REKABET KURULU KARARI

Benzer belgeler
REKABET KURULU KARARI

2002/2 SAYILI DİKEY ANLAŞMALARA İLİŞKİN GRUP MUAFİYETİ TEBLİĞİ

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU. 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği 1 Tebliğ No : 2002/2

REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : (Muafiyet) Karar Sayısı : 11-45/ Karar Tarihi : A.

REKABET KURULU KARARI. Dosya Sayısı : (Menfi Tespit/Muafiyet) Karar Sayısı : 09-30/ Karar Tarihi :

REKABET KURULU KARARI

Temsilcisi: Dr. Kemal Tahir SU Turan Güneş Bulvarı 100/20 Yıldız Ankara D. İLGİLİ TARAF: Doğan Dağıtım Satış Pazarlama Matbaacılık Ödeme Aracılık

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI. Dosya Sayısı : (Menfi Tespit) Karar Sayısı : 03-76/ Karar Tarihi :

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

: Pars Petrol Madeni Yağlar İth. İhr. Paz. San. Tic. A.Ş. Temsilcisi: Av. Zafer AKGÜN Ulus Mah. No 10/B Koyundere Menemen/İzmir

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

Hukuk ve Danışmanlık

SEZİN EZGİ SARIAKÇALI ALKAÇ AKARYAKIT İSTASYONU BAYİLİK SÖZLEŞMESİ

2017/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ve Tebliğin Açıklanmasına Dair Kılavuz

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

EMLAK VERGİSİNDEN MUAF OLAN TAŞINMAZLA İLGİLİ DÜZENLENEN ÖDEME EMRİNE İLİŞKİN KANUN YARARINA BOZMA KARARI

B. RAPORTÖRLER : Hakan Deniz KARAKOÇ, Osman Tan ÇATALCALI, Yusuf ÜLKER, Mesut KOÇ C. BAŞVURUDA BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır

REKABET KURULU KARARI. Dosya Sayısı : (Devralma) Karar Sayısı : 05-67/ Karar Tarihi :

REKABET KURULU KARARI. : Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI : Tuncay SONGÖR, M.Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

DANIŞTAYIN SÜRESİNDE AÇILMAYAN DAVAYLA İLGİLİ KANUN YARARINA BOZMA KARARI

REKABET KURULU KARARI. Dosya Sayısı : (Önaraştırma) Karar Sayısı : 10-52/ Karar Tarihi :

KONU: AKARYAKIT DAĞITIM ŞİRKETLERİNİN BAYİ YATIRIMLARI NEDENİYLE UĞRADIKLARI ZARARLARA İLİŞKİN SEBEBSİZ ZENGİNLEŞME DAVALARI

: Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ

REKABET KURULU KARARI

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

11 Ocak 2016 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : ÇEŞİTLİ İLÂNLAR

REKABET KURULU KARARI

1998/3 SAYILI MOTORLU TAŞITLAR DAĞITIM VE SERVİS ANLAŞMALARINA İLİŞKİN GRUP MUAFİYETİ TEBLİĞİ

REKABET KURULU KARARI

Dr. Özge Ay OTOMOTİV SEKTÖRÜNDEKİ DAĞITIM SÖZLEŞMELERİNDEN KAYNAKLANAN HUKUKİ İLİŞKİLERİN REKABET HUKUKU DÜZENLEMELERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

19 Aralık 2015 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : ÇEŞİTLİ İLÂNLAR

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

İhalelere Girmekten Yasaklı Olan Veya Hakkında Kamu Davası Açılmış Olanlar Alt Yüklenici Olabilir Mi?

:Shell & Turcas Petrol A.Ş. Gülbahar Mahallesi, Salih Tozan Sokak, Karamancılar İş Merkezi

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI. : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Reşit GÜRPINAR

Savunmanın Özeti: Temyiz isteminin reddiyle usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

REKABET KURULU KARARI

KAMU İHALE KURUL KARARI

REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

Savunmanın Özeti: Temyiz isteminin reddiyle usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

REKABET KURULU KARARI

REKABET KURULU KARARI

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/2, S. TSK/25

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2016/069 Ref: 4/069. Konu: ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME ANLAŞMALARINA İLİŞKİN GRUP MUAFİYETİ TEBLİĞİ YAYINLANMIŞTIR

REKABET KURULU KARARI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BARIŞ DERİN BAŞVURUSU. (Başvuru Numarası: 2014/13462)

T Ü R M O B TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ SİRKÜLER RAPOR MEVZUAT

B. RAPORTÖRLER : Ümit Nevruz ÖZDEMİR, Özgür Can ÖZBEK, Yalçıner YALÇIN

REKABET KURULU KARARI. Dosya Sayısı : (Önaraştırma) Karar Sayısı : 08-52/ Karar Tarihi :

: Mutlu Süt Gıda İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. : Av. Sait Akdağ ;',noi- OSİÜS Ferhuniye Mah. Hastane Cad. Darüşşifa Sok.

