Bİ LGİ SAYAR DONANİMİ

EHP1112 Bİ LGİ SAYAR DONANİMİ 1. HAFTA BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Öğr. Gör. Doygun DEMİROL

- 1 - İçindekiler 1 Bilgisayara Giriş... 2 1.1 Bilgisayar Nedir?... 2 1.2 Bilgisayarlarla Neler Yapabiliriz?... 3 1.3 Bilgisayarın Tarihçesi... 4 1.4 Bilgisayarın Çalışma Prensibi... 8 1.5 Hafıza Elemanlarının Kapasite Birimleri... 10 KAYNAKLAR... 12

- 2-1 Bilgisayara Giriş 1.1 Bilgisayar Nedir? Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel işlemleri yapan; yaptığı işlemlerin sonucunu saklayabilen; sakladığı bilgilere istenildiğinde ulaşılabilen elektronik bir makinedir. Bu işlemleri yaparken veriler girilir, işlenir, depolanabilir ve çıkışı alınabilir. Bilgisayar işlem yaparken hızlıdır, yorulmaz, sıkılmaz. Bilgisayar programlanabilir. Bilgisayar kendi başına bir iş yapmaz. Temel olarak bir bilgisayar sistemi Şekil-1 deki gibi gösterilebilir. Şekil 1: Genel Bilgisayar Blok Diyagramı. Giriş: Kişi tarafından veya bilgisayar tarafından sağlanan verilerdir. Bu veriler, sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır. Veriler giriş birimleri tarafından toplanır. İşlem: Veriler insanların amaçları doğrultusunda, programın yetenekleri ölçüsünde işlem basamaklarından geçer. Bellek: Verilerin saklandığı yerdir. Giriş yapılan veriler, işlenen veriler bellekte saklanır. Çıkış: Bilgisayar tarafından üretilen rapor, doküman, müzik, grafik, video, resimlerdir. İşlenmiş sonuçların yazılı olarak ekrandan veya diğer çıkış birimlerinden çıkarılmasıdır.

- 3-1.2 Bilgisayarlarla Neler Yapabiliriz? Günümüzde bilgisayarlar, günlük hayatımızın vazgeçilmez parçaları haline gelmişlerdir. Evde, işte, okulda, bankalarda vb.. yerlerde insanların uzun zaman ayırıp yaptıkları işler, bilgisayarlar sayesinde kısa zaman içerisinde yapılabilmektedir. Bilgisayarlar ile neler yapılabildiğine dair birkaç örnek vermek gerekirse; Bilgisayar ile yazı yazabilirsiniz. Yazdığınız bu yazıların çıktısını alabilirsiniz. Bu işlem için en basit Notepad ve Wordpad programlarını kullanabilir ya da daha profesyonel olan Microsoft Word gibi programları kullanabilirsiniz. Basit ve daha karmaşık hesaplamalar yapabilirsiniz. Tablolar oluşturabilir bu tablolar ile ilgili hesaplamalar yapabilirsiniz. Hesap makinesinin yapabileceği işlemleri bilgisayarınızdaki hesap makinesi yazılımı ile yapabilirsiniz. Daha karmaşık hesaplamaları ve tabloları Microsoft Excel gibi programlar ile yapabilirsiniz. Çalışmalarınız için sunum hazırlayabilirsiniz. Slayt şeklinde hazırladığınız bu sunumları projektör yardımı ile izleyicilerinize gösterebilirsiniz. Sunumlar için Powerpoint gibi programları kullanabilirsiniz. Resimlerinizde büyütme, küçültme, kırpma, renklerini açma gibi oynamalar yapabilir ya da en sıfırdan görseller oluşturabilirsiniz. Basit resim işlemleriniz için Microsoft Paint programını kullanabilir daha profesyonel işlemler için ise Adobe Photoshop yazılımını kullanabilirsiniz. Bilgisayarınızda film izleyebilir müzik dinleyebilirsiniz. Film ve müzik için oldukça fazla program seçeneğiniz var. Ancak Microsoft Media Player ı bu işlemler için kullanabilirsiniz. Bunun dışında Media Player ile çalıştıramadığınız dosyalar varsa K-Lite Codec Pack i indirebilir ya da VLC Player i indirerek kullanabilirsiniz. Oyun oynayabilirsiniz. Oyunlar bilgisayarların en eğlenceli taraflarından biridir. İşletim sistemi ile gelen basit oyunlardan başlayarak piyasada satılan binlerce oyundan birini satın alarak oynayabilirsiniz. Ancak oyunlara kendinizi kaptırma tehlikeniz bulunuyor. İnternete girebilirsiniz. Artık günümüzde bilgisayarların kullanımında internet kullanım oranları çok yüksek. Birçok kullanıcı bilgisayarını sadece internet için kullanıyor. İnternet te ise yapabilecekleriniz hayal gücünüz ile sınırlı diyebiliriz En çok web sitelerine girmek, haberleri okumak, postalarınıza bakmak, internetten video izlemek gibi aktiviteleri yapabilirsiniz. Anlık mesajlaşma programları ile sohbet edebilir, sesli ve görüntülü görüşmeler yapabilirsiniz.

