ŞIRNAK
TÜRKİYE İRAN SURİYE IRAK
Türkiye nin Ortadoğu ya Açılan Kapısı ŞIRNAK
Şırnak Yatırım Ortamı Şırnak sektörel gelişme eksenlerine bakıldığında tarım, madencilik, imalat sanayi, turizm ve lojistik önemli bir yer tutmaktadır. Stratejik bir konumda bulunmasının sonucu olarak 2011 yılı itibariyle 116 firmanın Şırnak tan toplam ihracatı 625.575.000 dolardır. 2010 yılı verilerine göre demir, çelik, çimento gibi sanayi ürünleri toplam ihracatın %84 ünü oluşturmaktadır. Tarım ve hayvancılık sektörlerinde el verişli bir sahaya sahip olan Şırnak ta, çiftçi kayıt sistemine kayıtlı toplam 20,834 işletme mevcuttur. Şırnak a 2007-2010 yılları arası devlet tarafından toplamda 109.429.000 TL hibe desteği sağlanmıştır. Anılan bu sektörlerin yanı sıra tarımsal üretimde seracılık, kültür mantarcılığı, tekstil sektöründe Cizre, Silopi ve İdil deki yetişmiş işgücü, Güçlükonak taki jeotermal enerji ve turizm, Hezil Çayı üzerinde rafting turizmi, İdil bazalt taşının işlenmesi ve Beytüşşebap ın bal üretimi potansiyeli yatırıma dönüşebilecek fırsatlar arasındadır. 4 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Ortadoğu ya Açılan Kapı Şırnak Ülkemizden Ortadoğu nun en büyük gelişme potansiyeline sahip pazarı olan Irak a açılan Habur Gümrük kapısı Şırnak ilimiz sınırları içersinde bulunmaktadır. Bu bağlamda taşımacılık sektörü ileri düzeyde gelişmiştir. Taşımacılık sektörünün gelişmesiyle birlikte başta Irak olmak üzere bütün Ortadoğu pazarına yönelik imalat, gıda, kimya, tekstil, turizm sektörleri de büyük bir gelişme sürecine girmiştir. Dolayısıyla yaklaşık 200 milyonluk Ortadoğu Pazarına yakınlık Şırnak ilimizde yatırımcılar için çok büyük fırsatlar sunmaktadır. 2012 yılında tamamlanması beklenen Şırnak uluslar arası havaalanı ilin ticaret ve turizm potansiyeline ivme kazandıracak gelişmeler arasındadır. 1 milyon 677 bin metrekare üzerine kurulacak havaalanı sivil ve askeri kullanım amaçlı inşa edilmektedir. Şırnak ı yurtiçi ve yurtdışı rotalara bağlayacak olan havalimanı kentin ulaşım altyapısında görülmüş en büyük gelişmedir. 5
İnsanlığın Yeniden Doğduğu Şehir Şırnak deyince akla ilk olarak Cudi Dağı, Hz. Nuh un gemisi ve Dicle Nehri akla gelmektedir. Özellikle Nuh Tufanının ardından insanlığın küllerinden Cizre dolaylarında yeniden doğduğuna inanılmaktadır. Şırnak binlerce yıllık tarihi ile ilk devlet kuran kavimlere ev sahipliği yapmıştır. Şırnak birçok eski medeniyeti de içinde barındırmıştır. Babil, Asur, Med, Pers, Sasani, Abbasi, Selçuklu ve Osmanlılara ait izler Şırnak ta mevcuttur. 6 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Genç ve Dinamik Nüfus Şırnak 137 doğurganlık hızı ile genç ve dinamik nüfus açısından önemli bir avantaj oluşturmaktadır. 2010 yılı verilerine göre toplam nüfusu 430.109 olan Şırnak ta şehirli toplam nüfus 269.494 tür. Toplam nüfusun %20 si 15-39 yaş grubu arasında bulunmaktadır. 7
