31 Divide Frames : 1) Küçük parçalara bölünmesi istenen çubuk eleman/çubuk elemanlar seçilir. 2) Edit menüsündeki Divide Frame komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Divide Selected Frames penceresini açar. 3) Divide Into kutusu işaretlenir. 4) Çubuk elemanı bölmek istediğiniz parça sayısı yazılır. 5) Eğer bölünen parçalar eşit uzunlukta olmayacak ise, son açıklığın ilk açıklığa oranı girilmelidir. 6) OK kutusu tıklanır. Mesh Shells : 1) Daha küçük sonlu elemanlara ayrılması istenen kabuk eleman/kabuk elemanlar seçilir. 2) Edit menüsündeki Mesh Shells komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Mesh Selected Shells penceresini açar. 3) Mesh Into kutusu seçilir. 4) Kabuk elemanın her iki yönde bölünmesi istenen parça sayısı yazılır. 5) OK kutusu tıklanır.
32 Kabuk elemanlar için sonlu eleman ağı oluşturulurken eğer sistemde bulunan mevcut düğümler kullanılacaksa Mesh using selected joints on edges seçeneğini aktif hale getirmek yeterlidir. Show Duplicates : Show Duplicates komutu kopyalanmış düğüm noktalarını, çubuk elemanları, kabuk elemanları gösteren bir komuttur. Eğer kopyalanan elemanlar gereksiz ise, silinebilir ya da diğer elemanlar ile birleştirilebilir. 1) Düğüm noktaları ve/veya elemanlar seçilir. 2) Edit menüsündeki Show Duplicates komutu seçilir. 3) Kopyalanmış düğüm noktaları ve elemanlar farklı bir renkte tekrar çizilir. Change Labels : SAP2000 programı, düğüm noktalarına, çubuk elemanlara ve kabuk elamanlara otomatik olarak etiket (Label) verir. Ancak, etiketleme özelliklerini ve atanmış etiketleri daha sonradan değiştirmek ya da yeni etiketler vermek mümkündür. 1) Etiketi değiştirmek istenen düğüm noktaları ve elemanlar seçilir. 2) Edit menüsündeki Change Labels komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Relabel Selected Items penceresini açar. 3) Prefix kutusuna, vermek istenen ön ad yazılır, bu değer bir sayı ya da bir harf olabilir. 4) Next number kutusuna istenen başlangıç numarası yazılır. 5) Increment kutusuna artış miktarı yazılır.
33 6) Relabel Order kutusunda, etiketleme işlemi yapılırken hangi eksene öncelik tanınacağı belirlenir. 7) OK kutusu tıklanır. 2.2.3. View (Görüntüleme) Menüsü Select 3-D Views : Oluşturulan modeli üç boyutlu görmek bazı durumlarda kullanıcıya kolaylık sağlar. Üç boyutlu görünüme aşağıda görülen ikon sayesinde de hızlı bir şekilde ulaşılabilir. 1) View menüsündeki Set 3D View komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Set 3D View penceresini açar. 2) Fast View kısmındaki tuşlardan (3-d, xy, xz, yz) uygun olanına basılır. 3) Plan, Elevation, Aperture kutularına istenen değeler yazılır ya da yandaki yukarı/aşağı tuşları ile mevcut değerler değiştirilir. 4) OK kutusu tıklanır. Select 2-D Views :
34 Uygun iki boyutlu görünüm sayesinde istenilen modeli daha hızlı oluşturmak mümkündür. İstenilen iki boyutlu görünüme aşağıdaki ikonlar sayesinde hızlı bir şekilde ulaşılabilir, oklar sayesinde ise istenilen düzlem kolayca seçilir. 1) View menüsündeki Set 2D View komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Set 2D View penceresini açar. 2) X-Y, X-Z, Y-Z düzlemlerinden biri seçilir. 3) X, Y, Z kutularına uygun koordinatlar yazılır. 4) OK kutusu tıklanır. Set Elements : Set Elements komutu elemanların istenilen özelliklerinin ekranda görünmesini sağlar. Bu sayede ekranda istenilen eleman tiplerini, kesit özelliklerini, mafsal şartlarını, eleman etiketlerini vs görmek mümkündür. 1) View menüsündeki Set Elements komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Set Elements penceresini açar.
35 2) Aktif hale gelmesi istenilen özelliklerin yanındaki kutular işaretlenir. 3) Eğer herhangi bir elemanın (Düğüm noktası, çubuk eleman, kabuk eleman) ve bu elemanla ilgili özelliklerin görünmesi istenmezse Hide kutusu işaretlenir. 4) Eğer, elemanların bağlantı noktalarını tam olarak görebilmek için elemanları kısaltmak istenirse Shrink Elements kutusu işaretlenir. 5) Eğer çubuk elemanların kesitleri ekranda görülmek istenirse Show Extrusions kutusu işaretlenir. Bu komut ile elemanın istenilen şekilde yerleştirilip yerleştirilmediği de kontrol edilebilir. 6) Eğer kabuk elemanlar blok halinde görülmek istenirse Fill Elements kutusu işaretlenir. 7) Eğer elemanların uç noktaları ya da kenarları görülmek istenirse Show Edges kutusu işaretlenir. 8) Yapılan değişikliklerin modele uygulanması için OK kutusu tıklanır. Not : Set Elements komutu ile sadece aktif pencerede değişiklikler yapılır, tüm sistem bundan etkilenmez. Bu komut, her pencerede sistemin farklı özelliklerini görmek için kullanabilir. 2.2.4. Define (Tanımlama) Menüsü Define Materials : Define menüsündeki Materials komutu seçilerek beton, çelik ya da başka bir malzeme tanımlamak mümkündür. Bu işlem aşağıda görülen Define Materials penceresini açar. Add a New Steel Material Type
36 1) Yeni bir çelik malzeme tipi tanımlanmak istenirse, Define Materials penceresindeki Add New Material komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Material Property Data penceresini açar. 2) Type of Design kutusundan Steel (Çelik) seçilir. 3) Material Name kutusuna malzeme ismi yazılır ya da programın verdiği isim kabul edilir. 4) Analysis Property Data kısmındaki Mass per unit Volume (Birim hacim kütlesi), Weight per unit Volume (Birim hacim ağırlığı), Modulus of Elasticity (Elastisite modülü), Poisson s Ratio (Poisson oranı), Coeff of Thermal Expansion ( Isı genleşme katsayısı), Shear Modulii (Kayma modülü) kutularına yeni değerleri yazılır. 5) Design Property Data kısmındaki Steel yield stress, fy (Çelik akma gerilmesi) kutusuna istenilen değer yazılır ya da programın verdiği standart değer kabul edilir. 6) OK kutusu tıklanır. Yeni malzeme, ismi ve atanan özellikleri ile malzeme listesine eklenir. 7) Malzemelerin özelliklerini görmek için istenilen malzemelerden biri seçilir ve Modify/Show Material kutusu tıklanır, malzemelerden birini silmek için ise silmek istenen malzeme seçilir ve Delete Material kutusu tıklanır. 8) OK kutusu tıklanır. Add a New Concrete Material Type 1) Yeni bir beton malzeme tipi tanımlanmak istenirse, Define Materials penceresindeki Add New Material komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Material Property Data penceresini açar.
