ŞOFBEN MONTAJ ŞARTNAMESİ www.demirdokum.com.tr 07/2008
İÇİNDEKİLER 1. 2. ÜRÜN İLE BİRLİKTE ÜCRETSİZ VERİLEN MONTAJ PARÇALARI...3 TÜKETİCİ TARAFINDAN YAPILMASI GEREKENLER...3 3. ŞOFBENİN MONTAJINDAN ÖNCE YAPILACAK KONTROLLER...4 3. 1. BACALI ŞOFBEN... 4 3.2. HERMETİK ŞOFBEN... 5 4. MONTAJ İŞLEMLERİ...6 4.1. BACALI ŞOFBEN YER SEÇİMİ... 6 4.2. HERMETİK ŞOFBEN KONUMU... 8 4.3. ŞOFBENİN MONTAJI... 9 4.4. BACA BAĞLANTISI... 10 4.5. ŞOFBENİN GAZ BAĞLANTISI... 13 5. ŞOFBEN CE BELGESİ-İLGİLİ TEBLİĞ VE KARARNAMELER...14 6. HERMETİK CİHAZ İLE İLGİLİ VALİLİKLERE GÖNDERİLEN KARARNAME...14 2
1. ÜRÜN İLE BİRLİKTE ÜCRETSİZ VERİLEN MONTAJ PARÇALARI (Ambalajın içinden çıkan parçalar ) Kompakt Bacalı Şofben: Dübel 2 ad Askı kancası 2 ad Gaz giriş süzgeci 1 ad Hortum ucu parçası 1 ad ( LPG ürünlerde) Hortum ucu contası 1 ad ( LPG ürünlerde) Büyük Pil ( D )- 2 ad (SEI pilotsuz modellerde) Kalem Pil ( AA )- 1 ad (SE pilli çakmaklı modellerde) Pil kutusu kapağı- 1 ad (SE pilli çakmaklı modellerde) Montaj Şablonu (kağıt) 1 ad Gaz ve selektör düğmeleri Kullanma Kılavuzu 1 ad Fanlı Hermetik Şofben: Dübel 2 ad Askı kancası 2 ad Gaz giriş adaptörü ( R3/4 dişi R1/2 erkek ) 1 ad( DG ürünlerde) Hortum ucu (R3/4 ) parçası 1 ad ( LPG ürünlerde) Gaz giriş contası 1 ad. Montaj Şablonu (kağıt) 1 ad On-off ve su sıcaklık ayar düğmeleri (1 er ad. gri renk ) Kullanma Kılavuzu 1 ad olarak verilmektedir. Not: Bacalı Şofben ve Fanlı Hermetik Şofben için aşağıdaki aksesuar parçaları ürün ile verilmemekte olup, bu parçalar servisler tarafından ürünün montajı esnasında müşteriye ücretsiz olarak verilecektir. Su giriş ve çıkışı için DD deki uygun uzunluktaki fleksible hortumlar kullanılacaktır. Su girişi - R3/4 dişi R1/2 erkek 1 ad [Bacalı Şofben] Su çıkışı - R1/2 dişi R1/2 erkek 1 ad [Bacalı Şofben] Su giriş ve çıkışı - R1/2 dişi R1/2 erkek 2 ad [Fanlı Hermetik Şofben] Rozet 2 ad [Bacalı Şofben & Fanlı Hermetik Şofben] 2. TÜKETİCİ TARAFINDAN YAPILMASI GEREKENLER a) Su tesisatı : Şofbenin monte edileceği yere kadar soğuk ve sıcak su tesisatının getirilmesi tüketicinin sorumluluğundadır. Ürünün çalışabilmesi için su basıncının 0.1 bar ile 10 bar aralığında olması gerekir. Ancak, selektörlü şofbenlerde selektör tam açık konumda iken en az 0.5 bar su giriş basıncı gereklidir. Servisin yanında getireceği fleksible hortumlardan uygun 3
boyda olanını ile şofbenin tesisata olan bağlantısı Servis tarafından yapılacaktır. Tesisat için gerekli olabilecek vana, manşon vs. parçaların ücreti ise tüketiciye ait olacaktır. b) Eski su ısıtıcısının sökülmesi: Ürünün monte edileceği yerde eski bir su ısıtıcısı varsa, ücretsiz olarak sökülmesi servise aittir. Ancak; katı yakıtlı termosifonlar ile eski tip gaz yağlı termosifonların sökümü tüketiciye aittir. Ayrıca eski cihazların nakliyesi de tüketicinin sorumluluğundadır. c) Baca ve gaz bağlantıları : Bacanın temizletilmesi, boruların temin edilmesi müşterinin sorumluluğundadır. Müşteri tarafından temin edilemiyorsa servis tarafından alınıp takılarak bedeli müşteriden alınacaktır (Fiş ya da fatura ibraz edilerek). LPG ile kullanımlarda : Şofben ile tüp arasındaki gaz bağlantı hortumu ve 300 mmss çıkış basıncındaki dedantör ile kelepçeleri tüketici tarafından temin edilecektir. Doğal gaz ile kullanımlarda : Doğal gaz tesisatının çekilmesi tüketiciye aittir. Doğal gaz bağlantılarında kullanılan gaz giriş borusu doğal gaz firmalarına ait olup tüketici tarafından yaptırılır. 3. ŞOFBENİN MONTAJINDAN ÖNCE YAPILACAK KONTROLLER 3.1. BACALI ŞOFBEN Bacanın kesiti ve tıkalı olup olmadığı kontrol edilir. Bacayı tıkayan, kesiti daraltan herhangi bir şey (harç, tuğla, kurum, vb.) olmamalıdır. Montaj yapılamayacak durumlarda baca tüketici tarafından temizletilmelidir. Şofbenin monte edileceği ortam asgari 6 m 3 hacimli (veya 2.5 m 2 alanında) olmalıdır.daha küçük yerlere şofben monte edilemez. Cihazın çalışacağı ortama sürekli taze hava girişi sağlanmalıdır. Aksi halde cihaz monte edilmemelidir. Baca çekişinin yeterli olup olmadığının kontrolü için baca duman tableti kullanılır. Aşağıda belirtilen yöntem ile yapılan duman tableti testi sonucuna göre bacanın uygun olup olmadığına karar verilir. Baca Duman Tableti : Duman tableti baca çekişinin kontrol edilmesine yarar. Tablet sağlığa zarar vermeden, iz ve leke yapmadan duman üretmektedir. Ortama yayıldığında havalandırılarak etkisi giderilebilir. Bir duman tabletinin tamamı yaklaşık 70 sn. süre ile yoğun bir duman çıkmasına neden olmaktadır. Çekişin kötü olabileceği bacalarda, dumanın ortam içerisine yayılması müşteri açısından sorun yaratabilir. Bu nedenle, 4
tablet kullanmadan önce, çekişin bir çakmak alevi ile kontrol edilmesi, bir tabletin yarım veya çeyreğinin kullanılması uygun olabilir (Gerekirse az bir su ile tablet söndürülebilir). Duman tableti ile baca çekişinin kontrolü : Bacası kontrol edilecek mahalin kapı ve penceresi kapatılmalıdır. Tablet, bir metal plaka üzerine konulur (Kaşık veya kaşık ucu şeklinde bir parça olabilir). Tablet, çakmak ile köşesinden tutuşturulur. Duman çıkmaya başlayan tablet, plaka üzerinde iken baca giriş ağzına yerleştirilir. Tabletin yarattığı dumanın aşağıdaki durumuna göre, baca çekişi hakkında bir karar verilir. Durum 1 Tabletin yarattığı dumanın tamamı veya önemli bir kısmı, yanış süresince baca tarafından çekiliyor ise; baca çekişi uygun demektir. Durum 2 Tabletin yarattığı dumanın bir kısmı ara sıra ortam içerisine yayılıyor ise, soğuk bacadan kaynaklanan bir etki var demektir. Şofbenin çalışması sırasında sıcak atık gazların etkisi ile bacanın ısınacağı ve çekişin artacağı bilindiğinden, bu tip baca çekişinin yeterli olduğu kabul edilebilir. Bu şofbenin montaj talimatına uygun bir şekilde ( 33 cm dik yükseklik ve 2 o yukarıya eğim ) bağlanmasından sonra, sensörün atıp atmadığı kontrol edilmelidir. Durum 3 Tabletin çıkardığı dumanın önemli bir kısmı veya tamamı ortama yayılıyor ise, baca çekişinde bir problem var demektir. Bu tip bacalara şofben bağlanmamalıdır. 