Şırnak ta Şirket Sayısı Her Geçen Gün Artıyor Sadece Şırnak Merkez de 2011 Mart istatistiklerine göre 87 yeni işletme kurulmuştur. Şırnak genelinde toplam 3865 kayıtlı şirket bulunmaktadır. 80 70 60 67 50 40 30 20 10 16 0 ŞİRKET 14 KOOP. KURULAN 2011 MART (BİR YILLIK) GER. KİŞİ TİC. İŞL. ŞIRNAK 8 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Şırnak İhracatta Fark Yaratıyor Türkiye Habur Sınır Kapısı ndan ayda ortalama 100.000-110.000 araç giriş ve çıkış yapmaktadır. 2011 yılı itibariyle Şırnak ta ihracat yapan 170 firma bulunmaktadır. 2010 yılında Şırnak ili toplamda 625,575,000 dolar ihracat gerçekleştirmiştir. 2010 yılı Ocak ayı 39,646,000 dolar olan ihracat rakamı, 2011 yılının Ocak ayında 62,189,000 dolar olarak gerçekleşmiştir. Aynı ayın bir yıl sonrası ihracat rakamında yaklaşık %64 lük bir artış gerçekleşmiştir. İhracat rakamlarının bu denli yüksek olması, kişi başına düşen kamyon sayısında da artışa sebep olmaktadır. Türkiye de bin kişiye düşen ortalama kamyon sayısı 10 ken, bu sayı Şırnak ta 42 ile ülke ortalamasının üzerindedir. Şırnak İhracat (milyon dolar) Şırnak Yıllık İhracat 100.00 USD 630 90.00 USD 80.00 USD 625 625 70.00 USD 620 60.00 USD 50.00 USD 40.00 USD 30.00 USD 39,8 62,2 İhracat 615 610 605 607 İhracat (milyon dolar) 20.00 USD 10.00 USD 600 0.00 USD 2010 OCAK 2011 OCAK 595 2009 2010 9
İnşaat Ürünlerinde Öncü Şehir Sektörel bazda, Şırnak üzerinden yapılan ihracatta sanayi ve tarım ön plana çıkmaktadır. Sanayi sektöründe demir, çelik ve çimento ürünleri özellikle gelişen Kuzey Irak piyasasına ihraç edilmektedir. ŞIRNAK İLİ OCAK-ARALIK 2010 DÖNEMİ TÜRKİYE GENELİ İHRACATÇI BİRLİKLERİ KAYITLARINA GÖRE SANAYİ MAMÜLLERİ İHRACAT DEĞERLERİ OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN TEMMUZ AĞUSTOS EYLÜL EKİM KASIM ARALIK TOPLAM C.SANAYİ MAMULLERİ 29.707.579,19 27.770.341,14 36.393.773,69 34.680.624,59 39.573.060,68 41.328.950,62 40.162.201,95 39.831.227,52 36.798.685,18 35.465.199,20 39.743.043,79 44.161.809,56 445.616.497,11 Hazırgiyim ve Konfeksiyon 129.979,66 425.640,31 179.619,27 358.714,69 225.899,52 156.162,31 209.585,99 257.811,00 213.390,98 188.223,79 1.106.334,47 406.441,10 3.857.803,09 Taşıt Araçları ve Yan Sanayi 888.190,82 953.559,42 541.809,73 590.976,67 659.037,96 247.755,61 111.851,54 193.054,95 253.145,19 138.220,25 118.586,81 597.122,18 5.293.311,13 Gemi ve Yat Elektrik-Elektronik 603.770,89 530.727,86 426.368,85 335.758,24 602.985,47 602.208,13 770.240,79 638.021,59 238.708,50 291.495,15 758.898,53 759.820,68 6.559.004,68 Makine ve Aksamları 658.747,06 486.431,50 780.686,91 937.614,24 699.793,76 1.905.817,10 1.084.782,84 680.936,30 516.867,16 358.218,74 705.715,58 748.035,89 9.563.647,08 Demir ve Demir Dışı Metaller 211.225,08 64.899,89 185.965,10 166.719,54 123.613,30 139.741,24 284.310,12 345.336,33 233.688,80 276.843,52 389.436,86 221.337,57 2.643.117,35 Demir Çelik Ürünleri 12.433.974,75 11.303.451,93 16.708.302,78 16.244.137,17 19.054.995,32 22.035.766,63 20.287.898,93 21.435.884,18 18.237.864,56 18.195.871,48 23.022.263,23 29.225.847,26 228.186.258,22 Çimento ve Toprak Ürünleri 14.772.584,93 