www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:134-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 27 (1) 69-76 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Laval Tipi Yeni Bir Nozul Tasarımı ile Metal Tozu Üretimi ve Üretim Değişkenlerinin Etkisinin Đncelenmesi Mehmet AYDIN 1, Rahmi ÜNAL 2 1 Dumlupınar Üniversitesi, Simav Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü 435, Simav/Kütahya 2 Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü 43, Kütahya Özet Bu çalışmada, gaz atomizasyon yöntemi ile metal tozu üretimi için, dairesel yarıklı süpersonik bir nozul tasarımı yapılarak metal tozu üretimi gerçekleştirilmiştir. Dumlupınar Gaz Atomizasyon ünitesi nde gerçekleştirilen çalışmalarda, kalay 43 C ye kadar aşırı ısıtılmış ve farklı basınçlarda atomize edilmiştir. Atomizasyon gazı olarak azot kullanılmıştır. En ince tozlar, 1.47 MPa basınçla üretilmiş ve ortalama toz boyutu (d 5 ) 11.39µm olarak ölçülmüştür. Tozlar, genelde düzgün yüzeyli ve küresel şekilli olup, 2 µm den büyük tozlarda hücresel yüzey yapısı görülmüştür. Tozlarda az miktarda uydulaşma olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Gaz atomizasyon, Nozul, Gaz basıncı ve debisi, Metal tozu. 1. Giriş Toz Metalurjisi (T/M) döküm, sıcak ve soğuk presleme ve talaş kaldırma gibi üretim yöntemlerine alternatif olarak geliştirilmiştir. T/M tozların imalatı, karakterize edilmesi ve kullanışlı parçalara dönüştürülmesi çalışmalarını içerir [1]. Bu işlem; presleme ve sinterleme olmak üzere iki temel basamaktan oluşmaktadır. Bir çok toz üretim tekniği arasından, ticari olarak; mekanik yöntemler, kimyasal yöntemler, elektroliz yöntemi ve atomizasyon yöntemleri kullanılır. Sıvı metal demetinin basınçlı akışkanlar ile veya mekanik olarak çok küçük damlacıklara ayrılması olarak tanımlanan atomizasyon işlemi için; su atomizasyonu, gaz atomizasyonu, santrifuj atomizasyonu, vakum atomizasyonu ve ultsasonik gaz atomizasyonu yöntemleri kullanılmaktadır [2,3]. Gaz atomizasyonu bu yöntemlerden en yaygın olanıdır. Bu yöntem ergitilebilen tüm metal ve alaşım tozlarının üretiminde kullanılabilir. Üretilen tozlar arasında [4]; paslanmaz çelik, pirinç, demir, alüminyum, magnezyum, çinko, kalay ve kurşun gibi metal ve alaşımların tozları sayılabilir. Gaz atomizasyonun da [3], sıvı metal demetini parçalamak için hava, N 2, Ar, CO 2 ve He gibi gazlar kullanılabilir. Gaz jetlerinin açısı, akışkan hızı, debisi, akan sıvı metalin çapı gibi bir çok parametreyi değiştirerek toz boyutu ve dağılımını kontrol etmek mümkündür [1,5,6]. Gaz atomizasyonun da nozul, akışkanın hızını artırırken basıncını düşüren geometrik yapıdır. Nozul geometrisi [7], gaz akışını kontrol ettiği için bir atomizasyon uygulamasında son derece önemlidir. Nozul geometrisi, gaz hızını ses hızının altındaki hızlarla sınırlayan daralan tasarım veya ses hızının üstündeki hızlara ulaşmasına imkan veren daralan/genişleyen tasarım şeklinde olabilir [8]. Gaz atomizasyon nozullarını, serbest düşmeli ve yakından eşlemeli nozul sistemleri olmak üzere iki sınıfa ayırabiliriz [7].
