ULU 504 ELEŞTİREL TEORİ

Salı: 14.30-17.20 (derslik - B71) http://ovuncongur.com/dersler/elestirel-teori/ ULU 504 ELEŞTİREL TEORİ 2014-2015 Yaz Dönemi Hakan Övünç Ongur Dersin Amacı Bu ders, lisansüstü seviyesindeki öğrencileri Siyaset Bilimi disiplinindeki Eleştirel Teori geleneği ile Uluslararası İlişkiler disiplininde teori-yapımı ve temel teorileri arasındaki bağlantılar hakkında bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Dersin ilk üç haftasında Eleştirel Teori kavramının gelişimi hakkında tarihsel ve kuramsal temeller üzerinden gidilecek, Eleştirel Teori'nin Uluslararası İlişkiler disiplinine dahil olma süreçleri ele alınacaktır. Sonraki haftalarda ise Eleştirel Teori'nin başat konu başlıklarından sırasıyla sınıflar, siyasal katılım, iktidar, söylem ve metinsellik kavramları ve bu kavramların Uluslararası İlişkiler teoriyapımına yansımaları tartışılacaktır. Dersin temel hedefi, lisansüstü öğrencilerinin üzerinde çalıştıkları konuları teorik bir çerçeveye oturtabilmelerine ve günlük olayları eleştirel bir gözle yeniden-yorumlayabilmelerine yardımcı olmaktır. Değerlendirme 1. Sınıf-içi tartışmalara katılım (%20) 2. Dört adet makale eleştirisi (%80) Öğrencilerin Yükümlülükleri TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi yönetmelikleri uyarınca, tüm öğrencilerin derslere devamlılığı zorunlu kılınmıştır. Bu lisansüstü dersi özelinde, öğrencilerin sınıf-içi tartışmalara katılmaları ve fikirlerini özgürce dile getirmeleri ayrıca beklenmektedir. Tüm öğrencilerin okuma listesinde belirlenmiş zorunlu okumaları yapmaları gerekmektedir. Okuma listesinde ya da ders akışındaki değişikliklerden haberdar olunması amacıyla, tüm öğrencilerin dersin internet sayfasına üye olmaları beklenmektedir. Herhangi bir fiziki mecburiyet veya öğretim üyesinin özel izni dışında, derste kamera ya da ses kaydı yapılması kesinlikle yasaktır. Aksi bir durum tespit edildiğinde, bu eylemde bulunan öğrenci notlamaya dahil edilmeyecektir. 1

1. Hafta Eleştirel Teoriye Giriş Max Horkheimer, "Traditional and Critical Theory," Critical Theory: Selected Essays içinde, M. J. O'Connell (çev.), New York: Continuum, 1937/2002, ss. 188-243. Raymond Geuss, Eleştirel Teori: Habermas ve Frankfurt Okulu, F. Keskin (çev.), İstanbul: Ayrıntı, 1981/2013, ss. 79-131. David Hesmondhalgh, The Cultural Industries, Londra: Sage, 2013, ss. 269-309. Mitchell Dean, The Signature of Power: Sovereignty, Governmentality and Biopolitics, Londra: Sage, 2013, ss. 19-43. 2. Hafta Uluslararası İlişkilerde Eleştirel Teoriye Giriş Steve Smith, "Positivism and Beyond," International Theory: Positivism and Beyond içinde, Steve Smith vd. (der.), Cambridge: Cambridge University Press, 1996, ss. 11-44. Andrew Linklater, "The Achievements of Critical Theory," International Theory: Positivism and Beyond içinde, Steve Smith vd. (der.), Cambridge: Cambridge University Press, 1996, ss. 279-98. Claudia Aradau ve Jef Huysmans, "Critical Methods in International Relations: The Politics of Techniques, Devices and Acts," European Journal of International Relations, 20(3), 2014, ss. 596-619. Mehmet A. Okur ve H. Övünç Ongur, "Uluslararası İlişkilerde Eleştirel Teori," Uluslararası İlişkiler Teorileri içinde, R. Gözen (der.), İstanbul: İletişim, 2014, ss. 291-323. 3. Hafta Eleştirel Teorinin Düşünsel Temelleri Tom Rockmore, Marksizmden Sonra Marx, H. Türker (çev.), İstanbul: Ayrıntı, 2002/2014, ss. 27-75. Friedrich Nietzsche, Putların Alacakaranlığı: Ya Da Çekiçle Felsefe Yapmanın Yolları, İ. Z. Eyüboğlu (çev.), İstanbul: Say, 1888/2009. Sigmund Freud, Bir Yanılsamanın Geleceği - Uygarlık ve Hoşnutsuzlukları, A. Yardımlı (çev.), İstanbul: İdea, 1927-1930/2000. Theodor W. Adorno ve Max Horkheimer, Aydınlanmanın Diyalektiği: Felsefi Fragmanlar, N. Ülner ve E.Ö. Karadoğan (çev.), İstanbul: Kabalcı, 1944/2010, ss. 19-67. 2

