Daha fazla bilgi İSTEYİN Astım ve tedaviniz hakkında daha fazla bilgi için aşağıdaki kuruluşlarla irtibata geçebilirsiniz. Asthma UK www.asthma.org.uk Tavsiye Hattı: 0800 121 62 44 British Lung Foundation www.blf.org.uk Yardım Hattı: 03000 030 555 Hazırlanma tarihi: Mart 2014 UK/RES-12017(1) Turkish NHS Direct www.nhsdirect.nhs.uk Telefon: 0845 4647 Doktorunuzun ya da hemşirenizin astım tedaviniz hakkında konuşabileceğiniz en doğru kişi olduğunu unutmayın. Endikasyonlar: Bir ürün bileşiminin (solunan kortikosteroid ve uzun etkili ß 2 -agonist) kullanımının uygun olduğu düzenli astım tedavisi: solunan kortikosteroidlerle ve 'gerektiğinde' solunan kısa etkili ß 2 -agonist ile yeterli oranda kontrol altına alınmayan hastalar için veya halihazırda hem solunan kortikosteroid hem de uzun etkili ß 2 -agonist ile yeterli oranda kontrol altına alınan hastalar için. 12 yaş ve üstü yetişkinler ve ergenlerde aktüasyon başına flutiform 50 µg/5 µg ve 125 µg/5 µg endikedir. Aktüasyon başına flutiform 250 µg/10 µg yalnızca yetişkinlerde kullanım için endikedir. Bu broşür yalnızca kendisine flutiform reçete edilmiş hastalar içindir. FLUTIFORM, Jagotec AG'nin tescilli ticari markasıdır ve lisans kapsamında kullanılmaktadır.
flutiform inhaleriniz hakkında Astımı ve tedavinizi nasıl uygulayacağınızı anlamak Bu broşür yalnızca kendisine flutiform reçete edilen hastalar içindir
Astım hakkında Astım nedir? Astım, ciğerleri etkileyen yaygın bir tıbbi durumdur. Açıkça belirtmek gerekirse, astım ciğerlerdeki hava yollarının sıkışmasına neden olur. Kişi bir astım tetikleyicisiyle karşılaştığında hava yollarının duvarlarındaki kaslar sıkışır ve bu durum hava yollarını daraltır. Normal ciğer Astımlı ciğer 2
Astımın belirtileri nelerdir? Astım hava yollarının daralmasına yol açtığından, bir astım atağının en bariz belirtilerinden birisi nefes daralmasıdır. Farklı kişilerde aşağıda listelenenleri içeren değişik belirtiler ortaya çıkabilmektedir: göğüs sıkışması hissi (göğsünüzün çevresini saran bir kuşağın sıkıştırması gibidir) hırıltılı soluma (nefes aldığınızda ıslık çalıyormuş gibi bir ses çıkar) öksürük (özellikle geceleri ve sabah erken saatlerde) SORULMASI gerekenler Belirtileriniz geceleri daha kötüyse, bu durum astımınızın kötüleşmekte olduğu anlamına gelebilir. En iyisi bunu doktorunuz ya da hemşirenizle konuşmanızdır. 3
Astım hakkında Astıma ne sebep olur? Pek çok tıbbi durumda olduğu gibi tek bir sebep yoktur. Aşağıdakileri içeren belirli şeyler astım olma ihtimalinizi yükseltir: aile geçmişi astımın aileden gelmesi yaygındır. Yakın bir aile üyenizde astım ya da egzama ya da saman nezlesi gibi alerjik bir hastalık varsa, bu durum sizin astım olma ihtimalinizi artırır gıda alerjisi gibi başka bir alerjinizin gelişmesi de astım olma riskinizi artırır Çocukken bir akciğer hastalığına sahip olmak (örn., bronşiyolit) çocukken tütün dumanına maruz kalmak prematüre doğmuş olmak (erken doğum) düşük bir doğum ağırlığıyla doğmuş olmak Astım ne kadar yaygındır? Yalnız olmadığınızı hatırlamanız önemlidir. İngiltere'de halihazırda astım tedavisi gören 5,4 milyon insan bulunmaktadır. Yetişkin astımı kadınlar arasında erkeklerden daha yaygındır. 4 İngiltere'de 12 yetişkinden 1'i ve 11 çocuktan 1'i astım hastalığına sahiptir Resim: Thinkstock
