Değerli Basın Mensupları, Basın toplantımıza hoş geldiniz. Sizleri saygıyla selamlıyorum. Bu toplantıda sizleri ana hatları itibarıyla Yeni Gelir Vergisi Kanunu Tasarısı hakkında bilgilendirmek istiyorum. Değerli Basın Mensupları, Maliye Bakanlığı bünyesinde; Kamunun, Özel sektörün, Sivil toplum örgütlerinin, Akademisyenlerin ve uzmanların Katkılarıyla hazırlanmış olan Gelir Vergisi Kanunu Tasarısı hakkında açıklamalar yapmaya başlamadan önce gelir ve kazançlar üzerinden alınan vergilere ilişkin kısa bir değerlendirme yapmak istiyorum. 1
OECD ülkelerinde, 2011 yılında gelir ve kazançlar üzerinden alınan vergilerin GSYH ye oranı ortalama % 11,4, AB ülkelerinde ise ortalama %10,4 tür. Bu oran Danimarka da %29,4 ile en yüksek düzeyde olup, bunu %21 oranı ile Norveç izlemektedir. Bu oran ülkemizde ise %5,8 dir. Türkiye OECD Ülkeleri arasında Meksika ve Slovakya dan sonra gelir ve kazanç üzerinden alınan en düşük vergi yüküne sahip üçüncü ülkedir. Gelir ve kazançlar üzerinden alınan vergilerde ülkemiz ekonomik kapasitenin çok altında bir vergi yüküne sahiptir. 2
Değerli Basın Mensupları, Gelir vergisi günümüze kadar birçok değişikliğe maruz kalmıştır. 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu 1960 yılında kabul edilmiş olup, o tarihten bu zamana kadar birçok maddesinde 76 farklı Kanunla değişiklik yapılmış, ek, geçici ve mükerrer maddelerle birlikte madde sayısı 210 u aşmış ve Kanun sistematiği bozulmuştur. Ayrıca, gelir unsurları ile bu unsurlara ilişkin istisna, indirim ve diğer müesseseler Kanunun değişik bölümlerinde dağınık halde bulunmaktadır. Gelir Vergisi Kanununda yer alan bazı temel müesseseler geçici maddeler ile yönlendirilir bir hal almıştır. Bu Tasarı ile 53 yıldır yürürlükte olan Gelir Vergisi Kanunu yürürlükten kaldırıyor, değişen ekonomik ve mali ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yeni bir kanun yürürlüğe koymayı hedefliyoruz. 3
Yeni Gelir Vergisi Kanunu basit, sade ve kolay anlaşılabilir bir yapıda hazırlanmıştır. Gelir vergisi kanununun hazırlanmasında şu ilkeler esas alınmıştır. Adil bir gelir vergisi sistemi oluşturmak Yatırım, üretim ve istihdamı desteklemek Ekonominin rekabet gücünü artırmak Mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu teşvik etmek Kayıtlı ekonomiye geçişi hızlandırmak Vergiyi tabana yaymak Değerli Basın Mensupları, 4
Yeni Gelir Vergisi Kanunu yedi temel eksen gözetilerek hazırlanmıştır. Bu çerçevede; Mevcut Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu tek Kanun olarak birleştirdik. Beyana dayalı vergileme sistemini genişletmeyi öngördük. Vergi tabanı genişletiyor, istisnaları daraltıyoruz. Yatırım, üretim ve istihdamı teşvik ediyoruz. Vergiye gönüllü uyumu kolaylaştırıyoruz. Engellilerin ekonomik yaşama katılmasını teşvik eden düzenlemeler yapıyoruz. Enerji tasarrufunu teşvik ediyoruz. Yürütmede etkinlik ve esneklik için Bakanlar Kurulunun yetkilerini genişletiyoruz. 5
Hâlihazırda ek, geçici ve mükerrer maddeleriyle birlikte Gelir Vergisi Kanunu 210 maddeden fazladır. Kurumlar Vergisi Kanunu ise 45 maddedir. İki kanunu birleştiren yeni Gelir vergisi Kanunu ise sadece 95 maddeden oluşmaktadır. 6
Değerli Basın Mensupları, Tasarı ile beyana dayalı vergileme sisteminin yaygınlaştırılmasına yönelik önemli değişiklikler öngörüyoruz. Bu kapsamda, ücretler ve istisna kapsamındaki bazı serbest meslek kazançlarından, belirlenen haddi aşanların için beyanname vermesini öngörüyoruz. Beyanname verilmesi durumunda, vergi adaletine uygun olarak, gerçek giderler, yapılan bağış ve yardımlar, eğitim ve sağlık harcamaları matrahtan indirilebilecektir. 7