- 4 - Bilgisayarınızda yazılar yazarak bu yazıları yazıcı vasıtasıyla kağıtlara dökebilir isterseniz kitap yapabilirsiniz. Ayrıca herhangi bir dokümanı Tarayıcı ile tarayıp bilgisayarınıza aktarabilirsiniz. Bu şekilde eski belgelerinizi dijital ortama geçirmiş olursunuz. Özel yazılımlar ile bilgisayarınızda Animasyonlar hazırlayabilirsiniz. Bu şekilde yeteneğiniz ve bilginiz oranında bir anime çizgi film yapabilirsiniz. Sektörel yazılımlar ile işinizin tamamını bilgisayardan kontrol edebilirsiniz. Otomasyon yazılımları sayesinde şirketler daha verimli çalışmaktadır. Müzik yapımı için geliştirilmiş özel yazılımlarla bilgisayarınızda müzik yapabilirsiniz. Gelişmiş müzik yazılımlarında her müzik enstrümanının sesini çıkarabilecek özellikler bulunuyor. Gerçek enstrümanlar ile bilgisayar yazılımını birleştirerek farklı müzikler yapabilirsiniz. Bilgisayarınızda daha önceden çektiğiniz video ve resimleri düzenleyerek kendinize video hazırlayabilirsiniz. Video ve resimlerinize değişik efektler ekleyerek kendi zevkinize göre bir video hazırlayabilirsiniz. Ders programları ile bilgisayarınızda ders yapabilirsiniz. Klasik ders çalışmaya göre daha interaktif bir ortam sunan bilgisayarlar ile örneğin bir Kimya deneyini uygulamalı olarak yapabilirsiniz. Anlayamadığınız yerleri tekrar izleyebilirsiniz. Programlama dillerini öğrenerek bilgisayar programları hazırlayabilirsiniz. Çok kolay olmayan programlama dillerini eğer istekliyseniz öğrenebilirsiniz. Bir program yapabilecek seviyeye geldiğinizde bilgisayarlar ile neler yapabileceğinizi kendiniz göreceksiniz. Şimdiye kadar bahsettiğimiz tüm yazılımlar programlama dilleri ile hazırlanıyor. İnternet sayfaları hazırlayabilirsiniz. Girdiğiniz Web sayfaları birileri tarafından hazırlanıyor. Eğer isterseniz Web tasarımı öğrenerek sizde internet sayfaları hazırlayabilirsiniz. Programlama ile birlikte Web sayfası hazırlamayı öğrendiğinizde belki Facebook ve Twitter gibi bir site bile hazırlayabilirsiniz. 1.3 Bilgisayarın Tarihçesi Bilgisayarların tarihçesi basit hesaplama cihazlarından başlayarak yüksek hızlı elektronik ağ bağlantısına sahip süper bilgisayarlara kadar uzanan uzun bir hikayedir. Bu yolculuk M.Ö. 500 yıllarında eski Çin de abacus un (abaküs) icadıyla başlamaktadır. Bilgisayarın gelişimi vakum tüplerin, transistörlerin, entegre devrelerin, mikroişlemcilerin ve sayısız pek çok diğer icatlarla günümüze kadar gelmiştir. Bilgisayarın tarihçesini birkaç kuşağa ayırabiliriz.

