On5yirmi5.com Türk medyası kimlerin elinde? Gezi Parkı olaylarında medyanın rolü çok tartışıldı. Tartışmalar ise gözleri yeniden "medya"kavramına çevirdi. Yayın Tarihi : 13 Haziran 2013 Perşembe (oluşturma : 1/29/2017) Tuba OLĞAÇ / on5yirmi5.com Medya kamuoyunu aydınlatan ve haberleri halka ulaştıran bir araç. Ancak Türkiye de son dönemdeki siyasi ve toplumsal değişiklikler medya kavramının da yeniden sorgulanmasına sebep oldu. Gezi Parkı olaylarında medyanın tutumu kişi çevrelerce eleştirildi, kimi çevrelerce benimsendi. Olaylardaki çift kutupluluk medyada da kendini gösterdi. Peki medyayı kimler yönlendiriyor? Türk yöneticilerin kimlerle ortaklığı var? Türkiye'de medya alanında çok sayıda yabancı ortaklık söz konusu.. Yatırımcıların Türk medyası üzerindeki etkisi salt ortaklıklarla değil, satın almalar şeklinde de gerçekleşiyor. Murdoch faktörü Fox TV'nin Murdoch tarafından satın alınması en belirgin örnerklerden biridir. Fox Tv'nin sahibi Rupert Murdoch, Wall Street Journal'ı satın aldıktan sonraki bir demecinde, "Ben bu kadar parayı gazete sahibi olmak için vermiyorum" demişti. WSJ önemli bir gazetedir. Murdoch, bu kadar parayı gazete sahibi olmak için vermeyeceğine göre geriye sadece siyasi sebepler kalıyor. Wall Street Journal gazetesiyle Türkiye'de yayın Fox televizyonu arasında ne gibi bir bağ olabilir? Tabi ki patron bağı ve Murdoch dünyadaki en büyük basın kartellerinden biri olarak kabul ediliyor. (1993 senesinde TGRT olarak yayın yapan kanal İhlas Holding bünyesindeyken, FOX Tv'ye satıldı.) Bu durum Türk ve Dünya medyasında yaşanan Gezi Parkı olayıyla biraz daha netlik kazandı. Yurt içi ve yurt dışından gazetelerin böylesi bir olay karşısında aynı tavrı takınması doğrusu tesadüf olamazdı... Axel Springer yada "İsrail'in eli" 2006 senesinde Doğan Holding'in yüzde 25 hissesi Alman Axel Springer AG şirketine satıldı. Axel Springer 1900'lü yıllarda yaşamış bir medya patronuı. Şirket en büyük atılımını 2. Dünya Savaşı'ndan sonra gerçekleştirdi. Nazilerin savaş zamanında kapattıkları büyük bir gazete çıkardı. Springer, Almanya'yı terk etmedi ancak toplama kampına da gönderilmedi.
