Anne Baba Çocuk Eğitimi Projesi kapsamında ihtiyaç analizi doğrultusunda oluşturulan çeşitli alanlarda 227.320 kadın 98.332 erkek olmak üzere toplam 325.652 kişi eğitilmiştir. 1997 yılından bu güne kadar toplam 2.355.369 kişi eğitime alınmıştır. Mesleki ve Teknik Eğitimde Eğitim İhtiyaçlarını Belirleme Bilgi Sistemi Projesi (METSİS) Projenin yürütülmesine ilişkin çalışma takvimi hazırlanmıştır. Okullardan elektronik ortamda alınmasına ihtiyaç duyulan verilerin toplanmasına ilişkin mesleki ve teknik eğitimden sorumlu dairelerden görüşler alınmıştır. Gelen görüşler doğrultusunda Proje kapsamında yürütülecek çalışmalar planlanmıştır. Eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik; sektör ihtiyaç analizi, ilköğretim son sınıf öğrencileri için ihtiyaç analizi, yetişkin ihtiyaç analizi ve pilot okullar ihtiyaç analizi olmak üzere dört bölüm halinde taslak anket formları hazırlanmıştır. Mesleki teknik eğitimden sorumlu dairelerden ilgili kişilerin katılımıyla çalışma grubu oluşturulmuştur. Turizm Eğitim Merkezleri (TUREM) Mezunlarının İstihdamı ve Turizm Sektörü Çalışanlarının Eğitimi Projesi (TUREİS) Proje ile turizm sektöründe; alanında toplam üç yıl sigortalı olarak çalışanlara eğitim verilmesi, sektörden gelen talepler doğrultusunda eğitim ihtiyacının karşılanması, sektör çalışanlarının sosyal güvencelerinin sürekliliğine destek 81
olunması, TUREM mezunlarının istihdam edilmesi, ülkenin turizm potansiyeline katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Proje turizm sektöründe ara kademe personel olarak çalışmakta olan alanında uygulama becerisine sahip ancak becerilerini belgelendirme imkânı bulamayan turizm işletmelerinde toplam üç yıl sigortalı olarak çalışan kişilerden işletme aracılığıyla eğitim alan bireyleri ve sürekli olarak istihdam edilmesi planlanan, sertifika eğitimini tamamlamış turizm eğitim merkezi mezunu bireyleri kapsar. Projenin ortakları turizm sektöründeki üye işletmeleri adına Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB) ve Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) dur. Turizm eğitim merkezleri (TUREM) Mezunlarının İstihdamı ve Turizm Sektörü Çalışanlarının Eğitimi Projesi, Bakanlığımız Ticaret ve Turizm Öğretimi Genel Müdürlüğü tarafından turizm potansiyeli olan il ve ilçelerdeki turizm eğitim merkezleri (TUREM), Anadolu otelcilik ve turizm meslek liseleri (AOTML) ve turizm işletmelerinde gerçekleştirilecektir. Proje, planlanan çalışma doğrultusunda proje ortaklarınca projenin basın, yayın vb. yollarla tanıtımının yapılması, turizm eğitim merkezlerinde ve Anadolu otelcilik ve turizm meslek liselerinde meslek dersleri öğretmen ihtiyacının karşılanması, eğitim merkezi müdürleri ve öğretmenleri ile toplantı yapılarak projenin anlatılması, eğitim merkezlerinin standart donatımının sağlanması, sektördeki eğitim ihtiyacı duyulan alanların belirlenmesi, eğitim verilecek alanların ilan edilmesi, eğitim verecek AOTML meslek dersleri öğretmenleri ve TUREM eğiticilerinin belirlenmesi, AOTML meslek dersleri öğretmenleri ve TUREM eğiticilerinden seçilecek gruba proje ile ilgili bilgilendirme semineri verilmesi, alanlara göre eğitim verilecek kursiyerlerin kurs merkezlerince belirlenmesi, sektörün ihtiyaç ve beklentileri doğrultusunda kurs programlarının hazırlanması ve uygulanması, kursiyerlere belirlenen alanlarda teorik ders programlarının yoğunlaştırılarak aktarılması, öğretim programına başlatılan her beş kursiyere karşılık bir TUREM mezununun işletmede işe başlatılması, kursu başarıyla bitiren kursiyerlere Başarı Belgesi verilmesini kapsar. Bu suretle konaklama ve seyahat işletmelerinde istihdam edilen işgücünün mesleki ve teknik eğitim düzeylerini yükselterek turizm anlayışının gerektirdiği hizmet kalitesi sağlanmış olacaktır. 18 Mart Çanakkale Eğitim Gezileri Projesi-Cumhuriyet Eğitim Gezileri Projesi Bakanlığımıza bağlı okullarda öğrenim gören öğrencilerimizin Çanakkale Destanının önemini kavramalarına ve bu yolla millî şuurlarının güçlendirilmesine katkıda bulunmak, farklı coğrafi bölgelerde bulunan öğrencilerimizin birbirleriyle tanışıp kaynaşmalarını sağlamak, başarılı öğrencilerin ödüllendirilerek diğer öğrencilerin özendirilmesini teşvik etmek vb. eğitici etkinlikler ortamında iç turizmin gelişme çabalarını desteklemek amacıyla 18 Mart Çanakkale Eğitim Gezileri Projesi yürürlüğe konulmuştur. Söz konusu proje kapsamında; 2004 ve 2005 yıllarında, 80 ilimizden valiliklerce seçilen toplam 16.000 öğrenci ile her 40 öğrenciye bir yönetici ve bir öğretmen olmak üzere toplam 800 öğretmenin; yeme-içme ve yatma masrafları Bakanlığımızca karşılanmış, her sene için dört etap olarak gerçekleştirilen gezilerle öğrencilere Çanakkale İli ve Gelibolu Yarımadası ndaki tarihi ve turistik yerler gezdirilmiştir. 82