BAŞVURU SAHİBİ: Denizay Yemek Hizmetleri İnş. Turizm Taş. Araç Kiralama San. Tic. Ltd. Şti., 325 Sok. No: 11/1 Bahçelievler / Konak/İZMİR

T.C. ERZURUM PALANDÖKEN İLÇE BELEDİYE ENCÜMEN KARARI

Av. Hikmet Koyuncuoğlu - İstanbul Barosu Tüketici Hakları ve Rekabet Hukuku Merkezi Başkan Yardımcısı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/18-21

D. TARAFLAR : Genzyme Sağlık Hizmetleri ve Tedavi Ürünleri Tic. Ltd. Şti. Muhittin Üstündağ Caddesi, No:31, Koşuyolu, Kadıköy/İstanbul

T.C. D A N I Ş T A Y Dördüncü Daire. Anahtar Kelimeler: Abonelik Sözleşmesi, Gecikme Faizi, Tahsil Edilince Beyanname Verilmesi

4054 SAYILI REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN ŞERHİ

REKABET KURULU KARARI. Dosya Sayısı : (Muafiyet) Karar Sayısı : 03-43/ Karar Tarihi :

Davacı ]_ Seramiksan Turgutlu Seramik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ; Av. İbrahim Ünal Haydar Aliyev Cad. No:57 B Blok K:4, D:11 Bayraklı Karşıyaka - İZMİR

ENCÜMEN KARARI. Hüseyin YILMAZ. Selamet GÜNER

GSG Hukuk Aylık İş Hukuku Bülteni Sayı -10

REKABET KURULU KARARI. : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI : M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE

Transkript:

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012-1-134 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-54/1517-535 Karar Tarihi : 06.11.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Metin TOPRAK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖRLER: Şamil PİŞMAF, Tuğçe KOYUNCU, Başak ARSLAN C. BAŞVURUDA BULUNANLAR : - Sezai KELEŞ ve - Keleş Petrol Tur. Özel Eğ. İnş. ve Tarım Ürün. San. Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. Narin Sevinç ARSLAN Bahçelievler Mah. İstiklal Cad. No:132/9, Samsun D. HAKKINDA İNCELEME YAPILANLAR : - Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. Yeşilköy Mah. Atatürk Cad. EGS Business Park B2 Blok No:12 Kat:10 34149 Bakırköy/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş.'nin yapmış olduğu bayilik sözleşmeleri ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ)'ni ihlal ettiği iddiası. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.07.2012 tarih ve 5704 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan, 15.07.2012 tarih ve 2012-1-134/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, 09.08.2012 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 30.10.2012 tarih ve 2012-1-134/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; - Samsun İli, Terme İlçesi, Yalı Mahallesi, Samsun-Ordu Şosesi Sokak, 35 Ada, 30.27 Eİ Pafta ve 12 Parselde bulunan taşınmaz üzerinde 20.09.2005 tarihinde Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. (Alpet) ile iki adet tip bayilik sözleşmesi imzalandığı ve söz konusu taşınmaz üzerinde 29.08.2005 tarihinde 29.08.2025 tarihine kadar geçerli olacak şekilde Alpet lehine intifa hakkı tesis edildiği, - Samsun İli, Terme İlçesi, Saray Köyü, Kızılcalı Mevkii F37c-10-A Pafta, 409 Parselde bulunan taşınmaz üzerinde ise, 27.01.2006 tarihinde Alpet ile bir adet tip bayilik sözleşmesi imzalanarak, Alpet lehine 11.12.2006 tarihinden itibaren 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, - Söz konusu bayilik sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde ve Rekabet Kurulunun 05.03.2009 tarihli kararlarında belirtilen beş yıllık süreyi doldurduktan sonra feshedildiği, - Fesih sonrasında Sezai KELEŞ ve Keleş Petrol Tur. Özel Eğ. İnş. ve Tarım Ürün. San. Ltd. Şti. (Keleş Petrol) nin rakip bir dağıtım firması ile anlaşma yaparak faaliyet göstermeye devam ettiği, - Aralarındaki ticari ilişki sona erdikten bir yıl sonra Alpet in feshedilen bayilik sözleşmesine istinaden 15 yıl için ödenen hizmet bedelinin 10 yıla tekabül eden

