TÜRKİYE VE PİSA Öğrencilerin uluslararası ölçekte fen, matematik ve okuma becerilerini ölçen en önemli sınavlardan biri PISA 2015 sonuçları açıklandı. Türkiye'nin fen, matematik ve okumada 2003'ten beri yükselen puanları 2015'te düşerek, 12 yıl önceki sonuçların bile altına geriledi. Sıralamada ise Türkiye, 70 ülke içinde fende 51'inci, matematikte 48'inci, okumada 49'uncu. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün, (OECD) 2000 yılından bu yana üç yılda bir yaptığı PISA'nın 2015 sonuçları açıklandı. 15 yaş grubu öğrencilerine uygulanan sınavın en son verileri 2012'de açıklanmıştı. PISA, 2015'te 70 ülkede uygulandı. Veriler hem Türkiye'nin diğer ülkelere göre durumunu, hem de ülkenin eğitim politikalarına dair önemli sonuçları gösteriyor. 2003 Puanlarının Daha Altında Türkiye 2003 yılından bu yana PISA'ya katılıyor. O zamandan bu yana yapılan fen, matematik ve okuma becerilerindeki değerlendirmelerde Türkiye'nin her seferinde puanları arttı. Ancak 2015 sonuçları, 2003'ün bile gerisinde geldi. 2003 yılında 434 olan Fen puanı 425'e, 423 olan matematik puanı 420'ye, 441 olan okuma puanı ise 428'e düştü. 1
2012 ile Kıyaslama PISA 2012 sonuçlarına göre, Türkiye okuma becerilerinde 65 ülke arasında 41'inci sıradaydı. Fen ve matematikte ise başarısızlık daha da belirgindi. Matematikte 44, fende 43'üncü sıradaydı. PISA 2015 sonuçlarına göre Türkiye fende 70 ülke içinde 51'inci, matematikte 48'inci, okumada ise 49'uncu. Puanlar, 2012 yılına göre kıyaslandığında ise fende 3 yıl önce 463 puan alan Türkiye'deki öğrenciler 2015'te 38 puan düşerek 425 aldı. Matematik'te de 28 puanlık bir düşüş yaşandı. 2012'de 448 puan alan Türkiye'nin 2015 puanı 420. En fazla düşüş ise Türkiye'nin en iyi olduğu okuma becerilerinde yaşandı. Tam 47 puanlık düşüşle Türkiye 475 puandan 428 puana geriledi. Türkiye 2006-2015 yıllarında PISA'ya kesintisiz katılan ülkeler arasında puanını en çok düşüren ülke Singapur İlk Sırada Okumada en yüksek performans gösteren Singapur, Hong Kong; fende Singapur, Japonya; Matematikte ise Singapur ve Hong Kong oldu. Okumada Türkiye'nin puanı ile en iyi ülkenin puanı arasında tam 100 puanlık bir fark var. Türkiye fen, matematik ve okuma becerilerinde en üst düzey beceri gösteren öğrenci oranını artırmakta her yıl olduğu gibi 2015'te de zorlandı. Üç alanın en az birinde ileri düzeyde performans gösteren öğrenci oranı OECD ülkelerinde yüzde 15,3 iken Türkiye'de bu oran sadece 1,6. Oysa yeni fikirler geliştirecek, ekonomiye katkı sağlayacak kişiler bu öğrenci grubundan çıkıyor. Düşük düzey performans gösterenlerin oranı OECD genelinde yüzde 13, Türkiye'de yüzde 31,2. Bu da öğrencilerin bilgisinin dört işlem, okuma yazma gibi temel becerilerle sınırlı olduğunu gösteriyor. 2
MEB, PISA'ya İlişkin Ön Rapor Yayımladı OECD tarafından hazırlanan PISA sonuçlarına göre, hem ülke ortalamalarının hem de birinci sırada yer alan ülke puanında düşüşler gözlendi. PISA fen alanında 2012'de tüm ülkelerin ortalaması 477'den 465'e, matematikte 470'den 461'e, okuma becerilerinde de 472'den 460'a geriledi. Milli Eğitim Bakanlığınca (MEB), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından hazırlanan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) sonuçlarına ilişkin