37 2) Type of Design kutusunda Concrete (Beton) seçilir. 3) Material Name kutusuna malzeme ismi yazılır ya da programın verdiği isim kabul edilir. 4) Analysis Property Data kısmındaki Mass per unit Volume (Birim hacim kütlesi), Weight per unit Volume (Birim hacim ağırlığı), Modulus of Elasticity (Elastisite modülü), Poisson s Ratio (Poisson oranı), Coeff of Thermal Expansion ( Isı genleşme katsayısı), Shear Modulii (Kayma modülü) kutularına yeni değerleri yazılır. 5) OK kutusu tıklanır. Yeni malzeme, ismi ve atanan özellikleri ile malzeme listesine eklenmiş olur. 6) Malzemelerin özelliklerini görmek için malzemelerden biri seçilir ve Modify/Show Material kutusu tıklanır, malzemelerden birini silmek için ise malzemelerden biri seçilir ve Delete Material kutusu tıklanır. 7) OK kutusu tıklanır. Define Frame Sections : Çubuk elemanlara ait kesit özellikleri, elemanlara atama yapılmaya başlamadan önce belirlenir. Define Frame Sections penceresi önceden tanımlanmış kesitlerden oluşan bir listeyi içerir. Bu pencerede Import (Dışarıdan dosya çağır) veya Add (Ekle) seçenekleri mevcuttur. Import ile çeşitli ülke standartlarına uygun kesitler seçilir, Add ile istenilen kesite istenilen değerler atanır. Ayrıca Modify/Show Material kutusu sayesinde tanımlanan kesitlerin özellikleri görülebilir, Delete Material kutusu sayesinde de istenilen kesit silinebilir.
38 1) Define menüsündeki Frame Sections komutu seçilir. Bu işlem yukarıda görülen Define Frame Sections penceresini açar. 2) Add kutusunun altındaki listeden uygun kesit, Tee (T kesit), I/Wide Flange (I kesit), Channel (U kesit), Angle (L kesit), Rectangular (Dikdörtgen kesit), Circle (Daire kesit) vs. seçilir. 3) Section Name kısmına kesit ismi yazılır ya da programın verdiği isim kabul edilir. 4) Dimensions kısmındaki kutulara kesitin ebatları yazılır. 5) Material kısmından malzeme tipi (Steel, Concrete, Other) seçilir. 6) Section Properties kutusu sayesinde açılan Property Data penceresinden kesitin bazı özellikleri; Cross-section area (Kesit alanı), Torsional Constant (Burulma sabiti), Moment of Inertia about 3 axis (3-lokal eksenine göre eğilme atalet momenti), Shear area in 3 direction (Eğilme doğrultusunda tanımlı olan kesme alanı), Section modulus about 3 axis (3-eksenine göre kesit modülü (kesit mukavemet momenti)), Plastic Modulus about 3 axis (3-eksenine göre kesit plastik modülü), Radius of Gyration about 3 axis (3-eksenine göre atalet yarıçapı) vs. görülebilir. 7) Modification Factors kutusu ile açılan Analysis Property Modification Factors penceresinden istenilen kesit özellikleri değiştirilebilir. Program standart olarak tüm katsayıları n default değerlerini 1 alır; gerekeni kullanıcı değiştirir.
39 8) OK kutusu tıklanarak kesit tanımlama işlemi tamamlanır. Böylece, yeni kesit ismi, kesit listesine eklenmiş olur. 9) Kesitlerin özelliklerini görmek için kesitlerden biri seçilir ve Modify/Show Section kutusu tıklanır, kesitlerden birini silmek için ise kesitlerden biri seçilir ve Delete Section kutusu tıklanır. 10) OK kutusu tıklanır. Define Shell Sections : Bu komut grubu ile, kabuk elemanlara ait kesit özellikleri çubuk elemanlarda olduğu gibi, belirlenebilir. 1) Define menüsündeki Shell Sections komutu seçilir. Bu işlem Define Shell Sections penceresini açar. 2) Define Shell Sections penceresinde Add New Section kutusu tıklanır. Bu işlem Shell Sections penceresini açar. 3) Section Name kısmına kesit adı yazılır. 4) Material kısmından malzeme cinsi seçilir. 5) Thickness kısmına Membrane (Levha), Bending (Eğilme) kalınlıkları yazılır. 6) Type kısmında Shell (Kabuk), Membrane (Levha), Plate (Plak) tiplerinden kullanılacak olan seçilir. 7) OK kutusu tıklanarak kesit tanımlama işlemi tamamlanır. Böylece; yeni kesit ismi, kesit listesine eklenmiş olur. 8) Kesitlerin özelliklerini görmek için kesitlerden biri seçilir ve Modify/Show Section kutusu tıklanır, kesitlerden birini silmek için ise kesitlerden biri seçilir ve Delete Section kutusu tıklanır. 9) OK kutusu tıklanır. Define Static Load Cases : Statik yük tanımlanmak için,
40 1) Define menüsündeki Static Load Cases komutu seçilir. Bu işlem Define Static Load Case Names penceresini açar. 2) Loads kısmında bulunan Load kutusuna yeni bir isim yazılır. 3) Type kısmında Dead (Sabit), Live (Hareketli), Quake (Deprem), Wind (Rüzgar), Snow (Kar), Other (Diğer) olmak üzere yük tipi seçilir. 4) Self Weight Multiplier kısmına bir sayı yazılır; eğer hesaplarda elemanın kendi ağırlığı birebir dikkate alınmak istenirse 1, ihmal edilmek istenirse 0 yazılır. 5) Add New Load kutusu tıklanır. 6) Atanan yükün adı, tipi ya da özağırlık çarpanı değiştirmek istenirse; kutularda gerekli değişiklikler yapılarak Change Load kutusu tıklanır. 7) Atanan bir yükün silinmesi istenirse; silinmesi istenen yük seçilir ve Delete Load kutusu tıklanır. 8) OK kutusu tıklanır. Define Response Spectrum Functions : Tepki spektrum tanımlanmak istenirse, Define menüsündeki Response Spectrum Functions komutu seçilir. Bu işlem Define Response Spectrum Functions penceresini açar. Bu pencerede, tanımlanmış bulunan UNIT, UBC94S1, UBC94S2, UBC94S3 tepki spektrum fonksiyonları görülmektedir.
