YENİ TEŞVİK SİSTEMİ BİLGİ NOTU Sayın Başbakan ve ilgili Bakanın yapmış olduğu sunumlardan derlenen yeni teşvik sistemine ait bilgi notu aşağıda olup konuya ilişkin Kararname ve uygulama Tebliğinin yayımlanması beklenmektedir. Yeni teşvik sistemi ile getirilen yenilikler şunlardır: Stratejik yatırımlar kavramı, Gelişmişlik düzeyine göre daha önce 4 olan bölge sayısının 6 ya çıkarılması, İl bazlı bölgesel teşvik sistemine geçilmesi, Bölgesel teşviklerden yararlandırılacak yatırım konularının sektörel olarak il bazında yeniden belirlenmesi, Sigorta primi işveren desteğinin yanı sıra en az gelişmiş olan 6.bölge illerindeki yatırımlar için sigorta primi işçi hissesi desteğinin de sağlanması, Yine 6. bölge için gelir vergisi stopaj desteğinin sağlanması, Yatırımcının vergi indirimi desteğini, yatırım döneminde tüm faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulayabilecek olması, OSB lerde yapılacak yatırımların daha fazla desteklenmesi, (Vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi açısından bulundukları bölgenin değil bir alt bölgenin desteklerinden yararlanması) Stratejik yatırımlarda bina inşaatı için yapılan harcamalarda KDV istisnası sağlanması Yeni teşvik sistemi dört ana bileşenden meydana gelmektedir: 1- Genel Teşvik Uygulamaları, 2- Bölgesel Teşvik Uygulamaları, 3- Büyük Ölçekli Yatırımların Teşviki, 4- Stratejik Yatırımların Teşviki, 1- GENEL TEŞVİK UYGULAMALARI Bölge ayrımı yapılmaksızın, teşvik edilmeyecek yatırım konuları ile diğer teşvik uygulamaları kapsamında yer almayan ve belirlenen asgari sabit yatırım tutarının üzerindeki tüm yatırımlar genel teşvik uygulaması kapsamında değerlendirilecektir. (Teşvik edilmeyecek yatırım konuları ve bölgelere göre asgari yatırım tutarları yayımlanacak olan Karar da yer alacaktır.) Genel teşvik uygulamaları kapsamında sağlanan destek unsurları şunlardır: Gümrük Muafiyeti (Yatırıma konu makine ve teçhizatın ithalinde, yürürlükteki gümrük mevzuatı gereğince alınması öngörülen gümrük vergisinden muafiyet) KDV İstisnası (3065 sayılı KDV Kanunu gereğince, yatırım için temin edilen makine ve teçhizat, ithalinde ve yerli alımında KDV den istisna tutulur.)
2- BÖLGESEL TEŞVİK UYGULAMALARI Yeni teşvik sistemi ile bölgesel teşvik sistemi yerine il bazlı bölgesel teşvik sistemi ne geçilmektedir. Buna göre sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine göre iller 6 bölgeye ayrılmaktadır. İllerin bölgesel dağılımdaki yerleri sabit olmayıp, TÜİK in periyodik çalışmaları neticesinde elde edilecek olan veriler çerçevesinde gözden geçirilerek yeniden düzenlenebilecektir. Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında sağlanan destek unsurları şunlardır: Gümrük Muafiyeti, KDV İstisnası, Vergi İndirimi, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Yatırım Yeri Tahsisi, Faiz Desteği, Gelir Vergisi Stopaj Desteği (Sadece 6.bölgedeki yatırımlara) Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği (Sadece 6.bölgedeki yatırımlara) İllerin Bölgelere Göre Dağılımları şöyledir: 1.Bölge (8 il) 2.Bölge (13 il) 3.Bölge (12 il) 4.Bölge (17 il) 5.Bölge (16 il) 6.Bölge (15 il) Ankara Adana Balıkesir Afyon Adıyaman Ağrı Adana Aydın Bilecik Amasya Aksaray Ardahan Bursa Bolu Burdur Artvin Bayburt Batman Eskişehir Çanakkale Gaziantep Bartın Çankırı Bingöl İstanbul Denizli Karabük Çorum Erzurum Bitlis İzmir Edirne Karaman Düzce Giresun Diyarbakır Kocaeli Isparta Manisa Elazığ Gümüşhane Hakkari Muğla Kayseri Mersin Erzincan Kahramanmaraş Iğdır Kırklareli Samsun Hatay Kilis Kars Konya Trabzon Kastamonu Niğde Mardin Sakarya Uşak Kırıkkale Ordu Muş Tekirdağ Zonguldak Kırşehir Osmaniye Siirt Yalova Kütahya Sinop Şanlıurfa Malatya Tokat Şırnak Nevşehir Tunceli Van Rize Yozgat Sivas
2.1- Vergi İndirimi Destek Unsuru Uygulaması Vergi indirimi destekleri bölgelere ve yatırıma başlama tarihine göre değişik oranlarda olmak üzere yatırıma katkı oranı ve vergi indirim oranı olarak uygulanacaktır. İndirimli kurumlar vergisi; toplam yatırım tutarının, yatırıma katkı oranı ile çarpılması sonucunda elde edilen tutara ulaşılıncaya kadar uygulanacaktır. Yatırımcılar, vergi indirimi desteğini, mevcut sistemde olduğu gibi münhasıran teşvik belgesine konu yatırımdan elde edilecek kazançlara uygulayabilmekle birlikte; 2., 3., 4., 5. ve 6. bölgelerde yatırım yapan firmalar ilaveten, yatırıma katkı tutarının belirli bir oranı için, yatırım dönemindeki tüm faaliyetlerinden elde edecekleri kazançlara da uygulayabileceklerdir. Vergi İndirim Oranı: % 20 olan kurumlar vergisi oranına uygulanacak olan indirim miktarıdır. Örneğin; % 50 vergi indirim oranı, uygulanacak kurumlar vergisi oranını % 10 a, % 90 vergi indirim oranı, uygulanacak kurumlar vergisi oranını % 2 ye indirmektedir. Yatırıma Katkı Oranı: Vergi indirimi oranı ile belirlenen kurumlar vergisi oranının uygulanması ile elde edilen kazancın, gerçekleştirilecek yatırım tutarı ile orantılı olarak, uygulanabileceği azami tutarı belirlemektedir. Örneğin yatırıma katkı oranı % 50 demek, toplam 1.000.000 TL. tutarındaki bir yatırım için indirimli kurumlar vergisi uygulamasından sağlanacak kazancın azami 500.000 TL. olabileceğini ifade etmektedir. Bölgelere göre yatırıma katkı ve vergi indirim oranları tablosu şöyledir: Bölgeler 31.12.2013 tarihine kadar Yatırıma Katkı Oranı (%) 01.01.2014 tarihinden sonra Vergi İndirim Oranı (%) 1.Bölge 15 10 50 2.Bölge 20 15 55 3.Bölge 25 20 60 4.Bölge 30 25 70 5.Bölge 40 30 80 6.Bölge 50 35 90 2.2.- Sigorta Primi İşveren Hissesi Destek Unsuru Uygulaması İşverenin, yapılacak olan yatırım neticesinde yaratılan istihdam için ödemesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmından (Bugünkü asgari ücret üzerinden 1 kişi için bu tutar 172,87 TL dir) bölgelere göre belirlenen azami süreler ve yatırım tutarının belirlenen azami oranları için muaf tutulmasıdır. Bölgelere göre sigorta primi işveren hissesinin uygulama süreleri ve azami destek oranları tablosu aşağıdadır:
Bölgeler 31.12.2013 tarihine kadar 01.01.2014 tarihinden sonra Azami Destek Sabit Yatırıma Oranı (%) 1.Bölge 2 yıl --- 10 2.Bölge 3 yıl --- 15 3.Bölge 5 yıl 3 yıl 20 4.Bölge 6 yıl 5 yıl 25 5.Bölge 7 yıl 6 yıl 35 6.Bölge 10 yıl 7 yıl 50 Not: 6.Bölgede yer alan OSB lerdeki yatırımlar için sigorta primi işveren hissesinin destek süresi 12 yıldır Ayrıca yatırımın 6.bölgede yapılması halinde uygulanacak olan gelir vergisi stopajı desteği ve sigorta primi işçi hissesi desteği de yukarıdaki tabloda belirlenen esaslara göre uygulanacaktır. 2.3.- Faiz Desteği Destek Unsuru Uygulaması Yatırımcı firmanın bankalardan kullanacağı yatırım kredilerinin bölgelere göre belirlenen azami oranlar kadarlık bölümü için faizin belirli bir kısmının devletçe karşılanmasıdır. Bölgelere göre desteklenecek destek oranları ve azami destek tutarları tablosu şöyledir: Destek Oranı Azami Destek Tutarı Bölgeler TL Cinsli Kredi Döviz Cinsli Kredi (TL.) 1.Bölge --- --- --- 2.Bölge --- --- --- 3.Bölge 3 Puan 1 Puan 500.000 4.Bölge 4 Puan 1 Puan 600.000 5.Bölge 5 Puan 2 Puan 700.000 6.Bölge 7 Puan 2 Puan 900.000 2.4.- Münhasıran VI. Bölgede Uygulanacak Destek Unsurları 6.bölge kapsamındaki yatırımlara sağlanacak olan destek unsurları 3 temel yaklaşımla belirlenmiştir.
1- Genişletilmiş sektörel kapsam yaklaşımı: Bu illerimizde Karar da belirlenecek asgari sabit yatırım tutarının üzerinde gerçekleştirilecek yatırımlar, sektör ayrımı yapılmaksızın, bölgesel teşvik uygulamaları kapsamındaki destek unsurlarından yararlandırılacaktır. 2- İşgücü maliyetlerinin azaltılmasına yönelik destek sağlama yaklaşımı: Bölgesel teşvik uygulamaları kapsamındaki destek unsurlarına ilave olarak 6.bölgede yapılacak yatırımlara asgari ücret üzerinden 10 yıl süreyle gelir vergisi stopajı desteği ve sigorta primi işçi hissesi desteği uygulanacaktır. Böylece 6. Bölgenin, işgücü maliyeti açısından ülkemizin en avantajlı bölgesi haline getirilmesi hedeflenmektedir. Bugün geçerli olan asgari ücrete göre 1 kişi için gelir vergisi stopajı desteği tutarı 113,03 TL. ve sigorta primi işçi payı miktarı 124,11 TL dir. Dolayısıyla bugün 1 kişinin asgari ücretinin işverene olan 1.077,00 TL tutarındaki toplam maliyeti, 6.bölgede yatırım yapan bir işveren için sağlanan 410,01 TL tutarındaki destekle 666,99 TL düzeyine inmektedir. 3- Finansman imkanlarının genişletilmesi yaklaşımı: Bu bölgede yatırım yapan firmalar için uygulanacak faiz desteğinden azami tutarı 900.000 TL., destek oranları da TL cinsli kredilerde 7 puan, döviz cinsli kredilerde 2 puan olarak belirlenmiş ayrıca yatırım döneminde yatırıma katkı tutarının % 80 ine kadar olan kısmının, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara uygulama imkanı getirilmiştir. 2.5.- Eğitim, madencilik, test merkezleri, rüzgar tüneli, demiryolu-denizyolu, turizm, ilaç, savunma sanayi yatırımları: Yeni teşvik sisteminde aşağıda belirtilen öncelikli alanlarda yapılacak olan yatırımlar hangi ilde yapılırsa yapılsın bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında 5.bölge kapsamında yer alan destek unsurlarından yararlandırılacaktır: Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek ilk, orta ve lise eğitim yatırımları., Demiryolu ve denizyolu ile yük ve yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar, Madencilik yatırımları, Test merkezleri, rüzgar tüneli ve benzeri nitelikteki yatırımlar, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde yapılacak turizm yatırımları, Yatırım tutarı 20 Milyon TL nin üzerinde olan belirli ilaç yatırımları ve savunma sanayi yatırımları. 