ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU ZİYARET YERLERİ : Varşova Altyapı ve Kalkınma Bakanlığı, Ulaştırma Teknik Denetim Birimi (TDT), Karayolları Trafik Müfettişliği (GITD), Otomatik Trafik Uygulama Merkezi, COBRO Ambalaj Araştırma Enstitüsü, Bydgoszcz Kujawsko Pomorski Voyvodalık Dairesi, Karayolu Taşımaları Voyvodalık Müfettişliğini (WITD), Yol Kenarı Denetimi ZİYARET KONUSU : Tehlikeli Mal Taşımacılığı Konusunda Destek adlı AB Eşleştirme Projesi kapsamında, Avrupa Birliği ndeki karayolu mal taşımacılığı uygulamalarını yerinde incelemek üzere üst düzey yöneticilere yönelik düzenlenen çalışma ziyareti. ZİYARET TARİHLERİ : 26 Nisan 01 Mayıs 2015 ZİYARETE KATILANLAR: Talat AYDIN - Müsteşar Yardımcısı İzzet IŞIK - TMKTDGM Genel Müdür Hamza DEMİRDELEN - I. Bölge Müdür V. Kemal YILMAZ - II. Bölge Müdür V. Naci SERTER - V. Bölge Müdür V. M. Bülent ÖZÇELİK - TMKTDGM, Daire Başkanı 27.04.2015 Pazartesi Altyapı ve Kalkınma Bakanlığı Ziyareti (09.30-12.30) Polonya Altyapı ve Kalkınma Bakan Yardımcısı Başkanlığındaki heyet tarafından Polonya da Karayolu ile Tehlikeli Mal Taşımacılığına İlişkin Hususlar başlıklı sunum yapılmış, karşılıklı fikir alışverişinde bulunulmuş ve iki ülke arasındaki dayanışma ve bilgi alışverişinin arttırılarak devam ettirilmesi konusunda karşılıklı iyi niyet temennisi ile sonuçlandırılmıştır.
Ulaştırma Teknik Kontrol Birimi (TDT) Ziyareti (14.30-16.30) Birimin, ADR 9.3.5.1 de belirtilen kriterlere göre tehlikeli mal taşımacılığında kullanılan kimyasal (alevlenir sıvılar) sıvılaştırılmış sıkıştırılmış tanklar ile taksilerde kullanılan LPG tankları da dahil bütün tankların hem periyodik hem de normal test işlemlerini ve ayrıca araçların ADR ye uygunluk sertifikası düzenlenme faaliyetini yerine getirdiği ifade edilmiştir. 28.04.2015 Salı Otomatik Trafik Uygulama Merkezi Ziyareti (10.00-11.30) Otomatik Trafik Uygulama Merkezinin görevi ülke genelinde yapılan trafik kuralları ihlallerine ilişkin (seyyar ve sabit radar kayıtları, hatalı park edenler vb.) görsel kayıtların depolanması, incelenip değerlendirilmesi ve sonucunda ceza makbuzlarının düzenlenerek ilgililere gönderilmesidir. Kurum işleyişine dair sunum yapılmış, ayrıca kullanılan teknik cihazlar üzerinde inceleme yapılmıştır.
