T.C. ARTVİN VALİLİĞİ İl Emniyet Müdürlüğü 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMLERİ (7 HAZİRAN 2015) 1
İÇİNDEKİLER 2 Sayfa ÖNSÖZ... 4 BAŞBAKANLIK GENELGESİ... 5 GİRİŞ... 6 YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARLARI... 7 1- SEÇİMLERE KATILACAK SİYASİ PARTİLERLE İLGİLİ KARAR... 7 YSK nın 2015-98 Sayılı Kararına Göre Artvin İlinde Teşkilatı Bulunan Ve Seçime Katılacak Siyasi Partiler... 7 2- SEÇİM TAKVİMİYLE İLGİLİ KARAR... 7 3- SİYASİ PARTİLERİN ADAY TESPİTİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLARLA İLGİLİ KARAR... 14 4- OY VERME SAATLERİYLE İLGİLİ KARAR... 15 5- PROPAGANDA ESASLARIYLA İLGİLİ KARAR... 15 /I - Seçimin Başlangıç Tarihinden İtibaren (10 Mart 2015);... 15 A) Açık Yerlerde Propaganda; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015)... 15 B) Kapalı Yerlerde Propaganda; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015)... 15 C) Seçim Büroları; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015)... 16 D) Basın İletişim Araçları Ve İnternette Propaganda; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015)... 16 E) Hoparlörle Propaganda;... 17 F) Propaganda Amaçlı Yayın Ve Malzeme Dağıtımı;... 17 G) Propaganda Yayınlarına İlişkin Yasaklar;... 18 H) İlân Ve Reklam Yerleri; (10 Mart 2015) (6 Haziran 2015)... 18 I) İlân Ve Reklam Yerleri İle İlgili Yasaklar;... 19 İ) Matbua dağıtımı; (10 Mart 2015-6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00'e kadar)... 19 J) Seçim Süresince Yapılamayacak İşler;... 20 II- 28 Mayıs 2015 Perşembe Gününden Oy Verme Gününü Takip Eden Güne Kadar Olan Süre İçinde;... 20 298 SAYILI KANUNDA YAZILI BÂZI YASAKLAR VE SANDIK BAŞI DÜZENİ... 20 İÇKİ VE SİLAH TAŞIMA YASAĞI:... 20 YAYIN YASAĞI:... 21 SANDIK ALANI VE SANDIK ÇEVRESİ:... 21 SANDIK KURULU BAŞKANINA AİT YETKİLER:... 21 SANDIK ALANINDA ALINACAK GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE YASAKLAR:... 21 SANDIK ALANI DIŞINDAKİ İNZİBATİ TEDBİRLER:... 22 OY VERME DÜZENİ:... 22 OY VERME SÜRESİ:... 22 ENGELLİLERİN OY KULLANMASI:... 22 SAYIM TEDBİRLERİ:... 22 SAYIMA İLİŞKİN EVRAK VE BELGELERİN TESLİMİ:... 22 298 SAYILI KANUNDA YAZILI SEÇİM SUÇLARI VE CEZALARI... 23 KURULLARA KARŞI SUÇLAR:... 23 KURULLARIN TEDBİRLERİNE RİAYETSİZLİK:... 23 GÖREVİ KÖTÜYE KULLANMA:... 23 PROPAGANDA TOPLANTILARINA KARŞI SUÇLAR:... 23 ÖZEL RADYO VE TELEVİZYON YAYINLARINA İLİŞKİN SUÇLAR:... 23 TOPLANTI HEYETLERİNE KARŞI SUÇLAR:... 24 YASAK PROPAGANDA:... 24 HAKSIZ OY TEMİNİ:... 24 OY KULLANMAYA ENGEL OLMAK:... 24 ADAYLIK HÜKÜMLERİNE AYKIRI HAREKETLER VE PROPAGANDA YAPAMAYACAK OLANLAR:... 24 SAİR PROPAGANDA SUÇLARI:... 25 MATBUA VE İLANLARIN TAHRİBİ:... 25 SANDIK DÜZENİ VE OY VERMEYE İLİŞKİN SUÇLAR:... 25 SANDIK BAŞINDA MÜDAHALE VE İHTARA RİAYETSİZLİK:... 25 SEÇMEN OLMAYANLARIN OY VERMESİ:... 25 OY SANDIĞI ÜZERİNDE SUÇLAR:... 25 SİYASİ PARTİLERLE BAĞIMSIZ ADAYLARIN OY PUSULALARI ÜZERİNDE İŞLENECEK SUÇLAR:... 25
KURUL BAŞKAN VE ÜYELERİNİN SEÇİM İŞLERİNİ BOZMASI:... 25 OY VERME SONUCUNA TESİR EDECEK HALLER:... 26 İÇKİ YASAĞINA AYKIRI HAREKETLER:... 26 SİLAH TAŞIYANLAR:... 26 SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMA ZAMANI:... 26 GENEL HÜKÜMLERİN UYGULANMASI:... 26 İDARİ PARA CEZASINA KARAR VERME YETKİSİ:... 26 TUTANAKLARIN DELİL KIYMETİ:... 26 SEÇİM SUÇU:... 27 DAVA SÜRESİ:... 27 SEÇİM DÖNEMİNDE ALINACAK GÜVENLİK TEDBİRLERİ... 27 SEÇİM HAREKÂT MERKEZİ... 29 3
ÖNSÖZ ÖNSÖZ 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri ile ilgili olarak Artvin Emniyet Müdürlüğü Güvenlik Şube Müdürlüğü tarafından bir Seçim Kitapçığı hazırlanmıştır. Kitapçıkta seçim takvimi ve ilgili mevzuat ile YSK nın güncel kararlarına yer verilmiş ve özellikle güvenlik görevlilerimizin dikkat etmeleri gereken konulara değinilmiştir. Bu bağlamda; 10 Mart 2015 tarihinde başlayan resmi seçim takviminin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli bir şekilde hassasiyetle takip edilmesini, birim amirleri tarafından personelin konu ile ilgili olarak bilgilendirilerek seçimlerin güven içerisinde tamamlanması konusunda gerekli tüm tedbirlerin alınmasını ve emir doğrultusunda hareket edilerek herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesini rica eder, başarılar dilerim. Alaattin AKBAŞ İl Emniyet Müdürü 1.Sınıf Emniyet Müdürü 4
BAŞBAKANLIK GENELGESİ Konu : 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi GENELGE 2015/2 Anayasanın 77 nci Maddesinin birinci fıkrası ile 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 6 ncı Maddesinin birinci fıkrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin dört yılda bir yapılacağı öngörülmüş, aynı Kanun Maddesinin ikinci fıkrasında ise; Bir önceki seçimin yapıldığı tarihten itibaren dört yılın dolmasından önceki son Pazar günü oy verilir. Oy verme gününden geriye doğru hesaplanacak doksan günlük sürenin ilk günü seçimin başlangıç tarihidir hükmüne yer verilmiştir. Bir önceki Milletvekili Genel Seçimi 12 Haziran 2011 Pazar günü yapıldığından, anılan Kanun hükümleri uyarınca, 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacaktır. 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin Anayasanın 79 uncu maddesinde öngörülen Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ilkesine uygun bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için Yüksek Seçim Kurulu ile il ve ilçe seçim kurullarının çalışmalarına, bütün kamu kurum ve kuruluşlarınca her türlü işgücü, araç ve diğer malzeme desteği verilmesi önem taşımaktadır. Seçimin her aşamasında görev alması muhtemel kamu personelinin yıllık izinlerinin plânlanmasında seçim tarihinin dikkate alınması gerekmektedir. Bu hususta il ve ilçe seçim kurulları ile koordinasyon içerisinde, kamu personelini de mağdur etmeyecek şekilde gereken tedbirler alınacaktır. Bu itibarla, 25. Dönem Milletvekili Genel Seçiminin başarıyla gerçekleştirilerek, millet iradesinin sandığa sağlıklı olarak yansıması amacıyla, seçim kurulu başkanlıklarının personel ve yer tahsisine ilişkin talepleri ivedilikle karşılanacak, ihtiyaç duyulacak her türlü taşıt, bilgisayar, yazıcı, modem, kesintisiz güç kaynağı, jeneratör gibi araç gereç ve bunları kullanabilecek nitelikli işgücü desteği sağlanacaktır. Bu kapsamda, başta mülki amirler olmak üzere bütün kamu kurum ve kuruluşları, banka yöneticileri ve güvenlik güçlerinin amirleri tarafından gereken tüm önlemler alınacak, herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi için azami gayret ve duyarlılık gösterilecektir. Bilgilerini ve gereğini rica ederim. 5
GİRİŞ 25. DÖNEM MİLLETVEKİLİ GENEL SEÇİMİ Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığı nca alınan 31.01.2015 tarih ve 2015/100 sayılı karar gereğince 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimiyle ilgili; 10 Mart 2015 Salı günü seçimin başlangıç tarihi, 10 Mart 2015-28 Mayıs 2015 arası propaganda öncesi dönem, 28 Mayıs 2015-06 Haziran 2015 arası serbest propaganda dönemi ve 07 Haziran 2015 Pazar 08.00-17.00 Saatleri arasında oy verme günü olarak belirlenmiştir. Ülkemizde seçimlerin yargı organlarının genel yönetimi ve denetiminde yapılması, seçimlerden sonra seçim konuları ile ilgili yolsuzluk, şikâyet ve itirazların incelenmesi gibi hususlar Anayasa ile Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir. Seçim işlemlerini düzen içinde yapma ve yaptırma görevi Yüksek Seçim Kurulunun denetiminde İl ve İlçe Seçim Kurullarına ait olduğundan, herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi için bu kurullar tarafından yayımlanan ve yayımlanacak olan kararlar doğrultusunda işlem yapılması ve bunların takip edilmesi zorunludur. Bunun dışındaki kamu güvenliği ve huzurun sağlanması, kanun dışı eylem ve işlemlerin önlenmesi, suç ve suçluların tespiti, yakalanması ve adli makamlara teslim edilmesi ise Mülki İdare Amirlerinin ve Güvenlik Kuvvetlerimizin görevidir. Hazırlanan kitapçık içerisinde 07 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri ile ilgili olarak 298 Sayılı Kanun da yer alan ve geçmiş yıllarda yapılan seçimlerde kolluk kuvvetlerinin en sık karşılaştıkları ve önümüzdeki seçim döneminde de karşılaşabilecekleri konularla ilgili hükümlerle Yüksek Seçim Kurulu tarafından 2015 seçimleriyle ilgili şu ana kadar yayımlanan ve teşkilatımızı ilgilendiren bazı kararlara yer verilmiştir. Daha sonra yayınlanacak olan Yüksek Seçim Kurulu kararları başta olmak üzere seçim ile ilgili genelge ve duyurular olması halinde teşkilatımıza tamim edilecektir. Bu kitapçık Artvin İl Emniyet Müdürlüğü Güvenlik Şube Müdürlüğü nce; 2015 Milletvekili Genel Seçimlerinin barış ve huzur dolu bir ortamda gerçekleştirilebilmesi için fedakârca ve tarafsızca bir görev anlayışı içerisinde halkımıza hizmet verecek olan tüm Artvin İl Emniyet Müdürlüğü personelinin, görevin ifası sırasında karşılaşacakları tereddütleri anında giderebilmesi, en doğru kararı verebilmesi ve uygulamadan doğabilecek hataların en aza indirgenmesi amacıyla hazırlanmıştır. 6
YÜKSEK SEÇİM KURULU KARARLARI 1- Seçimlere Katılacak Siyasi Partilerle İlgili Karar YSK nın Seçimlere Katılacak Siyasi Partilerle ilgili 30.01.2015 tarih ve 98 Sayılı Kararı ile Türkiye genelinde seçimlere 31 siyasi partinin katılmasına karar verilmiştir. YSK nın 2015-98 Sayılı Kararına Göre Artvin İlinde Teşkilatı Bulunan Ve Seçime Katılacak Siyasi Partiler S.N. PARTİ ADI GENEL BAŞKANI İL BAŞKANI 01 Adalet ve Kalkınma Partisi Ahmet DAVUTOĞLU Ertunç Erkan BALTA 02 Alternatif Parti Süleyman YAĞCIOĞLU Yurdakul GÜLTEKİN 03 Bağımsız Türkiye Partisi Haydar BAŞ Nuri KESKİN 04 Cumhuriyet Halk Partisi Kemal KILIÇDAROĞLU Ali Yücel KURT 05 Demokrat Parti Gültekin UYSAL Niyazi ALTUNTAŞ 06 Demokratik Sol Parti Masum TÜRKER Dursun BİLİR 07 Halkın Kurtuluş Partisi Nurullah ANKUT Perihan ÇINGI 08 Halkların Demokratik Partisi Selahattin DEMİRTAŞ Hülya VAYİÇ 09 Vatan (İşçi) Partisi Doğu PERİNÇEK İbrahim AVCI 10 Milliyetçi Hareket Partisi Devlet BAHÇELİ Serdar KILINÇ 11 Muhafazakâr Yükseliş Partisi Ahmet Reyiz YILMAZ Erol KURT 12 Özgürlük ve Dayanışma Partisi Alper TAŞ Mahmut ZEYTİNCİ 13 Saadet Partisi Mustafa KAMALAK Gültekin SOYDAN 14 Türkiye Komünist Partisi Erkan BAŞ Mustafa KARAKUZU 15 Yurt Partisi Sadettin TANTAN Emin KURT 16 Genç Parti Borçka ve Yusufeli ilçelerinde teşkilatı var, il teşkilatı yok 2- Seçim Takvimiyle İlgili Karar YSK nın Seçim Takvimiyle ilgili 31.01.2015 tarih ve 100 sayılı kararı gereği 25. Dönem Milletvekili Seçimlerinde Uygulanacak Seçim Takvimi tablodadır. 10 MART 2015 SALI 11 MART 2015 ÇARŞAMBA 12 MART 2015 PERŞEMBE 14 MART 2015 CUMARTESİ SEÇİMİN BAŞLANGIÇ TARİHİ 2839/6 1- Muhtarlık bölgesi askı listelerinin dökümüne başlanılması, 2- Milletvekili Genel Seçimine ait parametrelerin SEÇSİS ten tanımlanması, 3- Tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin kimlik bilgilerini içeren listelerin Cumhuriyet başsavcılıklarından istenerek SEÇSİS'e girilmeye başlanması ve listelerin düzenlenmesi, 4- Oy kullanılacak gümrük kapılarının ve yurt dışı temsilciliklerin ilân edilmesi. Yurt dışı geçici ilçe seçim kurullarının, yurt dışı sandık kurullarının, saklama ve ulaştırma kurulları komisyonları ile sayım ve döküm kurullarının oluşturulması çalışmalarına başlanılması 298/94-A-C-E. Siyasi partilerden hangi seçim çevrelerinde hangi usul ve esaslarla aday tespiti yapacaklarını Yüksek Seçim Kuruluna bildirmelerinin istenilmesi 2820/37. 1- Muhtarlık bölgesi askı listelerinin, 2- Tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listelerinin, güncelleştirilmek üzere ilçe seçim kurullarınca askıya çıkarılması ve itirazların başlaması Saat 08.00, 3- Yurt Dışı Seçmen Kütüğünün internet ortamında www.ysk.gov.tr adresinde ilân edilmesi ve itirazların başlaması Türkiye saati ile 08.00, 4- Yüksek Seçim Kurulunun www.ysk.gov.tr internet adresinden bina esasına göre düzenlenen seçmen kayıtlarının sorgulanmasına başlanılması Saat:08.00, 7
5- Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce; elektronik ortamda hazırlanan muhtarlık bölgesi askı listeleri ile Yurt Dışı Seçmen Kütüğünün, tutanak karşılığında siyasi partilerin genel merkez yetkililerine siyasi partilerin ilçe başkanlıklarına gönderilmek üzere elden teslimi, ayrıca talep eden siyasi partilere SEÇSİS Siyasi Parti Portalı SİPPORT üzerinden erişime açılması 298/39, 6- Siyasi partilerin; a Hangi seçim çevrelerinde önseçim, b Hangi seçim çevrelerinde aday yoklaması yapacaklarını Yüksek Seçim Kuruluna bildirmelerinin son günü 2820/37. 15 MART 2015 PAZAR 16 MART 2015 PAZARTESİ 17 MART 2015 SALI 19 MART 2015 PERŞEMBE 20 MART 2015 CUMA 22 MART 2015 PAZAR 1- Siyasi partilerin hangi seçim çevrelerinde hangi usul ve esaslar ile aday tespiti yapacaklarının Yüksek Seçim Kurulunca ilgili ilçe seçim kurullarına ulaştırılmak üzere il seçim kurullarına bildirilmesi, 2- Siyasi partilerin, önseçim yöntemiyle aday belirlemesi yapacakları seçim çevrelerine ilişkin önseçimde oy kullanacak partili üyeleri gösteren listelerin, ilgili ilçe seçim kurullarına gönderilmesine başlanması hususunun Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından istenilmesi 2820/42, 3- Önseçim ilçe seçim kurullarının oluşturulması çalışmalarına başlanılması Önseçim ilçe seçim kurullarında görev alacak siyasi partili üyelerin, aday adayı olmayacak kişilerden belirlenmesi gerektiğinin hatırlatılması 2820/41-1. 1- Önseçim ilçe seçim kurulu oluşturulması çalışmalarının bitirilmesi ve kurullarda görev alacaklara tebligatların yapılması, 2- Önseçim ilçe seçim kurullarınca, önseçim yapılacağı bildiriminde bulunan siyasi partilerden üye kayıt defterlerinin istenilmesi, 3- Gümrük kapılarında görev yapacak geçici gümrük kapısı seçim kurullarının oluşturulması çalışmalarına başlanılması 298/94-E. 1- Önseçim yöntemiyle aday belirleyecek siyasi partilerin üye listelerinin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca, ilgili ilçe seçim kurullarına gönderilmesinin son günü ve bu hususun Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesi 2820/42, 2- Siyasi partilerin üye kayıt defterlerini önseçim ilçe seçim kurullarına vermelerinin son günü, 3- Gümrük kapıları sandık kurullarının oluşturulması çalışmalarına başlanılması. Siyasi partiler kayıtlı üyelerinin tamamı dışında başka bir usulle aday yoklaması yapacaksa, bu halde oy kullanacak üyelerin seçmen listelerini üye kayıt defterleriyle birlikte ilgili önseçim ilçe seçim kurulu başkanlığına vermelerinin son günü Siyasi partilerin bu listeleri dört nüsha olarak hazırlayıp vermeleri gereklidir. 2820/42-6. Siyasi partilerin; 1- Önseçim yöntemi ile aday belirlemesi yapacakları seçim çevrelerine ilişkin olarak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca gönderilen listelerin, 2- Siyasi partilerin önseçim dışında bir yöntemle aday yoklaması yapacakları seçim çevrelerine ilişkin olarak ilçe seçim kurulu başkanlıklarına verdikleri listelerin askıya çıkarılması Saat 08.00 2820/42-7, 3- Askıya çıkarılan listelere itirazların başlaması. Önseçim ve aday yoklaması ile ilgili olarak 20 Mart 2015 Cuma günü askıya çıkarılan listelerin indirilmesi ile listelere yapılacak itirazın son günü. 1- Önseçim ve aday yoklaması ile ilgili listelere yapılacak itirazların önseçim 8
23 MART 2015 PAZARTESİ 24 MART 2015 SALI 26 MART 2015 PERŞEMBE 27 MART 2015 CUMA 28 MART 2015 CUMARTESİ 29 MART 2015 PAZAR 31 MART 2015 SALI ilçe seçim kurulunca kesin olarak karara bağlanmasının son günü, 2- Önseçim sandık kurullarının oluşum çalışmalarına başlanması, Önseçim sandık kurullarında görev alacak siyasi partili üyelerin, aday adayı olmayacak kişilerden belirlenmesi gerektiğinin hatırlatılması 2820/41. 1- Siyasi partiler önseçim ya da aday yoklaması seçmen listelerinin kesinleştirilmesi, 2- Partili üye seçmen kartlarının yazımına ve yazımı tamamlananların partili üyelere dağıtımına başlanması İtiraz üzerine listeden çıkartılanlara ait olanlar iptal edilmek kaydı ile 2820/42-7, 3- Siyasi partilerin genel başkanlıklarının; partilerinin aday adayı listelerini ve seçim çevrelerini Yüksek Seçim Kuruluna ve ilgili il ve önseçim ilçe seçim kurullarına ayrı ayrı bildirmelerinin son günü 2820/40-6. 1- Önseçim sandık kurullarının oluşumunun tamamlanması ve bu oluşumda görev alanlara bildirimin yapılması 2820/41, 2- Sandık yerlerinin ilânı ve ilgili siyasi partilere duyurulması 2820/41-son, 3- Yüksek Seçim Kurulunca, siyasi partilerin hangi seçim çevrelerinde önseçim ya da aday yoklamasına katılacaklarının ilânı 2820/41-son, 4- Siyasi partilerin önseçim ya da aday yoklaması yaptıkları seçim çevrelerinde gösterecekleri merkez adayı listelerini Yüksek Seçim Kuruluna bildirmelerinin son günü Siyasi partilerin bu listeleri düzenlerken İlini, seçim çevresini, aday listesi sırasını belirtmeleri gereklidir. 2820/37. 1- Yüksek Seçim Kurulunca, siyasi partilerin bildirdikleri merkez adayı listelerinin ilgili önseçim ilçe seçim kurulu başkanlıklarına gönderilmesi, 2- a Muhtarlık bölgesi askı listelerinin, b Tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listelerinin, askıdan indirilmesi ve itirazların sonu Saat 17.00, 3- Yüksek Seçim Kurulunun www.ysk.gov.tr internet adresinde ilân edilen Yurt Dışı Seçmen Kütüğünün ilânının sonlandırılarak bu durumun tutanak altına alınması ve Yurt Dışı Seçmen Kütüğüne yapılacak itirazların sonu Türkiye saati ile 17.00, 4- Yüksek Seçim Kurulunun www.ysk.gov.tr internet adresinden bina bazında seçmen kayıtlarının sorgulanmasının sonu Saat 17.00, 5- Önseçim yapacak siyasi partilerin, aday adayları listelerini içeren oy pusulalarını çoğaltarak, yeteri kadar zarf ile birlikte ilgili önseçim ilçe seçim kurullarına teslim etmelerinin son günü 2820/46-1. 1- Önseçim ilçe seçim kurullarınca, önseçim ya da aday yoklaması oy pusulalarının ve zarflarının mühürlenmesi, 2- Önseçim ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca, gerekli seçim araç ve gereçlerinin önseçim sandık kurulları başkanlarına teslimi ve önseçim sandık kurulları başkanlarının göreve hazır duruma getirilmeleri. ÖNSEÇİM - ADAY YOKLAMASI 1- Önseçim sandık kurullarının sayım - döküm işlemlerini tamamlamaları ve düzenleyecekleri tutanakları ilgili önseçim ilçe seçim kurullarına iletmeleri, 2- Önseçim ilçe seçim kurullarının ilçe birleştirme tutanaklarını düzenlemeleri ve il seçim kurullarına iletmeleri, 3- Muhtarlık bölgesi askı listelerine ve Yurt Dışı Seçmen Kütüğü ile tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listelerine yapılacak itirazların karara bağlanmasının son günü Saat 17.00. 1- Önseçim sandık kurulu tutanaklarına karşı önseçim ilçe seçim kurullarına yapılacak itirazlarla bu itirazların karara bağlanmasının son günü 2820/50, 9
2- Önseçim ilçe seçim kurullarının birleştirme tutanaklarına karşı ilgili il seçim kurullarına itirazların son günü 298/129, 3- İl seçim kurullarının önseçim birleştirme tutanaklarını düzenlemeleri, 4-Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu Başkanınca verilen kararlara ilişkin işlemlerin Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce tamamlanmasının son günü Saat 17.00, 5- İlçe seçim kurulu başkanlıklarınca verilen kararlara ilişkin işlemlerin ilçe seçim kurullarınca tamamlanmasının son günü Saat 17.00. 1 NİSAN 2015 ÇARŞAMBA 2 NİSAN 2015 PERŞEMBE 3 NİSAN 2015 CUMA 4 NİSAN 2015 CUMARTESİ 5 NİSAN 2015 PAZAR 6 NİSAN 2015 PAZARTESİ 1- İl seçim kurullarınca, önseçim ilçe seçim kurullarının birleştirme tutanaklarına karşı yapılan itirazları karara bağlanmasının son günü, 2- İl seçim kurullarının önseçim birleştirme tutanaklarına karşı Yüksek Seçim Kuruluna yapılacak itirazların son günü. 1- Yüksek Seçim Kurulunun il seçim kurulları kararlarına karşı yapılan itirazları karara bağlaması ve bu kararların il seçim kurullarına bildirilmesi, 2- Seçmen Kütüğü Genel Müdürlüğünce; a Elektronik ortamda hazırlanan muhtarlık bölgesi askı listelerinde, listelerin döküm süresi dâhil askı süresi içinde gerçekleşen tüm değişiklikleri içeren sandık bölgesi askı listelerinin, tutanak karşılığında siyasi partilerin genel merkez yetkililerine siyasi partilerin ilçe başkanlıklarına gönderilmek üzere elden teslimi, b Elektronik ortamda hazırlanan Yurt Dışı Seçmen Kütüğünde askı süresi içinde meydana gelen seçmen bilgi değişikliklerinin, tutanak karşılığında siyasi partilerin genel merkez yetkililerine elden teslimi, ayrıca bu listelerin talep eden siyasi partilere SEÇSİS Siyasi Parti Portalı SİPPORT üzerinden erişime açılması 298/39, c Bu listelere itirazların başlaması Saat 08.00 298/35, 42, 123. 1- Aday listelerinde il seçim kurullarınca ya da Yüksek Seçim Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ve istifalar sonucu meydana gelen eksilmelerin il seçim kurullarınca tamamlanması 2820/51, 2- Siyasi partilerin birleşik oy pusulasındaki yerlerinin belirlenmesi ile ilgili olarak Yüksek Seçim Kurulunca kura çekilmesi ve ilânı 2839/26, 3- Sandık bölgesi askı listeleri ile Yurt Dışı Seçmen Kütüğünde askı süresi içinde yapılan değişikliklere itirazların son günü 298/123. 1- İl seçim kurullarınca önseçimle belirlenmiş milletvekili adaylarına ait listelerin Yüksek Seçim Kuruluna gönderilmesi Belli bir seçim için parti adaylarının Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesinden sonra, önseçim ve adaylarla ilgili itiraz ve şikâyetler dikkate alınmaz. Daha önce yapılmış olan itiraz ve şikâyetler üzerine başlamış olan işlemler durdurulur. 2820/51-son, 2- Sandık bölgesi askı listeleri ile Yurt Dışı Seçmen Kütüğünde askı süresi içinde yapılan değişikliklere itirazların ilçe seçim kurullarınca karara bağlanmasının son günü 298/123. 1- Yüksek Seçim Kurulunca, önseçim milletvekili adaylarına ilişkin listenin tasdikli birer örneğinin ilgili partilerin genel başkanlıklarına teslim edilmesi, 2- İlçe seçim kurullarınca verilen kararlara karşı il seçim kuruluna yapılacak itirazların son günü Saat 17.00. 1- Yapılan itirazların, il seçim kurullarınca kesin olarak karara bağlanması, 2- Tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listelerinin, Cumhuriyet Başsavcılığından istenilen ikinci liste ile karşılaştırılarak değişikliklerin SEÇSİS e işlenmesine başlanılması. 10