- 5 - Abaküs (M.Ö. 500): İlk bölüm M.Ö. 500 yıllarında abaküs ün icadıyla başlar abaküs ilk insan yapısı sayısal hesaplayıcıdır (Şekil 2). Belli bazı kuralları bilerek kullanıcı herhangi bir matematik işlemi gerçekleştirebilir. Abaküs gerçektende ilk bilgisayardır. Çünkü bir şeyler hesaplayabilmektedir. İnsan beynini bir kenara bırakırsak abaküs rakamlarla hesaplama yapan ilk cihaz idi. Şekil 2: İlk Abaküs Eniac (1943): ENIAC (Electrical Numerical Integrator and Calculator) Dünyanın ilk elektronik bilgisayarı 1943 de icat edildi (Şekil 3). Bu bilgisayarda vakum tüpleri kullanılmıştır. Kendisinden önceki herhangi bir makineden bin kat daha işlem yapabilme kabiliyetine sahipti. Çünkü eşitlikleri çözmekte kendisine has bir yöntem kullanmaktaydı. Bu bilgisayarın kötü tarafı çok fazla enerji harcaması ve çok fazla yer kaplamasıydı. Bu, o zamanki teknolojinin kısıtlı olmasından kaynaklanmaktaydı. Şekil 3: ENIAC Manyetik Depolama (1957): 1957 ye kadar depolama üniteleri olarak manyetik boncuklar kullanılmaktaydı. 1957 de bilgiyi saklamanın daha kolay ve daha güvenli olması nedeniyle manyetik teypler kullanılmaya başlandı. Daha çok depolama alanı, bilgisayarlarda daha büyük ve daha gelişmiş programları işletmeye imkan sağlar (Şekil 4).

- 6 - Şekil 4: Manyetik Depolama Ünitesi Transistör (1959): 1959 da bilgisayarlar, transistör adı verilen bir devre elemanı sayesinde giderek küçülmeye başlamıştır. Transistörler vakum tüplerinin yerini aldılar çünkü daha küçüktüler, daha az enerji harcıyorlardı ve çok daha hızlı idiler (Şekil 5). Şekil 5: İlk transistör ve günümüzdeki transistörler Entegre Devreler (1965) : Entegre devreler 1965 de keşfedildiler. Devreler cama benzer silikon adı verilen bir madde üzerine işlenmekteydi. Bu bilgisayar endüstrisinde büyük bir gelişmeye yol açtı. Çünkü çok fazla yer kaplayan transistörlerle dolu büyük kartlar daha küçükleriyle yer değiştirerek bilgisayarların daha küçük, daha güvenilir, daha hızlı ve daha ucuz olmasını sağladı.

- 7 - Şekil 6: İlk entegre ve günümüzdeki entegre Mikroişlemciler (1971) : 1971 de İntel ilk mikro işlemcilerden olan dört bitlik 108KHz hızındaki 4004 çipini piyasaya sundu. Mikroişlemciler bilgisayarların daha süratli karar vermesini ve daha derin düşünebilmesini sağladı. Böylece bilgisayarlar daha karmaşık işlemleri daha kısa bir sürede yapmaya başladılar. Mikroişlemciler bugünde olduğu gibi entegre devre teknolojisine dayalı olarak üretilmişlerdi (Şekil 7). Şekil 7: İlk mikroişlemci ve günümüzdeki mikroişlemci IBM PC (1981) : 1980 de IBM microsoft tan ilk kişisel bilgisayar projesi için BASIC programlama dilini geliştirmesini istedi. 1981 de IBM, Datamaster adını verdiği ilk masaüstü bilgisayarını piyasaya sundu (Şekil 8).