kısmının ((..) TL nin güncellenmiş rakamı olan (..) TL) iadesi talebi ile Sezai KELEŞ aleyhine açtığı davanın İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinde yargılanmasına devam edildiği, - İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde devam eden dava ile de Alpet in diğer bayilik sözleşmesinin feshine ilişkin olarak 15 yıllık süre için yapılan sabit yatırım ve ödenen hizmet bedelinin 10 yıla tekabül eden kısmının ((..) TL nin güncellenmiş rakamı olan (..) TL) iadesinin talep edildiği, - Alpet in yapmış olduğu bayilik sözleşmeleri ile 4054 sayılı Kanun u ve 2002/2 sayılı Tebliğ i ihlal ettiği iddia edilmiş; ayrıca söz konusu sözleşmelerde yer alan bayilik süresinin, sözleşme süresi sona erdikten sonra üç yıllık rekabet yasağı süresinin ve münhasır bölge tayin edilmeyen bayiye getirilen aktif satış yasağına ilişkin hükümlerin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ uyarınca değerlendirelerek muafiyetten yararlanıp yararlanamayacağının tespit edilmesi talep edilmiştir. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - Sezai KELEŞ ve Keleş Petrol ile Altınbaş Petrol arasındaki bayilik sözleşmelerinin sona ermiş olduğu ve başvuruya konu istasyonlar üzerinde Altınbaş Petrol lehine tesis edilen intifa haklarının terkin edilmesine olanak sağlayacak şekilde ilgililere vekâletname gönderildiği tespit edildiğinden, bu hususla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı, - Altınbaş Petrol ün bayileriyle imzalamış olduğu tip bayilik sözleşmelerinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak alıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanmadığı; söz konusu hükümlere 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağı, - Aynı bayilik sözleşmelerinde yer alan, bayilerin diğer Altınbaş Petrol bayilerinin müşterilerine fiyat teklif ederek satış yapamayacağına yönelik hükümlerin ise bahse konu dikey anlaşmaları 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamı dışına çıkardığı; Altınbaş Petrol bayileri arasındaki rekabeti gereğinden fazla sınırlandırıcı nitelikteki bu hükümler nedeniyle anılan anlaşmalara 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağı, - Bununla birlikte yukarıda sayılan aykırılıklar nedeniyle Altınbaş Petrol hakkında 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi doğrultusunda soruşturma açılmasına gerek olmadığı, ancak bayilik sözleşmelerindeki söz konusu aykırılıkların gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde giderilerek sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleriyle uyumlu hale getirilmesi ve durumun Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi, aksi takdirde anılan Kanun çerçevesinde haklarında işlem başlatılabileceği yönünde adı geçen teşebbüse aynı Kanun un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde görüş gönderilmesinin uygun olacağı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Konu ile İlgili Mevzuat Hükümleri, Danıştay ve Rekabet Kurulu Kararları (5) 4054 sayılı Kanun un Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar başlıklı 4. maddesi, belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaların, uyumlu eylemlerin ve 2/6

teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğunu hükme bağlamıştır. (6) 2002/2 sayılı Tebliğ in 2. maddesinde üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak tanımlanmaktadır. Tebliğ in 3. maddesinde rekabet etmeme yükümlülüğü alıcının anlaşma konusu mal veya hizmetlerle rekabet eden mal veya hizmetleri üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını engelleyen doğrudan veya dolaylı her türlü yükümlülük olarak ifade edilmiştir. Tebliğ in 5(a) maddesinde ise, Tebliğ ile tanınan muafiyetin anlaşmalarda alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. (7) Öte yandan 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(a) maddesinin devamında, anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüğüne veya bu yükümlülüğün anlaşmanın asli bir parçası olduğu hallerde anlaşmanın tamamına yönelik olarak getirilen beş yıllık grup muafiyeti sınırına ilişkin olarak bir istisnai durum düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm, Alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst hakkı çerçevesinde sağlayıcıya ait ise yahut alıcı bu faaliyetini sağlayıcının alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden elde ettiği bir ayni veya şahsi kullanım hakkının konusu olan bir tesiste sürdürecekse, alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, söz konusu tesisin alıcı tarafından kullanıldığı süreye bağlanabilir; şu kadar ki, rekabet etmeme yükümlülüğü, bu sürenin beş yılı aşan kısmı bakımından, sadece alıcının söz konusu tesiste yürüteceği faaliyetini kapsar. şeklindedir. (8) 2002/2 sayılı Tebliğ in açıklanmasına ilişkin Kılavuz un 39. paragrafında ise, Tebliğ in 5. maddesinde dikey anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüklerine yönelik olarak düzenlenen istisna konusunda,...tebliğ in 5 inci maddesi ile getirilen bu istisna, öncelikle ve özellikle ilişkinin başlangıcından itibaren üçüncü şahıslardan ayni ya da şahsi haklar kapsamında taşınmazın kullanma ve/veya yararlanma hakkının alınması ve bunu müteakiben tesisin bizzat sağlayıcı tarafından işletilmesi ya da kullanma/yararlanma hakkı veren ile hiçbir bağlantısı olmayan şahıslarla bayilik ilişkisinin kurulması ile sınırlıdır. Muafiyet kapsamındaki beş yıllık süre dolmadan; faaliyetlerin sona erdirilmesi, devralma vb. yollarla dikey anlaşmanın taraflarında değişiklik ortaya çıkması halinde muafiyetten yararlanılabilecek sürenin uzaması söz konusu değildir. şeklinde açıklama yer almaktadır. (9) Bunun yanı sıra anılan Kılavuz da açıkça belirtildiği gibi, taraflar arasındaki dikey ilişkinin istisna hükmünden yararlanabilmesi için, söz konusu ilişkinin en baştan itibaren yukarıda belirtilen koşullara uygun olarak kurulması gerekmektedir. Nitekim Total/Akdağ dosyasında, Kurul kararına karşı Danıştay 13. Dairesinin E.2006/1604 esas numarasına kayden açılan dava sonucunda verilen 13.05.2008 tarih ve K.2008/4196 sayılı kararın gerekçesi, bu değerlendirmeyle paralellik arz etmektedir. Söz konusu kararda özetle; dağıtıcının bayiyle kurmuş olduğu hukuki ilişkinin yani taraflar arasındaki dikey anlaşmanın temelinin işletme sözleşmesi ve kira sözleşmesi olmak üzere iki sözleşmeye dayandığı belirtildikten sonra, Yüksek Mahkeme nin, bayilik sözleşmesi de dahil olmak üzere anlaşmanın unsurlarında sonradan oluşacak değişikliklerin değil, anlaşmanın en baştan itibaren 2002/2 sayılı Tebliğ e uygun olarak kurulup kurulmadığının dikkate alınması ve değerlendirmenin bu çerçevede yapılması gerektiğine işaret ettiği görülmektedir. (10) Bununla birlikte konunun akaryakıt sektörü özelinde ayrı bir önemi de bulunmaktadır. Şöyle ki; akaryakıt sektöründe akaryakıt istasyonu olmaksızın istasyonlu bayilik faaliyeti yürütülememesi nedeniyle, dağıtım firmalarının ve bayilerin yürüttükleri ticari faaliyet ile 3/6

