1. Genel Laboratuar Kuralları Laboratuarın ciddi çalışma yapılan bir yer olduğu hiçbir zaman akıldan çıkarılmamalıdır. Laboratuarda çalışıldığı sürece gerekli koruyucu ekipman (gözlük, maske, baret gibi) mutlaka kullanılmalıdır. Daima kapalı ayakkabı ve önlük giyilmelidir. Tehlike anında mutlaka hiçbirşey yapmadan sorumluya haber verilmelidir. Laboratuarda yemek/içmek kesinlikle yasaktır. Cilde veya göze kimyasal madde sıçraması halinde bol su ile yıkanmalı ve laboratuar sorumlusuna haber verilmelidir. Asla kimyasalların tadına bakılmamalıdır. Zehirli buharları ve gazları solumaktan kaçınılmalı ve bu tür maddeler ile çalışırken çeker ocak kullanılmalıdır. Hiçbir zaman içinde kimyasal bulunan kap koklanmamalıdır. Laboratuarda kullanılan malzemeler hiçbir zaman laboratuar dışına çıkarılmamalıdır. Çalışma esnasında uzun ise saçlar mutlaka toplanmalıdır. Ağızla kimyasal çekilmemelidir, mutlaka puar kullanılmalıdır. Deney düzeneği kurulurken elektrik, su ve gaz tesisatlarının durumuna dikkat edilmelidir. Giysilerinizin alev alması durumunda asla koşulmamalı; yerde yuvarlanarak söndürmeye çalışılırken yardım istenmelidir. Laboratuarda kullanılan tüm kimyasallar etiketli olmalıdır. Kimyasal atıklar daima özel atık kaplarına konulmalıdır. Kırılan camlar derhal süpürülüp çöp kutusu na atılmalıdır. Cihazlarda arıza olması durumunda hemen laboratuar sorumlusuna haber verilmelidir. İş saatleri dışında laboratuarda tek başına çalışmak yasaktır.
2. Gıdalarda Nem Tayini 2.1. Yöntemin Prensibi Gıdalarda nem miktarı, genelde etüvde kurutma yöntemi ile yapılmaktadır. Belli bir sıcaklık altında örnekteki suyun uçurulması ve ağırlık kaybından nem miktarının bulunması ilkesine dayanır. Örnekteki nem uçurulduktan sonra geriye kalan kuru maddedir. Nem ile kuru madde arasında % nem= 100 - % kurumadde bağıntısı vardır. 2.2. Deneyin Yapılışı Sabit tartıma getirilen petri kutuları veya nikel kurutma kaplarının içerisine 4-5 g homojen hale getirlimiş örnekten tartılarak alınır (M 1 ). Kururtma kabı etüve yerleştirilir. Etüvün sıcaklığı yavaş yavaş 105±2 C a getirilir. 3-4 saat sonunda kurutma kapları desikatöre alınır ve soğuması beklenir. Tartım alınır (M 2 ) 2.3. Hesaplamalar % Nem = [ (M 1 -M 2 ) / m] x 100 M 1 = Alınan örnek ağırlığı+sabit tartıma getirilen kurutma kabının ağırlığı M 2 = Kurutulmuş örnek+ sabit tartıma getirilen kurutma kabının ağırlığı m= Alınan örneğin ağırlığı 2.4. Kullanılan Malzemeler Petri Pipet Analitik Terazi Etüv Desikatör Cam Baget Beher Blender
3. Gıdalarda Kül Tayini 3.1. Yöntemin Prensibi Kül, gıdalarda mineral ve tuz içeriğinin bir göstergesidir. Belli bir miktar numunenin yakılıp küllendirilerek kül miktarının saptanması ilkesine dayanır. 3.2. Deneyin Yapılışı Porselen krozeler kullanılmadan bir gün önce içerisine nitrik asit (HNO 3 ) koyularak bekletilir. Ertesi gün önce musluk suyu ile iyice çalkalanır daha sonra saf sudan geçirilerek kurutulduktan sonra sabit tartıma getirilir. Krozenin darası kaydedilir. Daha sonra numuneden 3-5 g örnek krozeye tartılarak alınır. Kroze sıcaklığı 500 ºC a ayarlanan kül fırınında 7-8 saat bekletilir. Bu sürenin sonunda eğer karbonlaşmış kısım varsa süre biraz daha uzatılır. Daha sonra krozeler desikatöre alınarak oda sıcaklığına gelene kadar bekletilir ve tartım alınır. 3.3. Hesaplamalar % Kül = [ (M 2 -M 1 ) / m ] x 100 M 2 = Yakmadan sonraki kroze+ kül ağırlığı M 1 = Sabit tartıma getirlen krozenin ağırlığı m = Alınan örnek ağırlığı Eğer kurumaddede sonuç isteniyorsa yukarıdaki değer 100/Km faktörü ile çarpılır. Km = 125 C da numunenin100 gramının içerdiği kuru madde miktarıdır 3.4. Kullanılan Malzemeler Nitrik Asit Porselen kroze Pipet Analitik Terazi Etüv Kül Fırını Desikatör
Deney Raporu Formatı Dersin Adı: Tarih: Deneyin Adı: Ad-Soyad: Numara: Deneyle İlgili Teorik Bilgi, Deneyin Önemi Deneyde Kullanılan Kimyasallar ve Ekipman Deneyin Yapılışı Deneyin Sonucu Yorum