- 8 - Şekil 8: İlk IBM PC ve günümüzdeki bir PC 1.4 Bilgisayarın Çalışma Prensibi Elektronik devreleri analog ve dijital sistemler olmak üzere iki gruba ayırabiliriz. Analog sistemlerde devre üzerindeki gerilim değerleri sürekli değişkenlik gösterir. Bundan dolayıdır ki analog devreler tasarlanması ve arıza durumunda arızanın tespit edilmesi oldukça zordur. Dijital sistemlerde ise devre üzerinde 0V ve 5V olmak üzere sadece iki farklı gerilim değeri görülebilir. Bundan dolayıdır ki tasarlanması kolay arıza tespiti basittir. Bilgisayarlar dijital sistemlerdir. Dijital sistemlerde 0V değeri ikilik sayı sistemindeki 0 a +5V değeri ise 1 e karşılık gelir. Bilgisayarda ki bilgilerin tamamı 1 ler ve 0 lardan oluşur. (Şekil 9). Bir bilgiyi oluşturan bir tane 1 veya 0 bilgisini bilgisayarda saklamak için gerekli olan hafıza birimine bit denir. BİT, Binary Digit (ikili sayı) kelimelerinden türetilmiştir. Şekil 9: Binary Sayı sistemi ve decimal sayı sistemine dönüşümü. 8 bitlik hafıza birimine 1 byte denir ve bilgisayarlarda kullanılan karakterlerin her biri 1 byte ile ifade edilir. Bu şekilde 256 (2 8 ) tane farklı karakter kodlanabilir. Karakterlerin kodlanması, ASCII (American Standart Code for Information Interchange) kodu adı altında uluslararası bir standarda kavuşturulmuştur.

- 9 - Bilgisayarda kullanılan karakterler sayısal (0 dan 9 a kadar olan rakamlar) ve alfa sayısal (a dan z ye kadar olan harfler ve diğer karakterler) olmak üzere iki gruba ayrılır. Örnek: - 1 bitlik 0/1 depolama ünitesi - 4 bitlik ünite 1 0 1 1 1 0 1 1-8 bit= 1 byte 187 ASCII Kod Karakter ASCII Kod Karakter ASCII Kod Karakter 065 A 074 J 083 S 066 B 075 K 084 T 067 C 076 L 085 U 068 D 077 M 086 V 069 E 078 N 087 W 070 F 079 O 088 X 071 G 080 P 089 Y 072 H 081 Q 090 Z 073 I 082 R Şekil 10: ASCII Karakter Karşılıkları Tablosu

- 10 - Örnek: D 68 01000100 O 79 01001111 Y 89 01011001 Bu bilgi hafızada toplam 6 byte yer kaplar. G 71 01000111 U 85 01010101 N 78 01001110 1.5 Hafıza Elemanlarının Kapasite Birimleri Bilgisayar ortamındaki bilgiler hard disk vb. hafıza birimlerinde saklanır. Bu bilgiler saklandıkları birimde belirli bir alan işgal etmektedirler. Bu alanlara ait çevrim tablosu aşağıdaki gibidir. Miktar Birim Miktar Birim 1 Byte (B) 8 Bit 1 Kilobyte (KB) 1024 Byte 1 Megabyte (MB) 1024 Kilobyte 1 Gigabyte (GB) 1024 Megabyte 1 Terabyte (TB) 1024 Gigabyte Şekil 11: Kapasite birimleri Örnek: 3072 Kb kaç Mb ve kaç byte birimine karşılık gelir? 1 mb=1024 kb ise 3072 kb / 1024 = 3 Mb 1 kb=1024 byte ise 3072*1024= 3145728 byte dır. Örnek: Elimde 80 GB lık bir sabit disk, 700MB lık CD-ROM, 128MB lık Flash Bellek ve 1,44MB lık bir disket var. Bu durumda; - 1 Sabit Disk =?. CD-ROM kapasitesine eşittir. - 1 Sabit Disk =?. Flash Bellek kapasitesine eşittir - 1 Sabit Disk =?. Disket kapasitesine eşittir.

- 11 - ***80 GB = 81920 MB dır. - 1 Sabit Disk = 81920 / 700 = 117 CD-ROM kapasitesine eşittir. - 1 Sabit Disk = 81920 / 128 = 640 Flash Bellek kapasitesine eşittir - 1 Sabit Disk = 81920 / 1,44 = 56888 Disket kapasitesine eşittir.

- 12 - KAYNAKLAR [1]. http://www.tekniksorular.com/2012/12/bilgisayar-ile-neler-yapabiliriz.html [2]. Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Bilgisayar Donanımı Ders Notları.