4. ve 5. Haftalar Sınıf ve Uluslararası İlişkiler Antonio Gramsci, Hapishane Defterleri - Cilt IV, J. A. Buttigieg (der.), B. Baysal (çev.), 1930-1932/2014, İstanbul: Kalkedon, ss. 188-225. Daniel Egan, "Rethinking War of Maneuver/War of Position: Gramsci and the Military Metaphor," Critical Sociology, 40(4), 2014, ss. 521-538. Andrew Robinson, "Towards An Intellectual Reformation: The Critique of Common Sense and the Forgotten Revolutionary Project of Gramscian Theory," Critical Review of International Social and Political Philosophy, 8(4), 2005, ss. 469-481. Robert W. Cox, "Gramsci, Hegemony and International Relations: An Essay in Method," Gramsci, Historical Materialism and International Relations içinde, S. Gill (der.), Cambridge: Cambridge University Press, 1993, ss. 49-66. Robert W. Cox, "Social Forces, States and World Orders: Beyond International Relations Theory," Millenium: Journal of International Studies, 10(2), 1981, ss. 126-155. Julian Saurin, "The Formation of Neo-Gramscians in International Relations and International Political Economy: Neither Gramsci nor Marx," Gramsci, Political Economy, and International Relations Theory: Modern Princes and Naked Emperors içinde, A. J. Ayers (der.), Londra: Palgrave Macmillan, 2008, ss. 23-43. Andreas Bieler ve Adam D. Morton, "The Gordion Knot of Agency Structure in International Relations: A Neo-Gramscian Perspective," European Journal of International Relations, 7(1), 2001, s. 5-35. Andrew Linklater, Beyond Realism and Marxism: Critical Theory and International Relations, New York: St. Martin's, 1990, ss. 140-164. 3

6. ve 7. Haftalar Demokrasi, Güvenlik ve Uluslararası İlişkiler Jürgen Habermas, Kamusallığın Yapısal Dönüşümü, T. Bora ve M. Sancar (çev.), İstanbul: İletişim, 1962/2013, ss. 93-133. Jürgen Habermas, "Merkel's European Failure: Germany Dozes On A Volcano," Constellations, 21(2), 2014, 199-201. Hannah Arendt, İnsanlık Durumu, B. S. Şener (çev.), İstanbul: İletişim, 1958/2006, ss. 57-130. Thomas Diez ve Jill Steans, "A Useful Dialogue? Habermas and International Relations," Review of International Studies, 31(1), 2005, ss. 127-140. Andrew Linklater, "Cosmopolitan Citizenship," Citizenship Studies, 2(1), 1998, ss. 23-41. Steve Smith, "The Contested Concept of Security," Critical Security Studies and World Politics içinde, K. Booth (der.), Boulder: Lynne Rienner, 2005, ss. 27-62. Matt McDonald, "Securitization and the Construction of Security," European Journal of International Relations, 14(4), 2008, ss. 563-587. Michael C. Williams, "Words, Images, Enemies: Securitization and International Politics," International Studies Quarterly, 47(1), 2003, ss. 511-531. Ronnie Olesker, "National Identity and Securitization in Israel," Ethnicities, 14(3), 2014, ss. 371-391. 4

8. ve 9. Haftalar İktidar, Söylem ve Uluslararası İlişkiler Michel Foucault, Cinselliğin Tarihi, H.U. Tanrıöver (çev.), İstanbul: Ayrıntı, 1976/2010, s. 99-118. Michel Foucault, Seçme Yazılar - II: Özne ve İktidar, I. Ergüden ve O. Akınhay (çev.), İstanbul: Ayrıntı, 1979/2011, ss. 25-82. Stephen Gill, Power and Resistance in the New World Order, Londra: Palgrave Macmillan, 2008, ss. 123-149. Jennifer Milliken, "The Study of Discourse in International Relations: A Critique of Research and Methods," European Journal of International Relations, 5(2), 1999, ss. 225-254. Jan Selby, "Engaging Foucault: Discourse, Liberal Governance and the Limits of Foucauldian IR," International Relations, 21(3), 2007, ss. 324-345. Thomas Lemke, "An Indigestible Meal? Foucault, Governmentality and State Theory," Distinktion: Scandinavian Journal of Social Theory, 8(2), 2007, ss. 43-64. Lucy Hartley, "War and Peace, or Governmentality As the Ruin of Democracy," Foucault In An Age of Terror: Essays On Biopolitics and the Defence of Society içinde, S. Morton ve S. Bygrave (çev.), New York: Palgrave Macmillan, 2008, ss. 133-151. Stephen Gill ve David Law, "Global Hegemony and the Structural Power of Capital," Gramsci, Historical Materialism and International Relations içinde, S. Gill (der.), Cambridge: Cambridge University Press, 1993, ss. 93-124. 5

