Yeni YatırımTeşvik Sistemi Ağustos / Ferrah Sefer KURDOĞLU
Eski Teşvik Sistemi Eski Teşvik Sisteminin Değiştirilmesine Neden İhtiyaç Duyuldu?
Eski Teşvik Sistemi Eski sistem cari açığı giderici ve büyümeyi tetikleyici yatırımları çekemedi. İller bazında sosyo-gelişmişlik farklarını yeterince gideremedi. Teşvik tutar ve oranları yeterince cezbedici değildi. Eski sistem yabancı yatırımcı tarafından istenildiği ölçüde ilgi görmedi.
Yeni Teşvik Sistemi Yeni Ne Getiriyor? Bölge sayısı 4 ten 6 ya çıkarılarak bölgesel harita yenilendi. Teşvik uygulamalarına yeni bir bileşen- stratejik yatırımlar- eklendi Daha efektif teşvikler getirildi, destek unsurlarına 3 yeni kalem eklendi. Organize sanayi bölgelerine daha avantajlı teşvikler verildi Özel önem taşıyan sektörler belirlendi. 4
Yeni Teşvik Sistemi Genel teşvik uygulamaları Bölgesel teşvik uygulamaları Büyük ölçekli yatırımların teşviki Stratejik Yatırımların Teşviki Gümrük vergisi muafiyeti KDV istisnası Gümrük vergisi muafiyeti KDV istisnası Vergi İndirimi Sigorta işveren hissesi desteği Yatırım yeri tahsisi Faiz desteği Sigorta Primi İşçi Hissesi Gelir Vergisi Stopj teşviki Gümrük vergisi KDV istisnası Vergi İndirimi Sigorta işveren hissesi desteği Yatırım yeri tahsisi Sigorta Primi İşçi Hissesi Gelir Vergisi stopaj Teşviki Gümrük Vergisi Muafiyeti KDV İstisnası KDV İadesi Vergi İndirimi Sigorta işveren hissesi desteği Yatırım Yeri Tahsisi Faiz Desteği Sigorta Primi İşçi Hissesi Gelir Vergisi Stopaj Teşviği
Yeni Teşvik Sistemi-Amaç Kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi, Üretim ve istihdamın artırılması, Uluslararası rekabet gücünü artıracak ve araştırma- geliştirme içeriği yüksek bölgesel ve büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesi, Uluslararası doğrudan yatırımların artırılması, Bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılması, Kümelenme ve çevre korumaya yönelik yatırımların ve Araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin desteklenmesi.
Genel Teşvik Bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik konularına girmeyen ve asgari yatırım tutarının üzerinde tüm yatırımlar teşvik kapsamında değerlendirilir. Destek unsurları; Gümrük Vergisi Muafiyeti ve KDV istisnası 6. Bölge için gelir vergisi stopajı desteği Tersanelerin gemi inşa yatırımları için sigorta primi işveren hissesi desteği
Asgari Sabit Yatırım Tutarı Nedir? Genel teşvik kapsamında asgari sabit yatırım tutarı; 1. ve 2. bölgelerde 1.000.000 TL 3., 4., 5. ve 6. bölgelerde 500.000 TL olarak belirlenmiştir.
Teşvik Edilmeyecek Yatırımlar ile Teşviki Belli Şartlara Bağlı Yatırımlar Nelerdir? Bakanlar Kurulu Kararının 4 nolu ekinde, hiçbir şekilde teşvik edilmeyecek veya teşviki belli şartlara bağlı yatırım konuları belirlenmiştir. Bu listede yer alan yatırım konuları ile şartları taşıyamayan yatırım konuları hiçbir şekilde teşvik ve destek unsurlarından yararlanamayacaktır. Örneğin; Doğalgaza dayalı elektrik üretimi yatırımları. Rödovans sözleşmesine bağlı olarak gerçekleştirilecek madencilik yatırımları (kamuya ait maden sahalarında yapılan madencilik yatırımları bu kapsamda değerlendirilmez). Kömür üretimine yönelik yatırımlar Ek-5 de yer alan demir çelik ürünlerinin üretimine yönelik yatırımlar. (Belli kriterleri taşımak kaydıyla istisnası var.)