7 NİSAN 2015 SALI 8 NİSAN 2015 ÇARŞAMBA 9 NİSAN 2015 PERŞEMBE 10 NİSAN 2015 CUMA 11 NİSAN 2015 CUMARTESİ 14 NİSAN 2015 SALI 1- Siyasi partilerin genel merkez yetkilileri ile Seçmen Kütüğü Genel Müdürünün; 298 sayılı Kanun'un 122, 123 ve 124. Maddesinde yazılı şikâyet ve itirazlar üzerine verilen kesin kararların, Yüksek Seçim Kurulunca incelenip karara bağlanmasını istemelerinin son günü Saat 17.00, 2- Yukarıdaki madde uyarınca yapılacak itirazların Yüksek Seçim Kurulunca karara bağlanmasının son günü Saat 23.59, 3- Siyasi partilerin genel merkezlerinin, seçime katılacakları seçim çevrelerine ait aday listelerini Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına alındı belgesi karşılığında DVD ve kâğıt ortamında en geç saat 17.00 ye kadar vermelerinin son günü 2839/20, 4- Bağımsız milletvekili adaylığı için il seçim kurullarına başvurunun son günü Adaylar, emaneten yatırdıkları para makbuzlarını başvurularına eklemek zorundadırlar. Saat 17.00 2839/21, 5- İl seçim kurullarınca bağımsız milletvekili adaylarının Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesinin son günü, 6- Yüksek Seçim Kurulunca, siyasi partilerin verdikleri aday listelerinin incelenmesine başlanması, 7- Tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listelerinin, Cumhuriyet başsavcılığından istenilen ikinci liste ile karşılaştırılarak değişikliklerin SEÇSİS e işlenmesi işlemlerinin bitirilmesi ve askıya çıkarılması. 1- İl seçim kurulunun kesin kararları ile itiraz edilmeksizin kesinleşen ilçe seçim kurulu kararlarının ve Yüksek Seçim Kurulunca verilen kararların ilçe seçim kurulları ile yurt dışı ilçe seçim kurulunca seçmen kütüğüne işlenmesinin bitirilmesi, 2- Yurt içi ve yurt dışı seçmen kütüklerinin kesinleştirilmesi. 1- Yurt içi sandık seçmen atamalarının yapılması, 2- Yüksek Seçim Kurulu tarafından, siyasi partilerin verdikleri aday listeleri ile illerden gelen bağımsız adaylarla ilgili başvuru belgelerinin incelenmesi sonucu tespit edilen eksikliklerin, siyasi partilerin genel merkezlerindeki yetkili organlarından ve bağımsız adaylardan tamamlanmasının istenilmesi Yazı ve alındı belgesi karşılığında 2839/13, 14, 23, 3- Başvuru evrakında eksiklik tespit edilen ve kendisine ulaşılamayan bağımsız adaylar ve eksiklikleri, Resmî Gazetede ve www.ysk.gov.tr adresinde yayımlanır/yayınlanır. 1- İlçe seçim kurulu başkanı, siyasi partiler dışından getirilen asıl üyelerle görüşerek seçim bölgesi içindeki veya dışındaki seçmenler arasından iyi ün sahibi olmakla tanınmış, okur - yazar kimselerden, kurula bağlı seçim bölgelerindeki sandıklardan her biri için birer kişi olmak üzere sandık kurulu başkan adaylarına ilişkin listeyi düzenlemesi 298/22-1, 2- Kurulun siyasi partili üyelerinden, sandık kurulu başkan adaylarına ilişkin birer liste düzenleyerek başkanlığa verilmesinin istenilmesi 298/22-1, 2, 3- Siyasi partilerden sandık kurulunda görev alacak olan partili üye listelerinin istenilmesi 298/23-2. Siyasi partilerin aday listeleri ile bağımsız adayların başvuru evrakındaki eksiklikleri tamamlamalarının son günü 2839/15. 1- Yüksek Seçim Kurulunca milletvekili geçici aday listelerinin incelenmesi işlemlerinin tamamlanması ve bu listelerin ilgili il seçim kurulu başkanlıkları ile radyo, televizyon ve Resmî Gazetede yayınlanmak/yayımlanmak üzere ilgili mercilere gönderilmesi 2839/20, 2- Siyasi partilerce sandık kurulunda görevlendirileceklere ilişkin listelerin 11
teslim edilmesinin son günü 298/22-2, 23-2, 3- Yurt dışı seçmenlerin oy kullanacakları temsilcilik seçmen listelerinin belirlenmesi ve www.ysk.gov.tr adresinden ilânı. 15 NİSAN 2015 ÇARŞAMBA 16 NİSAN 2015 PERŞEMBE 17 NİSAN 2015 CUMA 18 NİSAN 2015 CUMARTESİ 19 NİSAN 2015 PAZAR 20 NİSAN 2015 PAZARTESİ 21 NİSAN 2015 SALI 1- Her sandık için adı önerilen başkan adayları arasından ad çekilerek sandık kurulu başkanlarının belirlenmesi, sandık kurulu başkan ve üyelerinin SEÇSİS'e girilmesine başlanılması 298/22-1, 2, 3, 23-2, 2- Sandık kurullarının teşkiline karşı şikâyetin başlangıç tarihi 298/119-1, 3- Milletvekili geçici aday listelerinin radyo, televizyon ve Resmî Gazetede yayımlanması 2839/20-2, 4- Geçici aday listelerinin bağımsız adaylar dâhil il seçim kurulları tarafından mahallinde alışılmış usullerle ilânı 2839/20, 5- Geçici aday listelerine karşı il seçim kurullarına ve Yüksek Seçim Kuruluna yapılacak itirazların başlaması ve incelenmesi 2839/22, 23, 6- Geçici gümrük kapısı seçim kurullarının oluşturulması çalışmalarının tamamlanması ve ilgililere tebliği, 7- a Yurt dışı sandık kurullarının, saklama ve ulaştırma kurulları ile sayım ve döküm kurullarının oluşturulması çalışmalarının tamamlanması ve ilgililere tebliği, b Gümrük sandık kurullarının oluşturulmasının tamamlanması ve ilgililere tebliği ve bu kişilere yönelik eğitim çalışmalarına başlanılması. 1- Geçici aday listelerine karşı ilgili il seçim kurullarına yapılacak itirazların son günü 298/125; 2839/22, 2- Sandık kurullarının teşkiline karşı ilçe seçim kuruluna yapılacak şikâyetin son günü 298/119-1. 1- Geçici adayların ilgili il seçim kurullarınca incelenmesinin son günü, 2- Geçici aday listelerinde il seçim kurullarının incelemeleri sonucunda meydana gelen noksanlık ve aykırılıkların; il seçim kurullarınca ilgili adaya, siyasi parti il başkanlığına ve ilgili siyasi parti genel merkezine de iletilmek üzere Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesinin son günü 298/125; 2839/23. 1- İl seçim kurullarının milletvekili geçici aday listelerine yapılan itiraz üzerine verdikleri kararlara karşı Yüksek Seçim Kuruluna yapılacak itirazların son günü 2839/22, 2- Sandık kurullarının teşkiline karşı yapılan şikâyetlerin ilçe seçim kurulunca karara bağlanmasının son günü 298/119-1. 1- Milletvekili geçici aday listelerine karşı il seçim kurullarına yapılan itirazlar üzerine bu kurullarca verilen kararlara yönelik itirazların Yüksek Seçim Kurulunca karara bağlanmasının son günü, 2- Milletvekili geçici adaylığından istifa edenlerin Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmelerinin son günü, 3- İstifa, ölüm, itiraz veya inceleme üzerine adaylıktan çıkarılmaları nedeniyle aday eksilmelerinin tamamlanması hususunun Yüksek Seçim Kurulunca siyasi partilere bildirilmesi, 4- Seçmen bilgi kâğıtlarının dökümüne ve dağıtımına başlanılması. 1- Aday listelerinde meydana gelen eksikliklerin ilgili siyasi partilerce tamamlanarak Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesinin son günü, 2- Sandık kurullarının teşkili hakkında ilçe seçim kurulunca verilen kararlara karşı il seçim kuruluna yapılacak itirazın son günü 298/119-2. 1- Birleşik oy pusulasında yer alacak olan bağımsız aday sıralaması için tüm il seçim kurullarında aynı anda olmak üzere saat 11.00 de kura çekilmesi, davete 12
rağmen kuraya katılmayan bağımsız aday yerine ise il seçim kurulunca kura çekiminin yapılması 2839/26-d, 2- Kura tutanağının aynı gün en seri şekilde Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesi. 22 NİSAN 2015 ÇARŞAMBA 23 NİSAN 2015 PERŞEMBE 24 NİSAN 2015 CUMA 26 NİSAN 2015 PAZAR 27 NİSAN 2015 PAZARTESİ 28 NİSAN 2015 SALI 30 NİSAN 2015 PERŞEMBE 3 MAYIS 2015 PAZAR 8 MAYIS 2015 CUMA 18 MAYIS 2015 PAZARTESİ 22 MAYIS 2015 CUMA Sandık kurullarının teşkiline dair ilçe seçim kurulu kararlarına karşı yapılan itirazın il seçim kurulunca kesin olarak karara bağlanmasının son günü 298/119-2. Yüksek Seçim Kurulunca milletvekili kesin aday listelerinin seçim çevreleri itibariyle ilân edilmek üzere; a İl seçim kurullarına, b Resmî Gazete, radyo ve televizyonda yayımlanmak/yayınlanmak üzere ilgili mercilere gönderilmesi 2839/24. Siyasi partilerin seçim çevreleri itibariyle milletvekili kesin aday listeleri ile bağımsız adayların radyo, televizyon, Resmî Gazete ve illerde ilânı 2839/24. 1- Yurt içi sandık kurullarının oluşum işlemlerinin tamamlanması ve oluşumda görev alanlara bu hususun bildirilmesi ve seçim işlerinde görevlendirileceklere ilişkin eğitim çalışmalarına başlanması 298/24-1, 2- Kapalı oy verme yerlerine ve sandık çevresinde görülebilir yerlere asılacak olan aday listelerinin Örnek: 44, il seçim kurullarınca SEÇSİS'ten dökümünün alınarak ilçe seçim kurullarına gönderilmesine başlanılması. 1- Yüksek Seçim Kurulunca tüm seçim çevreleri ile yurt dışı temsilciliklerde ve gümrük kapılarında kullanılacak birleşik oy pusulalarının basımı, basımı tamamlandıkça bir plan dâhilinde dağıtımına başlanması, 2- Gümrük kapılarında kullanılacak oy pusulalarının basımı ve diğer araç ve gereçlerin ilgili seçim kurullarına gönderilmesine başlanılması, 3- Yurt dışı temsilciliklerde görev alan sandık kurulu başkan ve üyeleri ile gümrük kapısı sandık kurullarında görevlendirilenlerle ilgili eğitim çalışmalarının tamamlanması. İlçe seçim kurullarınca ticari amaçlı sabit ilân ve reklam yerlerinin belirlenerek siyasi partiler ile bağımsız adaylara duyurulmasının son günü 298/60-7. 1- Kapalı oy verme yerlerine ve sandık çevresinde görülebilir yerlere asılacak olan aday listelerinin Örnek: 44, il seçim kurullarınca SEÇSİS'ten dökümünün alınarak ilçe seçim kurullarına tesliminin bitirilmesi, 2- Siyasi partiler ile bağımsız adayların yararlanmak istedikleri ilân ve reklam yerleri ile süresini ilçe seçim kuruluna bildirmelerinin son günü 298/60-7. İlçe seçim kurullarınca, siyasi partiler ve bağımsız adaylarının yararlanacakları ticari amaçlı sabit ilân ve reklam yerleri ile süresinin belirlenmesinin son günü. GÜMRÜK KAPILARINDA OY VERME İŞLEMİNE BAŞLANMASI, YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLERDE OY VERME İŞLEMİNE BAŞLANMASI. Sandık seçmen listelerine sandık alanı görevlileri şerhi işlenerek çoğaltılmaya başlanılması. 1- Sandık seçmen listelerinin çoğaltılmasının bitirilmesi, 2- İlçe seçim kurullarınca sandık kurulları başkanlarına, seçim araç ve gereçlerini ihtiva edecek şekilde teslim edilmesi gereken malzeme torbalarının 13
hazırlanmasına başlanılması 298/68, 3- Seçimlere katılan siyasi partilerin radyo ve televizyonda propaganda başvuruları ve propaganda sırasının belirlenmesi için kuraya katılacak temsilcisi ile Türkiye Radyo Televizyon Kurumu temsilcilerinin Yüksek Seçim Kuruluna bildirilmesinin son günü 298/53. 23 MAYIS 2015 CUMARTESİ 28 MAYIS 2015 PERŞEMBE 31 MAYIS 2015 PAZAR 1 HAZİRAN 2015 PAZARTESİ 3 HAZİRAN 2015 ÇARŞAMBA 4 HAZİRAN 2015 PERŞEMBE 5 HAZİRAN 2015 CUMA 6 HAZİRAN 2015 CUMARTESİ 7 HAZİRAN 2015 PAZAR OY VERME GÜNÜ Radyo ve televizyonda yayın için başvuran siyasi partilerin radyo ve televizyonda yapacakları propaganda konuşmalarının yayın ve zaman sıralarının belirlenmesi için Yüksek Seçim Kurulunca ad çekilmesi 298/54. PROPAGANDA SERBESTLİĞİNİN VE BİR KISIM SEÇİM YASAKLARININ BAŞLANGICI 298/49, 55/B-3, 64, 65, 66. Radyo ve televizyon propaganda konuşmalarının başlaması 298/52, YURT DIŞI TEMSİLCİLİKLERDE OY VERME İŞLEMİNİN SONA ERMESİ. 1- Yurt içi görevlilerle ilgili eğitim çalışmalarının tamamlanması, 2- Sandık kurulları başkanlarına teslim edilecek seçim araç ve gereçlerini içeren malzeme torbalarının hazırlanmasının bitirilmesi 298/68, 3- Seçmen bilgi kâğıtlarının seçmenlere dağıtılmasının tamamlanması ve dağıtılamayanların ilgili ilçe seçim kurulu başkanlıklarına teslimi Görevliler 1 Haziran 2015 Pazartesi günü akşamına kadar herhangi bir nedenle dağıtamadıkları seçmen bilgi kâğıtlarını ilçe seçim kurulu başkanına iade ederler Örnek: 16 no.lu Tutanak. Bütün bunlara rağmen seçmen bilgi kâğıtlarını herhangi bir şekilde 1 Haziran 2015 Pazartesi gününe kadar alamayanların ilçe seçim kurulu başkanlıklarından almaları hususu ilçe seçim kurulu başkanlıklarınca ikişer gün ara ile iki kere ilân edilir. Alınmayan seçmen bilgi kâğıtları da oy verme gününde sahipleri tarafından istenildiğinde verilmek üzere sandık kurulu başkanlarına teslim edilir.. İlçe seçim kurulları başkanlıklarınca malzeme torbalarının sandık kurulu başkanlarına teslimi ve göreve hazır duruma getirilmeleri. Tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin askı listelerinin kesinleştirilmesi ve çoğaltılmasına başlanması. Kesinleştirilen tutuklular ile taksirli suçlardan hükümlülere ilişkin seçmen listelerinin çoğaltılma işleminin tamamlanması. Seçim propagandasının sonu Saat 18.00 298/49, 52. Seçim yasaklarının sona ermesi Saat 24.00. OY VERME SAATİ:08.00-17.00 ARASIDIR 3- Siyasi Partilerin Aday Tespitine İlişkin Usul ve Esaslarla İlgili Karar Siyasi Partilerin Önseçim veya Aday Yoklaması Yöntemleriyle Aday Tespitine İlişkin Usul ve Esaslarla İlgili YSK nın 02.02.2015 tarih ve 112 sayılı kararı doğrultusunda hareket edilecektir. 14