41 1) Add New Function kutusu tıklanır. Bu işlem yukarıda görülen Function Definition penceresini açar. 2) Function Name kısmına fonksiyonun adı yazılır ya da programın verdiği isim kabul edilir. 3) Define Function kısmında, Time kutusuna periyot, Value kutusuna da karşılığı spektral değerler yazılır ve Add kutusu tıklanır. Böylece, istenilen tepki spektrum fonksiyonu oluşturulmuş olur. 4) Girilen değerleri değiştirmek için Modify kutusu, silmek için ise Delete kutusu kullanılır. 5) OK kutusu tıklanır. Define Response Spectrum Cases : 1) Tepki spektrumlarının tanımlanması için, Define menüsündeki Response Spectrum Cases) komutu seçilir. Bu işlem Response Spectra (tasarım spektrumu) penceresini açar. 2) Add New Spectra kutusu tıklanır. Bu işlem Response Spectrum Case Data penceresini açar. 3) Spectrum Case Name kutusuna fonksiyonun adı yazılır (SPEC 1 gibi). 4) Excitation Angle kutusuna deprem doğrultusu açısı yazılır. Eğer bu değer 0 ise deprem X doğrultusunda, 1 ise Y doğrultusunda tanımlı demektir. 5) Modal Combination kısmında modal maksimumların süperpozisyonunda kullanılacak yöntem belirlenir: CQC, SRSS, ABS, GMC yöntemlerinden biri seçilir. 6) Damping kutusuna sönüm oranı değeri yazılır (Bu oran yalnız modal kombinasyonlarda kullanılır).
42 7) Eğer GMC yöntemi seçilirse karakteristik frekans değerleri F1 ve F2 yazılır. 8) Directional Combination kısmında SRSS veya ABS yöntemlerinden biri seçilir. 9) Input Response Spektra kısmında U1, U2, ve U3 doğrultuları için spektrum fonksiyonları seçilir, Scale Factor kısmına her fonksiyon için ayrı ayrı çarpan değeri yazılır. 10) OK kutusu tıklanır; böylece yeni spektrum fonksiyonu listeye eklenmiş olur. 11) Spektrum fonksiyonunu silmek için; fonksiyonu seçilir ve Delete Spectra kutusu tıklanır. Spektrum fonksiyonunun özelliklerini görmek ya da değiştirmek için ise fonksiyon seçilip Modify/Show Spectra kutusu tıklanır. 12) OK kutusu tıklanır. Define Load Combinations : Yük birleşimlerini (yükleme kombinasyonları) tanımlamak için, 1) Define menüsündeki Load Combinations komutu seçilir. Bu işlem Load Combinations penceresini açar. 2) Yeni bir yük kombinasyonu tanımlamak için Add New Combo kutusu tıklanır. Bu işlem Load Combination Data penceresini açar. 3) Load Combination Name kutusuna kombinasyon adı yazılır. 4) Load Combination Type kutusunda uygun kombinasyon tipi seçilir; ADD, ENVE, ABS ve SRSS tipleri mevcuttur. 5) Title kutusuna, yük kombinasyonunu tanımlıyan bir başlık yazılır. 6) Case Name kutusundan kombinasyonda yer alması istenilen yük/yükler seçilir. Scale Factor kutusuna ise seçilen yükün katsayısı (çarpanı) yazılır ve Add kutusu tıklanır. 7) Benzer şekilde diğer yükleri ve yük çarpanlarını da ekliyerek istenilen yük kombinasyonu oluşturulur.
43 8) İstenilirse, Modify kutusu kullanılarak yük ismi ve çarpanı değiştirelibilir ve Delete kutusu kullanılarak yük silinebilir. 9) Kombinasyonun betonarme veya çelik boyutlandırma seçeneklerinden hangisi için kullanılacağı, Use for Steel Design veya Use for Concrete Design kutuları işaretlenerek seçilir. 10) OK kutusu tıklanır, böylece oluşturulan yük kombinasyonu listeye eklenmiş olur. 11) Oluşturulan yük kombinasyonunu silmek için kombinasyon seçilir ve Delete Combo kutusu tıklanır. Yük kombinasyonunun özelliklerini görmek ya da değiştirmek için ise kombinasyon seçilip Modify/Show Combo kutusu tıklanır. 12) OK kutusu tıklanır. 2.2.5. Draw (Çizim) Menüsü Draw Mode : Yukarıda görülen ikonlardan herhangi birine basılarak SAP2000 programı çizim moduna getirilebilir. Çizim modunda yeni bir eleman çizebilir ya da varolan bir çizime ilaveler yapılabilir. Yeni bir model oluşturulduğu zaman program çizim modunda başlar. Reshape Element : Reshape Element seçeneği çizilmiş elemanların şekillerini ve boyutlarını değiştirir. Bu komut sayesinde Frame ve Shell elemanları yeniden şekillendirmek, genişletmek veya daraltmak mümkündür. 1) View menüsündeki Show Grids komutu seçilir. Böylece ekranda yardımcı çizgiler görünür. 2) Draw menüsündeki Reshape Element komutu seçilir. 3) Yeniden şekillendirmek istenen çubuk ya da kabuk eleman seçilir. Bu işlem elemanın köşelerini seçili duruma getirir. 4) İstenilen köşeden tutarak, eleman genişletilebilir, daraltılabilir, çevrilebilir ya da istenilen herhangi bir forma getirilebilir. 5) Köşelerden tutulmamak kaydıyla, eleman istenilen yere taşınabilir. Not : Aynı anda birden fazla elemanın şeklini değiştirmek ya da elemanı taşımak mümkün değildir. Add Special Joints : SAP2000 programında yeni bir model oluştururken düğüm noktalarını tanımlamak gerekmez. Düğüm noktaları elemanların uç ya da köşe noktalarına otomatik olarak yerleştirilir. Ancak Add Special Joints komutu sayesinde kullanıcı tarafından istenilen yere düğüm noktası koymak mümkündür. Bu, genelde doğrusal olmayan elemanların çiziminde karşılaşılan bir durumdur.