Savaşın ardından yayıncılığa devam etti ve bu süreçte Springer'in en büyük destekçisi İsrail'di... Yeniden kurulan Almanya içinde önemli bir yere sahip olan Axel Springer Verlag AG'nin hisselerinin büyük bir kısmının hala İsrail devletine ait olduğu iddia ediliyor. Springer Doğan TV'nin yüzde 25'lik kısmını satın aldı. RTÜK kurallarından dolayı yabancı yatırımcılar Türk medyasında en fazla yüzde 25 dolayında satın alma gerçekleştirebiliyorlar. Bir bakıma Doğan Holding'in 4'te biri Almanya'da büyük bir ağırlığı bulunan şirketin ve dolayısıyla İsrail'in elinde diye düşünülebilir. Yine Springer'e ait olan Alman Bild gazetesi medyadaki önemli markalardan. Başbakan'ın Davos çıkışı sonrası Bild Gazetesi Başbakan'a sert eleştirilerde bulunup Yahudi düşmanlığı yaptığını söylemişti. Fatih Altaylı bir yazısında, "Bild yayın grubunun yayın ilkelerinin üçüncü maddesi İsrail in çıkarlarını Dünya üzerinde korumak olarak yazılı. Bild, grubun ilkelerine uygun hareket ediyor ve Erdoğan a İsrail den bile daha sert tepki koyuyor. Yine işin garip taraflarından biri Bild in genel yayın yönetmeni Kai Dikmann Hürriyet gazetesinin yönetim kurulu üyesi. Doğan Gubu ve Hürriyet açısından oldukça karmaşık bir durum" demişti. Bu bağlamda olaylar ve medyanın bakış açısı da biraz daha netleşmiş oluyor. Doğan'ın ortağı Ted Turner Doğan Holding'in bir başka ortağı Ted Turner'dır. Turner Time Warner medya devinin kurucusudur ve Türkiyede CNN'in ortağıdır. Time Warner dünyadaki en büyük medya kuruluşlarından biridir. CNN Türk Türkiye'de faaliyet gösteren ilk yabancı televizyondur. Yabancı sermaye ağırlıklı Tv kuruluşlarınından bazıları; CNBC-E, TNT, TGRT, FOX TV'dir. Medya kuruluşları ve patronları Aydın DOĞAN (Doğan Grubu) TV Kanalları; KANAL D DREAM TV DREAMTÜRK TV FİX TV EURO D KANAL HD TV D MAX D PLUS D SHOPPİNG D TAY TV
D SPOR D YEŞİLÇAM D ÇOCUK Gazeteleri: Hürriyet Posta Radikal (Radikal gazetesi, 24 Haziran 2014 tarihinde basılı yayınlarını sonlandırmış, Nisan 2016'da internet yayınına son vermiştir.) Fanatik Hürriyet Daily News (Turkish Daily News) Radyoları; Radyo D 104.0 Slowtürk Radyo 95.3 Radyo Moda 96.8 Aydın DOĞAN-TİME WARNER GROUP Ortaklığı TV Kanalları; CNN TÜRK TNT TÜRKİYE (Kanal 18 Ağustos 2012'de kapanmış ve yerine tv2 geçmiştir) CARTOON NETWORK TÜRKİYE Radyoları; CNN TÜRK RADYO 92.5 Bein Media Group Al-Jazeera bünyesindeki Bein Media Group, Bein Sports kanalı ile Avrupa, Asya ve ABD de faaliyet gösteriyor. Grup, Mehmet Emin Karamehmet'e ait olan ve TMSF tarafından el konulan Dijitürk'ü 2015 yılında satın almıştır. TV Kanalları; DİGİTÜRK YAYIN PLATFORMU * MEHMET EMİN KARAMEHMET grubuna ait SKYTÜRK, DİGİTÜRK ve AKŞAM GAZETESİ'ne TMSF tarafından el konuldu. SHOW TV'yi ise CİNER GRUBU satın almıştı.