4- Oy Verme Saatleriyle İlgili Karar YSK nın Oy Verme Saatleriyle İlgili 23.02.2015 tarih ve 232 sayılı kararı ile oy verme günü 7 Haziran 2015 saat:08:00/17:00 olarak belirlenmiştir. 5- Propaganda Esaslarıyla İlgili Karar YSK nın Propaganda Esaslarıyla İlgili 03.03.2015 tarih ve 236 sayılı kararı ile; I - Seçimin Başlangıç Tarihinden İtibaren (10 Mart 2015); A) Açık Yerlerde Propaganda; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015) a) Seçim zamanında, genel yollar üzerinde, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesisler ile ilçe seçim kurullarınca gösterileceklerden başka meydanlarda toplu olarak sözlü propaganda yapılmasının yasak olduğuna (298/50-1), b) İlçe seçim kurullarınca, gidiş-gelişi bozmayacak ve pazarların kurulmasına engel olmayacak surette toplantıların genel olarak yapıldığı ve varsa elektrik tesisatı olan yerleri seçmek suretiyle hangi meydanlarda toplu olarak sözlü propaganda yapılabileceğinin tespit edilmesine (298/50-2), İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki miting alanlarının 22 Mayıs 2015 Cuma gününe kadar belirlenerek, seçime katılacak siyasi partilere ve bağımsız adaylara yazılı olarak bildirilmesine ve siyasi parti ve bağımsız adayların, bildirimden itibaren üç gün içinde (en geç 25 Mayıs 2015 Pazartesi) yararlanmak istedikleri miting alanlarını ve tarihini yazılı olarak ilçe seçim kuruluna iletmelerinin ve ilçe seçim kurullarınca da en geç 27 Mayıs 2015 Çarşamba günü siyasi parti ve bağımsız adayların yararlanacakları miting alanlarının ve tarihinin belirlenmesi gerektiğine, Birden fazla siyasi partinin ve bağımsız adayın sözlü propaganda yapmak için müracaatı üzerine, ilçe seçim kurullarınca toplantı, meydan, gün, sıra ve saatlerinin 26 Mayıs 2015 Salı gününe kadar ad çekme ile belirlenip, ilgililerine tebliğ edilmesine ve bağımsız adaylar için de aynı suretle haftada bir günün ayrılmasına (298/50-3), Belirlenen miting alanına aynı gün ve saatlerde sözlü propaganda için birden fazla siyasi parti ve bağımsız aday tarafından başvurulması halinde propaganda süresinin en az 2 (iki) saat olarak belirlenmesine, birbirini takip eden propagandalar arasında en az 2 (iki) saatlik ara bırakılmasına, başvuran adaylar arasında anlaşma sağlanamadığı takdirde, propaganda sırasının ad çekme suretiyle tespitine, Bir ilçede birden fazla miting alanının belirlenmesi durumunda, siyasi parti veya bağımsız adayların birden fazla alanda aynı gün için miting yapma isteminde bulunmaları halinde sadece bir miting alanının tahsis edileceğine, Siyasi partiler ve bağımsız adaylar arasında anlaşma olması durumunda, propaganda gün ve saatlerinin diğer siyasi partilerin/bağımsız adayların muvafakati aranmaksızın değiştirilebileceğine. c) Oy verme gününden önceki onuncu gün olan 28 Mayıs 2015 Perşembe günü sabahından, oy verme gününden önceki 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00 e kadar olan propaganda süresinde, denetim ve gözetim yetkisinin ilçe seçim kurullarında, diğer zamanlarda ise, yetkinin mahallin en büyük mülki amirinde olduğuna, d) Açık yerlerde, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonundan, güneşin doğmasına kadar toplu olarak sözlü propaganda yapılamayacağına (298/50-4), e) Yurt dışında açık yerlerde ve gümrük kapılarında sözlü propaganda yapılamayacağına 298/94/, 94/E-6), B) Kapalı Yerlerde Propaganda; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015) a) Seçime katılan siyasi partiler veya bağımsız adaylar adına kapalı yer toplantısı yapılabileceğine (298/51-1), Kapalı yerden anlaşılması gerekenin; temeli ve çatısı olan, dört tarafı kapalı yapılar olduğuna, üstü kapalı olduğu halde dört tarafı kapalı olmayan yerlerin kapalı yer sayılamayacağına, Kapalı yer toplantısı yapmak isteyenlerin, üç kişilik bir heyet kurmak suretiyle en yakın zabıta amir veya memuruna haber vermeleri gerektiğine, Köylerde, muhtara veya vekiline haber verilmesinin yeterli olduğuna (298/51-2), Heyetin, toplantının düzenini sağlamak, kanunlara karşı hareketleri, edep törelerine aykırı veya suç işlemeye kışkırtıcı mahiyet taşıyan söz veya fiilleri önlemekle görevli bulunduğuna (298/51-3), Yukarıdaki kurala aykırı bir durum baş gösterdiğinde, heyetin, bunu önlemeye çalışarak, gerekirse zabıtayı çağırması gerektiğine (298/51-4), 15
Heyetin, toplantıda hazır bulunanlardan söz alacak olanları tayin ve tahdit edebileceğine (298/51-5), Bu toplantılarda yapılacak konuşmaların, 298 sayılı Kanun'un hoparlörle propaganda esaslarını düzenleyen 56. Maddesi hükmü saklı kalmak üzere, güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonuna kadar hoparlörle binanın dışındaki alanlara da verilebileceğine (298/51-6, 56-1, 50-son), Kapalı yer toplantılarına, toplantıyı idare eden heyetin isteği veya yetkili seçim kurullarının kararı olmadıkça, zabıta amir ve memurları, muhtar ve ihtiyar meclislerinin/heyetlerinin, hiçbir surette müdahale edemeyeceklerine (298/51-7), b) Mabetlerde, okullarda, kışla, karargâh, ordugâh gibi, askeri bina ve tesislerle askeri mahfillerde ve kamu hizmeti görülen diğer yerlerde, kapalı yer toplantısı yapılamayacağına (298/51- son), c) Yurt dışında ve gümrük kapılarında kapalı yerlerde propaganda yapılamayacağına (298/94/A-son, 94/E-6), C) Seçim Büroları; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015) a) Seçimin başlangıç tarihinden (10 Mart 2015 Salı) itibaren seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adayların, katıldıkları seçim çevrelerinde seçim çalışmalarını yürütmek üzere seçim büroları açabileceklerine, Ticari faaliyeti devam eden iş yerlerinin aynı zamanda seçim bürosu olarak kullanılamayacağına, Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri ve bunlara bağlı kuruluşlara, Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak katıldığı teşebbüs ve ortaklıklara, özel gelir kaynakları ve kamu yararına çalışan derneklere ve Devletten yardım sağlayan ve vergi muafiyeti olan vakıflara, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile üretici birlikleri, kooperatif birlikleri, bankalar ve sendikalara ait bina ve tesislerin, seçim bürosu amacıyla kullanılamayacağına (298/51/A-1), Seçim bürosunun, siyasi partilerin il veya ilçe başkanlıkları ile bağımsız adayların, büronun adresini ve en az bir sorumlusunun kimlik ve iletişim bilgilerini içeren bildirimi seçimin başlangıç tarihi olan 10 Mart 2015 Salı gününden, propaganda serbestliğinin başlangıç tarihinden önceki 27 Mayıs 2015 Çarşamba gününe kadar mahallin en büyük mülki amirine, propaganda serbestliği süresinin başlamasından (28 Mayıs 2015 Perşembe) sonra ise, ilçe seçim kuruluna verilmesiyle açılmış sayılacağına, bildirim suretiyle açılan seçim bürolarının listesinin, mahallin en büyük mülki amiri tarafından ilçe seçim kurullarına gönderilmesi gerektiğine (298/51/A-2), Açılma şartlarını taşımayan seçim bürolarının ilgilisine, bu eksikliklerin tamamlanması için üç günlük süre verileceğine, bu süreye uyulmaması halinde büroların, şartları tamamlanıncaya kadar mülki amirlerce kapatılacaklarına (298/51/A-3), Propaganda serbestliği döneminde ilçe seçim kurullarına yapılan başvurularda, eksiklikler tamamlanmaz ise, ilçe seçim kurulunun, seçim bürosunun kapatılması yolundaki bildirimi üzerine, bu işlemin mülki amirlerce yerine getirilmesine, b) Diğer seçim faaliyetleri saklı kalmak üzere, seçim bürolarında görüntülü ve sesli propaganda yapılabileceğine, ancak seçim bürolarında yapılacak sesli yayınlarda, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun gürültü ile ilgili hükümlerine uyulması gerektiğine (298/51/A-4), c) Seçim bürolarının, saat 09.00'dan 23.00'e kadar halka açık faaliyette bulunabileceklerine (298/51/A-son), d) Seçim bürolarındaki ilân ve reklam malzemelerinin 6 Haziran 2015 Cumartesi günü en geç saat 18.00'de kaldırılacağına, seçim bürolarının faaliyetlerinin de bu tarih ve saatte son bulacağına, D) Basın İletişim Araçları Ve İnternette Propaganda; (10 Mart 2015) - (6 Haziran 2015) Seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adayların, seçimin başlangıç günü olan 10 Mart 2015 Salı gününden, oy verme günü öncesi 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00 e kadar; a) Yazılı basında; ilân ve reklam yoluyla veya internet sitesi açarak; sözlü, yazılı ve görüntülü propaganda yapabileceklerine (298/55/B-1), Ancak yurt dışında yayımlanan yazılı basında ilân ve reklam yoluyla yazılı veya görüntülü propaganda yapılamayacağına (298/94/A-son, 94/E-6). b) Vatandaşların elektronik posta adreslerine, taşınabilir ya da sabit telefonlarına görüntülü, sesli veya yazılı mesaj göndermek suretiyle propaganda yapılmasının yasak olduğuna (298/55/B-2), 16
Ancak siyasi partilerin kendi üyelerine sesli, görüntülü veya yazılı mesajları her zaman gönderebileceklerine (298/55/B-2), c) Oy verme gününden önceki on gün içinde; (28 Mayıs 2015) - (6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00'e kadar) Yazılı, sözlü ve görsel basın ve yayın araçları ile Kamuoyu araştırmaları, Anketler, Tahminler, Bilgi ve iletişim telefonları yoluyla mini referandum, gibi adlarla, bir siyasi partinin veya adayın lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyunu etkileyecek biçimde yayın ve herhangi bir surette dağıtımının yapılmasının yasak olduğuna, Bu sürenin dışında yurt içinde yapılacak kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler ve mini referandum gibi yayınlarda; tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerine uyulmasında zorunluluk bulunduğuna, Ancak yurt dışında ve gümrük kapılarında hiçbir şekilde kamuoyu araştırmaları, anketler, tahminler ve mini referandum gibi yayınların yapılamayacağına (298/94/A-son, 94/E-6), Tarafsızlıktan kastedilen amacın, tek yönlü ve taraf tutan yayınların yapılmamasını, seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adaylar arasında fırsat eşitliğinin gözetilmesini, yayınların doğru, gerçek olgu ve esaslara dayandırılmasını sağlamak olduğuna, Kamuoyu araştırmaları ve anketlerin yayınlanması sırasında, araştırmanın hangi kuruluş tarafından yapıldığının, denek sayısının, araştırmanın kim tarafından finanse edildiğinin mutlaka açıklanması gerektiğine, herhangi bir yayın kuruluşundan yapılan ve yukarıdaki bilgileri içermeyen alıntıya dayanılarak yapılan yayınların da bu kapsamda değerlendirileceğine (298/55/B-3), Yukarıda açıklanan kurallara aykırılığın tespiti halinde; keyfiyetin ilgisi itibariyle Cumhuriyet Başsavcılıklarına, Radyo Televizyon Üst Kuruluna, Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına ve Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirilmesi gerektiğine, E) Hoparlörle Propaganda; a) Seçim Takviminin başlangıcı olan 10 Mart 2015 Salı gününden, seçim propagandasının sona erdiği 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00 e kadar, halkın huzur ve rahatını bozmamak ve açık yerlerde güneşin batmasını müteakip ikinci saatin sonuna kadar hoparlörle propagandanın serbest olduğuna (298/50-son), Ancak; başka bir parti veya bağımsız aday adına açık ya da kapalı yer toplantısı yapılan saatlerde, bu toplantıların yapıldığı yer ve binalardan işitilecek ve bu toplantıları rahatsız edecek biçimde hoparlörle propaganda yapılmayacağına (298/56-1), b) İlçe seçim kurullarının, kendiliğinden veya siyasi partilerin ya da bağımsız adayların istekleri zerine mahallin özelliklerini göz önünde tutarak hoparlörle yayının yerini, zamanını, süresini ve diğer şartlarını tespite yetkili olduklarına (298/56-2), Siyasi partilerin istemeleri halinde, ilçe seçim kurulunun düzenleyeceği programa göre varsa belediye hoparlörlerinden bedeli karşılığında eşit surette faydalanabileceklerine (298/56-son), Yurt dışında ve gümrük kapılarında hoparlörle propaganda yapılamayacağına (298/94/A-son, 94/E- 6), F) Propaganda Amaçlı Yayın Ve Malzeme Dağıtımı; Seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adayların, seçimin başlangıcı olan 10 Mart 2015 Salı gününden seçim propaganda süresinin son günü olan 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00 e kadar, kendilerini tanıtıcı nitelikte broşür, el ilânları, parti bayrağı, poster, afiş veya ses ve görüntü içeren CD/DVD gibi her türlü yayını dağıtmakta serbest olduklarına, Bu Maddede belirtilen yayın veya malzemeleri dağıtacak kimselerin on sekiz yaşını doldurmuş bulunmaları gerektiğine (298/57-son), Ancak; siyasi partiler ve bağımsız adayların, yukarıda sayılanlar dışında herhangi bir hediye ve eşantiyon dağıtmalarının, dağıttırmalarının veya bunları üçüncü kişiler ya da kurum ve kuruluşlar aracı kılınmak suretiyle dağıtılmasının yasak olduğuna (298/57-1), Siyasi partilerin ve bağımsız adayların, halkın huzur ve refahını bozmamak, yaya veya taşıt trafiğini engellememek koşuluyla önceden izin alınmaksızın tanıtım yeri (stand) açabileceklerine, bu konuda çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde ilçe seçim kurullarının yetkili olduğuna, 17