Ayrıca; Bakanlığımız ile Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TÜRSAB) arasında düzenlenen protokollerle, her türlü giderleri TÜRSAB tarafından karşılanmak üzere, 2003-2004-2005 ve 2006 yıllarında toplam 8600 öğrenci ve 440 öğretmenin 18 Mart Çanakkale Şehitlerini Anma Törenleri kapsamında yapılan kutlamalara katılmaları sağlanmıştır. Anılan Protokol kapsamında Millî Mücadele Destanının evrelerini, savaşların ve kongrelerin yapıldığı coğrafi mekânları tanıtmak, öğrencilerin aynı heyecanı yaşamalarını sağlamak amacıyla 2006 Nisan-Mayıs ayları içinde Samsun, Amasya, Sivas, Erzurum, Ankara, Afyonkarahisar, Kütahya ile İzmir illerine 1600 öğrenci ve 80 öğretmenin katıldığı eğitim gezileri düzenlenmiştir. Bakanlığımızca yürütülmekte olan 18 Mart Çanakkale Eğitim Gezileri Projesi ne 2006 yılında Cumhuriyet Eğitim Gezileri Projesi adı altında devam edilerek 8320 öğrenci ve 416 öğretmenin Çanakkale ve Gelibolu Yarımadası ile Afyonkarahisar, Kütahya ve Polatlı daki savaş alanlarını görmeleri sağlanmıştır. Belirtilen etkinliklerden beklenen verimin elde edilebilmesi; öğretmen, öğrenci ve velilerinin, Kurtuluş Savaşı ile ilgili doğru ve kalıcı bilgilerle donatılması, kısaca toplumun tüm kesimlerinde Atatürk bilincinin oluşturulabilmesi amacıyla Doğumunun 125 inci Yılında Atatürk Eğitim Gezileri adı ile yeni bir çalışma başlatılmıştır. Bu kapsamda; Bakanlığımız ile TÜRSAB arasında imzalanan ek protokol ile Doğumunun 125 inci Yılında Atatürk Eğitim Gezileri üçüncü halka olarak eklenerek Kastamonu-İnebolu, Kars-Sarıkamış ve Van İllerine 480 öğrenci ile 24 öğretmenin katılımıyla Kasım 2006 da gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımızca düzenlenen 18 Mart Çanakkale Eğitim Gezileri ile, Cumhuriyet Eğitim Gezilerine toplam 24.320 öğrenci ve 1.216 yöneticiöğretmenin katılımı sağlanmıştır. Ayrıca, TÜRSAB tarafından düzenlenen gezilere ise 10.961 öğrenci ve 551 yönetici-öğretmenin katılımı sağlanmıştır. Bakanlığımız ve TÜRSAB tarafından yapılan gezilere 2006 yılı sonu itibariyle ise 34.281 öğrenci, 1.767 yönetici-öğretmenin katılımı sağlanmıştır. İmam-Hatip Lisesi ve Anadolu İmam-Hatip Lisesi Öğrencilerinin Mesleğe Hazırlanması ve Yetiştirilmesi Projesi Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı nın katkılarıyla uygulanacak olan imam-hatip liseleri ile Anadolu imam-hatip liselerinin son sınıf öğrencilerinin Mesleğe Hazırlama ve Yetiştirilmesi Projesi Bakanlığımız Din Öğretimi Genel Müdürlüğünün 08.06.2006 tarih ve 1668 sayılı Makam Onayı ile uygun görülmüştür. İmam hatip liseleri ile Anadolu imam hatip liselerinin 11. sınıfına geçen başarılı öğrencilerin yetiştirilmesi amacıyla İstanbul Bakırköy, Bursa Merkez, Konya Merkez, Van Merkez, Kayseri Merkez Germirli imam hatip liseleri ile Anadolu imam hatip liselerinde 03.07.2006-11.08.2006 tarihleri arasında 6 (altı) haftalık Mesleğe Hazırlama ve Yetiştirme Kursları düzenlenmiştir. Söz konusu proje ile ilgili kurslar 03.07.2007-09.08.2007 tarihleri arasında 9 merkezde yapılacaktır. Bu kurslara 1.000 öğrencinin katılması planlanmaktadır. 83
Büyük Öğrenci Projesi Bu proje Türk Cumhuriyetleri ile Türk ve Akraba Topluluklarının, yetişmiş insan gücü ihtiyaçlarını karşılamaya yardımcı olmak, Türkiye dostu genç bir nesil yetiştirmek ve Türk Dünyası ile kalıcı bir kardeşlik ve dostluk köprüsü kurmak, Türkçeyi öğretmek ve Türk kültürünü tanıtmak, Türk Dünyasında yer alan ülkeleri, bu ülkelerin kendi aralarındaki ilişkileri geliştirerek bir büyük şemsiye oluşturmak için uygulamaya konulmuştur. Büyük Öğrenci Projesi, Türk Cumhuriyetleri, Türk ve Akraba Toplulukları ile yapılan ikili işbirliği anlaşmaları, protokoller, mutabakat zabıtları, Daimi Komisyon Kararları, 2922 sayılı Türkiye de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Kanun, bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan Yönetmelik ve Kanun gereği kurulan Değerlendirme Kurulu Kararları, öğrencilerin (lisans ve lisansüstü) bursluluklarıyla ilgili iş ve işlemleri düzenleyen şartnamelere göre yürütülmektedir. Başlangıçta 5 Türk Cumhuriyetini kapsayan Proje, bugün Türk Cumhuriyetleri ile birlikte Asya ve Balkanlar daki ülke ve toplulukları da içine almış, bu projeye bağlı olarak 5 Türk Cumhuriyeti ile yaklaşık 57 ülke ve topluluktan gelen öğrenciler, ülkemizde öğrenim görmektedir. 