3.2. HERMETİK ŞOFBEN Hermetik Şofbende, beyan gerilimi 230 Volt olup, 195 Volt un altında cihaz regülatörsüz çalıştırılmamalıdır. Hermetik şofbenlerde normal baca bağlantısı olmadığından cihazla birlikte verilen atık gaz boru donanımının kullanılması zorunludur. Hermetik Şofben atık gaz borusu, çıkışa doğru en az metre başına 35 mm aşağıya doğru eğimle monte edilmelidir. Bu sayede yağmur sularının cihaza girmesi önlenmiş olur. Hermetik Şofbende cihazla birlikte verilen 75 cm uzunluktaki atık gaz boru donanımı, gerekirse uzatma boruları kullanılarak (DD Servisinden satın alınarak) boru boyu uzatılabilir. DemirDöküm den temin edilecek aksesuar malzemelerin kullanımı zorunludur. Hermetik Şofbende, eğer atık gaz boru donanımına uzatma borusu eklenecekse, cihaz üzerinde verilen fan bileziği, mutlaka çıkarılmalıdır. 5
4. MONTAJ İŞLEMLERİ 4.1. BACALI ŞOFBEN YER SEÇİMİ Şofbenin monte edileceği yer seçilirken, bacaya en kısa yerden bağlanabilmesine imkan sağlanmalıdır. Şofben davlumbazı ile baca dirseği arasında en az 33 cm lik dikey mesafe bırakılması sağlanmalıdır. Fırın, ocak, radyatör, soba gibi ısıtıcıların yanına ve donma tehlikesi bulunan yerlere şofben monte edilmemelidir. Şofben doğal gaz ile kullanılacaksa, yerel gaz dağıtım şirketlerinin yer seçimi ile ilgili kurallar dikkate alınmalıdır. Şofben, tercihen mutfağa monte edilmelidir. Şofben, banyoya, duşa veya küveti olan vb. yerlere kesinlikle monte edilmez. Şofbenin banyo vb. yerlere monte edilmesi, aşağıda anlatıldığı üzere ortamda menfez ve havalandırma şartlarının sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu zorunluluk, banyo yapıldığı esnada ortamın sıcak tutulması, ortamın kapalı tutularak ısı kaybının önlenmesi ve sürekli havalandırma yapılmamak istenmesi sebebiyle müşteri tarafından yerine getirilmemekte ya da bu şartların genelde dar ve ufak olan banyo vb yerlerde sağlanması imkansız olmaktadır. Ayrıca, ODS (Oksijen Duyarlı Sistem) sebebiyle şofben bu tür ortamlarda çalışamayacaktır. Dolayısıyla şofbenin banyo ve benzeri yerlere montajı kesinlikle yasaktır. 6
Bacalı Şofben için Havalandırmanın Sağlanması Şofbenin monte edileceği hacim en az 6 m 3 olmalıdır. Şofbenin monte edildiği alan ve havalandırma delikleriyle irtibatlı olduğu bitişik alanın hacimlerinin toplamı en az 19 m 3 olmalıdır. Şofbenin monte edildiği ve bitişik yerin hacmi 19 m 3 den küçük ise : 1. Kapının altına ve üstüne, her biri en az 150 cm 2 lik 2 adet havalandırma menfezi takılmalıdır. Veya ; 2. Üst havalandırma deliğine (150 cm 2 ) ilave olarak kapı altı net 3 cm kesilmelidir (Kesim işlemi halı, mermer vs. yükseklikleri gözönüne alınarak yapılmalıdır). Şofbenin monte edildiği ve bitişik yerin hacmi 19 m 3 den büyük ise : 1. Yukarıda belirtilen uygulamalar bu durum için de yeterlidir. Veya ; 7