Karayolu Taşımaları Genel Müfettişliği (GITD) Ziyareti (11.30-13.00) Altyapı ve Kalkınma Bakanlığına bağlı olan Karayolları Taşımaları Genel Müfettişliği, Ülke genelinde 10 Bölge Müdürlüğü ve bunlara bağlı 16 alt Birime sahip olup karayollarında yük ve yolcu taşımacılığı, ağırlık-boyut kontrolü, canlı hayvan taşımacılığı, taksi tarifeleri, atık taşımacılığı, yük güvenliği, hız kontrolü, ATP anlaşması kontrolleri, ADR anlaşması kapsamında yol kenarında ve işletmelerde yapılan denetimler vb. görevleri yerine getirmektedir. Denetimlerin %82 si yük, %18 i yolcu taşımacılığına yönelik yapıldığı belirtilmiştir. Yol kenarı denetimlerinde ağırlık-boyut ve fenni muayeneden farklı olarak teknik kontroller de (fren, lastik, farlar vb) yapılmaktadır. Ülke genelinde yapılacak denetimlerde kontrol edilecek araç sayı ve türleri önceden yapılan yıllık planlarda belirlendikten sonra yıl içerisinde plana uygun olarak yol kenarlarında ayrılmış olan park alanlarında ve yol ceplerinde denetim için gerekli teknik cihazlara sahip seyyar araçlar (minübüs) kullanılarak yapılmaktadır. COBRO Ambalaj Araştırma Enstitüsü Ziyareti (14.00-17.00) Enstitü devlet kuruluşu olup, Başkanı tarafından yapılan sunum sonrasında laboratuvarlarda inceleme yapılmıştır. Enstitünün, WPO (World Packaging Organization), IAPRI ( International Association of Packaging Research Institutes), European Bioplastics ve PCC (Polish Chamber of Commerce) e üye olduğu, Alman DIN CERTCO ile ortaklaşa çalışılarak UN numaralarının RID, ADR, IMDG, ve IATADGR ile eşleştirilmesi ile CEN( European Committe for Standardization) tehlikeli malların ambalajlama sertifikasyonu yaptığı, sertifikasyonlama işleminin 3 m 3 lük dökme ambalajlardan 400 kg dan fazla yük taşıyan büyük ambalajlara, 5 lt lik yağ tenekesinden 200 lt ye kadar değişen hem plastik hem de metal variller ile çeşitli boyut ve hacimde tahta, karton vb. maddelerden yapılan her türlü ambalajlar üzerinde hem teknik (dayanım vb) hem de sağlık ve hijyen testleri yaptığı ve testi yapılan ambalajların yılda bir kez de denetlemesi ile Packaging and Environment Department ın 94/62/WE Directive doğrultusunda EN 14806:2005 madde çözümleme testi yaptığı belirtilmiştir. Ziyaret esnasında test laboratuvarlarında bazı tip ambalajlar üzerinde heyetimizle birlikte testler(örn. düşme testi) yapılmıştır.
29.04.2015 Çarşamba günü Kujawsko Pomorski Voyvodalık Dairesi Ziyareti (10.30-12.00) Kujawsko Pomorski Voyvodalık Dairesine yapılan ziyaret toplantısına bölge Valisi ile birlikte taşımacılık sektörü temsilcileri de katılmış olup, taşımacılık sektöründe yapılan düzenleme, güvenlik, altyapının korunması, denetim stratejisi, şoför eğitimleri, uygulanan trafik cezaları vb. konularda heyetler arasında fikir alışverişinde bulunulmuştur.
Karayolu Taşımaları Voyvodalık Müfettişliği (WITD) Ziyareti (13.00-16.00) Bölgesel Müfettişlik Birimi altında aşağıdaki 4 ana bölüm ile bu bölümlerin alt birimlerinden oluşmaktadır. 1- Denetim a) Müfettişlik Denetimi b) Teknik ve İdari Bölümler 2- Finans 3- Hukuk 4- Personel Voyvodalık Müfettişlik biriminin çalışma konusunun, yol güvenliğini korumak, adil rekabet ortamını ve karayolunun korunmasını olduğu, Merkezi Müfettişlik birimince de hız ve yol ücretleri konularında faaliyette bulunulduğu ifade edilmiştir. Müfettişlik birimleri hem karayolu (araç) hem de firma denetim faaliyetinde bulunmaktalar. Müfettişlere yapacakları göreve göre eğitim verilerek konularında uzmanlaşmaları sağlanmaktadır. ADR kapsamında hem karayolu araç denetlemesi hem de firma denetlemesi yapılmaktadır. Araç denetimi: Denetleme için yapılan yıllık programda araç sayıları (denetlenecek otobüs, tanker vb.) belirlendikten sonra yıl içerisinde plan hedeflerine ulaşılabilecek şekilde belli dönemlerde belli grup araçlar (otobüs, tanker gibi) üzerinde yoğunlaşılarak yapılmaktadır. Denetim sonrasında düzenlenen tutanak online olarak sisteme girilmektedir. Araçlarda GPS sistemi bulunduğu, mobil haldeki tonajından şüphe edilen araç kontrolleri ihbar üzerine yapılmaktadır. ADR müfettişlik timinde görev yapan müfettişlerin TMGD belge sahibi oldukları, yapılan işlerin yıllık olarak raporlandığı, gümrüklerde yapılan denetimlerde aracın ADR uygun olmadığının tespit edilmesi halinde aracın ülkeye alınmadığı belirtilmiştir. Yol kenarı denetimlerinde; sürücü belgesi, taşıma evrakı, ADR belgesi vb. dokümanların fotokopileri alınmaktadır. Aracın ön ve arka görünüşünün fotoğrafları çekilip tutanak düzenlenmektedir. ADR hükümlerine aykırılık teşkil eden durumlar tutanakta açıklandıktan sonra hem şoför hem de müfettişler tarafından imzalanmaktadır. Firma denetimi: Yol kenarı denetimde yapılan kontrollerde taşınan tehlikeli maddenin içeriğine yönelik taşıma evrakında bilgi bulunmadığının tespiti halinde firma merkezine taşınan madde içeriğini raporlaması için bir süre tanındığı, verilen süre içerisinde Güvenlik Danışmanı tarafından raporlama yapılmaması durumda firmanın denetim programına alındığı, denetim öncesinde firmaya denetim yapılacağına dair bildirim yapıldığı, bildirimin tebliğ tarihinden sonraki 7-30 gün arasında denetim yapıldığı, suç şüphesi olan çok acil durumlarda denetim için tebligat vb. işlemler beklenmeden ve haber verilmeden denetim yapıldığı belirtilmiştir.