Teknolojik Araştırmalar: MTED 27 (1) 69-76 Laval Tipi Yeni Bir Nozul Tasarımı ile Metal Tozu Üretimi ve Üretim Değişkenlerinin Etkisi 2. Deneysel Yöntem Bu çalışmada, daha az gaz tüketimiyle dar bir aralıkta çok ince ve küresel şekilli metal tozlarının üretimini gerçekleştirecek süpersonik bir nozul tasarımı ve imalatı yapılarak toz üretimi gerçekleştirilmiştir. Tozu üretim çalışmaları sonucunda toz boyutu ve dağılımına, tozların şekli, yüzey morfolojisi ve mikroyapısına üretim değişkenlerinin etkisi araştırılmıştır. 2.1 Gaz Atomizasyon ünitesi Atomizasyon çalışmaları, Dumlupınar Gaz Atomizasyon Ünitesi nde gerçekleştirilmiştir. Şekil 1 de görülen Dumlupınar Gaz Atomizasyon Ünitesi beş ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar; 1. Gaz sistemi, 2. Isıtma ve ergitme, 3. Atomizasyon kulesi, 4. Nozul ve 5. Toz tutma bölümü olarak ifade edilebilir. Şekil 1. Dumlupınar Gaz Atomizasyon Ünitesi. Atomizasyon kulesi, damlacıkların katılaşmalarına imkan verecek ölçülerde paslanmaz çelikten imal edilmiştir. Kule tabanı altı kapalı koni şeklindedir ve iri tozlar burada toplanmaktadır. Atomizasyonda kullanılan gazın kule dışına tahliyesi ve ince tozların tutulması için siklon kullanılmıştır. Gaz atomizasyon çalışmalarını izlemek için kulenin çevresinde gözetleme pencereleri bulunmaktadır. Atomizasyon için 12 adet yüksek basınçlı tüp gaz kaynağı olarak kullanılmıştır. Atomizasyon gaz basıncı bir basınç algılayıcısı vasıtasıyla ölçülmüştür. Ergitme, atomizasyon kulesi üzerindeki fırın içerisine yerleştirilmiş olan çelik potada gerçekleştirilmiştir. Ergitilmiş metalin sıcaklığı, pota içerisine daldırılan termokapıl vasıtasıyla ölçülerek kontrolü yapılmaktadır. 2.2.Nozul tasarımı Nozul tasarımında, metal akış borusunun konumuna göre gaz çıkış alanının ayarlanabilirliğinin yanı sıra nozul elemanlarının eş merkezli olması ve nozul geometrisinin değiştirilebilirliği göz önünde bulundurulmuştur. Laval tipi yeni nozul tasarımına ait büyüklükler Şekil 2 de verilmiştir. 7
Aydın, M., Ünal, R. Teknolojik Araştırmalar: MTED 27 (1) 69-76 Sıvı metal Metal Akış Borusu Nozul Üst Plakası Nozul Alt Plakası Nozul Form Burcu Gaz A Gaz α A Detayı Gaz çıkış açısı, α ( ) 44 N o z u l K o d u : Y N 1, 1 / 2 8, 4 9 Nozul Gaz çıkış gaz alanı, çıkış, A (mm A (mm 2 ) 2 ) 28,49 Boğaz alanı, A * (mm 2 ), Şekil 2. Laval tipi yeni nozul tasarımı. 2.3 Atomizasyon Dumlupınar Atomizasyon Ünitesi nde yaptığımız atomizasyon çalışmaları kapsamında Laval tipi yeni nozul tasarımı kullanılarak azot gazı ile kalay tozu üretilmiştir. Kalay, atomizasyon kulesi üzerine yerleştirilmiş olan fırın içindeki potada 43 C ye kadar aşırı ısıtılmış ve.54,.9, 1.23, 1.31 ve 1.47 MPa atomizasyon gaz basınçlarında atomize edilmiştir. Atomizasyon gazı olarak azot kullanılmıştır. 1.31 MPa gaz basıncında 15 mbar lık ergitme basıncı uygulanmıştır. Gaz atomizasyon akış şeması Şekil 3 de verilmiştir. Metal akışı Yeni deney (Toz üretimi) Gaz jeti ATOMĐZASYON Gaz jeti Atomizasyon kulesi montajı Toz Üretim sonrası yapılan işlemler Toz toplama Elekle eleme Tozların muhafazası Ünite temizliği Şekil 3. Gaz atomizasyon akış şeması. 71