2.6.- Tersanelerdeki gemi inşa yatırımları: Tersanelerce yapılacak gemi inşa yatırımlarında, yatırım döneminde istihdam edilen işçiler için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Ekonomi Bakanlığı nca karşılanacaktır. 2.7.- OSB, Kümelenme ve AR-GE yatırımları: Organize Sanayi Bölgelerinde yapılacak olan yatırımlar, Aynı sektörde faaliyet gösteren en az 5 yatırımcı firmanın bir araya gelerek yapacakları yatırımlar,
AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünün üretimine yönelik yapılacak olan yatırımlar, vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi destekleri açısından yatırımın yapıldığı bölgedeki desteklerden değil bir alt bölgede uygulanan desteklerden yararlanırlar. Örneğin, 4. bölgede OSB de yapılacak yatırım 5. bölgenin destek unsurlarından faydalanacaktır. 3- BÜYÜK ÖLÇEKLİ YATIRIMLARIN TEŞVİKİ UYGULAMALARI Teknoloji ve AR-Ge kapasitesini artıracak, uluslararası alanda rekabet üstünlüğü sağlayacak olan 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesinde belirtilen 50 Milyon TL nin üzerindeki aşağıdaki tabloda belirtilen yatırımlar büyük ölçekli yatırımlar kapsamında değerlendirilecek olup bu kapsama gire yatırımlara sağlanan destek unsurları şunlardır: Tüm bölgelerde: Gümrük Vergisi Muafiyeti, KDV İstisnası, Vergi İndirimi, Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği, Yatırım Yeri Tahsisi Bunlara ek olarak 6. bölgedeki yatırımlarda: Gelir Vergisi Stopajı Desteği Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği Yatırım konularına ve asgari sabit yatırım tutarına göre büyük ölçekli yatırımlar tablosu aşağıdaki gibidir: Sıra No: Asgari sabit Yatırım Konuları Yatırım Tutarı (Milyon TL) 1 Kimyasal Madde ve Ürünlerin İmalatı 200 2 Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı 1.000 3 Transit Boru hattıyla Taşımacılık Hizmetleri Yatırımları 50 4 Motorlu Kara Taşıtları Ana Sanayi Yatırımları 200 5 Motorlu Kara Taşıtları Yan Sanayi Yatırımları 50 6 Demiryolu ve Tramvay Lokomotifleri ve/veya Vagon İmalatı yatırımları 50 7 Liman ve Liman Hizmetleri Yatırımları 200 8 Elektronik Sanayi Yatırımları 50 9 Tıbbi Alet, Hassas ve Optik Aletler İmalatı Yatırımları 50 10 İlaç Üretimi Yatırımları 50 11 Hava ve Uzay Taşıtları ve/veya Parçaları İmalatı Yatırımları 50 12 Makine (Elektrikli Makine ve Cihazlar Dahil) İmalatı Yatırımları 50 13 Metal Üretimine Yönelik Yatırımlar: Maden Kanununda 50