Sayın Basın Mensupları, Vergi tabanının genişletilmesi Tasarının temel amaçlarından birisidir. Bu çerçevede, kentsel rantların ve sermaye kazançlarının vergilemesindeki istisnaları daraltıyoruz. Kira gelirlerinde götürü gider uygulamasını sınırlandırıyoruz. Birden fazla işyerinde ticari faaliyette bulunanlar bundan böyle basit usulden yararlanamayacaklar. 8
Kurumların, yönetim kurulu üyelerine ortaklık payı ile orantılı olmaksızın ödenen kâr payları bundan böyle ücret olarak tarifeye göre vergilendirilecek. Uluslararası uygulamalara paralel olarak; yabancı iş adamları, uzmanlar ve basın yayın çalışanları, Türkiye'de 3 tam yıldan fazla kalırsa tam mükellef olacak. Genç girişimcileri teşvik ediyoruz. Ticari faaliyet nedeniyle ilk defa gelir vergisine tabi olacak 29 yaşını aşmamış genç girişimciler üç yıl boyunca asgari ücrete isabet eden kazançları üzerinden vergi ödemeyecekler. Tasarı ile tarımsal üretimi desteklemeye yönelik çok önemli vergisel teşvikler getiriyoruz. 9
Belirli bir ölçek ekonomisine ulaşarak zirai faaliyette bulunan sermaye şirketleri, kollektif şirketler ve adi komandit şirketler, çiftçi gibi vergilenecek. Halen, gerçek usulde vergilemeyi gerektiren biçerdöver, kamyon ya da iki traktöre sahip olmak bundan böyle gerçek usulde vergilendirme nedeni sayılmayacak Ticari kazanç olarak vergilemeyi gerektiren; sertifikalı tohum, fide, hayvan fetüsü ve benzerinin üreticiliği zirai faaliyet kapsamına alınıyor. Çiftçi ve çiftçi sayılanların yanında bilfiil zirai faaliyette çalışan işçilerin asgari ücrete tekabül eden ücretleri gelir vergisinden istisna ediliyor. Değerli Basın Mensupları, Yine bu Tasarı ile beyanname verme süreleri bir ay öne çekilerek, dördüncü dönem geçici vergi beyannamesini de kaldırıyoruz. Basit usule tabi mükellefler kayıtlarını kendileri tutabilecekler. 10
Kira gelirleri için; eşin anne ve babasının kullanımına bedelsiz olarak tahsis edilen konutlarda emsal kira bedeli esası uygulanmasından vazgeçiyoruz. İkamet amacıyla satın alınan tek konutun ne zaman satılırsa satılsın elden çıkarılmasından doğan kazançlar gelir vergiden istisna edilmektedir. Enerji ürünleri ithalatı toplam ithalatımız içinde önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye nin yurt dışına ödediği enerji faturasını azaltmak amacıyla tasarıda enerji tasarrufunu teşvik ediyoruz. Tasarı ile; Isı yalıtımı Enerji tasarrufu Sağlamak amacıyla yapılan harcamaların elde edilen kira gelirinden doğrudan indirilmesine imkân sağlanmaktadır. 11
Günümüzde, hızla değişen ekonomik ve sosyal koşullara sağlıklı ve hızlı bir şekilde adapte olabilmek ve vergi uygulamalarında etkinlik ve esneklik sağlayabilmek gittikçe önem kazanmaktadır. Bu kapsamda, Bakanlar Kurulu; Beyana dayalı sistemin yaygınlaştırılması için beyanname verme zorunluluğuna ilişkin eşik değerleri değiştirilebilecek, Zirai kazançlara yönelik ölçütleri; üretim havzaları, bölgeler, iller, mükellef grupları, arazi ve ürün türleri ile üretim türüne göre farklılaştırabilecek, Kanunda öngörülen maktu tutar ve oranların her türlü özellikli duruma göre farklılaştırılabilecektir. 12
Saygıdeğer Basın Mensupları, Konuşmama burada son verirken, hepinizi saygı ve sevgiyle selamlar, ilginiz için teşekkür ederim. 13