Bölgesel Teşvikler Bölgesel Teşviklerde il bazlı teşvik sistemine geçilmiştir. Desteklenecek sektörler güncellenmiştir. Sosyoekonomik açıdan daha az gelişmiş illere daha cazip destekler verilmiştir.
Yeni Teşvik Sisteminde Bölgeler Hangi Kriterlere Göre Oluşturulmuştur? Her ne kadar bölge olarak adlandırılsa da, çoğrafik olarak bölge olarak algılamamak gerekmektedir. Çünkü, çoğrafi olarak farklı bölgelerde olmasına karşın, yatırım teşvik sisteminde aynı bölgede olan iller bulunmaktadır. (Rize ve Afyonkarahisar gibi) Bu sistemi grup iller olarak anlamak daha yerinde olacaktır. Bu il grupları sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyeleri dikkate alınarak belirlenmiştir.
Teşvik Bölgeleri ve İller 1. Bölge 2. Bölge 3. bölge 4. Bölge 5. Bölge 6.Bölge Ankara Antalya Bursa Eskişehir İstanbul İzmir Kocaeli Muğla Adana Aydın Bolu Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri Hariç) Denizli Edirne Isparta Kayseri Kırklareli Konya Sakarya Tekirdağ Yalova Balıkesir Bilecik Burdur Gaziantep Karabük Karaman Manisa Mersin Samsun Trabzon Uşak Zonguldak Afyon karahisar Amasya Artvin Bartın Çorum Düzce Elazığ Erzincan Hatay Kastamonu Kırıkkale Kırşehir Kütahya Malatya Nevşehir Rize Sivas Adıyaman Aksaray Bayburt Çankırı Erzurum Giresun Gümüşhan e K.Maraş Kilis Niğde Ordu Osmaniye Sinop Tokat Tunceli Yozgat Ağrı Ardahan Batman Bingöl Bitlis Diyarbakır Hakkari Iğdır Kars Mardin Muş Siirt Şanlıurfa Şırnak Van Bozcaada ve Gökçeada İlçeleri
Bölgeler İtibariyle Teşvik Unsurları 1. Bölge 2. Bölge 3. Bölge 4. Bölge 5. Bölge 6. Bölge Gümrük vergisi Gümrük vergisi Gümrük vergisi Gümrük vergisi Gümrük vergisi Gümrük vergisi Katma değer vergisi Katma değer vergisi Katma değer vergisi Katma değer vergisi Katma değer vergisi Katma değer vergisi Vergi indirimi Vergi indirimi Vergi indirimi Vergi indirimi Vergi indirimi Vergi indirimi Sigorta primi işveren hissesi desteği Sigorta primi işveren hissesi Sigorta primi işveren hissesi Sigorta primi işveren hissesi Sigorta primi işveren hissesi Gelir vergisi stopaj ı Yatırım yeri tahsisi Yatırım yeri tahsisi Yatırım yeri tahsisi Yatırım yeri tahsisi Yatırım yeri tahsisi Sigorta primi işveren hissesi Faiz desteği Faiz desteği Faiz desteği Sigorta primi işçi payı Yatırım yeri tahsisi Faiz desteği
Bölgesel Teşvikler Yatırım konuları il ve sektörel bazda belirlenmiştir. Her yatırım konusu için asgari yatırım tutar ve kapasiteleri de belirlenmiştir. Örneğin; İç ve Dış Lastik imalatı, Metalik Olmayan Mineral Ürünler İmalatı, İnşaat Amaçlı Beton Ürünleri İmalatı, Demir-Çelik Dışındaki Ana Metal Sanayi, Metal Döküm Sanayi, Metal Eşya, Atık Geri Kazanım ve Bertaraf Tesisleri v.b. Belli illerde değişen asgari yatırım tutarlarına göre teşvikten yararlanabilir.