Denetim sırasında firma yetkililerinin bulunmasının şart olduğu, denetim işleminin firmanın çalışmasını aksatmamasına dikkat edildiği, denetimin ya firma merkezinde ya da firma evraklarının müfettişlik merkezine getirilmesi ile yapıldığı, firma denetim süresinin firma çalışan sayısına göre değiştiği 10 kişiden az çalışanı olan firmalarda en fazla 12 gün, 50 kişiden az çalışanı olan firmalarda en fazla 18 gün gibi bir süre içerisinde denetimin bitirildiği, denetim sonucunda ihlalden kimin sorumlu olduğu (firma sahibi, firma müdürü, sürücü) tespit edildikten sonra ilgili hakkında hukuki işlemler yapılarak, gerekmesi halinde İdari Para Cezası gündeme gelmektedir. 30.04.2015 Perşembe günü Yol kenarı denetimleri Yıllık program kapsamında belli bir araç grubu hedef alınarak trafik yoğunluğunun fazla olduğu yollarda yol kenarı park alanlarında kurulan seyyar denetim istasyonlarında denetimler gerçekleştirilmektedir. Denetimlerde belge kontrolü ile yürüyen aksam üzerinde de kontroller yapılarak tespit edilen aksaklık durumuna göre işlem tesis edilmektedir. Bununla birlikte; özellikle fazla yük taşıdığından şüphe edilen veya ihbar edilen araçlarda en yakın yol cebine çekilerek burada belge ve tonaj kontrolü yapılmaktadır.
,
SONUÇ: Polonya da tehlikeli madde taşımacılığına yönelik yapılmış olan mevzuattaki düzenlemeler ve uygulamalar incelenmiş, sektörün ve devletin karşılaştığı sorunlar ve çözüm yöntemleri hakkında bilgi sahibi olunmuş, geleceğe yönelik yeni ulaştırma politikaları üzerinde karşılıklı fikir alışverişinde bulunulmuş ve ülkemiz uygulamaları ile karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda, TMGD ye ilişkin sınavların yapılması, belgelendirilmesi, tehlikeli madde taşıyacak araçlara ADR Uygunluk Belgesi düzenlenmesi gibi işlemlerin TDT kuruluşu tarafından yapıldığı, yol kenarı denetimleri ile işletmelere yönelik denetimlerin GIDT tarafından yapıldığı, tehlikeli madde ambalajlarına onay verme ve kontrol işlerinin COBRO Enstitüsü tarafından yapıldığı, SRC 5 ve TMGD eğitimi veren eğitim kuruluşlarının yetkilendirilmesi ile SRC 5 sınavlarının Voyvodalıklar tarafından yapıldığı tespit edilmiş olup, ülkemizde tüm bu işlemlerin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının bünyesinde kurulan Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğümüz tarafından veya Bakanlığımızca yetkilendirilen kuruluşlar tarafından yapılıyor olması hizmetlerin bir elden yürütülmesi ve kontrolün daha iyi sağlanması açısından bir avantaj olarak değerlendirilmiştir.