ZAMBİYA ÜLKE RAPORU Eylül 2013 A.Ç.
I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Zambiya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Başkanlık rejimi Coğrafi Konumu : Afrika kıtasının güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülke olup, kuzeyinde Kongo Cumhuriyeti, kuzey doğusunda Tanzanya, doğusunda Malavi, batısında Angola, güneyinde ise Mozambik, Zimbabve ve Botsvana ülkeleri ile çevrilidir. Yüzölçümü : 752.618 km 2 2
Nüfus : 14.080.000 kişi (2012) Nüfus Yoğunluğu : 18 kişi / km 2 Başkent : Lusaka Zaman ayarı : GMT+2 İklimi : Ülkede yarı tropikal iklim hakim olup kasım - nisan ayları arasında yağmurlu, haziran - kasım ayları arasında ise kurak ve sıcak bir iklim yaşanmaktadır. Resmi Dil : İngilizce Ticari Dil : İngilizce Din : Nüfusun %68 i protestan, %21 i katolik, % 9 u diğer hristiyan, diğer dinler %2 3
II. DEMOGRAFİK GÖSTERGELER Nüfus 14.08 milyon kişi (2012) Gelir Grubu Alt orta Doğumda beklenen yaşam süresi 56 yıl 15 yaş üstü nüfusun işgücüne katılım oranı %79 Kaynak: Dünya Bankası III. EKONOMİK GÖSTERGELER 2009 2010 2011 2012 Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (Milyar ABD $) 12,8 16,1 19,2 20,6 Nüfus (milyon kişi) 12,8 13,2 13,6 14,08 Kişi Başı GSYİH (ABD $) 1.000 1.219 1.411 1.463 GSYİH Büyüme Hızı (%) 6 8 7 7 Enflasyon (Tüfe %) 13 9 6 7 1 ZMW = 0,37 TL Zambiya Kvaçası (ZMW) 1 ZMW = 0,18 $ Kaynak: Dünya Bankası Tarım, Hizmetler, Sanayi Sektörleri nin GSYİH e Katkı Oranları Tarım: % 20 Hizmetler: % 43 Sanayi: Kaynak: Dünya Bankası % 37 4
IV. DIŞ TİCARETİ ZAMBİYA NIN DIŞ TİCARETİ (Mal ve hizmetler) (Milyar ABD Doları) Ticaret Ticaret Yıllar İhracatı İthalatı Hacmi Dengesi 2008 5,17 5,45 10,62-0,28 2009 4,48 4,11 8,59 0,37 2010 7,57 5,64 13,21 1,93 2011 8,84 7,11 15,95 1,73 Kaynak: Dünya Bankası Başlıca İhracat Partnerleri (2012) - Çin % 42,2 - Güney Afrika Cum. % 7,2 - Kongo Dem. Cum. % 7,2 - Güney Kore % 5,3 - Hindistan % 4,5 - Mısır % 4,5 - Birleşik Arap Em. %4.4 Başlıca İthalat Partnerleri (2012) - Güney Afrika Cum. % 36,2 - Kongo Dem. Cum. % 21,3 - Çin % 10,1 - Kuveyt % 5,7 Başlıca İhraç Ürünleri Başlıca İthal Ürünleri Bakır, kobalt, elektrik, tütün, çiçek, pamuk Makineler, ulaşım araçları, petrol ürünleri, elektrik, gübre, gıda ürünleri, konfeksiyon Kaynak: CIA Factbook 5
V. TÜRKİYE İLE TİCARİ İLİŞKİLERİ Yıllar TÜRKİYE ZAMBİYA TİCARİ İLİŞKİLERİ (Milyon ABD Doları) Türkiye nin İhracatı Türkiye nin İthalatı Ticaret Hacmi Ticaret Dengesi 2008 5,7 6,8 12,5-1,1 2009 2,7 2,5 5,2 0,2 2010 6 8,3 14,3-2,3 2011 6,1 113,4 119,5-107,3 2012 12,9 6 18,9 6,9 Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı İhracat Bilgi Platformu Ticaret dengesi Türkiye açısından değerlendirilmektedir 6
TÜRKİYE NİN ZAMBİYA YA İHRACATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER - Kauçuktan yeni dış lastikler - Kadın ve kız çocuk için takım elbise, ceket v.s. - Mayalar, cansız diğer tek hücreli mikroorganizmalar - Ekmek, pasta, kek, bisküvi, vs ile boş ilaç kapsülü, mühür güllacı v.s. - Erkek ve erkek çocuk için takım elbise, ceket v.s. - İçten yanmalı, pistonlu motorların aksam ve parçaları - Tuvalet kağıtları, kağıt havlu, mendil, kumaş, masa örtüsü v.b. - Çikolata ve kakao içeren gıda müstahzarları - Diğer müstahzar tutkallar, yapıştırıcılar - Kimya ve bağlı sanayide kullanılan kimyasal ürünler - Eşya taşıma ambalajı için plastik mamülleri, tıpa, kapak, kapsül - Deri ve köseleden giyim eşyası, aksesuarları - Hava ve vakum pompası, hava-gaz kompresörleri, vantilatör, aspiratör - Erkek ve erkek çocuk için gömlek - Tişört, fanila, diğer iç giyim eşyası - Kazak, süveter, hırka, yelek, v.b. (örme) - Kadın ve kız çocuk için gömlek, bluz v.s. - Kadın kız çocuk için takım elbise, takım, ceket, pantolon, v.s (örme) TÜRKİYE NİN ZAMBİYA DAN İTHALATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER - Rafine edilmiş bakır ve bakır alaşımları - Yaprak tütün ve döküntüleri - Sığır ve at cinsi hayvanların derileri - Pamuk - Kobalt maltları - Santrifüjler Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı 7
TÜRKİYE İLE ZAMBİYA ARASINDA İMZALANAN ANLAŞMA VE PROTOKOLLER Anlaşma / Protokol adı Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ile Zambiya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı arasında Siyasi İstişare Mekanizması Kurulmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Eğitim Merkezi Başkanlığı ile Zambiya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Diplomasi ve Uluslararası Etütler Enstitüsü Arasında Diplomat Eğitimi Alanında Mutabakat Muhtırası Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Zambiya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Tarih Temmuz 2010 Temmuz 2010 Temmuz 2010 Kaynak: T.C. Ekonomi Bakanlığı VI. TEMSİLCİLİK ADRESLERİ T.C Lusaka Büyükelçiliği Adres: Plot 8098 Tukuluho Road, Longacres, Lusaka Telefon: +260-211-258-341 (4 hat) Faks: +260-211-258-345 turkemb.lusaka@mfa.gov.tr 8