2. Sadece kapının altına 300 cm 2 lik bir menfez takılabilir veya kapının altı bu kesiti sağlayacak şekilde (80 cm genişliğindeki kapılar için) yaklaşık 4 cm kesilir. Kesme işlemi halı, mermer vs. yükseklikleri gözönüne alınarak yapılmalıdır). NOT : Bitişik hacime de dış ortamdan taze hava girişi olmalıdır. Havalandırma menfezlerinin takılması servislerin sorumluluğundadır. Müşteri menfez takılmasına karşı çıkıyorsa ikna edilmeye çalışılmalı ve montaj belgesinde bu durum açıklanarak belge muhafaza edilmelidir. Havalandırma menfezleri kapıya takılacak ise, dekopaj testeresi ile delik açılması işlemi kapı yerinden sökülerek dışarıda yapılmalıdır.. 4.2. HERMETİK ŞOFBEN KONUMU Fırın, ocak, radyatör, soba gibi ısıtıcıların yanına ve donma tehlikesi bulunan yerlere şofben monte edilmemelidir. Şofben doğal gaz ile kullanılacaksa, yerel gaz dağıtım şirketlerinin yer seçimi ile ilgili kurallar dikkate alınmalıdır. Hermetik Şofben atık gaz boru donanımının yerleşimi ile ilgili olarak aşağıdaki baca konumları dikkate alınmalıdır. 8
4.3. ŞOFBENİN MONTAJI Ürünün monte edileceği yerde eski bir su ısıtıcısı varsa ücretsiz olarak sökülmesi servise aittir. Ancak katı yakıtlı termosifonlar ile eski tip gaz yağlı termosifonların söküm işlemi tüketiciye aittir. Ayrıca eski cihazın nakliyesi de tüketici sorumluluğundadır. Şofben, ürünle birlikte verilen Montaj Şablonu yardımıyla ve 2 adet askı kancası ile duvara monte edilir. Su tesisatı bağlantıları, servis tarafından sağlanan (DD de tanımlı uygun uzunluktaki fleksible hortumlar) fleksible hortumlar kullanılarak montaj gerçekleştirilir. DD bünyesinde olmayan farklı uzunluktaki hortumların kullanımı halinde malzeme ücreti müşteriden alınır. Bağlantı ağızları hazırlandıktan sonra tesisat içindeki kum, pas vb. pislikler şofben bağlanmadan önce su akıtılarak temizlenmelidir. Baca bağlantı şartları sağlanmalıdır. 9
4.4. BACA BAĞLANTISI Bacalı Şofben : Baca borusu rijit boru ile 11 cm çaplı olmalıdır (davlumbaz içine girer ). Fleksibıl boru kullanılırsa 12 cm çapında olmalı ve davlumbaz girişinde sızdırmazlığı sağlamak için kelepçe veya folyolu bant kullanılmalıdır. Şofben en kısa yoldan bacaya bağlanmalıdır. Yatayda boru uzunluğu 2 m den daha uzun olmamalıdır. Baca yatay borusu mutlaka baca deliğine doğru yükselen bir eğime sahip olmalıdır. Doğal gaz ile kullanılan şofbenlerde bacanın yatay uzunluğu konusunda yerel gaz dağıtım şirketlerinin kurallarına uyulmalıdır. Şofbenin davlumbaz çıkışı ile baca dirseği arasında en az 33 cm dikey mesafe bulunmalıdır. Baca borularının birleşme noktalarında ve duvara girdiği noktada sızdırmazlık sağlanmalıdır. Baca bağlantısı yapılmadan cihaz teslim edilmeyecektir. Bacasız kullanımda baca sensörün korumadığı unutulmamalıdır. Baca sensörüne kesinlikle herhangi bir müdahale yapılmamalıdır. Baca bağlantısı konusunda ekte verilen şekilde hatalı uygulamalar yapılmamalıdır. 10