Bölgesel Teşviğe Ait Destek Unsurları
Büyük Ölçekli Yatirimlar Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen konularda ve asgari yatırım tutarlarının üzerinde gerçekleştirilen yatırımlar Büyük Ölçekli Yatırım olarak kabul edilmektedir. Bu tür yatırımlar Türkiye nin tüm bölgelerinde bölgelere göre değişik oran ve tutarlarda farklılaştırılmış şekilde destek unsurlarından yararlanılabilecektir.
Büyük Ölçekli Yatirimlar Yatırım Konuları Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı Kimyasal Madde ve Ürünlerin İmalatı Liman ve Liman Hizmetleri Yatırımları Asgari Sabit Yatırım Tutarları 1000 200 200 Motorlu Kara Taşıtlarının İmalatı Yatırımları: a) Motorlu Kara Taşıtları Ana Sanayi Yatırımları b) Motorlu Kara Taşıtları Yan Sanayi Yatırımları Demiryolu ve Tramvay Lokomotifleri ve/veya Vagon İmalatı Yatırımları Transit Boru Hattıyla Taşımacılık Hizmetleri Yatırımları 200 50 Elektronik Sanayi Yatırımları Tıbbi Alet, Hassas ve Optik Aletler İmalatı Yatırımları 50 İlaç Üretimi Yatırımları Hava ve Uzay Taşıtları ve/veya Parçaları İmalatı Yatırımları Makine (Elektrikli Makine ve Cihazlar Dahil) İmalatı Yatırımları Metal Üretimine Yönelik Yatırımlar
Büyük Ölçekli Yatirimlarda Destek Unsurları
Stratejik Yatırım Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen aşağıdaki kriterlerin tamamını birlikte sağlayan, ithalat bağımlılığı yüksek ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar stratejik yatırım olarak değerlendirilir.
Stratejik Yatırım-Şartlar Asgari sabit yatırım tutarının 50.000.000 Türk Lirasının üzerinde olması Teşvik belgesine konu yatırımda üretilecek ürünle ilgili yurtiçi toplam üretim kapasitesinin, aynı ürünün ithalatından az olması. Teşvik belgesi kapsamında gerçekleştirilecek yatırımla asgari yüzde kırk oranında katma değer sağlanması. Yatırım konusu tesiste üretilecek ürünle ilgili son bir yıl içerisinde gerçekleşen toplam ithalat tutarının 50.000.000 ABD Dolarının üzerinde olması (ithalat miktarının tespitinde, müracaat tarihinden önce yayımlanmış son 12 aylık resmi veriler esas alınır).
Stratejik Yatırım-Şartlar Yurt içinde üretimi bulunmayan ürünlerin üretimine yönelik yatırımlarda ithalat tutarının 50.000.000 ABD dolarının üzerinde olması şartı, rafineri ve petrokimya yatırımlarında ise asgari yüzde kırk oranında katma değer sağlanması şartı uygulanmaz Stratejik yatırımlar için istenilen fizibilite raporunda, yatırıma konu ürünle ilgili yurt içi üretim kapasitesi, ithalat miktarı ve yatırımla oluşturulacak katma değere ilişkin detaylı bilgi ve analizlerin bulunması gerekir Projenin değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere münhasıran yatırıma konu ürüne yönelik bilgiler ve hesaplamalar gerektiğinde diğer kurum ve kuruluşlardan teyit edilir.