1992-1993 öğretim yılında başlayan Büyük Öğrenci Projesi kapsamında bugüne kadar 36317 devlet bursu kontenjanı verilmiş, bu kontenjandan 25864 öğrenci öğrenim görmek üzere ülkemize gelmiş, 10453 kontenjan kullanılmamış, 6677 öğrenci mezun olmuş, halen ülkemizde 5959 öğrenci öğrenimine devam etmektedir. Türkiye de öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin seçimi, ilgili ülkelerle imzalanan eğitim, bilim ve kültür anlaşmaları, mutabakat zabıtları, protokoller gereği ülkelerde yapılan TCS (Türk Cumhuriyetleri Sınavı) sonucuna göre seçilerek başarılı öğrenciler ülkemize getirilmekte ve YÖK tarafından yükseköğretim programlarına yerleştirilmektedir. TCS sınavı yapılmayan ülkelerde ise seçici kurullarca, bunun mümkün olmaması halinde de ülkelerinin yetkili makamları tarafından seçilen öğrenciler gelmekte ve bu öğrenciler bir yıl Türkçe öğrenimleri sonunda ülkemizde girdikleri TCS den aldıkları puan ve tercihlerine göre üniversite programlarına yerleştirilmektedirler. Devlet burslusu olarak ülkemizde öğrenimlerine devam eden öğrencilere TÖMER eğitimi, yurtlarda barınma, bazı illerde şehir içi ulaşımı, sağlık giderlerini karşılama, burs, giyecek ve tedavi yardımı ile kitap-kırtasiye, ikamet tezkeresi bedeli ve üniversite katkı payı gibi imkanlar sağlanmaktadır. Bakanlığımız ile Türk Cumhuriyetleri, Tacikistan, Romanya ve Moldova Eğitim Bakanlıkları arasında imzalanan mutabakat zabıtları, protokoller ve anlaşmalar gereği; bu ülkelerde açılan eğitim öğretim kurumlarımızın ders ve kaynak kitap ihtiyaçları Bakanlığımızca karşılanmakta olup söz konusu kurumlara 2006 yılında 27.037 adet ders ve kaynak kitabı gönderilmiş, kitapların maliyeti ve nakliye giderleri Bakanlığımızın Ücretsiz Ders Kitabı Temini Projesinden karşılanmıştır. Teknik Destek Projesi kapsamında 2006 yılında Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığınca Azerbaycan ve Tacikistan a 88 adet eğitim araç gereci gönderilmesi sağlanmıştır. Ülkemiz ile Türk Cumhuriyetleri, Türk ve Akraba Toplulukları arasında eğitim alanındaki iş birliğini geliştirmek, bu ülke ve toplulukların eğitim öğretimlerine yardımcı olmak, Türkçenin ve Türk Kültürünün yaygınlaştırılmasına 84
katkıda bulunmak, bu ülkelerin ihtiyacı olan ara elemanları yetiştirmek ve T.C. uyruklu vatandaşlarımızın çocuklarının eğitim ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Bakanlığımız iş birliğinde Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Romanya ve Moldova da açılan eğitim-öğretim kurumlarından 2005-2006 eğitim öğretim yılı sonunda; a) İlk ve ortaöğretimden 310 öğrenci, b) Türkiye Türkçesi Eğitim Öğretim Merkezlerinden 3255 kursiyer, c) Yaygın Mesleki Eğitim Merkezlerinden 345 kursiyer olmak üzere toplam 3910 öğrenci ve kursiyer mezun olmuştur. Ayrıca, 2006-2007 eğitim öğretim yılı başı itibariyle bu kurumlarımızda toplam 8251 öğrenci ve kursiyer eğitim öğretime devam etmektedir. Türkiye Türkçesini öğretmek, ortak kültür değerlerimizi paylaşarak Türk kültürünü yaymak amacıyla Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Türkmenistan da 1993-1994 eğitim-öğretim yılından itibaren Bakanlığımızca açılan Türkiye Türkçesi Eğitim Öğretim Merkezlerinin, açılış amacına ve ülkemizin imajına uygun binalarda eğitim-kültür faaliyetlerini sürdürebilmeleri için yeni bina yapılması veya satın alınması hususlarında Türk Tanıtma Fonundan 5 milyon ABD Doları kaynak aktarılmasını talep edilmiştir. Yürüyerek ve Koşarak Doğada Satranç Oynama (Yön Bulma- Orientring) Projesi Doğada harita ve pusula ile yön bulma tekniklerini izci liderine (öğretmen) ve izcilere (öğrenci) öğretmektir. 2005 yılında başlatılmış olup 2009 yılında sonuçlandırılacaktır. Bu projeye 2006 yılında 39 izci lideri katılmıştır. Atıkların Geri Dönüşümü Projesi Doğanın kirlenmesini direkt olarak etkileyen atıkların kullanılır duruma getirilmesi ve atık miktarının azaltılması konusunda izci liderlerinin ve izcilerin bilgilendirilmesidir. Proje 2005 yılında başlatılmış olup 2006 yılında sonuçlandırılmıştır. Projeye 2006 yılında 350 izci ve izci lideri katılmıştır. Yıl Türkiye İzcileri Ormanı Projesi Doğal orman alanlarının hızla tahrip edildiği günümüzde Bakanlığımız izcilerince bu tahribin durdurulması için Ankara da 82.Yıl Örnek Türkiye İzci Ormanının oluşturulması 2004 yılında başlamış olup, 2007 yılında sonuçlandırılacaktır. 