14.001.258,75 17.567.147,05 16.040.785,16 18.200.304,25 16.230.181,60 17.410.904,74 16.280.183,17 17.103.371,99 16.004.750,27 13.605.774,06 12.189.044,88 189.406.290,85 Değerli Maden ve Mücevherat 9.106,00 1.607,00 3.874,00 5.897,00 1.531,50 11.318,00 2.627,00 1.648,00 11.576,00 31.786,49 13.96 94.930,99 Diğer Sanayi Ürünleri 2.764,48 21,88 4.899,60 4.247,76 20 12.133,72 Tüm Sektörlerde Toplam İhracat 34.034.054,74 35.001.573,16 46.586.915,58 45.535.217,38 46.470.993,26 48.517.653,90 45.481.979,64 45.384.618,02 42.638.981,90 41.423.886,80 45.951.826,94 51.798.091,46 528.825.792,78 10 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Ortadoğu Ulaşımının Kalbi Şırnak Şırnak Merkez e 65 km ve Cizre ye de 20 km uzaklıkta yapılacak olan havaalanı hem sivil hem de askeri amaçla kullanılacaktır. 1 Milyon 677 bin metrekare alan üzerinde kurulacak ve uluslararası ölçeklerde yapılacak havaalanının fizibilite ve ÇED etüdü ile Alt Yapı Kesin Projeleri ve Üstyapı Uygulama Projeleri tamamlanmıştır. Temmuz 2010 tarihinde temeli atılan havaalanının, 2012 yılında tamamlanması beklenmektedir. Araç Giriş - Çıkış Verileri 1.400.000 1.200.000 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000 0 2007 2008 2009 HABUR NUSAYBİN 11
Uluslararası Taşımacılıkta Öncü Şehir GÜZERGAH NAKLİYE BEDELİ ( DOLAR ) GÜZERGAH NAKLİYE BEDELİ ( DOLAR ) GÜZERGAH NAKLİYE BEDELİ ( DOLAR ) BAŞLANGIÇ YERİ VARDIŞ YERİ ( SINIR KAPISI ) UZAKLIK ( KM ) İSTANBUL KERKÜK İSTANBUL ERBİL 3.400 $ 3.300 $ MARDİN KERKÜK MARDİN ERBİL 1.100 $ 1.000 $ G.ANTEP KERKÜK G.ANTEP ERBİL 1.600 $ 1.500 $ ŞIRNAK ŞIRNAK İSTANBUL HABUR NUSAYBİN HABUR 76 145 1630 İSTANBUL MUSUL 4.000 $ MARDİN MUSUL 850 $ G.ANTEP MUSUL 1.850 $ İZMİR ANKARA HABUR HABUR 1600 1120 İSTANBUL BASRA 5.100 $ MARDİN BASRA 2.250 $ G.ANTEP BASRA 3.250 $ BURSA MERSİN HABUR HABUR 1520 700 İSTANBUL BAĞDAT 4.900 $ MARDİN BAĞDAT 1.350 $ G.ANTEP BAĞDAT 2.350 $ GAZİANTEP TRABZON HABUR HABUR 430 745 12 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Yatırıma Teşvik Var Ulusal teşvik programı kapsamında Şırnak ta gerçekleştirilen yeni yatırımlar; KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, faiz desteği, yatırım yeri tahsis imkanlarından faydalana bilmektedir. KDV muafiyeti Gümrük vergisi muafiyeti, Yüzde 90 oranında vergi indirimi, 7 yıl boyunca sigorta primi,işveren hissesi desteği Yatırım yeri tahsisi 13
Şırnak Yatırım Çekiyor Bölge Kalkınıyor Orta ve büyük ölçekli yatırımların sayısı Şırnak ta gün geçtikçe artıyor. Şırnak Merkez ve Silopi de bulunan 4 yıldızlı oteller, konaklama konusunda üstün kalite anlayışıyla hizmet sunarken, Silopi de 17,3 milyon TL lik yatırım ile tamamlanan ve hammadde olarak asfaltiti kullanan termik santral, 135 MW başlangıç kapasitesine sahiptir ve çevreyle uyumlu akışkan yatak teknolojisi ile çalışmaktadır. ŞIRNAK TA YATIRIM YAPILAN SEKTÖREL YATIRIM YAPILAN İLÇE ŞIRNAK TA YATIRIM YAPILAN SEKTÖREL YATIRIM YAPILAN İLÇE HAZIR BETON PVC BORU ÜRETİMİ 4 YILDIZLI OTEL 4 YILDIZLI OTEL 3 YILDIZLI