istasyon arasında sıkı bir ilişki söz konusudur. Bu nedenle, 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde sayılan özel durum bir yana bırakılırsa, beş yıllık rekabet yasağı süresinin esasen; bir dağıtıcının bir istasyonu tek seferde yapacağı sözleşmeler yoluyla diğer dağıtıcıların faaliyetine kapatabileceği üst sınır olarak yorumlanması gerekmektedir. (11) Diğer taraftan, Danıştayın 13.05.2008 tarih ve E.2006/1604, K.2008/4196 sayılı kararı, bu karar üzerine Kurulumuzca alınan 30.10.2008 tarih ve 08-61/997-389 sayılı Total- Akdağ kararı, yine Kurulumuzun 05.03.2009 tarihli Pol-Pet Petrol Ürün. Tur. Konak. ve Din. Tesis. Ltd. Şti. - Bölünmez Petrolcülük A.Ş. ve Barbaros Akaryakıt San. Tic. Ltd. Şti.- Altınbaş Petrol ve Tic. A.Ş. kararları ile sektöre yönelik almış olduğu diğer kararlar ve son olarak Danıştayın 28.06.2010 tarih ve E. 2009/3044, K. 2010/5458; E.2009/5164, K.2010/5457 sayılı kararları ile de sabit olduğu üzere; intifa, tapuya şerh edilmiş kira veya benzer etkiye sahip sözleşmeler, bayi üzerindeki rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen beş yıllık üst sınırı fiili olarak aşmasına neden olmaktadır. Bu bakımdan bayilik sözleşmeleri ve bunlarla bağlantılı intifa, kira gibi sözleşmelerin, aralarındaki hukuki ve iktisadi ilişki nedeniyle tek bir anlaşma olarak 2002/2 sayılı Tebliğ e uygunluklarının değerlendirilmesi gerekmektedir. (12) Bu çerçevede Kurulumuzun akaryakıt sektöründe dağıtım şirketleri ile bayileri arasında yapılan dikey anlaşmalara ilişkin olarak daha önce almış olduğu kararlar uyarınca, 18.09.2005 tarihinden önce yapılan ve bu tarih itibarıyla kalan süresi beş yılı aşan dikey anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanma olanağı bulunmaktadır. 18.09.2005 tarihinden sonra yapılan dikey anlaşmalar ise yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl süreyle 2002/2 sayılı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyeti kapsamındadır. (13) Öte yandan 2002/2 sayılı Tebliğ in 5(b) maddesinde, dikey anlaşmanın sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak, alıcıya getirilen, mal ya da hizmet üretmesini, satın almasını, satmasını ya da yeniden satmasını yasaklayan doğrudan ya da dolaylı herhangi bir yükümlülüğün aynı Tebliğ ile düzenlenen grup muafiyetinden yararlanamayacağı, ancak yasaklamanın, anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet halindeki mal ve hizmetlere ilişkin olması, anlaşma süresince alıcının faaliyette bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlı olması ve sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen know-how ı korumak için zorunlu olması koşullarıyla, alıcıya, anlaşmanın sona ermesinden itibaren bir yılı aşmamak kaydıyla rekabet etmeme yükümlülüğü getirilebileceği düzenlenmiştir. (14) Yine 2002/2 sayılı Tebliğ in Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran Sınırlamalar başlıklı 4. maddesinde ise, maddede sayılan ve rekabeti doğrudan veya dolaylı olarak engelleme amacı taşıyan sınırlamaları içeren dikey anlaşmaların bu Tebliğ ile tanınan muafiyetten yararlanamayacağı hükme bağlanmıştır. Tebliğ in 4/1(b) maddesinde şu hükümler yer almaktadır: b) Aşağıdaki haller dışında, alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi. 1) Alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması, ( ) (15) Konuyla ilgili olarak Tebliğ in açıklanmasına ilişkin Kılavuz un 25. paragrafında da, Alıcıların satış yaptığı bölge veya müşteri grubunun münhasır olarak değerlendirilmesi için, o bölge veya müşteri grubuna sadece tek bir alıcının veya sadece sağlayıcının kendisinin aktif olarak satış yapıyor olması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, belirli bir 4/6