Teknolojik Araştırmalar: MTED 27 (1) 69-76 Laval Tipi Yeni Bir Nozul Tasarımı ile Metal Tozu Üretimi ve Üretim Değişkenlerinin Etkisi Atomizasyon değişkenleri; gaz basıncı ve sıvı metal sıcaklığı ünite üzerine monte edilmiş olan kontrol panosundan gözlenmiş, gaz debisi ölçümlerinde, ünite üzerindeki kütlesel debi ölçer kullanılmış ve sıvı metal debisinin belirlenebilmesi için sıvı metalin atomizasyon şartlarındaki akış süresi kamera kaydıyla tespit edilmiş ve potaya konulan malzeme miktarı ile akış süresi arasında orantı kurularak ortalama debi hesaplanmıştır. Atomizasyon çalışmaları sırasında metal ergime sıcaklığının üzerindeki sıcaklıklara kadar aşırı ısıtılmıştır. Ancak, bunun yanı sıra metal akış borusunun da ısıtılması büyük önem taşımaktadır. Bu amaçla; gerçekleştirdiğimiz atomizasyon çalışmaları sırasında metal akış borusu içine yerleştirilmiş olan seramik borunun etrafına direnç teli sarılmış ve üzeri tuğla çamuru ile sıvanmıştır. Daha sonra direnç telinin uçları kontrol panosu üzerinde bulunan metal akış borusu güç kaynağına bağlanmış ve metal akış borusu sıcaklığı buradan kontrol edilmiştir. Sıvı metalin sıcaklığı 3 C ye ulaştığında seramik boru üzerine sarılmış direnç telinden geçen akım şiddeti 2.5 amperden 5 6 ampere kadar artırılmış ve sıvı metal bu koşullarda atomize edilmiştir. 2.4 Toz Boyutu Analizi Tozların boyut analizi, lazer ışınının kırınımı prensibine göre çalışan Malvern Mastersizer E partikül boyutu ölçme cihazında yapılmıştır. Cihaz.1-6 µm arasında toz büyüklüklerini ölçebilmektedir. Ölçümler esnasında taşıyıcı ortam olarak su kullanılmıştır. Đnce tozların topaklanmasını önlemek ve homojen bir dağılım sağlamak amacıyla 3 dakika süreyle mekanik ve ultrasonik olarak tozlar karıştırılmıştır. 2.5 Tozların Şekil, Yüzey Morfolojisi ve Mikroyapılarının Tespiti Tozların şekilleri, morfolojileri ve mikroyapıları ile ilgili çalışmalar ışık mikroskobu ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak yapılmıştır. Bu çalışmalarda,.54 MPa ve 1.47 MPa atomizasyon gaz basıncında üretilmiş tozların şekilleri, morfolojileri ve mikroyapıları incelenmiştir. Işık mikroskobu ile tozları inceleyebilmek için tozlar bakalit içine gömülüp sırasıyla 32, 6 ve 12 meş lik zımparalarla zımparalandıktan sonra 1 µm lik elmas pasta ile parlatılmıştır. Mikroyapıyı ortaya çıkarabilmek amacıyla % 5 hidroklorik asit ve % 95 etil alkolden oluşan bir çözelti içerisinde üç ila dört dakika süreyle dağlanmıştır. SEM de yapılacak çalışmalar için tozlar, numune yapıştırma parçası üzerine dökülmüş ve altın ile kaplanmıştır. 3. Sonuçlar Ve Tartışma 3.1 Atomizasyon Laval tipi yeni nozul tasarımı için 1.31 ve 1.47 MPa atomizasyon gaz basınçlarındaki kütlesel gaz debisi değerleri debi ölçerden sırasıyla 1.41 ve 1.6 kg/dak olarak okunmuştur. Bu ölçümlerde nozula sadece gaz gönderilmiştir. 1.31 ve 1.47 MPa atomizasyon gaz basınçlarında azota ait kütlesel gaz debisi değerleri deneysel çalışmalar sırasında tekrar ölçülmüş ve debi ölçerden sırasıyla 1.36 ve 1.56 kg/dak olarak okunmuştur. Bu sonuçlar, atomizasyon şartlarında ölçülen debi değerlerinin, metal akış borusu ucunda meydana gelen genleşmeden dolayı azaldığını göstermiştir. 