Fethullah Gülen Cemaati'ne Yakınlığı ile Bilinen Medya Kuruluşları Gülen Cemaiatine yakınlığı ile bilinen yayın organlarına 2015 ve 2016 yıllarında kayyum atanmış ve bu medya kuruluşlarından bazıları da yayın hayatını sonlandırmıştır. Gülen Cemaati bu süreçten sonra Yarına Bakış ve Yeni Hayat isimli iki gazete daha çıkarmıştır. Gülen Cemaati'nin kayyum öncesi yayın yapan medya kuruluşları şöyle; TV Kanalları; SAMANYOLU TV SAMANYOLU TV AVRUPA SAMANYOLU TV AMERİKA SAMANYOLU HABER TV MEHTAP TV YUMURCAK TV EBRU TV (AMERİKA) HAZAR TV (AZERBAYCAN) DÜNYA TV (KÜRTÇE) KÜRE TV (İnternet Üzerinden Samanyolu Yayın Grubunu izlemek için) Gazeteleri; Zaman Today's Zaman Meydan Gazetesi Radyoları; Burç FM Dünya Radyo Samanyolu Haber Radyo Radyo Herkül Radyo Cihan Azerbaycan Burç FM Hazar FM * Cihan Haber Ajansı da Fethullah Gülen Cemaatine aittir. KALYON GRUBU (Orhan Cemal Kalyoncu)
TV Kanalları; ATV ATV AVRUPA ATV HABER (A HABER) ATV HD TV MİNİKA TV YENİ ASIR TV Gazeteleri; Sabah Takvim Yeni Asır Pas FotoMaç Radyoları; Radyo Turkuvaz 90.2 Radyo Romantik 101.0 DOĞUŞ GRUBU (Ferit Şahenk) NTV NTV Avrupa NTVSPOR STAR TV e2 Kral TV NBA TV Türkiye NTV Radyo 102.8 NTVSPOR Radyo 87.7 Radyo Eksen 96.2
Kral FM 92.0 Kral POP FM 94.7 Virgin Radio Türkiye 99.4 Capital Radio 101.0 Voyage FM 107.4 *NTV Dergi Grubu Discovery Communications Doğuş Grubu bünyesindeki CNBC-e televizyonu 2015 yılında Discovery Medya'ya satıldı. Böylece Discovery ilk defa Türkiye'de ulusal yayın sektörüne adım atmış oldu. Discovery Communications, CNBC-e yerine eğlence kanalı TLC yi yayına koydu. CİNER GRUBU (Turgay Ciner) Habertürk Gazetesi Habertürk TV Bloomberg HT Habertürk Radyo Bloomberg HT Radyo Show TV İHLAS GRUBU (Enver Ören) TGRT Haber TV TGRT Haber TV EU TGRT Belgesel TGRT Pazarlama TGRT FM Türkiye Gazetesi * İHLAS HABER AJANSI RUPERT MURDOCH (NEWS CORP. TÜRKİYE) FOX TV Türkiye FOX Life Türkiye FOX Sports Türkiye FX Türkiye Baby TV Türkiye National Geographic Channel Türkiye KOZA İPEK GRUBU (Akın İpek)
Koza İpek Grubu'na ait olan medya kuruluşları 2016 yılından beridir atanan kayyum tarafından yönetilmektedir. Kanaltürk TV Bugün TV Kanaltürk Radyo Bugün Gazetesi Millet Gazetesi ALİ-ÖMER KARACAN KARDEŞLER (Karacan Grubu) Number One TV Fashion ONE TV Number One FM 102.4 Radyo Klas 98.6 Milliyet Gazetesi (DEMİRÖREN GRUBU ile Ortak) Vatan Gazetesi (DEMİRÖREN GRUBU ile Ortak) Zekeriya KARAMAN (Kanal7 Grubu) Kanal 7 Kanal 7 Avrupa Ülke TV Radyo 7 ALBAYRAK GRUBU TV NET Lalegül FM Yeni Şafak Gazetesi DOĞU PERİNÇEK ULUSAL KANAL Aydınlık Gazetesi... Halk tv (CHP'nin yayın organı, kanalı CHP'li Gürbüz Çapan koordine ediyor) SOL gazetesi (Erkan Yıldız)
