GÜVENCESİZ ÇALIŞMA NEDİR?
ESNEK ÇALIŞMADIR Yapacağın işin, çalışacağın saatlerin, alacağın ücretin esnek olduğu bir çalışma sistemidir. 2
PERFORMANS SİSTEMİDİR Emekçiler arasında dayanışmanın, birlik ruhunun parçalandığı, rekabetin arttığı, eşit işe eşit ücretin olmadığı bir çalışma sistemidir. 3
İŞ GÜVENCENİN KALDIRILMASIDIR Devamlılığı olmayan, baskı ve tehditlerin yoğun olduğu, sendikasızlaşmanın yaygınlaştığı bir çalışma sistemidir. 4
KAMUDA GÜVENCELİ ÇALIŞMANIN GELDİĞİ DURUM SÖZLEŞMELİ PERSONEL SAYISI 250000 213965 200000 Kişi 150000 100000 50000 13914 17230 0 2001 2002 2011 5
2002 DE 20 BİN İKEN, 2011 DE 500 BİNE ULAŞMIŞTIR KAMUDA ÇALIŞAN TAŞERON İŞÇİ SAYISI 498277 Kişi 500000 450000 400000 350000 300000 250000 200000 150000 100000 50000 0 17000 20000 2001 2002 2011 6
2001 DE 275 BİN 932 OLAN GÜVENCELİ ÇALIŞAN SAYISI, 2011 YILI SONUNDA 156 BİN 451 E GERİLEMİŞTİR. KAMUDA SÜREKLİ GÜVENCELİ ÇALIŞAN SAYISI 300000 275932 247415 Kişi 250000 200000 150000 156451 100000 50000 0 2001 2002 2011
Kamu Çalışanlarını, Taşeron İşçileri ve Sözleşmeli Personeli Güvencesiz İstihdam; Memurlar, Kit lerde Çalışan 399 Sayılı KHK ya Tabi Personel ve Kamu İşçilerini Güvenceli İstihdam Olarak Kabul Edecek Olursak; Güvencesiz İstihdamın %2204 Oranında Arttığı; Güvenceli İstihdamın İse %0,4 Oranında Azaldığı Görülmektedir 2500 2000 1500 GÜVENCELİ-GÜVENCESİZ İSTİHDAMIN GELİŞİMİ (2001/2011) (%) 1000 500 2204 0-500 Güvencesiz İstihdam -0,4 Güvenceli İstihdam 8
GÜVENCESİZ ÇALIŞMAYI KİM İSTIYOR? Dünya Bankası IMF Dünya Ticaret Örgütü Avrupa Birliği OECD Yani; EMPERYALİST ÖRGÜTLER
NE İSTİYORLAR? Kamunun kendi çıkarları doğrultusunda yeniden yapılandırılmasını Kamu Hizmetlerinin Uluslararası Hizmete Açılmasını (GATS Taahhütleri)
Türkiye1994 Yılında Gats Anlaşmasına Kurucu Üye Olarak İmza Attı ve Anlaşma TBMM de 25 şubat 1995 te Onaylandı ve Yürürlüğe Girdi. Türkiye Gats a İmza Atarak, Uluslararası Tekellere Hangi Taahhütlerde Bulunmuş Oldu? Kamu hizmetleri serbest piyasa ticaretine açılacak. Kamusal alanlar tasfiye edilecek KİT ler özelleştirilecek Devlet her türlü hizmet alanından elini çekecek Bu alanlar, Ulus ötesi şirketlerin ticaretine terk edilecek
Türkiye 1995 Yılında Yürürlüğe Giren GATS Anlaşması İle; Başta eğitim ve sağlık olmak üzere, enerji, su, posta, iletişim, ulaşım, kültür, inşaat, mühendislik ve diğer hizmet sektörlerini serbest rekabete açılacağını, Kamu hizmetlerinin % 46 sını piyasaya açacağını taahhüt etmiştir.
Dünya Bankası, 1997 de Nasıl Bir Personel Sistemi Ön Gördüğünü Açıklamıştır; Değişen Dünyada Devlet adlı raporunda; fazla sayıda kamu görevlisinin, düşük ücrete neden olduğunu, bunun aynı zamanda kalifiye personele daha az ücret sonucunu doğurduğunu belirtilerek, profesyonel bürokrasinin geliştirilmesi ve kamudaki personel sayısının azaltılması gerektiğini belirtilmiştir.
İMF nin 1999-2002 Yılları Arasındaki Ana Niyet Mektupları İle Gözden Geçirme Raporları nda Yer Verilen Hükümler; Personel maaş ve ücretlerini düşürmek, personeli işten çıkarmak, personel almamak gibi önkoşullar biçiminde ortaya çıkmaktadır. Niyet Mektupları ve bunların üzerine yapılan stand-by düzenlemeleriyle, kamu personel reformuna yönelik taahhütler yer almıştır.
OECD de Aynı Yaklaşımı Sergilemekte Ve; Yaşam boyu iş güvencesi aşırı rahatlığa ve zayıf performansa neden olabilir demekte ve iş güvencesinin kaldırılmasını önermektedir.
TİSK (Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu) asıl olarak sözleşmelilik üzerinde durmakta ve şöyle demektedir; Uygulanması gereken kamu verimlilik programına paralel olarak, devleti temsil niteliği olan, asli ve sürekli görev ifa eden belirli sayıda personel hariç, kamu görevlilerinin çok büyük bölümü yıllık sözleşme ile çalıştırılmalıdır. Her kamu görevlisinin kendi dönemsel verimlilik hedefi olmalı; ödül/ceza sistemi buna göre düzenlenmelidir. Kamu istihdamı alanında çağın en önemli gereği esneklik süreçlerine uygunluktur.