44 1) View menüsündeki Show Grids komutu seçilir. Böylece ekranda yardımcı çizgiler görünür. 2) Draw menüsündeki Add Special Joints komutu seçilir. 3) Düğüm noktası koymak istenen herhangi bir yer, yardımcı çizgilerin kesişim noktaları ya da eleman üzerinde bir nokta, imleç ile seçilir. Not : Üç boyutlu görünümde sadece yardımcı çizgilerin kesişim noktalarına düğüm noktası konulur. Ayrıca bir düğüm noktası üzerinde fare ile sağ tuşa basılırsa Joint Information Edit penceresi açılır. Burada, Identification and Location kısmında X, Y, Z kutularına istenilen koordinatlar yazılarak da düğüm noktası istenilen yere taşınabilir. Draw a Quick Frame Element : Hızlı frame elemanı çizmek için, 1) View menüsündeki Show Grids komutu seçilir. Böylece ekranda yardımcı çizgiler görünür. 2) Draw menüsündeki Quick Draw Frame Element komutu seçilir. 3) Yardımcı çizgilerden biri seçilerek hızlı bir şekilde çubuk eleman çizilebilir. 4) Etrafı dört yardımcı çizgi ile çevrili bir alan seçilirse, iki köşegen doğrultusunda çubuk eleman çizilir. Not : Üç boyutlu görünümde kapalı alan seçilerek köşegenler doğrultusunda çubuk eleman çizilemez.
45 Draw a Quick Shell Element : Hızlı shell eleman çizimi için, 1) View menüsündeki Show Grids komutu seçilir. Böylece ekranda yardımcı çizgiler görünür. 2) Draw menüsündeki Quick Draw Shell Element komutu seçilir. 3) Etrafı dört yardımcı çizgi ile çevrili bir alan seçilerek, hızlı bir şekilde kabuk eleman oluşturabilir. Not : Üç boyutlu görünümde kabuk eleman çizmek mümkün değildir. 2.2.6. Select (Seçim) Menüsü Çizim modu hariç diğer bütün durumlarda çoklu seçim (düğüm noktası, çubuk eleman) yapmak mümkündür. Çizim modunda ise sadece bir düğüm noktası ya da çubuk eleman seçilebilir. Herhangi bir elemanı fare ile işaretlemek o elemanı seçili duruma getirir, aynı elemanı bir daha işaretlemek seçme işlemini iptal eder. Deselect seçeneğinin kullanımı, Select seçeneğinin kullanımı ile aynıdır ve her iki komut da Select menüsünün altındadır. Aşağıdaki ikonlar sayesinde de select komutlarına hızlı bir şekilde ulaşmak mümkündür. (a) ikonu ile ekrandaki tüm elemanlar seçili duruma gelir, (b) ikonu ile tüm seçim işlemi iptal olur, (c) ikonu ile de bir önceki seçim işlemi yinelenir. (a) (b) (c) Select Objects by Window : 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki Pointer/Window komutu seçilir. Bu işlem programı seçim moduna sokar. Bu işlem aşağıda görülen ikon ile hızlı bir şekilde yapılabilir. 2) Elemanları fare ile tek tek seçerek ya da etraflarında pencere oluşturarak seçmek mümkündür. Eğer pencere oluşturulursa sadece tamamı pencerenin içinde kalan elemanlar seçili duruma gelir. Select Objects by Intersecting Line : 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki Intersecting Line komutu seçilir. Bu işlem programı seçim moduna sokar. Bu işlem aşağıda görülen ikon ile hızlı bir şekilde yapılabilir.
46 2) Fare sol kutusuna basılı tutarak bir uçtan diğer uca kadar bir çizgi çekilir ve fare sol kutusu bırakılır. Bu çizginin kestiği tüm elemanlar seçili duruma gelir. Select Objects by 2D Planes : 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki XY Plane, YZ Plane, XZ Plane komutlarından istenileni seçilir. Bu işlem programı seçim moduna sokar. 2) İstenilen düzlemdeki herhangi bir noktaya fare ile dokunarak o düzlemdeki tüm elemanlar seçili duruma getirilir. Select Objects by Groups : 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki Groups komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Select Groups penceresini açar. 2) Daha önceden elemanlara atanmış olan grup isimlerinden biri ya da birkaçı seçilir. 3) OK kutusu tıklanır; böylece, bu gruplara ait tüm elemanlar seçili duruma gelir. Select Objects by Frame Sections : Frame eleman kesitleri kullanılarak da eleman seçimi yapılabilir. Bunun için, 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki Frame Sections komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Select Sections penceresini açar. 2) Daha önceden elemanlara atanmış olan kesit tiplerinden biri ya da birkaçı seçilir.
47 3) OK kutusu tıklanır; böylece, bu kesitlere sahip olan tüm çubuk (frame) elemanlar seçili duruma gelir. Select Objects by Shell Sections : Shell eleman kesit özellikleri kullanılarak da çoklu eleman seçilebilir. Bunun için, 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki Shell Sections komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Select Sections penceresini açar. 2) Daha önceden elemanlara atanmış olan shell tiplerinden biri ya da birkaçı seçilir. 3) OK kutusu tıklanır; böylece, bu kesitlere sahip olan tüm plak elemanlar seçili duruma gelir. Select Objects by Constraints: Aynı constraint özellikleri atanmış düğümler seçilerek de çoklu düğüm seçimi yapılabilir. Bunun için, 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki Constraints komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Select Constraints penceresini açar.