Astım tetikleyicileri nelerdir? Bunlar hava yollarınızı irite eden ve astım belirtilerini ortaya çıkaran şeylerdir. Yaygın tetikleyiciler arasında şunlar yer alır: ev tozu akarları hayvan tüyü polen tütün dumanı egzersiz soğuk hava göğüs enfeksiyonları Değişik kişilerin değişik astım tetikleyicileri vardır ve bazı kişilerde birden fazla tetikleyici olabilir. SORULMASI gerekenler Doktorunuzun ya da hemşirenizin astımınızın her yönü ve tedaviniz hakkında konuşabileceğiniz en doğru kişi olduğunu unutmayın. Bu broşürün sonraki bölümü tedavinizle; yani tedavinizin ne olduğu, nasıl uygulanacağı gibi şeylerle ilgilidir. Unutmayınız ki, bir DVD ve kullanabileceğiniz ve başvurabileceğiniz daha başka ASK materyalleri de bulunmaktadır. Bu materyaller doktorunuz veya hemşirenizin size vereceği bilgileri desteklemek için kullanılmalıdır. 5
İnhaleriniz hakkında flutiform nedir? flutiform (basınçlı doz ayarlı inhaler) astım için bir kombinasyon terapisidir. Kombinasyon terapisi tek bir cihazda iki ya da daha fazla ilaç barındıran bir terapidir. İnhaleriniz astım için yaygın olarak kullanılan iki ilacı birleştirir: flutikazon propiyonat ve formoterol. Bu inhalerin türü nedir? İnhaleriniz, basınçlı doz ölçümlü inhaler olarak bilinen türdendir. Dikkatle ölçülmüş miktarda ilacı soluyabileceğiniz şekilde püskürterek size verir. SORULMASI gerekenler Unutmayınız ki, flutiform inhalerinizin amacı bir astım atağının ÖNLENMESİNİ sağlamaktır eğer sorularınız varsa bunları doktorunuz ya da hemşirenize sormanız gerekir. 6
İnhalerim nasıl çalışır? İki aktif bileşen olan flutikazon ve formoterol astımınızın tedavisine yarar. Flutikazon ciğerlerinizdeki şişmeyi ve iritasyonu azaltan bir kortikostroiddir. Formoterol, ciğerlerdeki hava yollarının açık kalmasına yardımcı olan uzun etkili bir bronkodilatördür (LABA olarak adlandırılır). Bu, havanın ciğerlerinize girişini ve çıkışını kolaylaştırır. İnhalerimi ne sıklıkta kullanmalıyım? Olağan doz, iki kez sabah ve iki kez akşam olmak üzere, günde iki kez solumaktır. İnhalerinizi kesin biçimde doktorunuz ya da hemşireniz tarafından söylendiği şekilde kullanmanız gerekir. İnhalerimi astım belirtilerim olmadığında da kullanmalı mıyım? flutiform'unuzu astım belirtileriniz görülmese bile her gün kullanmanız önemlidir. Bunu reçete edildiği şekilde kullanarak, kendinizi iyi hissettiğinizde bile astımınızın uzun süreli kontrolüne fayda sağlarsınız. SORULMASI gerekenler Tedavinizden en iyi şekilde yararlanmak çin doktorunuzun önerilerine uymanız gerekir. Tedavinizin herhangi bir kısmıyla ilgili emin olmadığınız konular varsa, konuşabileceğiniz en uygun kişi doktorunuz ya da hemşirenizdir. 7
İnhalerinizin kullanımı hakkınd İnhalerinizi ilk kullanımınızdan önce 1. İnhalerinizi ilk kez kullanıyorsanız veya üç ya da daha fazla gündür kullanmadıysanız, öncelikle kullanıma hazırlamanız gerekmektedir. 2. İnhaleri kullanıma hazırlamak için ağızlık kapağını çıkarın. 5. Artık inhalerinizi kullanmaya hazırsınız. 6. Ağızlığın temiz durumda olduğundan emin olun, daha sonra inhaleri gösterildiği şekilde tutun ve ağızlığı dişlerinizin arasına sokup dudaklarınızla etrafını kapatın. İnhalerinizde, ilacınızın bitmemesine yardımcı olunması amacıyla renklerle kodlanmış bir doz göstergesi bulunmaktadır. Belirtildiği şekilde kullanılması halinde inhaleriniz 120 nefes içermektedir, yani her inhalerde 30 güne yetecek kadar ilaç bulunmaktadır. Gösterge 120 ile 60 arasında her 10 nefesi, 60'dan az kaldığında ise her 5 nefesi saymaktadır. 