Stratejik Yatırım -Prosedür Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü nce yapılan incelemede stratejik yatırımların teşviki kapsamında değerlendirilen yatırım projeleri ön inceleme raporu ile birlikte Komisyonun onayına sunulur. Stratejik yatırımların teşvikine yönelik başvurularda nihai karar yetkisi Komisyona aittir. Komisyon, bu kapsamdaki projeleri değerlendirmek üzere tüm üyelerin katılımı ile toplanır ve oy birliği ile karar alır. Komisyon tarafından stratejik yatırım olduğuna karar verilen yatırım projeleri için Genel Müdürlükçe teşvik belgesi düzenlenir. Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilen ön inceleme veya Komisyonca verilen nihai karar sonucunda stratejik yatırımların teşviki kapsamında değerlendirilmesi uygun bulunmayan yatırım projeleri reddedilir veya yatırımcı talebine istinaden Karar kapsamında yer alan diğer teşvik uygulamaları çerçevesinde değerlendirilebilir. Birinci fıkrada yer alan kriterlere ilişkin yapılan değerlendirmede kullanılan verilerin piyasa şartları gereği bilahare değişmesi durumunda, desteklerle ilgili herhangi bir değişiklik yapılmaksızın belge geçerliliğini muhafaza eder.
Stratejik Yatırımlara Sağlanan Destek Unsurları
AR-GE ve Çevre Yatırımları AR-GE ve Çevre Yatırımları; KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti ve faiz desteğinden yararlandırılır. Söz konusu yatırımlar, 6. bölgede gerçekleştirilmesi halinde gelir vergisi stopajı ve sigorta primi desteğinden de yararlanabilir.
Öncelikli Yatırım Konuları Yanda yer alan yatırım konuları 5 inci bölgede uygulanan bölgesel desteklerden faydalanabilir. Ancak bu yatırımlar, 6 ncı bölgede yer almaları halinde bulunduğu bölge desteklerine tabidir. Denizyolu ile yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik yatırımlar. Özel sektör tarafından yapılacak şehirlerarası yük ve/veya yolcu taşımacılığına yönelik demiryolu yatırımları ile şehir içi yük taşımacılığına yönelik demiryolu yatırımları. Test merkezleri, rüzgar tüneli ve bu mahiyetteki yatırımlar (otomotiv, uzay veya savunma sanayine yönelik olanlar). Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde yapılacak turizm yatırımlarından bölgesel desteklerden yararlanabilecek nitelikteki turizm konaklama yatırımları. Asgari ellibin metrekare kapalı alana sahip uluslararası fuar yatırımları (konaklama ve alışveriş merkezi üniteleri hariç). Sağlık Bakanlığından alınacak proje onayına istinaden gerçekleştirilecek asgari yirmimilyon Türk Lirası tutarındaki biyoteknolojik ilaç, onkoloji ilaçları ve kan ürünleri üretimine yönelik yatırımlar. Savunma Sanayii Müsteşarlığından alınacak proje onayına istinaden gerçekleştirilecek asgari yirmimilyon Türk Lirası tutarındaki savunma, havacılık ve uzay alanındaki yatırımlar. Maden istihraç yatırımları ve/veya maden işleme yatırımları (3213 sayılı Maden Kanununda tanımlanan I. grup madenler ve mıcır yatırımları ile İstanbul ilinde gerçekleştirilecek istihraç ve/veya işleme yatırımları hariç). Özel sektör tarafından gerçekleştirilecek olan ilk, orta ve lise eğitim yatırımları. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından desteklenen AR-GE projeleri neticesinde geliştirilen ürünlerin üretimine yönelik yatırımlar.