2006 yılında 510 izci ve lideri katılmıştır. Doğa Korumada İzciler Projesi İzciler tarafından doğanın korunmasının sağlanmasıdır. Proje 2004 yılında başlamış olup, süresizdir. Projeye 2006 yılında 45 izci katılmıştır. İzci Liderlerinin Yaratıcı Drama Tekniğini Öğrenmeleri Projesi İzci lideri öğretmenlerin eğitiminde bir yöntem olarak kullanılan Yaratıcı Drama Tekniğini öğrenmeleridir. Proje 2004 yılında başlamış olup, 2007 yılında sonuçlandırılacaktır. 2006 yılında projeye 33 izci lideri katılmıştır. 85
Türk Halk Oyunları ile Türk Halk Müziğinin Araştırılması ve Kitaplaştırılması Projesi Türk halk oyunları ve müziklerinin kayıt altına alınarak toplumsal, kültürel yaşamımızın parçası olan geleneksel değerlerimizin yok olmasını engellemek ve yaşamak, Türk kültürünün vazgeçilmez bir parçası olan oyun ve müziklerimizi aslına uygun biçimde genç kuşaklara aktarmaktır. Proje 2005 yılında başlamış olup, 2007 yılında sonlanacaktır. İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Matematik ve Fen Bilimleri Projesi İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Matematik ve Fen Bilimleri Proje çalışması, 2005-2006 eğitim öğretim yılında 30 ilde uygulanmıştır. Proje çalışması 2006-2007 eğitim öğretim yılından itibaren ülke genelinde yapılmaya başlanmıştır. 2007 yılında 81 ile yaygınlaştırılmış olup toplam 13.925 müracaat yapılmıştır. Proje bölgelerinde proje seçim çalışmaları devam etmekte olup 22-24 Mayıs 2007 de Ankara da ödül töreni ve final sergisinin yapılması planlanmıştır. PROTOKOLLER Beslenme Kampanyası İş Birliği Protokolü Bakanlığımız Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü ve Anne Çocuk Eğitimi Vakfı (AÇEV) arasında 2005-2006 eğitim öğretim yılında, öncelikle okul öncesi eğitim oranının en düşük olduğu Ağrı, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Erzurum, Hakkari, Mardin, Şanlıurfa, Muş ve Van olmak üzere 10 ildeki çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmelerine katkı sağlamak ve okul öncesi eğitimi desteklemek amacıyla BESLENME KAMPANYASI düzenlenmiştir. Projenin devam ettiği illerde okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocuk sayısında % 17,8 lik bir artış tespit edilmiştir. Beslenme Kampanyasının, okul öncesi eğitimden yararlanan çocuk sayısı üzerindeki olumlu etkisi dikkate alınarak söz konusu kampanyanın 2006-2007 eğitim öğretim yılında 21 ilde (Ağrı, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Erzurum, Hakkari, Mardin, Şanlıurfa, Van, Batman, Şırnak, Kars, Tokat, Sivas, Malatya, Kahramanmaraş, Adıyaman, Samsun, Ordu, Giresun ve Çorum) yapılması planlanmış ve uygulamaya başlanmıştır. 18-22 Aralık 2006 tarihleri arasında I. Dönem sevkiyatı gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımız Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü ile özel ve kamu kurumları arasında 2006 yılında 22 yeni teknik iş birliği protokolü yapılmıştır. Bu protokoller kapsamında mesleği olmayanlar için meslek kazandırma kursları, bir iş yerinde çalışmakta olanlar ve günün gelişen teknolojisine paralel olarak mesleğini geliştirmek isteyenler için geliştirme ve uyum kursları açılmakta veya öğretmenlerin sanayideki gelişmeleri takip edebilmeleri için hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlenmektedir. Bu kapsamda yapılan eğitim çalışmalarının tüm masrafları işbirliği yapılan kuruluşlar tarafından karşılanmaktadır. Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi Aksaray Kamyon Fabrikası ile Aksaray Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanmak üzere hazırlanan Protokol 13.02.2006 tarihinde imzalanmıştır. Emar Satış Sonrası Müşteri Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Antalya Endüstri Meslek Lisesi ve Sivas Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanmak üzere hazırlanan Protokol 15.02.2006 tarihinde imzalanmıştır. 86