120'den 50 nefese kadar olan aralıkta arka fonun rengi yeşildir 8 50'den 30 nefese kadar olan aralıkta arka fonun rengi sarıya döner 30'dan 0 nefes kalana kadarki aralıkta arka fonun rengi kırmızı olur ve kısa zamanda yeni bir inhaler alınması gerekir
a Unutmayın ki her püskürtmeden hemen önce inhaler sallanmalıdır 3. İnhaleri iyice sallayın ve kendinize dönük olmayacak şekilde tutun. Püskürtmek için bir kez basın. 4. Bu adımı üç kez daha tekrarlayarak inhalerinizi kullanıma hazırlayın. 7. Ağzınızdan yavaş ve derin bir nefes alın ve bu esnada bir kez ilaç püskürtmek için inhalere bastırın. 8. Soluğunuzu rahat bir şekilde içinizde tutabildiğiniz kadar tutun (ideal olarak 10 saniye kadar) ve yavaşça soluğunuzu vermeden önce ağızlığı ağzınızdan çıkarın. İkinci nefesinizi almak için 6 9 numaralı adımları tekrar edin. SORULMASI gerekenler Tedavinizden en iyi şekilde fayda sağlamanın yolu inhalerinizi doğru kullanmanızdır. İnhalerinizi nasıl kullanacağınızı ayrıntılı şekilde anlatan bir ASK DVD'si bulunmaktadır. Bu DVD'ye sahip değilseniz ya da başka sorularınız varsa doktorunuz ya da hemşirenizle konuşun. 9
Astımınızın yönetimi hakkında İyi kontrol edilen astım ne demektir? İlacınızı doktorunuzun istediği şekilde alırsanız, hayatınızı astım belirtileri size engel olmadan yaşayabilirsiniz. Bu astımınızın iyi kontrol edildiği anlamına gelir. Astımımın iyi kontrol edilip edilmediğini nasıl anlarım? Astımınızın durumunu takip etmek için diğer ASK materyallerini kullanabilirsiniz. Pik akış günlükleri ve astım eylem planları astım belirtilerinizi ve ciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını takip etmeniz için son derece kullanışlı olabilir. Eğer bunlara sahip değilseniz doktorunuz ya da hemşirenizle görüşün. Kendinize şu 3 soruyu SORUN: Geçtiğimiz ay içerisinde: 1. Astım belirtileriniz sebebiyle uyuma güçlüğü çektiniz mi? 2. Gün içinde olağan astım belirtilerinizi yaşadınız mı? 3. Astımınız olağan aktivitelerinize engel oldu mu? Bu sorulardan herhangi birisine evet yanıtı verdiyseniz, astımınız daha iyi kontrol edilebilir demektir. Astım tedavinizi gözden geçirmek için doktorunuz ya da hemşirenizle görüşün. 10
SORULMASI gerekenler Astım belirtileriniz varsa, bu belirtilerden kurtulmak için doktorunuz ya da hemşirenizle görüşmelisiniz. Yan etkilerin bildirilmesi Herhangi bir yan etki görürseniz doktorunuz, eczacınız ya da hemşirenizle konuşun. Bunlara ürün paketinden çıkan prospektüste listelenmeyen tüm olası yan etkiler de dahildir. Ayrıca yan etkileri doğrudan www.mhra.gov.uk/yellowcard adresinde bulabileceğiniz Yellow Card Scheme (Sarı Kart Planı) aracılığıyla da bildirebilirsiniz. Yan etkileri bildirerek bu ilacın güvenliği hakkında daha fazla bilgi sağlanmasına katkıda bulunabilirsiniz. Bu ilaç ek takibe tabidir. Bu, yeni güvenlik bilgilerinin daha hızlı belirlenmesine imkan vermektedir. Gördüğünüz tüm yan etkileri bildirerek yardımcı olabilirsiniz. Yan etkileri nasıl bildirebileceğinizi www. mhra.gov.uk/yellowcard adresinden öğrenebilirsiniz. 11