değerlendirmeleri içeren ulusal ön raporu yayımlandı. MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü, OECD tarafından 2000 yılından itibaren başlatılan dünyanın en kapsamlı eğitim araştırması niteliğinde olan PISA'nın 2015 sonuçlarına ilişkin veri tabanındaki veri ve dokümanları kullanarak rapor hazırladı. OECD tarafından 2000 yılından itibaren 3 yılda bir yapılan PISA araştırması, OECD üyesi ülkeler ve diğer katılımcı ülkelerdeki zorunlu eğitimi bitiren öğrencilerin modern toplumda yerlerini alabilmeleri için gereken temel bilgi ve becerilere ne ölçüde sahip olduklarını ortaya koymayı hedefliyor. PISA araştırmasının hedef kitlesi 7. sınıf ve üzeri sınıf düzeylerinde örgün eğitime kayıtlı olan 15 yaş grubu öğrenciler oluşturuyor. PISA 2015 uygulaması, 35'i OECD üyesi olmak üzere 72 ülke ve ekonomideki yaklaşık 29 milyon öğrenciyi temsilen 540 bine yakın öğrencinin katılımıyla geçen yıl gerçekleştirildi. - İlk defa bilgisayar tabanlı değerlendirme PISA 2015 uygulaması, ilk defa bilgisayar tabanlı değerlendirme olarak yapıldı. Bu yöntemi kullanmak istemeyen ülkeler, kağıt-kalem tabanlı değerlendirmeyi gerçekleştirdi. Ancak bu ülkeler için sadece önceki döngülerde kullanılan sorular kullanıldı, PISA 2015 için geliştirilen başarı testi maddeleri ise sadece bilgisayar tabanlı değerlendirmeye uygun olarak yazıldı. PISA 2015'e katılan 72 ülkeden 57'si uygulamayı bilgisayar tabanlı değerlendirme, 15'i ise kağıt-kalem tabanlı değerlendirme olarak gerçekleştirdi. Bilgisayar tabanlı değerlendirme için 66 farklı kitapçık, kağıt-kalem tabanlı değerlendirme için de 30 farklı kitapçık oluşturuldu. PISA 2015 uygulamasına Türkiye'de 61 ilden 187 okul ve 5 bin 895 öğrenci elektronik sınava katıldı. PISA 2015 uygulaması, ilk defa bilgisayar tabanlı değerlendirme olarak yapıldı. Bilgisayar tabanlı değerlendirme yönteminin öğrencilerin sahip olduğu bilgisayar okuryazarlığı veya becerisinden dolayı ülke sonuçlarına etkisinin olup olmayacağı ülkeler özelinde incelenmediğinden dolayı ülke sonuçları değerlendirilirken bu durumun göz önünde bulundurulması gerektiğine vurgu yapıldı. 3
Temel olarak fen, matematik ve okuma becerileri alanlarında öğrencilerin becerilerini değerlendiren PISA araştırması, değerlendirme yaparken temel alanları "okuryazarlık" kavramı üzerinden tanımlandı. Öte yandan Türkiye, PISA 2015 uygulamasında düzenlenen anketler arasında sadece okul ve öğrenci anketine katıldı. - Örneklemde en yüksek meslek liselerinde MEB'in raporuna göre, PISA 2015 sonuçlarına ilişkin hem ülke ortalamalarının hem de birinci sırada yer alan ülke puanında düşüşlerin olduğu gözlendi. PISA fen alanında 2012'de tüm ülkelerin ortalaması 477'den 465'e, matematikte 470'den 461'e, okuma becerileri de 472'den 460'a geriledi. PISA 2012'de fen alanında en yüksek puan 580'den 556'ya, okuma becerilerinde 570'den 535'e, matematik alanında 613'den 564'e geriledi. PISA 2015 Türkiye örnekleminde öğrenci oranının en yüksek olduğu okul türleri yüzde 75'lik oran ile Anadolu lisesi ile mesleki ve teknik Anadolu lisesi oldu. Öğrenci oranının en düşük olduğu okul türü ise binde 7'lik oranla güzel sanatlar lisesi olarak açıklandı. - Türk öğrencilerin fen okuryazarlığı PISA 2015 uygulamasında fen okuryazarlığı