11
Hermetik Şofben : Atık Gaz Boru Donanımı Yük Kaybı Hesabı : Atık gaz boru donanımı (Ø60 / Ø100) sistemi, çeşitli boyda ilave borular ve çeşitli sayıda dirsek kullanılarak yapılmak istenirse; bunun uygunluğu Yük kaybı hesabı ile kontrol edilmelidir. Çıkacak Toplam Yük Kaybı maksimum 5 mmss nu geçemez. Maksimum yatay atık gaz boru uzunluğu (cihaz dirseği dahil) 4 m dir. Dirsek ve borudan oluşan standart kit yük kaybı (1 no lu paça) : 2.5 mmss Baca uzatma parçası (1 m) ( 2 no lu parça ) : 1.06 mmss Simetrik 90 derece dirsek ( 3 no lu parça ): 1.06 mmss Simetrik 45 derece dirsek : 0.53 mmss Diğer başka bir hesap da, 90 derece dirseğin 1 m düz boruya, 45 derece dirseğin 0.5 m düz boru uzunluğuna denk geldiğidir. Cihazın uzatılabilecek maksimum yatay boru uzunluğu (dirsek dahil), 4 m olduğu dikkate alınarak ne kadar ilave boru ya da dirsek kullanılabileceği 4 m den geriye kalan miktara bakılarak bulunur. İlave uzatma borusu ve ilave dirsek parçaların ücreti tüketiciye aittir. Atık gaz boru donanımına uzatma borusu eklendiği zaman, cihaz fanında takılı olan metal fan bileziği, mutlaka çıkarılmalıdır. Hermetik Şofben için cihazla birlikte verilen Montaj Şablonu na uygun olarak atık gaz çıkış borusunun duvardan ya da dış ortama çıkacağı yerden Ø105 mm çapında yatay baca deliği delinmelidir. 12
Cihazın duvara montajı, atıkgaz boru bağlantısı, spiral boru ile su bağlantısı, elektrik bağlantısı yetkili servis tarafından yapılır, bedeli DemirDöküm e fatura edilir. LPG bağlantısında dedantör ve hortum müşterile aittir. Doğalgaz bağlantısında kullanılan spiral hortumun bedeli müşteriye aittir. Cihazın 50 cm aşağısında sıcak ve soğuksu tesisatı bulunması gerekmektedir. Cihazın 50 cm yakınına kadar elektrik tesisatının bulunması gerekmektedir. Aksi takdirde müşteri tarafından elektrik tesisatının çektirilmesi gerekmektedir. Atıkgaz boru yerinin delinmesi işcilik bedeli müşteriye fatura edilir. Perde beton, kiriş, kolan vb. taşıyıcı kısımlara kesinlikle delik açılmaz. 4.5. ŞOFBENİN GAZ BAĞLANTISI Şofbenin, kullanılacak gaza ayarlı olup olmadığına dikkat edilmelidir. LPG ile kullanım ; o 300 mmss basınçlı, en az 0.9 kg/saat debili ve TSE belgeli dedantör kullanılmalıdır. Basıncı ayarlanabilen dedantör veya 500 mmss basınçlı dedantör kesinlikle kullanılmaz. Hortum TSE belgeli ve uzunluğu 125 cm veya daha kısa olmalıdır. Hortum ucu bağlantıları mutlaka kelepçe ile sıkılmalıdır. 