AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ LETONYA ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö.
2
I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Letonya Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa nın kuzeydoğu kesiminde bir ülke olan Letonya, Baltık Denizi ve Riga Körfezi kıyılarında yer alır. Kuzeyde Estonya, doğuda Rusya, güneyde Litvanya ile çevrilidir. Yüzölçümü : 64.589 km 2 Nüfus : 2,3 milyon (2008 tahmini) Nüfus Yoğunluğu : 36 kişi/km 2 Başkent : Riga Önemli Şehirleri : Daugavpils, Liepäja, Jelgava, Ventspils Zaman Ayarı : GMT den 2 saat ileri Türkiye den 1 saat geri İklimi : Letonya nın iklimi Atlas Okyanusu ndan gelen hava kütlelerinin etkisi altındadır. Yazlar genellikle serin ve yağışlı geçer. Aralık ortasında başlayan kış martta sona erer. Ortalama sıcaklık yazın 20 C, kışın - 5 C dir. Resmi Dil : Resmi dil Letonca dır. Ülkede Rusça da yaygın olarak konuşulmaktadır. Ticari Dil : İngilizce, Almanca Din : Lutheran, Roman Katolik, Rus Ortodoks II. EKONOMİK GÖSTERGELER YILLAR 2004 2005 2006 2007 2008 GSYİH (Milyon ABD $) (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 13.762 16.042 19.960 27.181 33.949 Kişi Başı GSYİH (ABD $) 5.983 6.975 8.678 11.818 14.760 Reel GSYİH Büyüme Hızı (%) 8.7 10.6 12.2 10.3-0.6 Enflasyon (tüketici fiyatlarıyla) (%) 6.2 6.7 6.5 10.1 15.8 Nüfus (milyon kişi) 2.3 2.3 2.3 2.3 2.3 Para Birimi: Letonya 1 TL = 0,34 LVL Litas ı (LVL) 1 ABD $ = 0,55 LVL (11.02.2009) Kaynak: The Economist Intelligence Unit, Country by Country 2009 3
III. GENEL OLARAK DIŞ TİCARETİ LETONYA NIN DIŞ TİCARETİ (Milyon ABD Doları) Yıllar İhracatı İthalatı Ticaret Hacmi Ticaret Dengesi 1998 2.011 3.141 5.152-1.130 1999 1.889 2.916 4.805-1.027 2000 2.080 3.123 5.203-1.043 2001 2.243 3.578 5.821-1.335 2002 2.545 4.024 6.569-1.479 2003 3.171 5.173 8.344-2.002 2004 4.221 7.002 11.223-2.781 2005 5.361 8.379 13.740-3.018 2006 6.140 11.271 17.411-5.131 2007 8.143 14.822 22.965-6.679 2008 8.243 14.021 22.264-5.778 Kaynak: The Economist Intelligence Unit, Country by Country 2009 4
Ülkeler LETONYA NIN DIŞ TİCARETİNDEKİ BAŞLICA ÜLKELER (2007) Toplam İhracattaki Payı, % Ülkeler Toplam İthalattaki Payı, % Litvanya 14,67 Almanya 15,50 Estonya 12,73 Litvanya 12,98 Almanya 10,09 Rusya 7,82 Rusya 8,86 Estonya 7,75 İngiltere 7,81 Polonya 7,20 İsveç 6,47 Finlandiya 5,69 Danimarka 5,00 İsveç 5,03 Finlandiya 2,92 Beyaz Rusya 4,67 Polonya 2,42 İtalya 3,40 Norveç 2,37 Hollanda 3,23 Hollanda 2,35 Danimarka 2,72 Beyaz Rusya 2,31 Fransa 2,45 İtalya 2,05 Norveç 2,01 ABD 1,88 İngiltere 1,95 Ukrayna 1,75 Çek Cumhuriyeti 1,76 Fransa 1,74 Belçika 1,70 İrlanda 1,46 Çin 1,67 Belçika 1,41 Avusturya 1,54 İsviçre 1,22 İsviçre 1,09 İspanya 1,16 Ukrayna 1,05 Kaynak: Letonya İstatistik Enstitüsü (http://www.csb.gov.lv) LETONYA NIN İHRACATINDAKİ BAŞLICA ÜRÜNLER: Ağaç ve ağaç ürünleri Metal ve metal ürünler Makine ve makine ekipmanları Tekstil ve tekstil ürünleri İşlenmiş gıda ürünleri (alkollü ve alkolsüz içecekler ve tütün dahil) Demir ve alaşımsız çelik Kimya sanayi ürünleri Mineral ürünler Elektronik makine ve ekipmanlar Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler Eczacılık ürünleri Mobilyalar 5