alanında katılımcı tüm ülkelere ilişkin ortalama puan 465 iken Türkiye ortalaması ise 425 oldu. Araştırmaya katılan tüm ülkeler dikkate alındığında fen okuryazarlığı alanında ortalama puanı en yüksek olan ülkeler, Singapur, Japonya, Estonya, Tayvan-Çin ve Finlandiya iken en düşük ülkeler, Tunus, Makedonya, Kosova, Cezayir ve Dominik Cumhuriyeti olarak belirlendi. Yıllara göre fen okuryazarlığı ortalama puanlarına bakıldığında Türkiye 2006'da 424 puan ile 57 ülke arasında 47. sırada, 2009'da 454 puan ile 65 ülke arasında 42. sırada, 2012'de 463 puan ile 65 ülke arasından 43. sırada, 2015'te de 425 puan ile 72 ülke arasında 54. sırada yer aldı. Fen okuryazarlığı alanında Türkiye'de 12 eğitim bölgesi arasında en yüksek ortalama puana sahip bölge 448 puan ile Batı Marmara bölgesi iken, bunu sırasıyla Ege, Doğu Marmara, Batı Anadolu ve İstanbul takip etti. En düşük ortalamaya sahip bölge ise 382 puan ile Ortadoğu Anadolu bölgesi oldu. PISA 2015 fen okuryazarlığı alanında Türkiye sonuçlarının okul türlerine dağılımına bakıldığında fen liselerinin ortalama puanlar açısından ilk sırada yer aldığı, fen liselerini sosyal bilimler lisesi ve Anadolu liselerinin takip ettiği görülmektedir. Ağırlıklı alanın fen okuryazarlığı olduğu 2006 ile 2015 uygulamaları Türkiye sonuçları kıyaslandığında yaklaşık 1 puanlık bir artış olduğu görüldü. Bu yıllar arasında 4
OECD ortalamasında 5 puanlık, tüm ülkeler ortalamasında ise 13 puanlık düşüşün olduğu göze çarptı. - Okuma becerileri PISA raporundan temel alanlardan biri olan görülen "okuma becerileri", öğrencilerin yazılı bilgiyi gerçek durumlarda kullanma becerisi üzerinde odaklanması olarak kaydedildi. Okuma becerileri alanında Türkiye ortalaması 428 ve tüm ülkelerin ortalaması da 460 oldu. Türkiye, okuma becerileri alanında 2009'da 65 ülke arasında 464 puan ile 39. sırada iken, 2012'de 475 puan ile 65 ülke arasında 42. sırada 2015'te 428 puan ile 72 ülke arasından 50. sırada yer aldı. PISA 2015'e katılan tüm ülkeler dikkate alındığında okuma becerileri alanında ortalama puanı en yüksek olan ülkelerin, Singapur, Hong Kong -Çin, Kanada, Finlandiya ve İrlanda iken en düşük olan ülkelerin ise Dominik Cumhuriyeti, Makedonya, Cezayir, Kosova ve Lübnan olduğu kaydedildi. Okuma becerileri alanında Türkiye'de en yüksek başarıya sahip bölge ortalama 458 puan ile Batı Marmara Bölgesi iken en düşük başarıya sahip bölge ortalama 384 puan ile Ortadoğu Anadolu Bölgesi oldu. - Matematik okur yazarlığı PISA matematik okuryazarlığı alanındaki ortalama puanlar yıllara göre incelendiğinde, Türkiye'deki öğrencilerin PISA 2015 performansının PISA 2009'a ve PISA 2012'ye göre daha düşük olduğu görüldü. Matematik okuryazarlığı alanında Türkiye ortalaması 420 iken tüm ülkelerin ortalaması da 461 oldu. Bu alanda Türkiye 2009'da 445 puan ile 65 ülke arasında 41. sırada, 2012'de 448 puan ile 65 ülke arasında 44. sırada, 2015'te ise 420 puan ile 72 ülke arasında 50. sırada yer aldı. Matematik okuryazarlığı alanında Türkiye'de en yüksek başarıya sahip bölge ortalama 442 puan ile Ege Bölgesi iken, en düşük başarıya sahip bölge ortalama 370 puan ile Ortadoğu Anadolu Bölgesi oldu. - Okulda geçirilen süreler PISA'ya göre, öğrencilerin okul içi ve dışında öğrenme için ayırdıkları zaman ülkelere göre değişkenlik gösteriyor. Almanya'da okuldaki ders saati sayısı 25,5 iken, Finlandiya'da 24,2 saat olarak tespit edildi. Okulda öğrenme için ayrılan zaman açısından OECD ülkelerinin ortalaması ise 26,9 saat iken Türkiye'de öğrenciler bir haftada okul içinde derslere 25,9 saatin ayırdığı ortaya çıktı. 5