Bir Alt Bölge Desteğinden Yararlanabilecek Yatırımlar Büyük ölçekli yatırımlar veya bölgesel teşvik uygulamaları kapsamında teşvik belgesi düzenlenen yatırımlar, aşağıda belirtilen koşullardan en az birini sağlamaları halinde vergi indirimi ve sigorta primi işveren hissesi desteği açısından bulundukları bölgenin bir alt bölgesinde sağlanan oran ve sürelerde bu desteklerden yararlanabilir. Yatırımın organize sanayi bölgesinde (OSB) gerçekleştirilmesi. Yatırımın, aynı sektörde faaliyet gösteren en az beş gerçek veya tüzel kişinin ortağı olduğu yatırımcı tarafından gerçekleştirilmesi ve ortak faaliyet gösterilen alanda entegrasyonu sağlayacak bir yatırım olması. Bu madde kapsamında 6 ncı bölgede gerçekleştirilecek büyük ölçekli ve bölgesel teşvik uygulamaları kapsamındaki yatırımlar için sigorta primi işveren hissesi desteği, bölgede geçerli olan süreye iki yıl ilave edilmek, vergi indirimi desteği ise bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına beş puan ilave edilmek suretiyle uygulanır.
Yatırım Dönemi Katkı Oranları Yatırım katkı tutarının aşağıda belirtilen oranlarını aşılmamak kaydıyla, YATIRIM DÖNEMİNDE de uygulanabilir. Büyük Ölçekli ve Bölgesel Yatırımlar (%) Stratejik Yatırımlar (%) I 0 50 II 10 50 III 20 50 IV 30 50 V 50 50 VI 80 80
Geçiş Dönemi Düzenlemeleri Kararnameye göre, 2012/3305 sayılı karar öncesinde uygulanan kararlar kapsamında düzenlenen teşvik belgeleri ile ilgili uygulamalara, söz konusu teşvik belgesinin dayandığı karar ve ilgili diğer kararlar çerçevesinde devam olunacaktır. Ancak, 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden 01.01.2012 tarihinden sonra yapılan başvurulara istinaden düzenlenen teşvik belgeleri, talep edilmesi halinde yeni Kararın lehte olan hükümlerinden yararlanır.
Toplu Gösterim Gümrük vergisi KDV istisnası Vergi indirimi SP işveren payı Yatırım yeri Faiz desteği Gelir vergisi stopajı SP işçi payı KDV iadesi Genel yatırım Var Var Yok Yok Yok Yok Yok Yok yok 1. bölge var Var Var Var Var yok yok yok yok 2. bölge var Var Var Var Var yok yok yok yok 3. bölge var var var var var var yok yok yok 4. bölge var var var var var var yok yok yok 5. bölge var var var var var var yok yok yok 6. bölge var var var var var var var var var Büyük ölçekli var var var var var var 6. bölge 6. bölge yok Stratejik var var var var var var 6. bölge 6. bölge var Öncelikli var var var var var var var var var
Section Teşekkürler Ferrah Sefer KURDOĞLU
2012 KPMG İş ve Yönetim Danışmanlığı A.Ş. Her hakkı saklıdır. KPMG ve KPMG logosu KPMG International ın tescilli ticari markalarıdır. Bu dökümanda yer alan bilgiler genel içeriklidir ve herhangi bir gerçek veya tüzel kişinin özel durumuna hitap etmemektedir. Sürekli güncel ve doğru bilgi sunumuna özen gösterilmesine karşın bu bilgiler her zaman her durumda doğru olmayabilir. Hiç kimse özel durumuna uygun bir uzman görüşü almaksızın, bu dökümanda yer alan bilgilere dayanarak hareket etmemelidir. KPMG International Cooperative bir İsviçre kuruluşudur. KPMG bağımsız şirketler ağının üye firmaları KPMG International Cooperative e bağlıdır. KPMG International Cooperative müşterilerine herhangi bir hizmet sunmamaktadır. Hiç bir üye firmanın KPMG International Cooperative e veya bir başka üye firmayı üçüncü şahıslar ile karşı karşıya getirecek zorlayıcı yada bağlayıcı hiçbir yetkisi yoktur. 2012 KPMG İş ve Yönetim Danışmanlığı A.Ş., a Turkish corporation and a member firm of the KPMG network of independent member firms affiliated with KPMG International Cooperative, a Swiss entity. All rights reserved. The KPMG name, logo and "cutting through complexity" are registered trademarks or trademarks of KPMG International Cooperative ("KPMG International").