Baylas Otomotiv (Citroen) ile İstanbul Bağcılar Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanmak üzere hazırlanan Protokol 31.01.2006 tarihinde imzalanmıştır. Dr. (h.c.) İbrahim Bodur Kale Seramik Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yardım Vakfı ile Ankara Yapı Meslek Lisesi, İstanbul ISO Vakfı Yapı Meslek Lisesi, Antalya Merkez Endüstri Meslek Lisesi, Adana İsmet İnönü Endüstri Meslek Lisesi, İzmir Çınarlı Endüstri Meslek Lisesi, Denizli Şehit Öğretmen Yusuf Batur Endüstri Meslek Lisesi, Çanakkale İMKB Endüstri Meslek Lisesi, Rize Merkez Endüstri Meslek Lisesi, Trabzon Merkez Endüstri Meslek Lisesi, Erzurum Atatürk Endüstri Meslek Lisesi ve Muğla Merkez Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanmak üzere hazırlanan Protokol 16.01.2006 tarihinde imzalanmıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Genel Müdürlüğü ile Türkiye genelindeki tüm okullarda uygulanmak üzere hazırlanan Protokol 23.03.2006 tarihinde imzalanmıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işbirliğinde okullarımızda iş güvenliği konusunda eğitim verilmesine ilişkin Protokol 26.07.2006 tarihinde imzalanmıştır. Toyotasa Toyota Sabancı Pazarlama ve Satış A.Ş. ile İstanbul Şişli Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanmak üzere 20.05.1992 tarihinde imzalanan protokole ek protokol yapılarak 18.05.2006 tarihinde imzalanmıştır. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ile 16.01.2001 tarihinde Ford Otomotiv Teknik Öğretim Programının İstanbul Küçükyalı Endüstri Meslek Lisesi uygulanması ile ilgili protokole ek Protokol yapılarak 30.06.2006 tarihinde imzalanmıştır. Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile 19.07.2005 tarihinde imzalanarak uygulamaya konulan ve İstanbul Şişli Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanan Doğuş Otomotiv Teknik Öğretim Programı nın İstanbul Kartal Samandıra Endüstri Meslek Lisesi nde de uygulanması için ek protokol hazırlanarak 24.08.2006 tarihinde imzalanmıştır. Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Antalya İlindeki Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda uygulanmak üzere hazırlanan Protokol 15.06.2006 tarihinde imzalanmıştır. Manisa Belediye Başkanlığı ile Manisa İlindeki Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda uygulanmak üzere hazırlanan Protokol 15.06.2006 tarihinde imzalanmıştır. Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. ile İstanbul Küçükyalı Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanan Ford Teknik Öğretim Programının Ankara Sincan Endüstri Meslek Lisesi nde de uygulanması için Protokol hazırlanarak 05.07.2006 tarihinde imzalanmıştır. Mercedes-Benz Türk A.Ş. ile İstanbul Şişli Endüstri Meslek Lisesi nde Mercedes Teknik Öğretim Programının uygulanması ile ilgili Protokol hazırlanarak 04.07.2006 tarihinde imzalanmıştır. Ankara Sanayi Odası ve ASO 1. Organize Sanayi Bölgesi ile Sincan Endüstri Meslek Lisesi nde uygulanmak üzere Protokol hazırlanarak 02.08.2006 tarihinde imzalanmıştır. Boya Sanayicileri Derneği ile belirlenecek okullarda uygulanmak üzere Protokol hazırlanarak 03.08.2006 tarihinde imzalanmıştır. 87
Efsane Motor Servis Ticaret A.Ş. ile İstanbul Şişli Endüstri Meslek Lisesi nde Harley Davidson Teknik Öğretim Programı nın uygulanması ile ilgili Protokol hazırlanarak, 02.08.2006 tarihinde imzalanmıştır. TOFAŞ-Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. ile İstanbul Şişli Endüstri Meslek Lisesi nde Fiat Teknik Öğretim Programı nın uygulanması ile ilgili Protokol hazırlanarak, 27.11.2006 tarihinde imzalanmıştır. Dr. (h.c.) İbrahim Bodur Kale Seramik Eğitim, Sağlık ve Sosyal Yardım Vakfı ile endüstriyel teknik öğretim yapan okul ve kurumlardaki İnşaat Teknolojisi alanının yeni teknolojilere dayalı olarak geliştirilmesi ile ilgili Protokol hazırlanarak 10.12.2006 tarihinde imzalanmıştır. TEKNOKRAT-Teknoloji Marketleri Limited Şirketi ile mesleki eğitimde işbirliği protokolu hazırlanarak 19.12.2006 tarihinde imzalanmıştır. Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı ile soğutma sektörü elemanlarının eğitimi ve bilinçlendirilmesi için kurslar açılması konusunda protokol hazırlanarak 27.12.2006 tarihinde imzalanmıştır. Renault-Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. ile otomotiv endüstrisinin servis ve bakım hizmetlerinde ihtiyaç duyduğu yeni teknolojileri bilen teknik insan gücünü yetiştirmek üzere endüstriyel teknik öğretim okul ve kurumları bünyesindeki motor bölümlerinin yeni teknolojilere uygun olarak geliştirilmesini sağlayacak Renault Teknik Öğretim programını uygulamak için 27.11.2006 tarihinde işbirliği protokolü imzalanmıştır. Bakanlığımız Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü ile Yüksek Denizcilik, Eğitim