OTEL ELEKTRİK ÜRETİMİ ( TERMİK SANTRAL ) TEKSTİL YUMURTA PAKETLEME KONFEKSİYON, İŞ ELBİSESİ ÜRETİMİ MERKEZ, CİZRE, İDİL, SİLOPİ SİLOPİ MERKEZ SİLOPİ CİZRE, GÜÇLÜKONAK SİLOPİ İDİL, SİLOPİ CİZRE CİZRE OTO KILIF İMALATI KABLO ÜRETİM TESİSİ KÖMÜR ÜRETİM, ELEME - PAKETLEME MERMER ÜRETİM ve İŞLEME TESİSİ BANYO KÜVETİ ÜRETİMİ ÇİT TELİ ÜRETİMİ PARKE TAŞI ÜRETİMİ BAL ÜRETİMİ CİZRE CİZRE MERKEZ MERKEZ, İDİL MERKEZ SİLOPİ İDİL, MERKEZ BEYTÜŞŞEBAP 14 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Şırnak Sanayi Altyapısı Şırnak aynı zaman iki ayrı Organize Sanayi Bölgesine sahip. İl merkezine biri 62 km diğeride 11 km uzalıkta bulunan sanayi bölgeleri Habur Sınır Kapısına da 80 km ve 40 km mesafede bulunuyor. Şırnak sahip olduğu iki Organize Sanayi Bölgesini konumu sebebiyle de yatırmcılarına da Orta Doğu nun kapıların açıyor. CİZRE ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ŞIRNAK ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ADI ŞIRNAK ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ADI CİZRE ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ADI BAHÇELİEVLER MAH. GERMAVOK MEVKİİ MERKEZ-ŞIRNAK YERİ KURUCU KÖYÜ-DİCLE KARAKOLU YANI CİZRE YERİ 11 KM İL MERKEZİNE UZAKLIĞI 62 KM, CİZRE YE UZAKLIĞI 18 KM İL MERKEZİNE UZAKLIĞI 84 (840 Dönüm) (1. ETAP 50 HA, 2. ETAP 34 HA) TOPLAM ALAN (Ha) 100 (1.000 DÖNÜM) TOPLAM ALAN (Ha) 1. ETAP-17 ADET PARSEL SAYISI 62 PARSEL SAYISI 2. ETAP-7 ADET TAHSİS EDİLEN PARSEL SAYISI - TAHSİS EDİLEN PARSEL SAYISI 3 HABUR SINIR KAPISINA MESAFE 80 KM HABUR SINIR KAPISINA MESAFE 40 KM 15
Maden ve Enerji Kaynakları Potansiyeli Şırnak asfaltit tipi kömürde 82 milyon tonluk rezerv ile Türkiye rezervlerinin tamamına sahiptir. Şırnak ilinde faal olan iki termik santralden biri tarafından toplam 17,3 milyon TL lik yatırımın tamamlandığı Silopi sahasındaki asfaltit üretimi 2009 un ikinci çeyreğinde başlamıştır. Hammadde olarak asfaltiti kullanan termik santral, 135 MW başlangıç kapasitesine sahiptir ve akışkan yatak teknolojisi ile çalışmaktadır. Şırnak ilçe bazlı güneş enerji atlasına göre Beytüşşebap ilçesi toplam güneş radyasyon değerleri bazında en avantajlı ilçedir. Şırnak iline bağlı Hısta Kaplıcası, Güçlükonak ilçesi Düğünyurdu köyü yakınında, Dicle Irmağı kıyısındadır. Bölgenin en yüksek ısılı sıcak su kaynağı olup, sıcaklığı 67 C dir. Şırnak İli nde Suriye sınırında Cizre, İdil ve Nusaybin ilçeleri arasında endüstriyel kullanım amaçlı zengin bazalt rezervleri bulunmaktadır. Şırnak ın Cizre ilçesinde bulunan birçok tarihi eser ile İdil e bağlı Süryani köy ev ve ibadethaneleri bazalt taşından yapılmıştır. Şırnak a bağlı Uludere, Beytüşşebap yaylalarının, küçükbaş hayvancılık açısından uygun iklim koşullarına sahip olması, son yıllarda otlak alanların halkın kullanımına açılması et üretimi üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. 2010 yılında kayıtlı toplam küçük ve büyükbaş hayvan varlığı 417,170 dir. 2009 itibariyle 58 ton olan toplam bal üretiminin büyük bölümü Beytüşşebap ilçesinden sağlanmaktadır. 