125 cm den uzun mesafeler için bakır boru tesisatı çekilmelidir. Doğal Gaz (DG) ile kullanım ; o Şofbenin doğal gaz bağlantısı ve montajı yapılmadan önce mutlaka mevcut standartların ve yerel gaz dağıtım şirketlerinin şartnameleri doğrultusunda, doğal gaz tesisat projesi hazırlatılmalı ve onaylatılmalıdır. Gaz bağlantı borusu çapı hermetik şofbende R3/4 tür. Ancak, R3/4 R1/2 DG gaz giriş adaptörü de şofben aksesuarında verilmektedir. Bacalı şofbende ise gaz giriş borusu çapı R1/2 dir. DG cihaz giriş (çalışma) gaz basıncı 200 mmss olmalıdır. o Gaz bağlantısında teflon bant ve gaz sızdırmazlık macunu kullanılmalıdır. Gaz Sızdırmazlık Kontrolü ; o Gaz kumanda düğmesi kapalı konumda iken dedantörü açarak özel gaz kaçak sıvısı veya gaz kaçak test cihazı ile gaz hattı bağlantıları kontrol edilir. Kesinlikle alev kontrolü yapılmaz. İşin Teslim Edilmesi : o Yapılan işin sonunda tüketiciye, cihazın kullanılması ve emniyet özellikleri hakkında bilgi verilir. Montaj belgesi ile birlikte fiş veya fatura verilmesi zorunludur. 13
5. ŞOFBEN CE BELGESİ-İLGİLİ TEBLİĞ VE KARARNAMELER 10 Şubat 2006 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan tebliğ ile CE belgesi olmayan gazlı cihazlar (Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği 90/396/AT ) piyasa denetimi ve gözetimi sırasında cezai müeyyidelere tabi olacaktır. Piyasa denetimi pazarda veya üretim yerinde Sanayi Bakanlığı tarafından yapılacak kontrollerde veya herhangi bir şikayet olması halinde yapılmaktadır. Bu nedenle gaz yakan ürünlerimizde sadece TSE belgesi yurtiçi satışları için yeterli olmamakta aynı zamanda CE belgesinin de alınması gerekmektedir. Ayrıca T.C. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü nün 08/12/2005 tarihinde tüm valiliklere gönderdiği yazısında da Meskenlerde takılacak hermetik kombi ve şofbenlerde mutlaka CE sertifika işareti aranması nın gerektiği bildirilmektedir. Bu sebeple, CE sertifika işareti şofbenlerde şarttır. CE harici ürünler, Türkiye de satılamaz. DemirDöküm Bacalı ve Hermetik şofbenlerin, ilgili sertifika kuruluşlarında n alınmış CE sertifikaları mevcuttur. 6. HERMETİK CİHAZ İLE İLGİLİ VALİLİKLERE GÖNDERİLEN KARARNAME T.C. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü nün 08/12/2005 tarihinde tüm valiliklere gönderdiği yazısında Bacası uygun olanlar hariç, kombi ve şofben cihazı kullanılan apartmanlardaki baca yetersizliği nedeniyle her yıl yüzlerce zehirlenme kazası, klasik kombi ve şofbenlerin evin içindeki oksijen gazını yanma esnasında kullanmasından dolayı odadaki bireylerin solunumları için gerekli oksijenin azalmasından kaynaklandığı için, bacaları gerektiği gibi kontrol edilmeden verilmiş doğalgaz aboneleri bulunabileceği dikkate alınarak apartman yöneticileri ve belde sakinlerinin hermetik kombi ve şofben kullanılması yönünde teşvik edilmesi ve yeni yapılacak binalarda hermetik kombi ve şofben kullanılmasının zorunlu kılınması,aksi halde gaz bağlantısı yapılmaması belirtilerek bacası uygun olmayan yerler için hermetik cihazlar önerilmektedir. 14