Yurt dışında ve gümrük kapılarında propaganda amaçlı yayın ve malzeme dağıtılamayacağına (298/94/A-son, 94/E-6), G) Propaganda Yayınlarına İlişkin Yasaklar; Propaganda için kullanılan el ilânları ve diğer her türlü matbuat üzerinde Türk Bayrağı ve dini ibareler bulundurulamayacağına (298/58-1), Ancak siyasi partiler ve bağımsız adaylar tarafından yapılacak her türlü propagandalarda Türkçenin yanı sıra farklı dil ve lehçelerin de kullanılabileceğine (298/58-2; 820/43-3, 81-c), H) İlân Ve Reklam Yerleri; (10 Mart 2015) (6 Haziran 2015) a) Siyasi partiler ve bağımsız adayların, seçim bürolarına, seçimin başlangıcı olan 10 Mart 2015 Salı gününden, seçim propaganda süresinin son günü olan 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00 e kadar, parti bayrağı, afiş, poster, pankart ve benzeri malzemelerini asabileceklerine veya yapıştırabileceklerine (298/60-1), Siyasi partilerin, sayılan malzemeleri, genel merkez, il, ilçe ve belde binalarına her zaman asıp yapıştırmakta serbest olduklarına (298/60-1). b) Siyasi partiler ve bağımsız adayların, seçimin başlangıcı olan 10 Mart 2015 Salı gününden propaganda süresinin son günü olan 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00 e kadar, açık veya kapalı yer toplantıları ile taşıtlarında; parti bayrağı, afiş, poster, pankart ve benzeri ilân ve reklam malzemelerini serbestçe kullanabileceklerine (298/60-2), Miting günü, miting alanı çevresindeki güzergâhlarda, toplantı süresinin bitimine kadar bu malzemelerin yine serbestçe kullanılabileceğine (298/60-3), c) Propaganda ilân ve reklam malzemelerinin, yukarıda sayılan yerler dışında, ancak ilçe seçim kurullarınca gösterilecek yerlere, aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre asılabileceğine veya yapıştırılabileceğine (298/60-4), 1) Seçime katılan siyasi partiler ve bağımsız adayların, oy verme gününden önceki otuzuncu gün olan 8 Mayıs 2015 Cuma gününden itibaren, kendilerini tanıtıcı poster, parti bayrağı, ilân, pankart veya afiş gibi malzemeleri asmak ve yapıştırmak amacıyla, o seçim çevresi içerisinde, belediyelerce doğrudan kullanılan ve ilçe seçim kurullarınca belirlenen sabit ilân ve reklam yerlerinden süresi, sayısı ve ücreti eşit olmak şartıyla yararlanabileceklerine (298/60-5), 2) Seçim zamanı dışında ücretsiz olarak isteklisine tahsis edilen ilân ve reklam yerleri için ücret talep edilemeyeceğine, bu yerlerin siyasi partiler ve bağımsız adaylar arasında eşit olarak paylaştırılacağına (298/60-5), 3) Belediyelerin izni ile özel kişi ve kuruluşlar tarafından kurulan veya belediyelere ait olup da özel kişi ve kuruluşlara kiraya verilen sabit ilân ve reklam yerlerinin, bu kişi ya da kuruluşlar tarafından siyasi propaganda amacıyla kullandırılabilmesi için, bu hususta ilçe seçim kurulu başkanlığına yapılacak başvuru üzerine, söz konusu yerlerin ilçe seçim kurullarınca yukarıda belirtilen bu kurallara göre tahsis edilmesi gerektiğine (298/60-6), 4) İlçe seçim kurulunca, o seçim çevresi içindeki ticari amaçlı sabit ilân ve reklam yerlerinin, oy verme gününden önceki kırkıncı gün olan 28 Nisan 2015 Salı gününe kadar belirlenerek, seçime katılan tüm siyasi partiler ile bağımsız adaylara yazılı olarak bildirilmesine ve siyasi partiler ve bağımsız adayların, bildirimden itibaren üç gün içinde (en geç 30 Nisan 2015 Perşembe) yararlanmak istedikleri ilân ve reklam yerlerini ve süresini yazılı olarak ilçe seçim kuruluna iletmelerinin icap ettiğine (298/60-7), 5) İlçe seçim kurulu tarafından, başvuruda bulunan siyasi parti ve bağımsız adaylar arasında tahsisin, aynı kurallar çerçevesinde yapılmasına (298/60-8), 6) Aynı ilân ve reklam yerleri için birden fazla siyasi parti ve bağımsız adayın talepte bulunması halinde, ilçe seçim kurulunun, ilgilileri aynı anda davet ederek son tercihlerini yazılı olarak bildirmelerini istemesine, ilgili parti veya bağımsız adaylar arasında, anlaşma sağlanamaması durumunda, ilân ve reklam yerlerinin, ad çekme işlemi (en geç 3 Mayıs 2015 Pazar) yapılarak eşit süre, sayı ve ücret karşılığında tahsis edilmesine, ad çekme işleminin, birden fazla istekte bulunulan her bir ilân ve reklam yeri için, propaganda süresinin tamamının, istekli sayısına bölünmek suretiyle eşit olarak belirlenmesine (298/60-9), 7) Şehir dışında karayolları kenarında bulunan sabit ilân ve reklam yerlerinin de aynı yöntemle belirleme ve tahsis etme yetkisinin, il seçim kurullarında olduğuna, ancak il seçim kurulunun bu yetkisini, yetkili ilçe seçim kuruluna devredebileceğine (298/60-10), 18
8) Ad çekme işleminden sonra, ilân ve reklam yerlerinden yararlanmak istemediğini il veya ilçe seçim kuruluna yazılı olarak bildiren siyasi parti ve bağımsız aday için ayrılan yerlerin, başvuruda bulunan diğer siyasi parti veya bağımsız adaya tahsis edilebileceğine (298/60-11), 9) Bu tahsis işlemi yapılırken siyasi partiler ve bağımsız adaylar arasındaki fırsat eşitliğinin gözetilmesinin esas olduğuna, d) 298 sayılı Kanun'da yasaklanan yerler dışında, kamuya açık alanlara yerleştirilmiş görüntülü ilân ve reklam yapmaya uygun sabit dijital reklam panoları vasıtasıyla sesli olmamak koşuluyla görüntülü propaganda yapılabileceğine, Panoların, hangi gün ve saatlerde propagandalar için kullanılacağı seçim kurulları tarafından belirlendikten sonra, bu süre içinde yapılacak propagandaların sıra ve süresi (H/c) bölümünde belirtilen usule göre belirlenerek, siyasi parti ve bağımsız adaylara tahsisinin yapılmasına (298/60-12), Ancak Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerine ait sabit dijital panolarda tanıtım veya propaganda amaçlı sesli ya da görüntülü yayın yapılamayacağına, e) Vatandaşların, oy verme gününden önceki otuzuncu gün olan 8 Mayıs 2015 Cuma gününden, propaganda süresinin bitim günü olan 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00 e kadar, konutlarına, iş yerlerine veya taşıtlarına, siyasi partilere ya da bağımsız adaylara ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemeleri asabileceklerine veya yapıştırabileceklerine, bu ilân ve reklamların her türlü vergi ve harçtan muaf olduğuna (298/60-13), Konut veya işyeri olarak kullanılmayan binalar ile iskâna açılmamış ya da inşaat halindeki yapılara, siyasi partilere veya bağımsız adaylara ait bayrak, afiş veya poster gibi tanıtıcı malzemelerin asılamayacağına veya yapıştırılamayacağına, Seçim propagandasının son günü olan 6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00'den sonra, ilân ve reklam malzemelerinin, siyasi partilerin genel merkez, il, ilçe ve belde binaları haricinde asılmasının yapıştırılmasının ve teşhirinin yasak olduğuna (298/60-14), I) İlân Ve Reklam Yerleri İle İlgili Yasaklar; a) Seçimin başlangıcı olan 10 Mart 2015 Salı gününden oy verme gününü takip eden güne kadar siyasi partiler, bağımsız adaylar, herhangi bir kurum veya kuruluş ya da vatandaşlar tarafından, 298 sayılı Kanun'da belirtilen yerlerin dışında, siyasi ilân ve reklam içeren afiş, poster, pankart veya siyasi parti bayrağı gibi malzemelerin asılmasının, yapıştırılmasının veya teşhirinin yasak olduğuna, Aksi halde, bu ilân ve reklamların kaldırılacağına, masraflarının da ilgilisinden tahsil edileceğine, Belirtilen yasaklarla ilgili işlem yapma yetkisinin; - Seçimin başlangıç tarihi olan 10 Mart 2015 Salı gününden 7 Mayıs 2015 Perşembe günü saat 24.00'a kadar mülki makamlara, - Son otuz gün (8 Mayıs 2015-6 Haziran 2015) içinde ise, ilçe seçim kurullarına ait olduğuna, Belediyelerin, yetkili mercilerin istemi üzerine bu Genelge hükümlerine aykırılıkların giderilmesi için araç, gereç ve personeli sağlamakla yükümlü bulunduğuna (298/61-1), b) Seçimin başlangıç tarihi olan 10 Mart 2015 Salı gününden oy verme gününü takip eden güne kadar; şehir içi veya şehir dışında, toplu taşıma amacıyla kamu hizmetlerinde kullanılan hava, kara, deniz ve raylı sistem taşıtlarında yer alan reklam yerleri ve araçlarında, siyasi propaganda içeren her türlü yayın yapılmasının yasak olduğuna, Toplu taşıma araçlarına tahsis edilmiş üstü kapalı duraklar ile yolcuların inip bindiği kapalı alanlarda da, yukarıda belirtilen kuralın geçerli olduğuna, İlçe seçim kurullarının, yukarıda belirtilen yasaklara uyulmasının temini için, seçimin başlangıç tarihinden oy verme gününü takip eden güne kadar mülki makamlar aracılığıyla gerekli denetimi yapabileceklerine (298/61-2), İ) Matbua dağıtımı; (10 Mart 2015-6 Haziran 2015 Cumartesi günü saat 18.00'e kadar) a) El ilânı mahiyetindeki matbuaları dağıtacak kimselerin seçme yeterliğini haiz olmaları gerektiğine (298/62-1), 19
b) Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanların ilân dağıtamayacaklarına (298/62-2), J) Seçim Süresince Yapılamayacak İşler; a) Yurt dışında ve gümrük kapılarında her türlü propagandanın yasak olduğuna (298/94/A-son, 94/E-6), b) 298 sayılı Kanun'un 62. Maddesinde sayılanlarla, kamuya yararlı dernekler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetlilerin seçimlerde de tarafsızlıklarını korumak zorunda olduklarına (298/63-1), c) Bir önceki fıkrada yazılı olanların, seçim süresince; 1) Siyasi partilere veya bağımsız adaylara her ne nam altında olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmalarının, 2) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç, gereç ve imkânlarını siyasi bir partinin veya bağımsız adayın emrinde veya herhangi bir siyasi veya propaganda faaliyetinde çalıştırmalarının, kullanmalarının veya kullandırmalarının yasak olduğuna (298/63-2), d) Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişilikleri, umumi menfaatlere hâdim cemiyetler ve Bankacılık Kanunu na tâbi teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadıyla her türlü yayınlarda bulunmalarının yasak olduğuna. e) Bir önceki fıkrada sayılanlar ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların, seçmenin oyunu etkileyebilecek girişimlerde bulunmamak ve anılan kanun hükümlerine özenle uymak suretiyle faaliyetlerini sürdürebileceklerine, Daha önce basılmış ve yayınlanmış propaganda mahiyetindeki her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınların da aynı kurallara tabi olduğuna (298/63-3, 4), II- 28 Mayıs 2015 Perşembe Gününden Oy Verme Gününü Takip Eden Güne Kadar Olan Süre İçinde; A- Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, iktisadi devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişilikleri, umumi menfaatlere hâdim cemiyetler ve Bankacılık Kanunu na tabi teşekküllere ait kaynaklardan yapılan iş ve hizmetler dolayısıyla, (açılış ve temel atma dâhil) törenler tertiplenmesinin, nutuklar söylenmesinin, demeçler verilmesinin ve bunlar hakkında her türlü vasıtayla yayınlarda bulunulmasının yasak olduğuna (298/64, Ek 6), B- Başbakan ve bakanlarla, milletvekillerinin yurt içinde yapacakları seçim propagandası ile ilgili gezilerini makam otomobilleri ve resmî hizmete tahsis edilen vasıtalarla yapamayacaklarına, bu maksatla yapacakları gezilerde, protokol icabı olan karşılama ve uğurlamalar ile törenlerin yapılamayacağına ve resmî ziyafet verilemeyeceğine (298/65-1), Yukarıda yazılı süre içinde, Başbakan ve bakanların seçimle ilgili çalışmalarında ve konuşmalarında 298 sayılı Kanun hükümleriyle bağlı olduklarına (298/65-2), Başbakan, bakanlar, milletvekilleri ve adayların seçim propagandası ile ilgili olarak yapacakları gezilere hiçbir memurun katılamayacağına (298/66, Ek 6) Karar verilmiştir. 298 SAYILI KANUNDA YAZILI BAZI YASAKLAR VE SANDIK BAŞI DÜZENİ İçki ve silah taşıma yasağı: Madde 79- Oy verme günü her ne suretle olursa olsun, ispirtolu içki satılması, içkili yerlerle umumi mahallerde her çeşit ispirtolu içki satılması, verilmesi, içilmesi yasaktır. Oy verme günü, bütün umumi eğlence yerleri oy verme süresince kapalı kalır. Eğlence yeri niteliğini haiz lokantalarda yalnız yemek verilir. Oy verme günü, emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimse, köy, kasaba ve şehirlerde silâh taşıyamaz. 20
Bu kanunun uygulanmasında silâhtan maksat Türk Ceza Kanununun 189 uncu Maddesinde gösterilen aletlerdir. Yayın yasağı: Madde 80- Seçim günü saat 18 e kadar radyolar ve her türlü yayın organları tarafından seçim ve seçim sonuçları ile ilgili haber, tahmin ve yorum yapılması yasaktır. Saat 18 ve 21 arasında ancak radyolarda Yüksek Seçim Kurulu tarafından seçim ile ilgili olarak verilecek haber ve tebliğler yayınlanabilir. Saat 21 den sonra bütün yayınlar serbesttir. Sandık alanı ve sandık çevresi: Madde 81- Sandık alanı, sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak üzere 100 metre yarıçaplı alandır. Ancak yurt dışında belirlenen mahallere, gümrüklere, ceza infaz kurumları ile tutukevlerine konulan sandıklar için bu hüküm uygulanmaz. Bu yerlerde, sandık kurulu başkanı şartları dikkate alarak bir uzaklık belirler ve bunu tutanağa geçirir. Sandık çevresi, sandık kurulunun görev yaptığı yer merkez olmak üzere 15 metre yarıçaplı çevredir. Sandık kurulu başkanına ait yetkiler: Madde 82 Değişik: 8/4/2010-5980/13 md. Sandık çevresinde düzenin sağlanması sandık kurulu başkanına aittir. Sandık çevresinde alınacak tedbirler, o sandık çevresinde bulunma hakkına sahip kimselerin seçim iş ve işlemlerini takip etmelerini engelleyecek mahiyette olamaz. Sandık çevresinde, sandık kurulu başkan ve üyeleri, adaylar, milletvekilleri, o sandık bölgesinde kayıtlı seçmenler ve o sandıkta görevli müşahitler ile bina sorumluları ve çağrı üzerine gelen görevli kolluk güçlerinden başka kimse bulunamaz. Şu kadar ki, siyasi partilerin seçim kurullarına bildirdikleri itiraza yetkili kişiler ile temsilciler, seçim kurullarınca önceden kendilerine verilen belge ile sandık çevresinde bulunabilirler. Medya mensuplarının sandık çevresinde, sandık başı işlemlerine engel olmamak şartıyla, haber amacıyla görüntü ve bilgi elde etmeleri serbesttir. Sandık çevresinde seçmenin oyunu tam bir serbestlikle ve gizli şekilde kullanmasına veya sandık kurulunun görevini yapmasına engel olmaya kalkışanlar ile oy verme, oyların sayım ve dökümü veya tutanaklara geçirilmesi gibi tüm sandık başı iş ve işlemlerinin düzenini bozmaya kalkışanları, başkan uyarır. Bu uyarının gereğini yerine getirmeyen kimse, kolluk gücü çağrılarak sandık çevresinden uzaklaştırılır. Sandık kurulu başkanının bu maddede belirtilen görevini yapmaması halinde, sandık kurulu karar alarak ilgili hakkında yukarıda belirtilen yetkiyi kullanır ve durumu derhal ilçe seçim kurulu başkanına bildirir. Sandık çevresinde, cebir, şiddet veya tehdit kullanarak sandık başı düzenini bozmaya kalkışanlar, sandık kurulu başkanı veya üyelerinden biri tarafından, derhal kolluk güçleri çağrılmak suretiyle sandık çevresinden uzaklaştırılır. Bu madde uyarınca çağrılacak kolluk güçleri, başkanın talebine veya kurulun kararına uymak zorundadır. Sandık kurulunun görev yaptığı yerde cep telefonu ile görüşme yapmak yasaktır. Ancak sandık kurulu başkan ve üyelerinin, görevleri gereği yapacağı görüşmeler bu hükmün dışındadır. Bu hükme aykırı davranan kimseler kurul başkanı tarafından uyarılır. Bu uyarıya rağmen görüşmesini sürdüren kimse, derhal oradan çıkarılır. Sandık çevresinde bir suç işlenmesi halinde, sandık kurulu, durumu tutanağa geçirir ve ilgili hakkında işlem yapılmak üzere kolluk güçlerini çağırır. İlçe seçim kurulu başkanı, sandık çevresinde, sandık başı iş ve işlemlerinin düzen içinde yürütülmesini sağlayacak tedbirleri alır. Bu kapsamda, ilçe seçim kurulu başkanınca verilen talimatlara sandık kurulları, mülki ve idari makamlar uymak zorundadır. Sandık alanında alınacak güvenlik önlemleri ve yasaklar: Madde 83- Sandık alanında, sandık çevresinde bulunma hakkına sahip kimseler ile seçimin güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçlerinden başka kimse bulunamaz. 21
Seçimin güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçleri dışında, özel güvenlik görevlileri ve belediye zabıtaları gibi görevliler de dâhil olmak üzere resmî üniforma ve silah taşıyan kimseler sandık alanına giremezler. Sandık çevresi dışında ancak sandık alanı içinde, bu Kanunda gösterilen yasaklara aykırı davranışlar olması veya suç işlenmesi halinde, bina sorumlusunun çağıracağı kolluk güçleri tarafından gerekli işlem yapılır. Bina sorumlusunun bulunmadığı yerlerde bu yetkiler, sandık kurulu başkanı veya sandık kurulu başkanının görevlendireceği sandık kurulu üyesi tarafından kullanılır. Sandık alanında hiç kimse, başkalarının görebileceği şekilde bir siyasi parti veya adaya ait rozet, amblem veya benzeri işaretler veya propaganda amaçlı yayınlar taşıyamaz; yazılı, sözlü veya görüntülü propaganda yapamaz. İlçe seçim kurulu başkanı, sandık alanlarında güvenliği ve bu Kanunda öngörülen yasaklara uyulmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır; seçmenin ve sandık alanında bulunma hakkına sahip diğer kimselerin sandık alanına serbestçe girmesini engelleyen veya güçleştiren her türlü hareketi önler. Mülkî ve idarî makamlar bu hususlarda, ilçe seçim kurulu başkanınca verilen talimatlara uymak zorundadır. Sandık alanı dışındaki inzibati tedbirler: Madde 85- Sandık alanı dışında, zabıtaya emir verme yetkisine sahip makamlarla, zabıta amir ve memurları tarafından alınacak tedbirler, seçmenin sandık alanına serbestçe girmesini engelleyici veya güçleştirici mahiyette olamaz. Oy verme düzeni: Madde 88- Hiçbir seçmene sandık başında müdahale, telkin veya tavsiyede bulunulamaz ve hiçbir seçmen oyunu kullandıktan sonra sandık başında kalamaz. Oy verme süresi: Madde 89- Oy verme günü saat: 08.00 den 17.00 ye kadar geçecek zaman oy verme süresidir. Ancak, saat: 17.00 ye geldiği halde, sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen seçmenler, başkan tarafından sayıldıktan sonra sıra ile oylarını kullanırlar. Engellilerin oy kullanması: Madde 93 Değişik: 17/5/1979-2234/1 md. Kapalı oy verme yerinde birleşik oy pusulasını katlayıp yapıştırdıktan sonra, seçmen burasını terk eder ve birleşik oy pusulasını sandığa bizzat atar. Değişik:25/4/2013-6462/1 md. Körler, felçliler veya bu gibi bedeni engellilikleri açıkça belli olanlar, bu seçim çevresi seçmeni olan akrabalarından birinin, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen birden fazla malule refakat edemez. Sayım tedbirleri: Madde 95- Sayım ve döküm açık olarak yapılır. Oy verme yerinde hazır bulunanlar sayım ve dökümü takip ederler. Kurul, faaliyetinin selamet ve düzeni bakımından, sayım ve döküm masası etrafında boş kalması gereken kısmı, bir karar ile belirtir ve bu kısmın etrafında ip germek gibi hazır bulunanların bu işlemleri takip etmelerine engel olmayacak tedbirleri alabilir. Sayıma ilişkin evrak ve belgelerin teslimi: Madde 107- Hesaba katılan ve muteber sayılan oy pusulaları, Sandık Kurulunca düzenlenen tutanaklar, sayım ve dökümde kullanılıp alt tarafı, kurulca imza edilen sayım cetvelleri, hesaba katılmayan, muteber sayılmayan veya itiraza uğrayan oy pusulaları ve hesaba katılmayan zarflar, tutanak defteri, kurulca mühürlü ve imzalı ayrı ayrı paketler halinde kurulun mührü ile mühürlenmiş ve başkan ve üyeler tarafından imzalanmış bir torbaya konularak, kurulun bağlı olduğu İlçe Seçim Kuruluna Sandık Kurulu Başkanı ve ad çekme ile seçilecek en az iki üye tarafından götürülüp teslim olunur. Kurulun diğer üyeleri ile müşahitler de isterlerse ve taşıtta yer varsa veya taşıt kendileri tarafından sağlanmak suretiyle katılabilirler. İlçe Seçim Kurulu, bu torbayı getiren üyeler önünde açarak içindekiler hakkında müfredatlı üç nüshadan ibaret bir tutanak düzenler. Bu tutanağın altı, torbayı teslim edenlerle İlçe Seçim Kurulu 22
Başkanı ve üyelerden biri tarafından imza edilir. Bu tutanağın bir nüshası, İl Seçim Kuruluna gönderilecek evraka bağlanır. Bir nüshası da Sandık Kurulu Başkanına verilir. 