bölgeye veya müşteri grubuna aktif olarak satış yapan teşebbüs sayısı iki veya daha fazla ise o bölge veya müşteri grubu artık münhasır değildir. Bu tür serbest bölge veya müşteri grubundaki müşterilere herhangi bir alıcı dilediği gibi aktif olarak satış yapabilmelidir. şeklinde açıklamalara yer verilmiştir. I.2. Değerlendirme (16) Başvuru konusu akaryakıt istasyonlarına ilişkin Sezai KELEŞ ve Keleş Petrol ile Alpet arasında imzalanan bayilik sözleşmelerinin feshedildiği ve ilgili taşınmazlar üzerinde Alpet lehine tesis edilen intifa haklarının terkini için Alpet tarafından şirket yetkilisi adına vekaletname hazırlandığı anlaşıldığından, bu husus ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek bulunmamaktadır. (17) Başvuru dilekçesinde ayrıca, bayilik sözleşmelerinde bayilere sözleşme süreleri sona erdikten sonra üç yıl süreyle rekabet yasağı getirilmesinin ve münhasır bölge tayin edilmeyen bayiye getirilen aktif satış yasağına ilişkin hükümlerin 4054 sayılı Kanun ve 2002/2 sayılı Tebliğ uyarınca değerlendirilerek, muafiyetten yararlanıp yararlanamayacağının tespit edilmesi talep edilmiştir. (18) 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin (b) bendi uyarınca, ancak belirli koşulların yerine getirilmesi durumunda ve anlaşmanın sona ermesinden itibaren bir yılı aşmamak kaydıyla, anlaşmanın sona ermesinden sonraki dönem için alıcıya rekabet etmeme yükümlülüğü getirilebilir. Bunun için, yasaklamanın, anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet eden mal ve hizmetlere ilişkin olması, anlaşma süresince alıcının faaliyette bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlı olması ve sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen know-how ı korumak için zorunlu olması gerekmektedir. (19) Kurulumuzun 26.08.2010 tarih 10-56/1074-403 sayılı kararında, akaryakıt sektörünün yapısı gereği, rakiplerin büyük ölçüde homojen olan ürünlerinin satışına konu olması, sektörde gerek satış gerekse diğer yardımcı hizmetlerin sunumu konusunda standartlaşmanın yüksek olması, yine güvenlik bakımından ilgili mevzuatta katı kıstaslar öngörülmüş olması gibi hususlar dikkate alınarak, bu sektörde sağlayıcıdan alıcıya anlaşma konusu ürünlerin satımı için vazgeçilmez nitelikte esaslı bir know-how devrinin olası görülmediğine karar verilmiştir. (20) Bu doğrultuda, Sezai KELEŞ ve Keleş Petrol ile Alpet arasında imzalanan tip Bayilik Sözleşmeleri incelendiğinde, söz konusu sözleşmelerin 18. maddelerinde anlaşma sonrasındaki üç yıllık süre için bayi üzerine rekabet etmeme yükümlülüğü getiren hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamı dışında olduğu, ayrıca söz konusu hükümlerin rekabeti gereğinden fazla kısıtlayıcı nitelikte olduğu, bu bakımdan anılan hükümlere 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet de tanınamayacağı kanaatine varılmıştır. (21) Bunun yanında anılan bayilik sözleşmelerinin 4. ve 17. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, bayilere münhasır satış bölgeleri getirilmemiş olmasına karşın, bayilerin diğer Alpet bayilerinin müşterilerine yönelik fiyat teklifi yaparak satışta bulunamayacaklarının düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu hüküm bayilerin diğer Alpet bayilerinin müşterilerine aktif satışta bulunmalarını açıkça yasakladığı gibi, pasif satışların dahi yasaklanması sonucunu doğurabilecektir. Bu durumda, 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesinin açık hükümleri ve Tebliğ in açıklanmasına ilişkin Kılavuz un 20-25. paragrafları arasında yapılan açıklamalar karşısında, söz konusu sözleşmelerin 17. maddesinde yer alan ifadenin, anılan sözleşmeleri 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti dışına çıkaran bir sınırlama niteliğinde olduğu; Alpet bayileri arasındaki rekabeti ölçüsüz derecede sınırlandıran bu hüküm nedeniyle söz konusu bayilik sözleşmelerine 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağı değerlendirilmektedir. 5/6

J. SONUÇ (22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- Sezai KELEŞ ve Keleş Petrol Turizm Özel Eğitim İnşaat ve Tarım Ürünleri San. Ltd. Şti. ile Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. arasındaki bayilik sözleşmelerinin sona ermiş olduğu ve başvuruya konu istasyonlar üzerinde Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. lehine tesis edilen intifa haklarının terkin edilmesine olanak sağlayacak şekilde ilgililere vekâletname gönderildiği tespit edildiğinden, bu hususla ilgili olarak 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına, 2- Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş.'nin bayileriyle imzalamış olduğu tip bayilik sözleşmelerinde yer alan, anlaşmaların sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak alıcıya getirilen üç yıllık rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyetinden yararlanmadığına; söz konusu hükümlere 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına, 3- Aynı bayilik sözleşmelerinde yer alan, bayilerin diğer Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. bayilerinin müşterilerine fiyat teklif ederek satış yapamayacağına yönelik hükümlerin ise bahse konu dikey anlaşmaları 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup muafiyeti kapsamı dışına çıkardığına; Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. bayileri arasındaki rekabeti gereğinden fazla sınırlandırıcı nitelikteki bu hükümler nedeniyle anılan anlaşmalara 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet de tanınamayacağına, 4- Bununla birlikte, yukarıda sayılan aykırılıklar nedeniyle Altınbaş Petrol ve Ticaret A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun'un 41. maddesi doğrultusunda soruşturma açılmasına gerek olmadığına; ancak bayilik sözleşmelerindeki söz konusu aykırılıkların gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 60 gün içinde giderilerek sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleriyle uyumlu hale getirilmesi ve durumun Rekabet Kurumuna tevsik edilmesi, aksi takdirde anılan Kanun çerçevesinde haklarında işlem başlatılacağı yönünde adı geçen teşebbüse 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesinin üçüncü fıkrası çerçevesinde görüş bildirilmesini teminen Başkanlığın görevlendirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 6/6