16 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Şırnak Yatırım Olanakları Cizre ve İdil Ovaları nın büyük bölümünü kaplayan bazalt taşları atıl durumda bulunmaktadır. Bazalt değişik kalınlık ve ölçülerde mimari yapıların her safhasında, alt ve üst yapıda, zemin ve cephe kaplamalarında, şehir içi yollarda, kaldırımlarda, tretuarlarda ve bahçe düzenlemesinde kullanılmaktadır. İdil ya da Cizre de kurulabilecek bir tesis bazalt parke taşı, bazalt sütunu, bazalt granülü, mıcırı ve bazalt duvar taşı üretebilecektir. Beytüşşebap ta, Arıcılar Birliği tarafından uygulanan arıcılık faaliyetleri ve doğal bal üretimi, markalaşma yolunda önemli bir gelişim süreci içerisindedir. Ziraat Bankası tarafından %5 faizli 1.500.000 TL ye kadar verilen krediler bu alanda gerçekleşebilecek bal işleme ve paketleme yatırımları için avantaj oluşturmaktadır. Kültür ırkı süt sığır yetiştiriciliği, Silopi, Cizre ve İdil ilçelerinde uygulanabilmektedir. Tarım Bakanlığı tarafından 50 baş ve üstünde gerçekleşen yatırımlarda, %40 büyükbaş hayvan desteği, %30 inşaat desteği ve de %40 süt sağım ünitesi ve soğutma tankı desteği sunulmaktadır. Tarımsal üretimde, Silopi Ovası sera faaliyetleri, Cizre ve İdil ilçeleri de düşük yatırım maliyetiyle gerçekleştirilebilecek kültür mantar yetiştiriciliği için uygun yatırım ortamı sunmaktadır. 17
Şırnak Yatırım Olanakları Meyve yetiştiriciliği kapsamında Uludere, Beytüşşebap ve Şırnak Merkez e bağlı köylerde ceviz ve badem yetiştiriciliği ile kurak alanlarda yetişebilen ve endüstriyel hammadde olarak kullanılabilen jojoba yetiştiriciliği de Cizre ve İdil ovaları için uygun tarımsal yatırım alanlarıdır. Tekstil sektörü Şırnak için önemli bir potansiyel taşımaktadır. Tekstil ürünlerinin diğer sektörler için girdi olarak kullanılabilecek olması talebin sürekli olmasını sağlarken, işletme maliyetlerinin düşük olması ve il genelinde faaliyet gösteren tekstil firmalarının sınırlı sayıda olması ayrı bir avantaj sağlamaktadır. Yatırım için uygun arsa ve yetişmiş işgücü Cizre, Silopi ve İdil ilçelerinde bulunmaktadır. 18 ŞIRNAK YATIRIM ORTAMI
Yatırımcıya Tüm Kapıları Açıyoruz Yararlanıcılara yatırım yapmak istedikleri konularda teknik destek sağlayan Şırnak Yatırım Destek Ofisi, sadece onların gelmesini beklememekte, gerektiğinde potansiyel alanlardaki yararlanıcılara bizzat gitmektedir. Yatırım alanlarına özel destek ve teşviklerin duyurulmasıyla kişilerin destekten yararlanabilmesi adına onlara bilgi verilmekte, özel koşulların yarattığı bürokratik tıkanmalarda çözüme yönelik yardım sunulmaktadır. Yatırım Destek Ofisi yatırımcılardan aldığı yatırım fikirlerini onlarla birlikte değerlendirmekte ve uygun teşvik kanalları ile yatırıma dönüşmesine katkı sağlamaktadır. Ofis yararlanıcıların rahatlıkla ulaşabileceği bir noktada kurulmuş olup, kapıları her zaman yatırımcılara açıktır. 19
Şırnak Yatırım Destek Ofisi Vakıfkent Mah. Uludere cad. no: 16, PK 73000 ŞIRNAK Tel: 0 486 216 24 68 Faks: 0 486 216 24 68