10. ve 11. Haftalar Post-Yapısalcılık ve Uluslararası İlişkiler Jacques Derrida, Gramatoloji, İ. Birkan (çev.), 1967/2010, Ankara: BilgeSu, ss. Jean Baudrillard, Simulakrlar ve Simülasyon, O. Adanır (çev.), Ankara: Doğu- Batı, 1982/2008, s. 13-69. Jean-François Lyotard, Postmodern Durum, İ. Birkan (çev.), Ankara: BilgeSu, 1967/2014, ss. 63-92. Richard K. Ashley, Untying the Sovereign State: A Double Reading of the Anarchy Problematique, Millennium: Journal of International Studies, 17(2), 1988, pp. 227-262. Richard K. Ashley, Living On Border Lines: Man, Poststructuralism, and War, in International/Intertextual Relations: Postmodern Readings of World Politics, James DerDerian & Michael J. Shapiro (eds.), New York: Lexington, 1989, s. 259-322. R.B.J. Walker, Inside/Outside: International Relations As Political Theory, Cambridge: Cambridge University Press, 1993/2001, pp. 1-25. James Der Derian, Virtuous War: Mapping the Military-Industrial-Media- Entertainment Network, New York: Routledge, 2008, ss. 123-176. Astrid H. M. Nordin ve Dan Öberg, "Targeting the Ontology of War: From Clausewitz to Baudrillard," Millennium: Journal of International Studies, 43(2), 2015, ss. 392-410. 12. Hafta Eleştirel Teori, Uluslararası İlişkiler ve Teori-Yapımı Michael C. Williams, "In the Beginning: The International Relations Enlightenment and the Ends of International Relations Theory," European Journal of International Relations, 19(3), 2013, ss. 647-665. Barry Buzan ve Richard Little, Why International Relations Has Failed As An Intellectual Project and What to Do About It, Millenium: Journal of International Studies, 30(1), 2001, pp. 19-39. Yale H. Ferguson, "Diversity in IR Theory: Pluralism As An Opportunity For Understanding Global Politics," International Studies Perspectives, 2015, ss. 1-10. Sebastian Schmidt, To Order the Minds of Scholars: The Discourse of the Peace of Westphalia in International Relations Literature, International Studies Quarterly, 55(1), 2011, pp. 601-623. 6

MAKALE ELEŞTİRİLERİ HAKKINDA Dersin kapsamı dahilinde tüm öğrencilerden, öğretim üyesi ile birlikte kararlaştıracakları dört (4) adet akademik makaleye yanıt niteliğinde eleştiri yazıları yazmaları beklenmektedir. Eleştiri yazılarının yanıtlaması gereken sorular aşağıdaki gibidir: - Seçilen makale hangi konu hakkındadır? Bu konu hangi teori çerçevesinde ele alınmaktadır? - Konunun ele alındığı teorinin temel varsayımları ve argümanları nelerdir? - Derste tartışılan eleştirel teorilerden hangisi, yukarıdaki teorinin argümanlarını çürütmek ve ele alınan konunun sonuçlarının yeniden-değerlendirilmesine yol açmak amacıyla kullanılabilir? - Size göre, yukarıdaki sorularda tartıştığınız iki teoriden hangisi, değerlendirilen konuyu daha iyi açıklamaktadır? Tüm ödevler için uyulacak kurallar şu şekildedir: - Toplamda dört (4) adet eleştiri yazısı yazmanız beklenmektedir. - Eleştiri yazılarınızın her biri 1000-1500 kelime arasında olmalıdır. - Yanıt dosyanızı, Microsoft@Word formatında, Times New Roman, 12 punto, çift satır aralıklı ve her iki yana dayalı şekilde hazırlayınız. Word dosyanızın başlığı (İsminiz, Makale Yazarı, Makale Başlığı) biçiminde yazılmış olmalıdır. - Her bir eleştiri yazısının, okuma listesinden veya farklı kaynaklardan en az on (10) tane referans içermesi ZORUNLUDUR. Referanslar için aşağıdaki formatı kullanabilirsiniz: o Kitap için: Yazarın Adı, Kitap Adı, Basım Yeri: Yayıncı Adı, Yayım Yılı, s. sayfa numarası. o Editörlü Kitap için: Yazarın Adı, "Kitaptaki Bölümün Adı", Kitap Adı içinde, Editörün Adı (der.), Basım Yeri: Yayıncı Adı, Yayım Yılı, s. sayfa numarası. o Dergi için: Yazarın Adı, "Makalenin Adı", Derginin Adı, cilt(sayı), Yayım Yılı, s. sayfa numarası. o Gazete için: Yazarın Adı, "Gazete Haberinin/Makalesinin Adı", Gazete o Adı'nda yayımlanan makale, Yayım Tarihi. Internet Kaynakları için: Yazarın Adı, "Haberin/Makalenin/Yazının Adı", http://www... - Eleştiri yazılarınızın iki (2) tanesi 6. haftanın sonunda, diğer ikisi (2) ise 12. haftanın sonunda teslim edilmelidir. - Herhangi bir eleştiri yazısında referans vermeden kaynak kullanılması saptandığı takdirde, öğrenci dersten bırakılacaktır. 7