Okul sonrasında öğrenme için ayrılan zamanın en yüksek ülkelerin Tunus ve Dominik Cumhuriyeti, en düşük olduğu ülkelerin ise Almanya ve Finlandiya olduğu görüldü. Türkiye'de ise öğrenciler okul sonrasında haftada 24,5 saati derslerine ayırıyor. Öte yandan, OECD ülkelerinde 2006 yılında öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 13,7 iken 2015'te bu sayı 13,1'e geriledi. Türkiye'de ise 2006 yılında öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 18,5 iken, 2015 yılında bu sayı 15,2'ye düştü. MEB in Daha Sonraki Açıklaması Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından hazırlanan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2015 sonuçlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan İsmet Yılmaz, programın, 35'i OECD üyesi 72 ülkede yaklaşık 29 milyon öğrenciyi temsilen 540 bine yakın öğrencinin katılımıyla geçen yıl gerçekleştirildiğini kaydederek, programın, Türkiye'den 15 yaş grubu 5 bin 895 öğrencinin katılımıyla bilgisayar tabanlı olarak yapıldığını söyledi. Bakan Yılmaz, Türkiye'nin 15 yaş grubu öğrenci sayısının 925 bin olduğunu ve bunların arasından 5 bin 895 kişinin seçilip uygulamaya tabi tutulduğunu dile getirerek, şu bilgileri paylaştı: "61 ilden 187 okul, 5 bin 895 öğrenci katılmış. Katılanların yüzde 21'i 9. sınıf, yüzde 73'ü 10. sınıf, yüzde 3'ü de diğerleridir. Öğrencilerin yüzde 38,1'i Anadolu lisesi, yüzde 36'sı mesleki ve teknik Anadolu lisesi, yüzde 14'ü Anadolu imam hatip lisesi, yüzde 2,1'i de fen lisesinden. Tüm ülkeler fen okuryazarlığı ortalama puanı 465, Türkiye'ninki 425. Fen okuryazar açısından fen lisesinden katılan öğrencilerimiz bu sınavda 534 puan aldı. 534 puan hangi ülkenin puanına denk geliyor? Estonya ve Japonya'nın, yani dünyanın ikincisi Japonya'nın 538, üçüncüsü Estonya'nın 534. Sadece fen lisesindeki öğrencilerimiz girmiş olsaydı, aldığımız derece dünyanın ilk 3'ü arasında olacaktı. Fen lisesi öğrencilerimizin dünya ile yarışma konusunda sıkıntısı yok, hatta dünyanın çok çok daha önünde." Sosyal bilimler lisesinden katılan öğrencilerin aldığı puanın 518 olduğunu ve bunun Kore'nin, Yeni Zelanda'nın, Avustralya'nın ve İngiltere'nin önünde yer aldığını aktaran Yılmaz, "Buradan da anlaşılıyor ki sosyal bilimlerde olan öğrencilerimizin fen okuryazarlığı, dünyanın en önde gelen ülkeleri, ilk 10'u arasında." dedi. Anadolu lisesinden katılan öğrencilerin aldığı puanın 461 olduğunu ve bunun da İsrail, Malta, Slovakya, Yunanistan ve Şili'nin aldığı puana denk geldiğine değindi. Mesleki ve teknik eğitim liselerinde eğitim kalitesinin daha iyileştirilmesi gerektiğine işaret etti. Yılmaz, "Mesleki ve teknik Anadolu lisesinden katılım yüzde 36,4 idi. Öğrencilerin aldığı puan 392. Dolayısıyla 534 alan öğrencinin puanı ortalama 425'e çekiliyor. Teknik liselerdeki eğitimin seviyesini, kalitesini artırdığımız zaman PISA ile ilgili bir sorunumuz kalmayacak." değerlendirmesinde bulundu. 6