3 mm sıvı metal akış borusu çapı (d met ) ve 43 C sıvı metal sıcaklığı (T m ) için 1.23, 1.31 ve 1.47 MPa atomizasyon gaz basınçlarında sıvı metal debisi hesaplanmıştır. m& metal ve m & azot/ m& metal kütlesel debi oranları Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. m & & oranları. m& metal ve azot/ mmetal Gaz basıncı (MPa) m& azot (kg/dak) m& metal (kg/dak) m & azot/ m& metal 1.23 1.24.827 1.499 1.31 1.41 2.37.611 1.47 1.6.794 2.15 Metal akış borusu ucunda meydana gelen geri basınç oluşumu 1.23 ve 1.47 MPa atomizasyon gaz basınçlarında sıvı metal debisinde düşmeye sebep olurken, 1.31 MPa gaz basıncında uygulanan 15 mbar ergitme basıncı sıvı metalin emilmesine, dolayısıyla sıvı metal debisinin artmasına sebep olmuştur. Bir nozul tasarımı için, toz boyutunu kontrol etmede en önemli üretim değişkeni özgül gaz tüketimidir [9]. Özgül gaz tüketimi, gaz / metal kütle oranı veya gazın hacminin metalin kütlesine oranı olarak ifade edilir []. Laval tipi yeni nozul tasarımı için gaz / metal kütlesel debi oranları 1.23, 1.31 ve 1.47 MPa atomizasyon gaz basınçlarında sırasıyla 1.499,.611 ve 72
Aydın, M., Ünal, R. Teknolojik Araştırmalar: MTED 27 (1) 69-76 2.15 olarak hesaplanmıştır. 1.31 MPa atomizasyon gaz basıncındaki kütlesel debi oranının diğer basınç değerlerine göre daha düşük olması atomizasyon sırasında uygulanan ergitme basıncından kaynaklanmıştır. 3.2 Toz Boyutu ve Dağılımı Toz boyutu, ortalama boyut ve toz boyutu dağılımı ile karakterize edilir [11]. Bir tozun boyutunu ifade etmek için çeşitli ortalama çap ölçüleri kullanılır [7]. Bunlardan en yaygın olanı, boyut dağılımı grafiğindeki kümülatif yüzde eğrisinin % 5 değerine karşılık gelen kütle ortanca çapıdır (d m veya d 5 ). Kullanışlı olan diğer ortalama çap ölçüleri ise, Sauter ortalama çapı (d vs ) ve hacim ortalama çapıdır (d vm ). Laval tipi yeni nozul tasarımı ile üretilmiş tozlara ait büyüklükler Tablo 2 de verilmiştir. Toz boyutları ile ilgili bu değerler incelendiğinde ince tozların 1.47 MPa gaz basıncında üretildiği ve ortalama toz çapının (d 5 ) 11.39 µm olduğu görülmektedir. Tozların %9 ı 29.35 µm den, % u ise 4.5 µm den küçüktür. 1.47 MPa gaz basıncında üretilen tozlara ait toz boyutu dağılımı ve kümülatif % eğrileri Şekil 4 de verilmiştir. Toz boyutu analiz raporundan elde edilen dağılım eğrilerinden, Laval tipi yeni nozul tasarımı ile üretilmiş azot atomize kalay tozlarının logaritmik normal dağılım göstererek bir çan eğrisi oluşturdukları tespit edilmiştir. Tablo 2. Laval tipi yeni nozul tasarımı ile üretilmiş tozlara ait boyutlar. Gaz basıncı (MPa) Gaz/metal debisi oranı d 5 (µm) d vs (µm) d vm (µm) Elek altı toz miktarı<18µm (gr) Elek üstü toz miktarı<18µm (gr).54 --- 39.37 2.45 58.24 18.1 ---.9 --- 19.41 12.36 31.42 421.7 14.8 1.23 1.499 16.72 11.27 31.23 192.7 --- 1.31.611 37.42 16.7 54.95 353.4 39.1 1.47 2.15 11.39 8.56 15.74 218.2 43.3 Frekans % 2 a)toz toplama kapları.1 1.... Toz boyutu (µm) 9 8 7 6 5 4 3 2 Kümilatif % Şekil 4.Toz boyutu dağılımı ve kümülatif% eğrileri (1.47 MPa). Frekans % 2 b)siklon.1 1.... Toz boyutu (µm) 9 8 7 6 5 4 3 2 Kümilatif % Tablo 2 den yararlanarak Laval tipi yeni nozul tasarımı ile üretilmiş azot atomize kalay tozlarının toz boyutlarının (d 5, d vs ) atomizasyon değişkenleri; gaz basıncı ve gaz/metal debisi oranıyla değişimi incelenmiştir. Gaz basıncının toz boyutuna etkisi Şekil 5 de ve gaz/metal debisi oranın toz boyutuna etkisi Şekil 6 da verilmiştir. 73