belirtilen IV/c grubu metalik madenlerin cevher ve/veya konsantresinden nihai metal üretimine yönelik yatırımlar (bu tesislere entegre madencilik yatırımları dahil Büyük ölçekli yatırımlarda vergi indirimi destek unsuruna ilişkin bölgeler itibari ile yatırıma katkı ve vergi indirim oranları tablosu şöyledir: Bölgeler 31.12.2013 tarihine kadar Yatırıma Katkı Oranı (%) 01.01.2014 tarihinden sonra Vergi İndirim Oranı (%) 1.Bölge 25 20 50 2.Bölge 30 25 55 3.Bölge 35 30 60 4.Bölge 40 35 70 5.Bölge 50 40 80 6.Bölge 60 45 90 Büyük ölçekli yatırımlarda sigorta primi işveren hissesi destek unsuruna ilişkin bölgeler itibari ile uygulama süreleri ve azami destek oranları tablosu aşağıdaki gibidir: Bölgeler 31.12.2013 tarihine kadar 01.01.2014 tarihinden sonra Azami Destek Sabit Yatırıma Oranı (%) 1.Bölge 2 yıl --- 3 2.Bölge 3 yıl --- 5 3.Bölge 5 yıl 3 yıl 8 4.Bölge 6 yıl 5 yıl 10 5.Bölge 7 yıl 6 yıl 11 6.Bölge 10 yıl 7 yıl 12 Not: 6.Bölgede yer alan OSB lerdeki yatırımlar için sigorta primi işveren hissesinin destek süresi 12 yıldır Ayrıca yatırımın 6.bölgede yapılması halinde uygulanacak olan gelir vergisi stopajı desteği ve sigorta primi işçi hissesi desteği de yukarıdaki tabloda belirlenen esaslara göre uygulanacaktır.
4- STRATEJİK YATIRIMLARIN TEŞVİKİ UYGULAMALARI Yeni teşvik sistemi ile birlikte özellikle sanayinin yapısal dönüşümüne katkı sağlayacak olan stratejik yatırımların teşviki uygulamasına geçilmiştir. Bu sistemin amacı; GİTES ve ithalat haritası çerçevesinde, cari açığın azaltılması amacıyla ithalat bağımlılığı yüksek ara malları ve ürünlerin üretimine yönelik, uluslararası rekabet gücünü artırma potansiyeline sahip, yüksek teknolojili ve yüksek katma değerli yatırımları teşvik etmektir. Stratejik sektörlerin nelerden ibaret olduğu henüz tam olarak açıklanmamıştır Ancak, Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan ın televizyon programlarında belirttiği sektörler; otomotiv, kimya, demir-çelik, tekstil, hava ulaşım araçları, uzay ve savunma sanayii sektörleridir. Stratejik sektör kapsamında yer alan yatırımlar hangi ilde yapılırsa yapılsın teşvik kapsamına girmekte olup değerlendirme kriterleri şunlardır: İthalata bağımlılığı yüksek ara malı veya ürünlerin üretimine yönelik olması, Asgari yatırım tutarının 50 Milyon TL olması, % 50 den fazlasının ithalatla karşılanması, Asgari % 40 katma değer üretmesi, Üretilecek ürünle ilgili toplam ithalat değeri son 1 yıl itibariyle en az 50 Milyon $ olması (yurt içi üretimi olmayan mallarda bu şart aranmayacaktır) Stratejik yatırımlara sağlanan destek unsurları şunlardır: Gümrük Vergisi Muafiyeti (Yatırım malı ithal makine ve teçhizat için) KDV İstisnası, (İthal ve yerli makine ve teçhizat için) Vergi İndirimi (Tüm bölgelerde yatırıma katkı oranı % 50 olmak üzere indirim oranı % 90) Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği (Yatırımın tamamlanmasını takiben 7 yıl, 6.Bölgede yapılıyor ise 10 yıl süreyle) Yatırım Yeri Tahsisi, Faiz Desteği (Sabit yatırım tutarının % 5 ini geçmemek kaydıyla azami 50 Milyon TL. ye kadar) Bina inşaat Harcamalarına KDV İadesi (Asgari 500 Milyon TL tutarındaki yatırımlar için) Gelir Vergisi Stopajı Desteği (Sadece 6.bölge yatırımlarına, 10 yıl süreyle) Sigorta Primi İşçi Hissesi Desteği (Sadece 6.bölge yatırımlarına, 10 yıl süreyle)