TOBB (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği) özellikle kamu çalışanlarının sayısının azaltılması talebinde bulunmaktadır. TOBB a göre; Kamu personel rejiminde esaslı bir değişiklik yapılarak, stratejik öneme haiz bürokratlar hariç, tüm kamu personeli, özel hukuk sözleşmelerine göre çalışmalıdır. Norm kadro çalışmaları süratle tamamlanmalıdır. Personel ücret ve yükselme koşulları liyakate ve performansa dayanmalıdır.
TESEV DE TİSK GİBİ SÖZLEŞMELİLİK İSTEMEKTEDİR TESEV in(türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı) önerisi, Kamu personelinin sadece yönetsel kadroları kapsayacak biçimde sayılarını çok önemli ölçüde azaltmak ve geri kalan kamu çalışanlarını sözleşmeli çalışma düzeni içine almak suretiyle çalışanları statüsel çalışma ile sözleşmeli çalışma olmak üzere iki kategoride toplamak şeklinde özetlenebilir.
HEDEF NEDİR? Kamu hizmetlerinin özelleştirilmesi ve ticarileştirilmesi, Kamusal alanın tümüyle serbest piyasa ilişkileri içine çekilmek istenmesi.
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu nda Değişiklik Hükümet tarafından, TBMM ye 9 Haziran 2010 da Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı sunulmuştur. 23 maddeden oluşan bu tasarı TBMM de beklerken, hemen hemen tüm maddeler bu kez kamuoyunda Torba Yasa olarak adlandırılan kanun tasarısına dahil edilmiştir.
6111 Sayılı Kanunla; (Torba Yasa) Memurun görevine bağlı çalışma saat ve süreleri ile görev yeri dikkate alınmaksızın çalıştırılması olanaklı hale getirilmiştir. Bu düzenleme ile esnek istihdam memurlar için de geçerli hale getirilmiştir.
Memurların çalışma saat ve süreleri ve görev yeri tespiti konusunda idare önemli yetkilerle donatılmıştır. Yine adı geçen kanun ile; sicil sistemi kaldırılarak performans ve performansa dayalı ücret sistemi getirilmiştir. 22
Yapılan değişikle disiplin cezaları da değiştirilmiştir. Önemli düzenlemelerden birisi 657 Sayılı Yasa nın 125. maddenin Devlet Memurluğundan Çıkarma başlıklı bölümünde yapılmış ve Kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme işten çıkarma sebebi olarak yer almıştır. Düzenleme bir yandan iş güvencesini tehdit ederken, diğer yandan da memurlar üzerinde son derece geniş ölçekli baskı kurulmasının önünü açmıştır.
Torba Kanunla başlayan ve Kanun Hükmünde Kararnamelerle ilerletilmeye çalışılan Kamu Personel rejimi değişikliklerinin, başka değişikliklere başlangıç niteliği taşıdığı da anlaşılmaktadır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik; Bir açıklamasında, Bundan sonra 657 nin tümden ele alınıp, personel rejimimizin, çağın gereklerine, Türkiye nin şartlarına uydurulması konusunda bir çalışma gerçekleştirilecek. İlgili taraflarla konuşulacak. Mümkün mertebe, uzlaşı çerçevesinde bu işi çözmemiz gerekiyor demiştir. (Hürriyet, 11.11.2011)
Enerji Bakanı Taner Yıldız; Hükümet cephesinden memurlarla ilgili açıklamalara bakan da katılmış ve gün ışığından daha fazla yaralanmak ve verimliliği arttırmak için memurların mesaisini saat 6-7 civarında başlatmak ve Cumartesi gününü de çalışma günlerine dahil etmek için hazırlık yaptıkların söylemiştir. (Radikal, 14.10.2011)
29
Daha Başka Neler Değişecek? İş güvencemiz ortadan kaldırılacak Memurluk yerine sözleşmelilik düzenine geçilecek Performansa göre ücret verilecek Çalışma koşulları ve iş yükü artacak İşsizlik ve yoksullaşma süreci hızlanacak Sendikalaşma fiilen engellenecek Ülke çapında ücretli kölelik düzeni egemen olacaktır.
Ne Yapmalıyız? Yeni saldırı planlarının emperyalist politikaların bir parçası olduğu gerçeğinden yola çıkarak, bu konularda yan yana örgütlü bir mücadele yürütmemiz gerektiğini tüm emekçi arkadaşlarımıza anlatmalıyız.
Ne Yapmalıyız? Farklılıklarımız yüzünden ayrışmak değil, yaşadığımız ortak sorunlar sebebiyle birleşmeliyiz. Ortak sorunlarımız ve taleplerimiz etrafında birleşik mücadele yürütmenin zeminini yaratmalıyız.
Ne Yapmalıyız? Mevcut haklarımızı korumak ve yeni kazanımlar elde etmek üzere, sözleşmeli/kadrolu, uzman/memur, güvenceli/güvencesiz emekçiler olarak bir bütün halinde mücadele etmeliyiz. Süreci kendi lehimize çevireceğimize ve kazanacağımıza dair umutlu, inançlı ve kararlı olmalıyız.
Ne Yapmalıyız? Sendikalarımızda Örgütlenmeli, örgütlülüğümüzü büyütmeli, haklarımız ve geleceğimiz için direnmeliyiz.
UMUTLU, İNANÇLI, KARARLI OLMALIYIZ! SALDIRILARA TESLİM OLMAMALIYIZ!!