48 2) Daha önceden elemanlara atanmış olan Constraint özelliklerinden biri ya da birkaçı seçilir. 3) OK kutusu tıklanır; böylece, bu Constraint özelliklerine sahip olan tüm düğüm noktaları seçili duruma gelir. Select Objects by Labels: Düğüm ve/veya eleman numaraları seçilerek de çoklu düğüm ve/veya elemanlar seçilebilir. Bunun için, 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki Labels komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Select by Labels penceresini açar. 2) Element Type kısmından eleman tipi Joint, Frame, Shell olmak üzere seçilir. 3) Select Labels kısmındaki Start Label kutusuna başlangıç etiket numarası yazılır. 4) Select Labels kısmındaki End Label kutusuna son etiket numarası yazılır. 5) Select Labels kısmındaki Increment kutusuna artış miktarı yazılır. 6) OK kutusu tıklatılarak belirlenen kriterlere uyan elamanlar ya da düğümler seçilmiş olur. 7) Seçilen toplam eleman sayısı ekranın altındaki durum çubuğunda görülür. Not: Bu özellik büyük ve karışık bir modelde istenilen spesifik elemanları bulmak için çok kullanışlı bir yoldur. Select All Objects : 1) Select menüsündeki Select seçeneğinin altındaki All komutu seçilir. Bu işlem oluşturulmuş sistemin tüm elemanlarını seçili duruma getirir. 2) Seçilen toplam düğüm noktası ve çubuk eleman sayısı ekranın altındaki durum çubuğunda görülür. Not: Bu özellik büyük ve karışık bir modelde toplam düğüm noktası ve çubuk eleman sayısını bulmak için çok kullanışlı bir yoldur. Get Previous Selection :
49 1) Select menüsündeki Get Previous Selection komutu seçilir. Bu işlem bir önceki seçim işlemini yineler. Not: Bu özellik büyük ve karışık bir modelde aynı elemanların tekrar seçilmesi gerektiği zamanlarda büyük kolaylık sağlar. Clear Selection : 1) Yapılan seçimleri iptal etmek istenirse; Select menüsündeki Clear Selection komutu seçilir. Bu işlem yapılmış tüm seçim işlemlerini iptal eder. Not: Bu özellik büyük ve karışık bir modelde yanlışlıkla yapılan çoklu seçimleri iptal ederek kullanıcıya zaman kazandırır. 2.2.7. Assign (Atama) Menüsü Assign Mode Yukarıda görülen ikonlardan herhangi birine basılarak SAP2000 programı Assign (Atama) moduna getirilebilir. Tanımlama yapılmadan önce elemanlar veya düğüm noktaları seçilmelidir. Joint Restraints 1) Düğüm noktası serbestlikleri ve mesnet şartları atanmak istenilen düğüm noktaları seçilir. 2) Assign menüsündeki Joint seçeneğinin altındaki Restraints komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Joint Restraints penceresini açar. 3) Joint Restraints penceresinde ; Seçilen düğüm noktası için Restraints in Local Directions kutularından uygun olanları işaretlenir veya
50 Fast Restraints kısmındaki uygun mesnet ikonlarından birine basılır. 4) OK kutusu tıklanır. Not : Assign Joint Restraint (Düğüm noktası mesnet tipi atama) işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de hızlı bir şekilde yapılır. Joint Masses (Düğüm Kütleleri) 1) Noktasal kütlelerin atanacağı düğüm noktaları seçilir. 2) Assign menüsündeki Joint seçeneğinin altındaki Masses komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Joint Masses penceresini açar. 3) Joint Masses penceresinde ; Masses in Local Directions kısmındaki Direction 1, Direction 2, Direction 3 kutularına anılan lokal eksen doğrultularındaki kütle değerleri yazılır. Moment of Inertia in Local Directions kısmındaki Rotation about 1, Rotation about 2, Rotation about 3 kutularına bu eksenleri dönme eksenleri alan kütle atalet momenti değerleri yazılır. Options kısmından uygun seçenek aktif hale getirilir. 4) OK kutusu tıklanır. Joint Local Axes 1) Lokal eksenler atanmak istenilen bir veya daha fazla düğüm noktası seçilir. 2) Assign menüsündeki Joint seçeneğinin altındaki Local Axes komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Joint Local Axes penceresini açar.
51 3) Joint Local Axes penceresinde ; Z, Y', X'' eksenleri için kutulara derece cinsinden açı değerleri yazılır (X ve Y eksen isimleri yerine X' ve Y'' kullanılmasının nedeni Z ekseni için açı değeri tayin edildiğinde X ve Y lokal eksenlerininde değişiceğini vurgulamaktır). Eğer lokal eksenler için global tanımlama yapılacaksa Use default kutusu işaretlenir. 4) OK kutusu tıklanır. Frame Sections 1) Aynı özellikler atanmak istenen bir veya daha fazla çubuk eleman seçilir. 2) Assign menüsündeki Frame seçeneğinin altındaki Frame Sections komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Frame Sections penceresini açar. 3) Frame Sections penceresinde ; Daha önceden tanımlanmış kesit tiplerinden biri seçilir. 4) OK kutusu tıklanır. Not : Çubuk elemanlara kesit tipi atama işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de hızlı bir şekilde yapılır.
52 Frame Releases Çerçeve (frame) elemanların serbest bırakılmak (ihmal edilmek) istenen serbetlik dereceleri sözkonusu olduğunda; Releases komutundan yararlanabilir. Bunun için; 1) Serbestlik dereceleri çözülmek istenen çubuk elemanlar seçilir. 2) Assign menüsündeki Frame seçeneğinin altındaki Frame Releases komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Frame Releases penceresini açar. 3) Frame Releases penceresinde ; Çubuk elemanların serbest bırakılmak istenen serbestlikleri işaretlenir. Sebestlik istenmiyorsa No Relaeses kutusu işaretlenir. 4) OK kutusu tıklanır. Frame Local Axes 1) Lokal eksenleri atanmak istenilen bir veya daha fazla çubuk eleman seçilir. 2) Assign menüsündeki Frame seçeneğinin altındaki Frame Local Axes komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Frame Local Axes penceresini açar. 3) Frame Local Axes penceresinde ; Angle in Degrees kutusuna açı değeri yazılır. Başlangıç ve son uçları tersine değiştirilmek istenirse, Reserve start and end connectivity kutusu işaretlenir.