Öğretim, Turizm, Sigorta, Danışmanlık Hiz. ve Tic. Ltd. işbirliğinde Türk ve dünya denizcilik filolarında ihtiyaç duyulan nitelikte teknik, sosyal ve iletişim sistemlerini etkinlik ve verimlilik koşulları içerisinde kullanabilen vardiya zabitlerinin yetiştirilmesi amacıyla 15.11.2006 tarihinde protokol imzalanmıştır. Hazır Giyim Sektöründe Mesleki Eğitim İş Birliği Protokolü Bakanlığımız Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü ile Denim Sanayici ve İş Adamları Derneği (DENİMDER) arasında 06.10.2006 tarihinde işbirliği protokolü imzalanmış olup süresi 3 yıldır. Protokolün amacı, sektörde çalışmaya aday işsizlere mesleki beceri kazandırılması, sektörün piyasa koşullarının hızlı yapısına uyum sağlayacak duruma getirilmesi, üretimde standardizasyonu sağlamak, sistem ve kalitede ABD standartlarını yakalamak, rekabet gücü ve istihdamı artırmaktır. Millî Eğitim Bakanlığı ile Koç Holding AŞ Arasında Mesleki Eğitimin Geliştirilmesi İş Birliği Protokolü Bakanlığımız ile Koç Holding AŞ arasında 21.06.2006 tarihinde işbirliği protokolü imzalanmış olup süresi 7 yıldır. Protokolün amacı, Bakanlığımız ile Koç Holding AŞ arasında mesleki eğitimin geliştirilmesi çalışmalarında işbirliği yapılmasına ilişkin esas ve yükümlülükleri belirlemektir. 88
Eğitimde İş Birliği Protokolü Bakanlığımız Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğü ile Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü arasında 09.02.2006 tarihinde işbirliği protokolü imzalanmış olup süresi 3 yıldır. Protokolün amacı, SHÇEK e bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren 0-12 yaş çocuk yuvalarında, çocukların temel gereksinimlerini karşılamaya yönelik olarak bakıcı anneler ve diğer görevlilerce verilen hizmetlerin kalitesinin artırılması ve kız meslek liselerinin çocuk gelişimi ve eğitimi bölümünden mezun olan öğrencilerin usta öğretici olarak istihdam edilmesine yardımcı olmaktır. Millî Eğitim Bakanlığı Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı nca İmzalanan Protokoller Bakanlığımıza bağlı ilk ve orta dereceli okulların temizlik ve hijyen konusunda teşvik edilmesi, okul sağlığının daha iyi düzeye çıkarılması amacıyla, Bakanlığımız ile Sağlık Bakanlığı arasında 03.08.2006 tarihinde Beyaz Bayrak İş Birliği Protokolü imzalanarak yürürlüğe konulmuştur. Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatında görevli yönetici, öğretmen ve diğer personelin gönüllü kan bağışçısı olmaları konusunda Türk Kızılayı Bölgesel Kan Merkezleri, Kan İstasyonları yetkilileri tarafından eğitilmesi amacıyla, Millî Eğitim Bakanlığı ile Türk Kızılayı arasında 08.08.2006 tarihinde Kan Bağışçısı Eğitimi ve Kazanım Faaliyetlerinin Yürütülmesi Protokolü imzalanarak yürürlüğe konulmuştur. Bakanlığımıza bağlı ilk ve orta dereceli okullarda olumsuz olarak her türlü etmenin denetimi ile öğrencilerin ve çalışanların sağlıklarının en üst düzeye çıkarılması amacıyla, Millî Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında 25.09.2006 tarihinde Okul Sağlığı Hizmetleri İşbirliği Protokolü imzalanarak yürürlüğe konulmuştur. Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda öğrenim gören öğrencilerin yardımlaşma ve toplumun sosyal yardım faaliyetlerine, sosyal sorumluluk bilinci ile katılımlarının en üst düzeye çıkartılması amacıyla, Türk Kızılayı Genel Başkanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı arasında 03.10.2006 tarihinde Aile Sosyal Dayanışma Bağış Zarfı ve Kumbara Uygulama İş Birliği Protokolü yürürlüğe konulmuştur. EĞİTİME % 100 DESTEK KAMPANYASI Toplumun her kesimine eşit-kaliteli eğitim sunma, ülke kaynağını etkinverimli değerlendirme, çağdaş uygarlık seviyesine yükselme, bilgi üreten toplumu oluşturma, eğitimin sorunlarına özel sektör ve sivil toplumla birlikte çözüm üretme, devlet-halk dayanışmasını sağlama, kuşakları yardım etme bilinci içinde yetiştirme ve halkın kendi sorunlarına çözüm üretme amacıyla okul öncesinden üniversiteye kadar, eğitimin bütün meselelerine sahip çıkma, çağın gereği olan çözümler bulma konusunda çalışmalar yapılmaktadır. Ülkemizin sayısal olarak da eğitimde gerçekleştirmesi zorunlu olan hedefleri vardır. Okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması, ilköğretimin hiçbir kayıp vermeksizin tüm çağ nüfusunu kapsaması, ortaöğretimde okullaşma oranının % 100 e çıkarılması, özellikle bütün kız çocuklarımızın okutulması, üniversitede okullaşma oranının % 60 lara yükseltilmesi gerekmektedir. Tüm bunların gerçekleşmesi ise eğitime ayrılan kaynakların etkili ve verimli olarak kullanılmasının yanında, yeni kaynaklar bulunmasına bağlıdır. 89