298 SAYILI KANUNDA YAZILI SEÇİM SUÇLARI VE CEZALARI Kurullara karşı suçlar: Madde 133- Hileli faaliyetlerle veya herhangi bir şekil ve surette cebir veya şiddet kullanarak veya tehdit ederek, bu kanunda yazılı kurulların toplanmalarına veya görevlerinin ifasına mani olanlar, on sekiz aydan aşağı olmamak üzere hapis ve beş bin liradan yirmi beş bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Yukarıdaki fıkrada yazılı fiiller, silahla işlenirse, verilecek hapis cezası üç yıldan aşağı olamaz. Bu fiiller, içlerinden en az biri silahlı olan üç kişi tarafından ittifak edilerek işlendiği veyahut aralarında ittifak olmasa bile içlerinden en az ikisi silahlı bulunan üçten fazla kimseler tarafından yapıldığı takdirde beş yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası hükmolunur. Kurulların tedbirlerine riayetsizlik: Madde 134- Seçim işlerinin cereyanı sırasında, seçimin düzenli yürütülmesini sağlamak maksadı ile bu Kanunda yazılı kurullar veyahut kurul başkanları tarafından alınan karar ve tedbirlere, ihtara rağmen riayet etmeyen kişilere ikiyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Herhangi bir şekilde alınan karar ve tedbirlerin uygulanmasını zorlaştıran veyahut karar ve tedbirlerin neticesiz kalmasına sebebiyet veren kimseler, altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Yukarıda yazılı fiiller, görevli kimseler tarafından işlendiği ve fiilleri daha ağır cezayı gerektiren suç oluşturmadığı takdirde, birinci veya ikinci fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Görevi kötüye kullanma: Madde 138- Bu Kanunun tatbiki ile görevli veya bu Kanuna göre görevlendirilen kimseler görevlerini her hangi bir şekilde kötüye kullandıkları takdirde, fiilleri bu Kanunda ayrı bir suç olarak tanımlanmamış ise, Türk Ceza Kanununun 257 nci Maddesine göre verilecek ceza altıda birden üçte bire kadar artırılarak hükmolunur. Propaganda toplantılarına karşı suçlar: Madde 149- Her kim 51 inci Maddede gösterilen heyetin kurulmamış olduğu toplantıda söz alır ve söylerse, üç aydan altı aya kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Herhangi bir vasıta ile bir seçim propagandası toplantısına engel olan veya devamına imkân vermeyecek hareket ve tertiplerle onu ihlal eden kimse altı aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Bu fiiller ikiden fazla kimse tarafından birlikte ve cebir veya şiddet kullanılarak ya da tehdide başvurularak işlenirse, failler hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Eğer fiil, aralarından biri silahlı en az üç kişi tarafından birlikte işlenirse, failler hakkında beş yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Özel radyo ve televizyon yayınlarına ilişkin suçlar: Madde 149/A- Bu Kanunun 55/A Maddesine ve Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen esaslara aykırı olarak yayın yapılması halinde, ülke genelinde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarını Yüksek Seçim Kurulu, yerel yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarını ise yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurulu uyarır veya aynı yayın kuşağında açık bir şekilde özür dilemesini ister. Bu talebe uyulmaması veya aykırılığın tekrarı halinde, Yüksek Seçim Kurulu veya yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurulunca, ihlâle konu programın yayını bir ilâ oniki kez arasında durdurulur. Aykırılığın tekrarı hâlinde, ülke genelinde yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yayınlarının Yüksek Seçim Kurulunca beş günden onbeş güne kadar durdurulmasına, yerel yayın yapan özel radyo ve televizyonların yayınlarının ise yayının yapıldığı yer ilçe seçim kurulunca üç günden yedi güne kadar durdurulmasına karar verilir. Bu kararlar ilgili en yüksek mülkî amirlerce derhâl yerine getirilir. Değişik üçüncü fıkra: 23/1/2008-5728/298 md. Birinci fıkra hükmüne göre hakkında yayın durdurulması kararı verilen özel radyo ve televizyon kuruluşlarının sorumlularına, onbeşbin Türk 23
Lirasından yüzbin Türk Lirasına; yerel yayın yapan özel radyo ve televizyon kuruluşlarının sorumlularına, beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Toplantı heyetlerine karşı suçlar: Madde150 51 inci Maddede yazılı heyeti kurmayan veya haber vermeyen toplantı tertipçileri ve mezkûr maddede yazılı görevleri yapmayan heyet üyeleri üç aya kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar. Yasak propaganda: Madde 151- Oy verme gününden önceki günün saat 18.00 inden sonra ve oy verme gününde umumi veya umuma açık yerlerde seçim propagandası için toplantı veya propaganda yapanlar veya bu maksatla yayınlarda bulunanlar veya ne suretle olursa olsun seçimin düzenini bozabilecek veya oy vermenin tam bir serbestlikle yapılmasına tesir edebilecek mahiyette söz, yazı veya sair suretlerle propaganda yapanlar veya asılsız şayialar çıkaranlar üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Değişik ikinci fıkra: 8/4/2010-5980/26 md. Bu Kanunun 58 inci Maddesinin birinci fıkrası ile 60 ve 61 inci Maddelerinde yazılı yasaklara aykırı hareket edenler, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Haksız oy temini: Madde 152- Her kim kendisine veya başkasına oy veya tercih işareti verilmesi veya verilmemesi için bir veya birkaç seçmene menfaat, sair kıymetler teklif ve vadeder veya verir, yahut resmi, umumi vazifeler veya hususi hizmet ve menfaatler vait veya temin ederse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Verilen, vait veya temin edilen menfaatler seçmenin seyahat, yemek, içki ve nakil masrafları veya hizmetlerinin mukabili olarak gösterilse dahi hüküm aynıdır. Yukarda yazılı para, menfaat, vait veya hizmetleri kabul eden seçmen dahi aynı ceza ile cezalandırılır. Bu fiilleri, tehdit veya cebir veya şiddet kullanarak işliyenler hakkında ceza, bir misli artırılarak hükmedilir. Oy kullanmaya engel olmak: Madde 153- Yukarıdaki maddede yazılı maksatlar için, o maddede yazılı suretlerle seçmenleri toplayanlar ve bir köy veya bir mahalleden veya bir meskün mahalden veya sair yerlerden sandık yerine gelmelerini menedenler hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir. Bu fiiller memuriyet nüfuzunun veya sıfatının veya herhangi bir kimsenin haiz bulunduğu selahiyetin suiistimali suretiyle işlendiği takdirde, verilecek hapis cezası iki yıldan az olamaz. Ek fıkra: 8/4/2010-5980/27 md. Seçim günü, sandık seçmen listesinde kayıtlı olan seçmenin, sandık alanına girmesine veya oy kullanmasına, kanuna aykırı biçimde engel olan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ek fıkra: 8/4/2010-5980/27 md. O seçim çevresinde yapılan seçimlerde, oy kullanma hakkına sahip olan bir seçmenin, oy kullanmaya gitmesine veya sandık alanına girmesine veya oy kullanmasına engel olmak amacıyla, tehdit veya cebir veya şiddet kullanan kimse, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu fiillerin birden fazla seçmene karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılır. Adaylık hükümlerine aykırı hareketler ve propaganda yapamayacak olanlar: Madde 154- Özel kanunların adaylık koyma hususunda kabul ettiği esas ve şekillere uymaksızın adaylıklarını koyan memurlar ve yargıçlarla, adaylığını koymak için ordudan ayrılma isteğinde bulunmuş ve bu istekleri kabul edilmiş olmasına rağmen herhangi bir sebeple görevinden fiilen ayrılmadan veya resmi elbisesiyle propaganda yapan veya bu mahiyette herhangi bir harekette bulunan subaylar, askeri memurlar ve astsubaylar ikibinbeşyüz liradan onbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar. Yargıç ve yargıç sınıfından sayılanlarla, askeri şahıslar ve bu Kanunun 62 nci Maddesinin ikinci fıkrasında yazılı memur ve hizmetlilerin özel kanunlarına göre ilan olunan seçimin başlangıç tarihinden oy vermenin sona ermesine kadar bir siyasi parti veya bağımsız adayların leh veya aleyhinde propaganda yapmaları veya herhangi bir suretle telkin ve tesirde bulunmaları halinde, başka 24
kanunlarda yazılı ceza hükümleri saklı kalmak kaydıyla ayrıca üç aydan bir yıla kadar hapis ve ikibinbeşyüz liradan onbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar. 63 üncü Maddede yazılı yasaklara uymayanlar altı aydan bir seneye kadar hapis ve beşbin liradan yirmibeşbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar. Sair propaganda suçları: Madde 156- Bu Kanunda ayrıca ceza hükmüne bağlanmayan ve Kanun hükümlerine aykırı olan sair propagandaların failleri hakkında Kabahatler Kanununun 32 nci Maddesinin birinci fıkrası uygulanır. Matbua ve ilanların tahribi: Madde 157- Seçim propaganda matbualarının, yayınlanmasına veya ilanına mani olanlar veya bunları tahrip edenler üç aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar. Sandık düzeni ve oy vermeye ilişkin suçlar: Madde 158- Sandık başında bu Kanuna göre oy verme yönünden kendisine yükletilmiş olan ödevleri ihtara rağmen yapmayan seçmenlere ikiyüzelli Türk Lirası idarî para cezası verilir Sandık başında müdahale ve ihtara riayetsizlik: Madde 159- Oyunu kullandıktan sonra ihtara rağmen sandık başından ayrılmayan veya herhangi bir müdahale telkin veya tavsiyede bulunan veya bunlara teşebbüs eden kimse üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Seçmen olmayanların oy vermesi: Madde 160- Her kim oy verme sırasında seçme yeterliği olmadığını bildiği halde oy vermeye teşebbüs eder veya verirse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Başkasının adını taşıyarak oy vermeye teşebbüs eden veya veren üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Değişik üçüncü fıkra: 13/3/2008-5749/12 md. Mükerrer oy vermeye teşebbüs eden veya veren kimse hakkında da ikinci fıkra hükmü uygulanır. Oy sandığı üzerinde suçlar: Madde 161- Usulüne aykırı olarak veya yetkisi olmadığı halde her ne sebep ve maksatla olursa olsun oy sandığının yerini değiştirenler, yerinden kaldıranlar, oy sandığını açan, çalan veya tahrip eden veya içindeki veya içinden çıkan oy zarflarını alan, çalan veya değiştiren kimse üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu fiil ve hareketler, cebir veya şiddet veya hileyle işlendiği takdirde hükmedilecek ceza bir misli artırılarak hükmolunur. Siyasi partilerle bağımsız adayların oy pusulaları üzerinde işlenecek suçlar: Madde 162- Siyasi partilerin veya bağımsız adayların oy pusulalarını veya seçime müteallik her türlü evrakı zapt veya imha eden veya bozan veya oy verme yerine götürülmelerine veya dağıtılmalarına mani olanlar bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar. Bu filler cebir veya şiddet veya tehdit veya hile ile veya içlerinden biri silahlı olan birden fazla kimseler tarafından veyahut meskene veya siyasi parti binalarına her ne suretle olursa olsun girerek işlenirse bu Maddede yazılı cezalar bir misli eklenerek hükmolunur. Bu fiiller resmi sıfatı haiz olanlar tarafından işlendiği takdirde yukarıki fıkrada yazılı ceza verilir. Kurul başkan ve üyelerinin seçim işlerini bozması: Madde 163 - Seçim kurulları başkan ve üyelerinden herhangi biri kanuna aykırı hareketleriyle seçim muamelelerinin yapılmasını ve oy verilmesini kısmen veya tamamen imkânsız kılar yahut seçimlerin butlanına bilerek sebebiyet verirse, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bunlar seçim neticelerini ilan etmezler, tutanağı asmazlar veya kanunen vermeye mecbur oldukları tutanak suretlerini vermezlerse aynı ceza ile cezalandırılırlar. 25