53 4) OK kutusu tıklanır. Frame End Offsets Çubuk uçlarında rijit (katı) bölge atanmak istenirse; 1) Rijit bölge atamak istenilen çubuk elemanlar seçilir. 2) Assign menüsünde Frame seçeneğinin altındaki Frame End Offsets komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Frame End Offsets penceresini açar. 3) Frame End Offsets penceresinde ; Kullanıcı tarafından belirlenmiş rijit bölge uzunlukları kullanılmak istenilirse, Define Lengths seçeneği aktif hale getirilir. Offset değerleri I ve J uçları için End-I, End-J kutularına yazılır. Programın End Offsets değerlerini modelin bağlantısından hesaplaması istenilirse, Update Lenghts from Curent Connectivity kutusu işaretlenir. Bu durumda program otomatik olarak çubuk elamanlar için tanımlanmış derinlik ve genişlikten End Offsets değerlerini hesaplar. Rijit Zone Factor, rijit bölge uzunluklarının yüzde kaçının tamamen rijit alınacağını belirtir. Bu yüzde değeri Rijit Zone Factor kutusuna yazılır. O rijit bölge yok demektir, 1 bütün bölge rijit alınacak demektir. 4) OK kutusu tıklanır. Shell Sections Shell elemanlara kesit özellikleri atanmak istendiğinde; 1) Özellikleri atanmak istenen bir veya daha fazla shell eleman seçilir. 2) Assign menüsündeki Shell seçeneğinin altındaki Sections komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Shell Sections penceresini açar.
54 3) Shell Sections penceresinde ; Daha önceden tanımlanmış shell elaman kesit tiplerinden biri seçilir. OK kutusu tıklanır. Not : Eğer daha önceden tanımlanmış kabuk elemanlar için kesit tipleri mevcut değilse, Add New Section seçeneği ile yeni kesitler eklenir. Assign Shell Section (Shell elemanlara özellik atama) işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de kolayca yapılır. Shell Local Axes Shell elemanlara lokal eksen atanmak istendiğinde; 1) Aynı lokal ekseni atamak istenilen bir veya daha fazla kabuk eleman seçilir. 2) Assign menüsündeki Shell seçeneğinin altındaki Local Axes komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Shell Local Axes penceresini açar. 3) Shell Local Axes penceresinde ; Angle in Degrees kutusuna derece cinsinden açı değeri yazılır. Bu açı, elemanların 2. lokal ekseninin 3. lokal eksen etrafında döndüreleceği değerdir. 3. lokal eksen kabuk elemanın dış normali doğrultusundadır. 2. lokal eksen daima 3-Z planındadır. Elemanın yatay olması durumu hariç, X eksenine paraleldir. Lokal eksenler sağ el kuralına uygun olacak şekilde belirlenir. 3. lokal eksen ters çevrilmek istenirse, Reverse direction of normal kutusu işaretlenir. OK kutusu tıklanır. Joint Static Loads Forces and Ground Displacements 1) Yük atanmak ya da yer deplasmanı empoze etmek istenilen düğüm(ler) seçilir. 2) Assign menüsündeki Joint Static Loads seçeneğinin altındaki Forces veya Displacements komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Joint Forces veya Ground Displacements penceresini açar.
55 3) Joint Forces veya Ground Displacements penceresinde; Load Case Name kutusundan bu yük veya deplasman yüklemesine verilecek isim seçilir veya yazılır. Loads kısmındaki Force, Moment kutularına yük ve moment değerleri yazılır. Displacements kısmındaki Translations ve Rotations kutularına empoze edilmek istenen yer değiştirme ve dönme değerleri yazılır. Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gerekeni seçilir. 4) OK kutusu tıklanır. Düğüm noktalarına yükler atandıktan sonra grafik ekran kendi kendini yeniler. Not : Assign Joint Forces (Düğüm noktalarına yük atama) işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de kolayca yapılır. Frame Static Loads (Çerçeve Statik Yükleri) Gravity (Elemanın Kendi Ağırlığı) Bu yükleme yöntemi çubuk elemanlarının kendi ağırlıklarını yük olarak herhangi bir eksen yönünde tanımlanması için kullanılan bir seçenektir. 1) Yüklerin atanması istenen çubuk eleman(lar) seçilir. 2) Assign menüsündeki Frame Static Loads seçeneğinin altındaki Gravity komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Frame Gravity Loads penceresini açar. 3) Frame Gravity Loads penceresinde ; Load Case Name kutusundan yük durumu seçilir. Gravity Multipliers kısmındaki X, Y, Z kutularına ağırlık çarpanı değerleri yazılır. Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gerekeni seçilir. 4) OK kutusu tıklanır.
56 Ekranda seçili elemanlar üzerinde grafiksel olarak atanan yüklemeler görüntülenecektir. Point and Uniform Span Loads (Tekil ve Düzgün Yayılı Yük) 1) Yüklerin atanması istenen çubuk eleman(lar) seçilir. 2) Assign menüsündeki Frame Static Loads seçeneğinin altındaki Point and Uniform komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Point and Uniform Span Loads penceresini açar. 3) Point and Uniform Span Loads penceresinde ; Load Case Name kutusundan yük durumu seçilir. Load Type and Direction kısmında yükleme tipi (kuvvet veya moment) seçilir ve yükleme yönü belirlenir. Point Loads kısmında noktasal yüklemelerin değerleri Load kutusuna, i- ucundan uzaklıkları Distance kutusuna yazılır. Yayılı yükün değeri Uniform Load kutusuna yazılır. Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gerekeni seçilir. 4) OK kutusu tıklanır. Not : Assign Frame Point and Uniform Loads (Çubuk elemanlara noktasal ve yayılı yük atama) işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de kolayca yapılabilir. Trapezoidal (Trapez Yayılı Yük) 1) Yüklerin atanması istenen çubuk eleman(lar) seçilir. 2) Assign menüsündeki Frame Static Loads seçeneğinin altındaki Trapezoidal komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Trapezoidal Span Loads penceresini açar. 3) Trapezoidal Span Loads penceresinde ; Load Case Name kutusundan yükleme durumu numarası (adı) seçilir.