Teknolojik Araştırmalar: MTED 27 (1) 69-76 Laval Tipi Yeni Bir Nozul Tasarımı ile Metal Tozu Üretimi ve Üretim Değişkenlerinin Etkisi 5 4 d 5 d vs 1 Toz Boğaz boyutu alanı, (µm) A * (mm 2 ) 3 2.5 1 1.5 2 Gaz basıncı (MPa) Şekil 5. Toz boyutuna (d 5, d vs ) gaz basıncının etkisi. 4 35 3 d 5 d vs Toz boyutu (µm) 25 2 15 5.5 1 Nozul Kodu: YN 1.519,62 /,42 2 2,5 Gaz / metal debisi oranı ekil 6. Toz boyutuna (d 5, d vs ) gaz / metal debisi oranının etkisi. Şekil 5 incelendiğinde, gaz basıncı artışı ile toz boyutunun küçüldüğü görülmüştür. Gaz basıncının toz boyutuna etkisinin incelenmesi sırasında 1.31 MPa gaz basıncı, uygulanan 15 mbar lık ergitme basıncı nedeniyle dikkate alınmamıştır. Bu basınç gaz/metal debisi oranın toz boyutuna etkisinin incelenmesinde kullanılmıştır. 1.499,.611 ve 2.15 m & / & kütlesel debi oranlarında Laval tipi yeni nozul tasarımı için toz boyutu (d 5 ) sırasıyla 16.72 azot mmetal µm, 37.42 µm ve 11.39 µm olarak ölçülmüştür (Tablo 2). Bu sonuçlar, gaz/metal debisi oranının artmasıyla tozların küçüldüğünü göstermektedir. 3.3 Tozların Şekil, Yüzey Morfolojisi ve Mikroyapıları Üretimini gerçekleştirdiğimiz azot atomize kalay tozlarının genel görünümlerine bakıldığında, tozların küresel ve küresele yakın şekilli olduğu görülmektedir (Şekil 7). Detayda ise küçük boyutlu tozlarda düzgün ve pürüzsüz toz yüzeyleri, iri tozlarda ise (d 5 2µm) hücresel yüzey yapısı (Şekil 8) gözlenmiştir. Bir sıvı damlacığını küreselleşmeye yüzey gerilmesi zorlamaktadır [8]. Küçük tozlarda görülen yüzey düzgünlüğüne de, soğuma hızındaki artışın tane boyutunu küçültmesi ve böylece mikroyapının görünmez hale gelmesi sebep olmaktadır [2]. 74
Aydın, M., Ünal, R. Teknolojik Araştırmalar: MTED 27 (1) 69-76 a) Toz toplama kapları b) Siklon Şekil 7. Azot atomize tozların genel görüntüleri (1.47 MPa). Şekil 8. Azot atomize kalay tozunun hücresel yapılı yüzeyi (1.47 MPa). Atomizasyon çalışmalarında, küçük boyutlu tozların daha büyük tozlar üzerinde uydulaştıkları gözlenmiştir. Uydulaşmalar, atomizasyon sırasında küçük tozların henüz tamamen katılaşmamış büyük tozlarla çarpışması sonucu meydana gelir [12]. Uydulaşmalara, büyük ve küçük parçacıkların katılaşma süreleri arasındaki fark ve farklı boyutlu damlacıkların atomizasyon gazının etkisiyle değişik oranlarda ivmelenmesi sebep olmaktadır [13]. Ayrıca damlacık toz çarpışmasıyla oluşan sıvanmalar görülmüştür. Bu tür uydulaşmalar; Şekil 7 de de görüldüğü gibi katı tozun damlacık tarafından kısmen sıvanmasıyla veya tamamen kaplanmasıyla oluşmaktadır [11]. Işık mikroskobu ile yapılan çalışmalarda azot atomize kalay tozlarının dendritik veya hücresel dendritik mikroyapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Şekil 9 da.54 MPa ve 1.47 MPa gaz basıncında üretilmiş azot atomize kalay tozlarının dendritik ve hücresel dendritik katılaşma