Oy verme sonucuna tesir edecek haller: Madde 164 - (Değişik: 23/1/2008-5728/309 md.) 1. Her kim, sandık başında seçmenlerin imzalarını koydukları sandık seçmen listesine gelmeyenler adına sahte imza atmak, mühür koymak veya parmak basmak gibi hileli bir hareket ile sandığa oy atar veya attırır ise üç yıldan beş yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır. 2. Bu fiil sandık başkan ve üyeleri ile resmi memurlar tarafından işlendiği takdirde, yukarıdaki fıkrada yazılı cezaya yarısı eklenerek hükmolunur. 3. Her kim, herhangi bir şekilde seçimin neticesini tağyir eder veya ettirir veya seçim tutanaklarını tamamen veya kısmen sahte olarak tanzim veya tahrif eder veya ettirirse, beş yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. 4. Yukarıdaki fıkrada yazılı fiil ve hareketler, kurul başkan ve üyeleri ve resmi memurlar tarafından işlendiği takdirde haklarında verilecek ceza beş yıldan on yıla kadar hapistir. 5. Mülga birinci paragraf: 13/3/2008-5749/15 md. Her kim, kurulları, üçüncü fıkrada yazılı fiilleri işlemeye, herhangi bir suretle icbar ederse üçüncü fıkrada yazılı ceza üçte birden yarıya kadar artırılarak hükmolunur. Eğer bu fiil kurul mensuplarına herhangi bir suretle menfaat temini veya vaadi suretiyle meydana gelmiş ise, kurul mensuplarıyla menfaat temin veya vadedenler hakkında dördüncü fıkrada yazılı ceza üçte birden yarısına kadar eklenerek hükmolunur. İçki yasağına aykırı hareketler: Madde 170- Oy verme günü, oy verme müddetince, umuma açık yerlerde ispirtolu içki verenler, satanlar veya içenler veya herhangi bir suretle açık veya kapalı şişelerde ispirtolu içki satanlar veya alanlar üç aydan altı aya kadar hapis cezasıyla cezalandırılırlar. Silah taşıyanlar: Madde 171-79 uncu Maddenin koyduğu silâh taşıma yasağına aykırı hareket edenler hakkında, fiilleri daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, yirmibeş günden az olmamak üzere adlî para cezasına hükmolunur. Fiilin diğer kanunlara göre daha ağır cezayı gerektiren bir suç oluşturması halinde, bu kanunlara göre verilecek ceza üçte biri oranında artırılır. Soruşturma ve kovuşturma zamanı: Madde 173- Seçim işleriyle görevlendirilenlerin oy verme günü ile bundan önceki yirmi dört saat içinde işledikleri bu Kanunda yazılı seçim suçlarından ötürü bağlı bulundukları kurullarca düzenlenmesi gereken seçim tutanaklarının tanzim edildiğinin ertesi günü soruşturma başlatılır. Bu süre içinde ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçlarla asliye ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hali, infazı gerektiren hükümler ve merciinden verilmiş tutuklama kararı veya yakalama emri dışında başka hiçbir sebepten dolayı bir seçmen hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılamaz ve oy verme günü ile ondan önceki üç gün içerisinde seçmenin hürriyetini ve oy verme imkânını kaldıracak veya tahdid edecek idarî ve malî hiçbir tedbir alınamaz. Genel hükümlerin uygulanması: Madde 174- Bu Kanunda yazılı suçlardan birini işleyenler veya bu Kanunun uygulanmasına taalluk edip de genel hükümlere göre cezalandırılmaları gerekenlerin sıfat ve memuriyetleri ne olursa olsun haklarında umumi hükümler dairesinde soruşturma ve kovuşturma yapılır. Valiler hakkındaki soruşturma Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Cumhuriyet Başsavcıvekili; kovuşturma ise Yargıtayın ilgili ceza dairesi tarafından umumi hükümlere göre yapılır. İdari para cezasına karar verme yetkisi: Madde 175 Değişik: 23/1/2008-5728/315 md. cezasına karar vermeye Cumhuriyet savcısı yetkilidir. Bu Kanun hükümlerine göre idarî para Tutanakların delil kıymeti: Madde 178- Bu kanunda yazılı suçlardan ağır cezayı gerektirenlerin gayrısında kurullarca tanzim edilen tutanaklar sahtelikleri sabit oluncaya kadar muteberdir. 26
Seçim suçu: Madde 179- Bu kanuna göre seçim suçundan maksat, seçim işlerinde bu kanun hükümleri uyarınca görevlendirilmiş bulunan kimselerin bu görevleri dolayısıyla işlemiş oldukları fiil ve hareketlerle her kim tarafından işlenirse işlensin bu kanuna aykırı bulunan fiil ve hareketlerdir. Dava süresi: Madde 180- Seçim suçlarından doğan kamu davası, seçimin bittiği tarihten itibaren iki yıl içinde açılmadığı takdirde kovuşturma yapılamaz. Kamu davasının açılması izin veya karar alınmasına bağlı olan suçlarda izin veya kararın alınması için yapılan müracaat tarihi ile izin veya kararın verildiği tarih arasında geçen süre dava süresi hesabına katılmaz. Ancak, bu süre üç ayı geçemez. SEÇİM DÖNEMİNDE ALINACAK GÜVENLİK TEDBİRLERİ 1. 07 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25. Dönem Milletvekili Genel Seçimi nin başlangıç tarihi olan 10 Mart 2015 gününden seçim sonrasına kadar alınacak tedbirler; a) 10 Mart 2015 28 Mayıs 2015 tarihleri arası propaganda öncesi, b) 28 Mayıs 2015 06 Haziran 2015 tarihleri arası serbest propaganda dönemi, c) 07 Haziran 2015 günü seçim esnası ve sonrası olmak üzere 3 kategoride planlanmaktadır. 2- Seçim öncesi, seçim günü ve sonrasında güvenlik güçleri, idarenin tarafsızlığını zedeleyici tutum ve davranışlardan kaçınacak, halkla ilişkilerin önemine uygun bir şekilde, ılımlı, ikna edici, ancak kararlı hareket edeceklerdir. Siyasi partilerin ve adayların herhangi bir baskıya ve kısıtlamaya maruz kalmadan kanunlar çerçevesinde, propaganda ve benzeri çalışmalarını yapmaları ve seçmenin oyunu serbestçe kullanması için gerekli tedbirler alınacaktır. 3. Seçimi izlemek üzere ilimize gelebilecek yabancı temsilcilere gerekli misafirperverlik gösterilerek ülkemiz için olumsuz kanaatlere neden olabilecek davranışlara meydan verilmeyecektir. 4. Seçim döneminin siyasi özelliği sebebiyle halkımızı suç işlemeye tahrik ve teşviki amaçlayan ayrılıkçı ve huzur ortamını bozucu unsurların faaliyetleri nazara alınarak, siyasi partiler tarafından düzenlenen açık ve kapalı yer toplantılarında geçmiş tecrübelerden de yararlanarak gerekli güvenlik tertip ve tedbirleri alınacaktır. 5. Halkımızın toplu olarak bulunduğu çarşı, pazar, durak, vb. yerler ile düzenlenecek her türlü miting ve gösterilerde, terör örgütleri veya karşıt görüşlü unsurların olası provokatif eylemlerine karşı istihbari çalışmalara ağırlık verilecek ve bu tür faaliyetlerin yapılabileceği yerlerde gereken her türlü tedbir alınacaktır. 6. Seçim dönemi içerisinde ilimizde bomba imha uzmanı her an göreve hazır bulundurulacak, şüpheli durumlarda ve talep halinde ivedilikle olay mahalline intikal ettirilecektir. 7. Seçimde kullanılacak oy pusulaları ve seçim malzemelerinin ilimiz merkezi ve ilçelerimize intikali sırasında gerekli güvenlik önlemleri alınacaktır. 8. Seçim ortamının gerginliğinden yararlanmak suretiyle, başta haberleşme ve ulaşım tesisleri olmak üzere genel hayat bakımından önem arz eden elektrik ve su tesisleri ile parti binaları gibi hassas bölgelere yapılabilecek olası sabotajlara yönelik alınan güvenlik önlemleri gözden geçirilerek, istihbari çalışmalara ağırlık verilecek ve gerekli emniyet tedbirleri alınacaktır. 9. Seçim dönemi içerisinde itfaiye ve hastaneler ile güvenlik kuvvetlerinin irtibat halinde olmaları sağlanacaktır. 27
10. Seçim dönemi içerisinde çeşitli unsurlarca seçimlere gölge düşürücü faaliyetleri amaçlayan propaganda, baskı yoluyla seçmenin kararını kendi lehine değiştirme, seçimleri boykot etmeye zorlama, psikolojik baskı amacıyla kitlesel eylemlere başvurma gibi yasadışı faaliyetlere karşı haber alma yöntemleriyle elde edilebilecek bilgiler ışığında gerekli tedbirler ivedilikle alınacaktır. 11. Siyasi parti ve bağımsız adayların seçim propaganda dönemi içerisinde düzenleyecekleri açık ve kapalı yer toplantılarında uyacakları usul ve esaslar, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanunun 50. ve 51. Maddeleri ile hükme bağlanmış olup, söz konusu madde hükmüne uyulmaksızın siyasi parti veya bağımsız adaylarca propaganda gerçekleştirilmesi halinde ilgili mevzuat hükümleri gereğince hareket edilecektir. 12. Siyasi partilerin genel başkanları ile diğer yöneticileri ve bakanların katılacakları toplantılarda ve gezileri sırasında güvenliklerinin sağlanması için alınacak tedbirler dikkat ve titizlikle uygulanacaktır. 13. 298 sayılı kanunun 4 üncü bölümünün 2 nci kesiminde yer alan Yasaklar ve Sandık Başı Düzeni başlığında bulunan madde hükümleri üzerinde önemle durularak görevliler uyarılacak, bu görevlerin yerine getirilmesinde ve alınan güvenlik tedbirlerinin uygulanmasında vatandaşların, seçme ve seçilme hakkını zedeleyebilecek ve idarenin tarafsızlığına gölge düşürebilecek hareketlerden kaçınılacaktır. 14. Gümrük kapılarında oy verme süreci 08 Mayıs 2015 tarihinde başlayacağından, oy verme süresince sandıkların konulduğu yerler ile oy sandıkları ve seçim malzemelerinin korunması için gerekli güvenlik önlemleri alınacak, seçim görevlilerinin rahat görev yapabilmeleri ve vatandaşlarımızın rahat oy kullanabilmeleri için güvenli bir ortam hazırlanacaktır. 15. Oy verme günü bütün umumi eğlence yerleri oy verme süresince kapalı tutularak eğlence yeri niteliğine haiz lokantalarda sadece yemek verilmesine müsaade edilerek, 298 sayılı kanunun 79 uncu Maddesiyle oy verme günü, oy kullanma süresince, her ne suretle olursa olsun, ispirtolu içki satılması, verilmesi ve içilmesiyle emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka ruhsatlı dahi olsa hiç kimsenin köy, kasaba ve şehirlerde silah taşımaları yasaklanmış olup, aykırı hareket edenler hakkında gerekli yasal işlem yapılacaktır. 16. Oy verme saatinden önce sandık alanı ve kapalı oy verme yerleri patlayıcı madde bulunabileceği ihtimali göz önünde tutularak titizlikle aranacak, sandık alanları dışında alınacak güvenlik tedbirleri hassas bölgelerde artırılacak, güvenlik kuvvetleri bir olay anında hemen müdahalede bulunabilecek uzaklıkta ve o sandığın bulunduğu bina dışında görevlendirilecektir. 17. 298 sayılı Kanuna göre güvenlik kuvvetlerinin, Sandık Başkanının izni/çağrısı olmaksızın sandık çevresine girmesi yasaktır. Sandık çevresinde cereyan edebilecek olayları önlemek veya meydana gelmiş olaylara zamanında müdahale edebilmek amacıyla sandıklarda görevli güvenlik personelimizin Sandık Kurulu Başkanları ile irtibat halinde olması gerekmektedir. Bunun sağlanması ve aksaksız yürütülmesi için sandık alanında görevlendirilecek güvenlik amir ve memurları oy verme işlemleri başlamadan evvel kendilerini sandık kurulu başkanlarına tanıtacaklar ve bulunacakları yeri bildireceklerdir. 18. Oyların sayımı ve dökümlerinin gecenin geç saatlerine kadar sürebileceği göz önünde bulundurularak, sandıkların konulacağı yerlerle çevrelerinin iyi aydınlatılması konusunda İlçe Seçim Kurulları ile işbirliği yapılacak ve elektrik kesintisi gibi olumsuzluklar düşünülerek gerekli tedbirlerin ilgili kurumlarca alınması sağlanacaktır. 19. Oyların sayımı ve dökümü tamamlandıktan sonra düzenlenen tutanaklar ile sandık veya torbaların ilgililer tarafından İlçe Seçim Kurullarına ve İl Seçim Kuruluna nakli sırasında Emniyet ve Jandarma birlikleri müştereken ve koordineli bir şekilde önceden planlanmak suretiyle güzergâhta gerekli güvenlik tedbirleri alınacak ve sandıkların tam güvenlik içinde nakilleri sağlanacaktır. 28
20. Seçim sonuçlarının kısmen veya tamamen belli olmasından sonra seçimlerde bekledikleri sonucu alamayan siyasi parti veya kişilerin seçim sonuçlarına gölge düşürüp seçimleri kötülemek amacı ile kasıtlı olarak olay çıkarmaları, iyi sonuç alan siyasi parti üyelerinin de bir takım kutlama/gösteriler yaparak aşırı davranışlarda bulunmaları ihtimali göz önünde bulundurularak bunların önlenmesi için gerekli tedbirler alınacak ve bu tedbirlerin gerektirdiği düzenlemeler ayrıntılı bir şekilde planlanacaktır. 21. İlimizde alınacak güvenlik tedbirlerinde Emniyet ve Jandarma teşkilatının koordineli bir şekilde hareket etmesi esas alınacak, ilgili diğer kuruluşlarla da işbirliği sağlanacaktır. Muhtemel olaylara karşı hazır kuvvet bulundurulacak, mevcut kuvvetin yetersiz kalması halinde, 5442 sayılı İl İdare Kanunu çerçevesinde askeri birliklerden istenecek kuvvet önceden planlanarak ilgili komutanlıklarla irtibat sağlanacaktır. 22. Yukarıda belirtilen tedbirlerin dışında, mahalli özelliklerde dikkate alınarak ilgili kuruluşlar ile de koordine edilmek sureti ile seçimlerde uygulanacak güvenlik tertip ve tedbirleri daha önceden tespit edilip planlanacak, çıkabilecek muhtemel olaylara anında müdahale edebilecek hazır kuvvet bulundurulacaktır. SEÇİM HAREKÂT MERKEZİ Emniyet Müdür Yardımcısı Ali ADIGÜZEL 0505 220 58 34 Güvenlik Şube Müdür V. Aykurt BOZKURT 0505 540 60 02 Güvenlik Şube Müdür Yrd. Haşim UĞURER 0505 256 17 36 Başpolis Memuru Adnan AKIN 0506 976 62 62 Polis Memuru Soner AŞIK 0505 694 48 70 Polis Memuru İlyas ŞEN 0505 381 74 28 Polis Memuru Ümit ŞEREN 0505 759 42 86 Seçim dönemi boyunca her bir personelimizin elinin altında bulunmasında büyük fayda görülen bu kitapçıkta yer almayan veya yer almasına rağmen yine de tereddütlerin giderilemediği hususlar olması halinde günün her saati Güvenlik Şube Müdürlüğü personeline yukarıda belirtilen telefonlardan ulaşabilirsiniz. ARTVİN İL EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ 2015 29