57 Load Type and Direction kısmında yükleme tipi seçilir ve yükleme yönü belirlenir. Trapezoidal Loads kısmında trapez yüklemelerin değerleri Load kutusuna, i- ucundan mesafeleri Distance kutusuna yazılır. Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gerekeni seçilir. 4) OK kutusu tıklanır. Ekranda seçili elemanlar üzerinde grafiksel olarak atanan yüklemeler görüntülenecektir. Temperature (Sıcaklık Yüklemesi) 1) Load Case Name kutusundan yük durumu seçilir. 2) Assign menüsündeki Frame Static Loads seçeneğinin altındaki Temperature komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Frame Temperature Loading penceresini açar. 3) Frame Temperature Loading penceresinde ; Load Case Name kutusundan yük durumu seçilir. Type kısmında yükleme tipi Temperature, Temperature Gradient 2-2, Temperature Gradient 3-3 seçeneklerinden gerekeni işaretlenerek belirlenir. Temperature kısmında elemanın maruz kaldığı sıcaklık değeri By Element Temperature kutusu aktif hale getirilerek bu kutuya yazılır veya By Joint Pattern kutusu aktif hale getirilerek düğüm noktası modeli seçilir. Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gerekeni seçilir.
58 4) OK kutusu tıklanır. Ekranda seçili elemanlar üzerinde grafiksel olarak atanan yüklemeler görüntülenecektir. Shell Static Loads (Shell Statik Yükleri) Gravity (Ağırlık Yükü) Bu yükleme yöntemi elemanların kendi ağırlıklarını yük olarak herhangi bir eksen yönünde kolaylıkla tanımlanabilmesi için kullanılan bir seçenektir. 1) Yüklerin atanması istenenshell eleman(lar) seçilir. 2) Assign menüsündeki Shell Static Loads seçeneğinin altındaki Gravity komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Shells Gravity Loads penceresini açar. 3) Shells Gravity Loads penceresinde ; Load Case Name kutusundan yük durumu seçilir. Gravity Multipliers kısmındaki X, Y, Z kutularına ağırlık çarpanı değerleri yazılır. Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gerekeni seçilir. 4) OK kutusu tıklanır. Uniform (Düzgün Yayılı Yük) 1) Yüklerin atanması istenen shell eleman(lar) seçilir. 2) Assign menüsündeki Shell Static Loads seçeneğinin altındaki Uniform komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Shells Uniform Loads penceresini açar. 3) Shells Uniform Loads penceresinde ; Load Case Name kutusundan yük durumu seçilir. Uniform Load kısmında yayılı yük değeri Load kutusuna yazılır ve yayılı yükün yönü Direction kutusundan seçilir.
59 Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gerekeni seçilir. 4) OK kutusu tıklanır. Not : Assign Shells Uniform Loads (Kabuk elemanlara yayılı yük atama) işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de kolayca yapılır. Temperature (Sıcaklık Yüklemesi) 1) Yüklerin atanması istenen shell eleman(lar) seçilir. 2) Assign menüsündeki Shell Static Loads seçeneğinin altındaki Temperature komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Shells Temperature Loading penceresini açar. 3) Shells Temperature Loading penceresinde ; Load Case Name kutusundan yük durumu seçilir.
60 Type kısmından Temperature veya Gradient seçeneklerinden gerekli olan işaretlenir.
61 Temperature kısmında elemanın maruz kaldığı sıcaklık değeri By Element Temperature kutusu aktif hale getirilerek bu kutuya yazılır veya By Joint Pattern kutusu aktif hale getirilerek düğüm noktası modeli seçilir. Options kısmındaki Add, Replace, Delete (Ekle, değiştir, sil) kutularından gereken seçilir. 4) OK kutusu tıklanır. 2.2.8. Analyze (Hesap) Menüsü Set Options (Seçenek Belirleme) 1) Analyze menüsündeki Set Options komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Analyze Options penceresini açar. 2) Available DOF s kısmında uygun serbestlik derecesi işaretlenir. 3) Seçenek olarak, mevcut serbestlik derecesi Fast DOFs kısmındaki dört ikondan (Space Frame, Plane Frame, Plane Grid, Space Truss) biri seçilerek otomatik olarak kontrol edilebilir. 4) Dinamik hesap yapılması isteniyorsa Dynamic Analysis kutusu işaretlenir. Bu kutu işaretlenince Set Dynamic Parameters kutusu aktif hale gelir. Bu tuşa basılınca aşağıdaki Dynamic Analysis Parameters penceresi açılır 5) Dynamic Analysis Parameters penceresinde ; Number of Modes kutusuna uygun görülen ilk mod sayısı yazılır. Type of Analysis kısmında hesap tipi (Eigenvectors veya Ritz Vectors) seçilir. Eğer Eigenvectors Analysis seçilirse, Eigen Value parametreleri tanımlanır. Edit box kısmında verilen değerler çoğu durumlar için yeterlidir. Ritz Vectors Analysis seçilmesi Starting Ritz Vectors penceresini aktif hale getirir. List of Load kısmındaki yükler, Add kutusu ile Rizt Load Vectors kısmına eklenir, Remove kutusu ile Rizt Load Vectors kısmından çıkarılır. OK kutusu tıklanır.
62 6) Herhangibir hesap sonucunun Output file (Çıktı dosyası) olarak kayıt edilmesi isteniyorsa Generate Output kutusu işaretlenir. Bu işaretlenmiş kutu Select Output Options kutusunun seçilmesine izin verir. Bu tuşa basılarak aşağıdaki Select Output Results penceresi açılır. 7) Select Output Results penceresinde ; İlgilenilen hesap sonuçları seçilir. İşaretlenen bu kutu Select/Show Loads kutusunun seçilmesine izin verir. Bu tuşa basılır ve bu kategori için çıktı bilgileri istenen yük durumu ve yük kombinasyonları seçilir. OK kutusu tıklanır. 8) Analyze menüsündeki Run veya Run Minimized komutu seçilir.
63 2.2.9. Display (Görüntüleme) Menüsü Display Options (Görüntüleme Seçenekleri) Yukarıda görülen ikonlardan gerekeni seçilerek SAP 2000 programı display (görüntüleme) moduna getirilebilir. Show Undeformed Shape (Şekil Değiştirmemiş Yapıyı Çiz) Display menüsündeki Show Undeformed Shape komutu seçilerek veya Tool Bar da bulunan aşağıda gösterilen ikona basılarak şekil değiştirmemiş durum görüntülenir. Show Loads (Yükleri Göster) Yapı üzerindeki yükleri grafik olarak göstermek için: 1) İlgili eleman işaretlenerek Display menüsündeki Show Loads seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Show (Joint, Frame, Shell) Loads penceresini açar. 2) Bu pencerede ; Load Name kısmından görülmek istenilen yükler seçilir. Load Type kısmında yükün tipi Forces (Kuvvet) veya Displacement (Yer değiştirme) seçilir. Yükün değerinin grafik üzerinde görülmesi için Show Loading Values kutusu işaretlenir. 3) Yükleri aktif pencerede görüntülemek için OK kutusu tıklanır.