LETONYA NIN İTHALATINDAKİ BAŞLICA ÜRÜNLER: Mineral ürünler Kimya sanayi ürünleri İşlenmiş gıda ürünleri (alkollü ve alkolsüz içecekler ve tütün dahil) Plastik ve plastik mamuller Tekstil ve tekstil ürünleri Eczacılık ürünleri Dizel yağı, benzin Ağaç ve ağaç ürünleri Sebzeler Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünler IV. TÜRKİYE İLE TİCARİ İLİŞKİLERİ Yıllar TÜRKİYE - LETONYA TİCARİ İLİŞKİLERİ (1.000 ABD Doları) Türkiye nin İhracatı Türkiye nin İthalatı Ticaret Hacmi Ticaret Dengesi 1995 5.999 3.176 9175 2.823 2000 16.086 11.950 28.036 4.136 2005 81.389 2.622 84.011 78.767 2006 77.390 8.468 85.858 68.922 2007 105.390 36.311 141.701 69.079 2008 104.321 24.579 128.900 79.742 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu Ticaret dengesi Türkiye açısından değerlendirilmektedir 6
120,0 TÜRKİYE-LETONYA DIŞ TİCARETİNİN SEYRİ (Milyon ABD $) 105,4 100,0 104,3 80,0 81,4 77,4 60,0 40,0 36,3 20,0 16,1 24,6 0,0 3,2 5,9 11,9 2,6 1995 2000 2005 2006 2007 2008 İhracat İthalat 8,5 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu 7
TÜRKİYE NİN LETONYA YA İHRACATINDAKİ BAŞLICA ÜRÜNLER: İnciler, kıymetli taş ve metal mamulleri, madeni paralar Elektrikli makine ve cihazlar, aksam ve parçaları Örülmemiş giyim eşyası ve aksesuarları İnorganik kimyasal müstahsallar; organik ve anorganik bileşikler Yenilen meyveler, kabuklu yemişler, turunçgil ve kavun kabuğu Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler Örme giyim eşyası ve aksesuarları Demir veya çelikten eşya Kazan, makine ve cihazlar, alet ve parçaları Motorlu kara taşıtları, bunların aksam ve parçaları TÜRKİYE NİN LETONYA DAN İTHALATINDAKİ BAŞLICA ÜRÜNLER: Demir ve çelik Motorlu kara taşıtları, bunların aksam ve parçaları Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve müstahsalları, mumlar Mobilyalar, aydınlatma, reklâm lambaları, prefabrik yapılar Dokumaya elverişli suni ve sentetik lifler Plastik ve plastikten mamul eşya Organik kimyasal ürünler Örme giyim eşyası ve aksesuarları Ağaç ve ağaçtan mamul eşya; odun kömürü Kazan, makine ve cihazlar, alet ve parçaları TÜRKİYE-LETONYA ARASINDAKİ BELLİ BAŞLI ANLAŞMALAR 1. Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması (İmza Tarihi: 14 Eylül 1995) 2. Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması (İmza Tarihi: 18 Şubat 1997) 3. Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma İmza (İmza Tarihi: 18 Şubat 1997) 8