Ülkemizin eğitim sorunlarının hem nicelik hem de nitelik olarak çözülmesi gerekmektedir. Bu sebeple 4842 sayılı Kanun, eğitim yatırımı yapanlara yaptıkları harcamaların tamamını gider gösterip vergiden düşme imkânı getirmiştir. Bu kampanyanın adı da buradan alınmıştır. İş adamlarımız ve hayırseverlerimiz okul ya da yurt yaptırdıklarında isimlerini yaşatacaklardır. Bu Kanun ile sadece okul ve yurt yaptıranlara bu kolaylık getirilmemiş, bunların faaliyetlerini sürdürmeleri için her türlü ayni ve nakdi yardımda bulunanlar da kapsama alınmıştır. Bu kampanya; devlet, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının oluşturduğu üç sektörün, eğitim için el ele vermesini sağlamaya ve eğitimi farklı boyutları ile toplumun gündemine taşıyarak bir sinerji oluşturmaya yöneliktir. Yürütülen Faaliyetler; Kurumiçi paylaşım toplantıları yapılarak kampanyada ortak bir tavır birliğine varılmıştır. Kampanyanın web sitesi sürekli güncellenerek ve düzenli olarak e-maillere cevap verilmektedir. Ücretsiz banka hesap numaraları tek hesapta toplanmıştır. Ücretsiz 444 0 632 numaralı kampanya danışma hattı (Ankara da 5, diğer illerde birer adet olmak üzere 85 adet) sürekli aktif tutularak kampanya ile ilgili gelen yoğun ilgili ve sorulara cevap verilmektedir. İllerde kampanyanın tanıtım broşürleri ve ilanları kamu ve özel işletmelere astırılmıştır. Muhtelif Ulusal gazete, radyo ve televizyonlara kampanyanın tanıtım ve reklam dokümanları gönderilmiştir. İl koordinatörleri vasıtasıyla kampanyanın tanıtım ve reklam ürünlerinin yerel basın ve televizyonlarda yayınlanması sağlanmıştır. Bazı illerde il koordinatörlüğü bünyesinde kampanyanın tanıtım toplantıları düzenlenmiştir. Çeşitli dernek ve vakıflarla ortak projeler başlatılmıştır. 1-2 Eylül 2006 tarihinde il millî eğitim müdürlerinin katılımı ile Ankara da Değerlendirme Toplantısı yapılmıştır. Ankara, İstanbul ve İzmir de yapılan Eğitim temalı tüm fuarlarla işbirliği yapılarak projeyi fuar ziyaretçilerine tanıtma amacıyla standlar açılmış ve yaklaşık 20.000 kişiye doğrudan bu şekilde proje tanıtılmıştır. 19.811 derslikli 1.244 okul yapılmıştır. 413 mevcut okula 3077 dersliğin yapımı tamamlanarak toplam 22.888 derslik eğitim-öğretim hizmetlerine verilecektir. 173 Derslik dışı ek bina yapılmıştır. 35 METEM (Mesleki Teknik Eğitim Merkezi) yapılmıştır. 654.684,57 m 2 arsa bağışı yapılmıştır. 8.998 okulda onarım/donanım çalışması yapılmıştır. 90
IV- KURUMSAL KABİLİYET VE KAPASİTENİN DEĞERLENDİRİLMESİ A- Üstünlükler Eğitimin anayasal ve yasal temellerinin bulunması, Eğitimin yaşam boyu sürmesi niteliği, herkesin yaşamı boyunca eğitim olgusu ile yüz yüze olması, Çok büyük ölçüde toplumsal desteğe sahip olması (bağış anlamında), Yeniliklere açık bir yapısının olması, Türkiye deki genç nüfusun yüksek olması, Eğitimde bilgi teknolojisinin etkin kullanılmasına dair çabaların artması, teknolojik alt yapı, Eğitime %100 destek kampanyasına önem verilmesi ve büyük katkı sağlanması, Millî Eğitim Bakanlığı nın tüm yatırımlarının elektronik ortamda yapılması, taşra teşkilatı ile iletişimini hızlandırmış olması, Çok yaygın ve iyi bir örgütsel yapı, Personelinin yüksek öğrenimli olması, Zorunlu eğitim süresi, Sosyal projeleri önemseyen bir yapılanma içerisinde olması, Avrupa birliğine katılım süreci, Toplumun her kademesinde Eğitim ihtiyacı bilincinin gelişmiş olması, Eğitime destek veren ulusal ve uluslar arası kuruluşların desteklerinin artması, Açık kaynaklı işletim sisteminin varlığı (PARDUS), Türkiye nin AR-GE fonlarının arttırması (Kamu AR-GE desteği gibi), Hükümetin Millî Eğitim Bakanlığı na en fazla bütçe ayırması, Bilişim altyapısının e-eğitim, e-yönetim, e-planlama, e-uygulama ve e- değerlendirme sürecini kolaylaştıracak yeterlilikte olması, Devlet desteklerinin artması, kolaylaştırılması, kamu-özel sektör çalışmalarının teşvik edilmesi, sonuca yönlendirilmesi. B- Zayıflıklar Eğitimde rant ekonomisi oluşması, Siyasi etkilere çok açık olması, Kapsamlı bir eğitim stratejisinin olmaması, Eğitim kalitesi için ölçme değerlendirme mekanizmalarının tam işletilememesi, Millî Eğitim Bakanlığı ile ilişkili sivil toplum kuruluşlarının ortak projeler üretmede karşılaştığı bürokratik engeller, 91