64 Show Patterns 1) Display menüsündeki Show Joint Patterns komutu seçilir. 2) İlgilenilen model Select Pattern penceresinden seçilir. 3) Yük modelini aktif pencerede görüntülemek için OK kutusu tıklanır. Show Input Tables (Giriş Çizelgelerini Göster) 1) Display menüsündeki Show Input Tables seçeneğinin altındaki Geometry Data veya Loading Data komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Display Geometry Options veya Display Loading Options penceresini açar. 2) Display Geometry/Loading Options penceresinde ; İlgilenilen girdi bilgisi tipi (Joint Data, Frame Element Data ) seçilir. 3) OK kutusuna basılarak Input Tables görüntülenir. Bu işlem data kontrolünde kullanılabilecek bir yoldur.
65 Show Deformed Shape (Şekil Değiştirmiş Sistemi-Elemanı Çiz) 1) Display menüsündeki Show Deformed Shape komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Deformed Shape penceresini açar. 2) Deformed Shape penceresinde ; Load kısmındaki kutudan Load Case veya Load Combination (Yük durumu veya Yük kombinasyonu) seçilir. Scaling kısmında Auto veya Scale Factor seçeneği işaretlenir. Auto seçimi ölçek çarpanı değerini otamatik olarak atar. Wire Shadow kutusu işaretlenerek, şekil değiştirmiş ve şekil değiştirmemiş durumlar karşılaştırmalı olarak çizdirilebilir. Seçenekler işaretlendikten sonra OK kutusu tıklanır ve ekran görüntüsü yenilenir. 3) Start Animation kutusuna basılarak şekil değiştirmiş durumun modeli canlandırılabilir. Hareket hızı Animation kutusunun yanındaki (+) ve ( ) tuşları ile kontrol edilebilir. Not : Display Show Deformed Shape (Şekil değiştirmiş durumu görüntüleme) işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de kolayca yapılır. Show Element Forces/Stresses (Eleman Kesit Tesirlerini-Gerilmeleri Göster) 1) Display menüsündeki Show Elemet Force/Stresses komutu seçilir veya araç çubuğundaki F, S, J tuşlarından gerekene basılır. Bu işlem Member Force Diagram penceresini açar. 2) Member Force Diagram penceresinde ; Eğer Frames seçilmişse, Load kısmındaki kutudan Load Case veya Load Combination (Yük durumu veya Yük kombinasyonu) seçilir. Component kısmından istenilen diyagram tipi Axial force (Normal kuvvet), Shear (Kesme kuvveti), Moment (Eğilme momenti) seçilir. Scaling kısmında Auto veya Scale Factor seçeneği işaretlenir. Auto seçimi ölçek çarpanı değerini otamatik olarak atar.
66 Diyagramları renkli görünyülemek için Fill Diyagram kutusu işaretlenir. Diyagram üzerinde sayısal değerlerin gözükmesi için ise Show Values on Diagram kutusu işaretlenir. Eğer Shell seçilmişse, Load kısmındaki kutudan Load Case veya Load Combination (Yük durumu veya Yük kombinasyonu) seçilir. Component kısmından istenilen diyagram tipi (F11, F22, F12, FMAX, FMIN, FVM ) seçilir. Contour Range kısmındaki kutulara minimum ve maksimum değerler yazılır. OK kutusu tıklanır.
67 Eğer Joints seçilmişse, Load kısmındaki kutudan Load Case veya Load Combination (Yük durumu veya Yük kombinasyonu) seçilir. Type kısmında düğüm noktaları ile ilgili kuvvet çıktı tipi belirlenir ; Reactions (Mesnet reaksyonları) veya Spring Forces (Yay kuvvetleri) seçilir. Not : Display Show Element Forces/Stresses işlemi aşağıda görülen ikon sayesinde de kolayca yapılır. 2.2.10. Options (Seçenekler) Menüsü Preferences (Tercihler) SAP2000 programının belirlediği Tolerances ve Default Values değerleri değiştirilebilir. 1) Options menüsündeki Preferences komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Preferences penceresini açar. Bu pencere Dimensions, Steel ve Concrete olmak üzere üç bölümden olşur. 2) İstenilen parametreler değiştirilir veya mevcut değerler aynen kabul edilir. 3) OK kutusu tıklanır.
68 Colors (Renkler) SAP2000 grafik ekranında görüntülenecek ve çıktısı alınacak diyagramların renkleri değiştirilebilir. 1) Options menüsündeki Colors komutu seçilir. Bu işlem aşağıda görülen Assign Colors penceresini açar. Display kutusu tıklanır. Bu bölümde Joints, Frames, Shells, Grids, ve Background renkleri değiştirilebilir. Output kutusu tıklanır. Bu bölümde hesap ve boyutlandırma hesabı sonuçlarının renkleri değiştirilebilir.
69 2) Screen (Ekran) ve/veya Printer (Yazıcı) renkleri değiştirilebilir. Screen veya Printer seçeneklerinden biri işaretlenir. Display kısmında uygun tuşa basarak veya Output kısmında uygun renk üzerine fare ile çift tıklayarak renkler değiştirilebilir. Yeni renk seçilir ve OK kutusu tıklanır. 3) Eğer SAP2000 programının kendi renklerine dönülmesi istenirse Reset kutusu tıklanır. 4) OK kutusu tıklanır. Windows (Pencereler) 1) Grafik ekranı pencerelere (One, Two tiled Vertically, Two tiled Horizontally, Three, Four) böler. 2) Üzerinde çalışılan yapı sistemi şekli kaç pencerede görüntülenmek isteniyorsa o tuşa basılır. 3) Grafik ekran kendini yeniler. Set Coordinate System SAP2000 programında sistem geometrisini oluşturan düğüm noktalarının koordinatları, yük şekilleri, kuvvet çıktıları sağ el kuralı ile belirlenebilen Global Koordinat Sistemine göre tanımlanır. Eleman ve elemanlarla ilgili tüm özellikler ise Lokal Koordinat Sistemine göre tanımlanır. Eğer istenirse tüm koordinat eksenleri değiştirilebilir.