TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİ Sİ DERNEĞİ ANALAPS E-Fİ S TÜL
TÜRK KOLON ve REKTUM CERRAHİSİ DERNEĞİ Hastalardaki huzursuzluk, ateģ yüksekliği veya düģüklüğü, rektal veya anal bölgede ağrının sebebi anal apse veya fistüller olabilir. Bu Ģikâyetlere çok sık rastlanmasına karģın; nedeninin anal apse ve fistüller olabileceği çok az bilinmektedir. ANAL APSE NEDİR? Anal apse anüs veya son barsak yakınlarında bulunabilen içi cerahatle dolu enfekte bir boģluktur. ANAL FİSTUL NEDİR? Anal fistül hemen her zaman önceden var olan bir apsenin anal bezle komģuluğu olan ufak bir tünel yoluyla anüs civarındaki kasların üzerindeki cilde açılmasıdır. Fistül ANAL ABSENİN SEBEBİ NEDİR? Apse anüsün içindeki ufak bir bezin akut enfeksiyonu nedeniyle oluģur. Deri yoluyla beze ulaģan bakteri veya yabancı cisim apseye neden olsa da, kuģkusuz bazı durumlar(kabızlık, ishal, kolit veya inflamatuar barsak hastalıkları gibi) bu enfeksiyonu kolaylaģtırabilmektedir. ANAL FİSTÜLÜN SEBEBİ NEDİR? Anal apse kuruduktan sonra anal bezden cilde açılan tünel kaybolmayabilir. cilt açıklığından sürekli akıntının devam etmesi tünelin kaybolmadığının bir belirtisidir. Tünelin sadece cilde açılan bölümünün iyileģmesi ise yineleyen apselerin geliģmesine neden olacaktır. ANAL APSE VE FİSTÜLÜN BELİRTİLERİ NEDİR? Her iki rahatsızlığın belirtileri ĢiĢliğe eģlik edebilen barsak hareketleriyle her zaman iliģkili olmayan sürekli ağrıyı içerir. Diğer belirtilerse anüs çevresindeki derinin tahriģ olması, genelde ağrıyı azaltsa da cerahatin boģalması, ateģ ve düģkünlük hissidir. 1
ABSE HER ZAMAN FİSTÜL OLUŞTURUR MU? Hayır. Fistül ancak apselerin %50 sinde geliģir ve hangi apselerde geliģeceğini önceden bilmenin bir yolu yoktur. ABSE TEDAVİSİ NASIL YAPILIR? Apse tedavisi anüs kenarındaki cildi açarak boģluktaki cerahati boģaltmak(drenaj) Ģeklindedir. Genelde bu iģlem poliklinik Ģartlarında lokal anestetik yöntemlerle yapılabilmektedir. Büyük-geniĢ apselerde ise hastaneye yatıģ ve diğer anestezi yöntemleri kullanımı gerekebilmektedir. Hastaneye yatıģ gerekli olsa da özellikle Ģeker hastalığı ve bağıģıklık sistemi zayıflığı olan hastalarda daha ciddi enfeksiyonlara yol açabilmektedir. Antibiyotik kullanımı ise drenaja alternatif bir yöntem değildir, çünkü antibiyotikler vücutta kanla taģınır ve cerahatin içine giremez. FİSTÜL TEDAVİSİ NASIL YAPILIR? Anal fistül tedavisi için cerrahi lüzumlu olmasına rağmen açık konuģmak gerekirse fistül cerrahisinin birçok komplikasyonu görülebilir ve tercihan bir kolon- rektum cerrahisi uzmanı tarafından uygulanmalıdır. Apse ve fistül cerrahisi eģzamanlı uygulansa da fistül genelde abse drenajını takiben 4-6 haftada geliģmektedir, bu süre ayları hatta yılları bulabilmektedir. Fistül cerrahisi genelde anal sfinkteri oluģturan kasın bir kısmının kesilerek tünelin iç ve dıģ ağızlarını birleģtirmek böylelikle tüneli bir oluk haline getirmek ve iyileģmeye bırakmak Ģeklinde gerçekleģtirilir. Fistül cerrahisinde hastalar genelde ayaktan tedavi görür ya da kısa süreli hastane yatıģı gerekebilir. Fistülotomi TEDAVİ SONRASI DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER 1) AKTĠVĠTE: ĠĢlemden sonra günün geri kalanını dinlenerek geçirmeniz gerekmektedir. ĠĢe geri dönmek, araç kullanmak vs. için hekiminizin öngördüğü zamanı beklemelisiniz. 2) AĞRI: Ağrı yakınmalarınız için doktorunuzun önerdiği ağrı kesiciyi kullanmalısınız. 3) DĠYET: Doktorunuz yemek yeme sıvı alma izni verdikten sonra bolca sıvı almanız ve lifli gıdalar tüketmeniz kabızlık yaģamanızı engelleyecektir. 2
4) HEKĠMĠNĠZE BAġVURMANIZ GEREKEN PROBLEMLER: - Ağrı kesicilere yanıt vermeyen aģırı ağrı - Tedaviden sonraki günlerde artan ağrı yakınması - AteĢ yüksekliği veya düģüklüğü - Ġdrar yapmada güçlük - Operasyon bölgesinde pansumanla durdurulamayan Ģiddetli kanama - ġiddetli kabızlık (3 gün içinde dıģkılayamama) - ġiddetli ishal (24 saatte 3ten fazla sayıda sulu dıģkılama) - Bulantı - kusma HASTALAR NE KADAR SÜREDE İYİLEŞİR? Fistül cerrahisi sonrası rahatsızlık oldukça hafiftir ve ağrı kesicilerle giderilebilir. ĠĢ veya okula devam edememe süresi genelde kısadır. Apse ve fistül tedavisi bir süre evde istirahatı gerektirir. Günde 3-4 kez ılık oturma banyoları yapmak, dıģkı yumuģatıcıları kullanmak lüzumludur. Akıntıların giysileri kirletmesini önlemek için pedler veya pansuman malzemeleri kullanılabilir. Barsak hareketleri iyileģmeyi etkilemez. ABSE VE FİSTÜLÜN YİNELEMESİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Tam bir iyileģmenin ardından yineleme genelde görülmez. Bununla birlikte uzmanınızın önerilerine uymak yinelemeyi önler. Türk Kolon ve Rektum Cerrahisi Derneği Hasta BroĢürleri serisinde yayınlanan bu dokümanların 3
basım ve yayın hakkı Türk Kolon ve Rektum Cerrahisi Derneği ne aittir. Türk Kolon ve Rektum Cerrahisi Derneği nin yazılı izni olmaksızın bu broģürlerin hiçbir bölümü basılamaz, çoğaltılamaz ve kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz. 4