Personel motivasyonunun çok düşük olması, Öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerle yeterince desteklenmemesi, Ortaöğretimin üniversite amaçlı ve odaklı olması, Öğretmenlere ders materyali, etkinlik örnekleri, uygulama ve laboratuar örnekleri açısından destek sağlayacak internet portalı, online, basılı dergi ve magazin sayılarının yetersiz olması, AB projelerinde yabancı dil bilen elaman eksikliği, Eğitimi sosyal faaliyetlerle destekleme eksikliği ve bunun altyapı eksikliği, Okulları içki, sigara ve uyuşturucudan koruyamamak, Okul öncesinde verilmesi gereken eğitimin sonraki eğitim kademelerine bırakılması, Ülkemizde nüfusun yerleşimdeki dağılım dengesizliği ve plansız göç durumu, İş gücü piyasa ihtiyaçlarının eğitim programlarına yansıtılmaması, Değişen toplumsal değerlerin içinde eğitimin olumlu ve geliştirici etkisinin kolay para kazanma yollarıyla yer değiştirmesi, Eğitime ayrılan bütçenin yeterli olmaması, Aile içi ve çevreden kaynaklanan şiddetin öğrenciyi olumsuz etkilemesi. C- Değerlendirme 2006 öğretim yılında da geçmiş son yıllarda olduğu gibi eğitime öncelik verilmiş olup Bakanlığımız bütçesinin konsolide bütçe içerisindeki payı % 9,47 ye yükselmiştir. Bu dönemde gerek bütçe imkânları gerekse Bakanlığımızca yürütülen eğitime katkı kampanyaları sayesinde oluşan kaynak kullanılarak yeni okul yapılmış, atıl durumda olan kullarımız onarılarak eğitime kazandırılmıştır. Ayrıca Bakanlığımız ile çeşitli kurum ve kuruluşlarla ortaklaşa çok miktarda proje hayata geçirilmiştir. Bunlardan Haydi Kızlar Okula ve Eğitime Yüzde yüz Destek kampanyası ile yüksek düzeyde sonuç elde edilmiştir. 2005-2006 eğitim-öğretim yılında okullaşma oranı okul öncesi eğitimde brüt %20, ilköğretimde brüt %95,59, ortaöğretimde brüt %85,18 iken 2006-2007 eğitimöğretim yılında okullaşma oranı okul öncesi eğitimde brüt % 25, ilköğretimde brüt % 96,34 ortaöğretimde brüt % 86,64 olmuştur. Bu dönemde 30.000 kadrolu, 3500 kısmi zamanlı öğretici olmak üzere 33.500 öğretmen alınmıştır. Ayrıca 657 sayılı Kanunda değişiklik yapılarak aynı Kanunun 4/C maddesi kapsamındaki yaklaşık 20.000 öğretici sözleşmeli öğretme kapsamına alınmıştır. Yine öğretmenlerimize öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme imkânı sağlanarak öğretmenlerimizin uzman öğretmen ve başöğretmen unvanlarını kullanmaları sağlanmıştır. Öğretmenlerimizin ek ders ücretleri de bütçe imkânlarına göre arttırılarak net 3,51 YTL den 5,16 YTL ye çıkarılmıştır. 2003 yılında 250 YTL olan eğitim öğretim yılına hazırlık ödeneği 2004, 2005 ve 2006 yıllarında sırasıyla 350, 400 ve 425 YTL olması sağlanmıştır. 92
V- ÖNERİ VE TEDBİRLER 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu misyonuyla doğru orantılı hedefleri olan, bu hedeflere ulaşmak için planlanmış stratejileri bulunan, hedeflerine ulaşmak için mevcut kaynaklarını en etkin, ekonomik ve verimli kullanabilen, faaliyetlerini yerine getirmede fayda maliyet analizi yapan, iç kontrol yapan iyi yönetişim ilkesini benimsemiş, hesap verebilen yöneticilerle çalışan, şeffaflığın gereği doğru ve güvenilir raporlama yapabilen, bunları kamu ile paylaşabilen kamu idareleri öngörmektedir. Bu kapsamda özellikle idarenin yönetimi ile hizmetlerin geliştirilmesi ve performansla ilgili bilgi ve verileri toplamak, analiz etmek, ve yorumlamak görevinin tam olarak yerine getirilebilmesi için, doğru, analiz edilebilir ve güncel verilerin yer alacağı ve stratejik plân ile uyumlu performans göstergeleri oluşturulmasına olanak sağlayacak bir sistem gerekliliği açıktır. Bakanlığımızın en geniş işlem hacmine sahip ve çok geniş teşkilatlı bir kurum olmasından dolayı bütçe uygulama sonuçlarını etkin bir şekilde izlemek ve zamana dayalı müdahale sistemini oluşturmak gerekmektedir. Böylece atıl kalan ödeneklerin vakit geçirilmeden Bakanlığın diğer birimlerinin başka ihtiyaçlarında kullanılmasını sağlanabilecektir. Bütçe uygulamalarında amaçlar ile sonuçlar arasındaki farklılıkları analiz edecek argümanlar oluşturulmalı bunun sonucunda etkin politikalar üretilebilmelidir. Bakanlık birimleri arasında etkin ve hızlı bir şekilde koordinasyonu sağlamak, iyi bir görev dağılımı yapmak, görevler ayrılığı ilkesini benimsetmek gerektiği düşünülmektedir. Bakanlığımızın işlemlerinin çok yoğun olması ve diğer kurumlar ile yapılan işlemlerde koordinasyonun rahat sağlanabilmesi amacıyla fazla çalışma ücretinin öngörülmesine ihtiyaç duyulmaktadır. 93