mikroyapılarını ve kesit görünüşlerini gösteren resimler verilmiştir. a) b) c) d) Şekil 9. Azot atomize kalay tozlarına ait çeşitli dendritik ve hücresel dendritik katılaşma mikroyapıları (Işık Mikroskobu x4). a).54 MPa, b).54 MPa, c) 1.47 MPa, d) 1.47 MPa gaz basıncında üretilmiş tozların kesit görünüşleri 4. Sonuçlar 1. Atomizasyon gazı basıncındaki artışlar, ortalama toz boyutunu küçültmüştür. En küçük tozlar, 1.47 MPa gaz basıncında üretilmiş ve ortalama toz boyutu (d5) 11.39 µm olarak ölçülmüştür. 2. Gaz/metal debisi oranının artmasıyla tozlar küçülmüş ve en küçük tozlar 2.15 kütlesel debi oranıyla elde edilmiştir. 75
Teknolojik Araştırmalar: MTED 27 (1) 69-76 Laval Tipi Yeni Bir Nozul Tasarımı ile Metal Tozu Üretimi ve Üretim Değişkenlerinin Etkisi 3. Tozların logaritmik normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Tozlar küçüldükçe veya basınç arttıkça tozların logaritmik normal dağılıma daha fazla yaklaştığı tespit edilmiştir. 4. Azot ile yapılan atomizasyon çalışmaları küresel şekilli kalay tozları üretmiştir. Detayda ise küçük boyutlu tozlarda (d 5 <) düzgün ve pürüzsüz toz yüzeyleri, iri tozlarda ise (d 5 2) hücresel yüzey yapısı gözlenmiştir. 5. Atomizasyon çalışmalarında, küçük boyutlu kalay tozlarının daha büyük tozlar üzerinde uydulaştıkları gözlenmiş, ayrıca tozların sıvı metal damlacığı ile çarpışmasıyla oluşmuş sıvanma örnekleri tespit edilmiştir. Kaynaklar 1. http://web.sakarya.edu.tr/ aokurt/dersler/tozuretim.htm. 2. German, R.M., 1994, Powder metallurgy science,2nd edition, Metal Powder Industries Federation, USA. 3. Lawley, A., 1992, Atomization: The production of metal powders, Metal Powder Industries Federation, Princeton, New Jersey, USA. 4. Sarıtaş, S., and Doğan, C., 1994, Metal powder production by centrifugal atomization, Int. J. Powder Metallurgy, 3, 419 427. 5. http://www.turktoz.gazi.edu.tr. 6. Baksan, B., Gürler, R. 23, Toz Metalurjisinin Savunma Sanayiinde Uygulanması, Osmangazi Üniversitesi, Metalurji Enstitüsü, Eskişehir. 7. Ünal, A., 199, Production of rapidly solidified aluminium alloy powders by gas atomization and their applications, Powder Metallurgy, 33(1), 53 64. 8. Klar, E., and Fesko, J.W., 1984, Production of metal powders, Metals Handbook, 9th ed. Vol. 7, Powder Metallurgy, 25 51, Ohio. 9. Dunkley, J.J.,199, Producing metal powders, Metals and Materials, 6(6), 361.. Ünal, R., 1995, Gaz atomizasyonu ile metal tozu üretimi değişkenlerinin araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara. 11. Aller, A.J., and Losada, A., 1985, Characteristics of atomized powders, Powder Metallurgy Int., 21(5), 15 19. 12. Fischmeister, H.F.,Ozerskii, A.D., and Olsson, L., 1982, Solidification structure of gas atomized high speed steel powders, Powder Metallurgy, 25(1), 1 9. 13. Clyne, T.W., Ricks, R.A., and Goodhew, P.J., 1984 85, The production of rapidly solidified aluminium powder by ultrasonic gas atomization. Part I: Heat and fluid flow, Int.J. Rapid solidification, 1, 59 8. 14. Aydın, M., 26, Gaz atomizasyon yönteminde yeni bir nozul tasarımı ve toz üretimi, Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi, Kütahya. 76