BİRGÜN Bülent Yılmaz CUMHURİYET Cumhuriyet Vakfı * T24 Yazarı Doğan Akın, Cumhuriyet Vakfı ile ilgili şu bilgileri vermişti: "Cumhuriyet Vakfı Yönetim Kurulu için "iki gruptan oluşuyor" diyebiliriz. Birinci grubu "gelenekçi" diye adlandırabileceğimiz üyeler oluşturuyor. Gelenekçi kanatta şu isimler yer alıyor: Alev Coşkun, Şükran Soner, Mustafa Balbay, İnan Kıraç, Nevzat Tüfekçioğlu (Koç grubunda çeşitli kademelerde çalışmış eski bir Hesap Uzmanı) ve Yunus Nadi'nin torununun eşi Şevket Tokuş. Vakıf Yönetim Kurulu'nda, gazetenin "Ergenekoncu - Ulusalcı" bir atmosfer yansıtmasından rahatsız olan ve "yenilikçi" kanat diyebileceğimiz üyeler de şu isimlerden oluşuyor: Orhan Erinç, Hikmet Çetinkaya, İbrahim Yıldız, Cüneyt Arcayürek ve Akın Atalay." ESMEDYA Grup bünyesinde 3 ulusal gazete, 3 TV kanalı, 2 dergi, 2 radyo kanalı ve web portalı bulunmaktadır. Grup sahibi ise Ethem Sancak'tır. Gazetleri Akşam Güneş Star TV'leri 24 TV 360 TV 4 Radyoları Alem Fm
Lig Radyo Dergileri Alem Platin TARAF Başar Arslan POWER GROUP (Cem Hakko) Powertürk TV Power FM 100.0 Powertürk FM 99.8 Power XL 100.2 Radyo Fenomen 100.4 POWER RECORDS TV8: Acun Ilıcalı FLASH TV: Ömer Ziya Göktuğ MTV TÜRKİYE ve NİCKELEONDEN TV: Esra Oflaz Güvenkaya ZTV, WTC, FASHİON TV TÜRKİYE: Demet Sabancı (MediaSA) HAYDAR BAŞ GRUBU Meltem TV Meltem TV İnt Mesaj TV Köy TV Kadırga TV Özlem TV Sağlık TV Meltem Radyo Kadırga FM Yeni Mesaj Gazetesi
SPECTRUM MEDYA GRUBU Süper FM Metro FM Joy FM Joytürk FM Radyo Mydonose Radyo Mydonose Türk POP SARAN GRUBU (Sadettin Saran) Radyo Tatlıses 97.6 RadyoSpor 107.2 Radyo Slowtime 91.2 Radyo Trafik 104.2 MİLLİ GAZETE Milli Gazete, 12 Ocak 1973 Yılında İstanbul Cağaloğlu nda kiralık bir binada yayın hayatına başladı. Kendi matbaası olmadığı için baskısını bir süre diğer gazetelerin tesislerinde sürdürdü. 1978 Yılında Topkapı da kendi tesislerini kurarak yayınına buradan devam etti.1999 Yılında Sefaköy deki tesislerine taşınan gazete yayınını halen 40.000 metrekarelik arazi üzerine kurulmuş olan bu tesislerden sürdürmektedir. Günlük 20 sayfa olarak çıkmaktadır. Milli Gazete'nin Milsan Basın Sanayii A.Ş Adına Sahibi ve Genel Müdürü Ömer Yüksel Özek'tir. YENİ YÜZYIL GAZETESİ Yeni Yüzyıl gazetesi Yeni Yüzyıl Gazetecilik Yayıncılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. bünyesinde faaliyet vermektedir. Yönetim Kurulu Başkanı M. Mansur Topçuoğlu'dur. (Yeni Yüzyıl gazetesi Mayıs 2016 tarihinde yayın hayatına son vermiştir.) KARAR GAZETESİ İşadamı Mehmet Aydın'ın sahibi olduğu gazetede Etyen Mahçupyan, Hakan Albayrak, Beşir Ayvazoğlu ve Elif Çakır gibi yazarlar yer alıyor. YENİSÖZ GAZETESİ Ali Adakoğlu'nun fikir ağırlıklı yeni gazetesi. Ak Parti'ye yakınlığıyla biliniyor.
Kaynaklar: Türk Medya sektöründe Yabancı Yatırımlar ve Televizyon alaında bir örnek çalışması Yüksek Lisans Tezi,Fatma Buse Biçer. Wikipedia.com. Bild'den sert eleştiriler, Fatih Altaylı'nın Haberturk'teki 3 Şubat 2009 tarihindeki yazısı On5yirmi5.com Bu dökümanı orjinal adreste göster Türk medyası kimlerin elinde?