1
IRAK DIŞ TİCARET VERİLERİ YIL İHRACAT İTHALAT DIŞ TİCARET HACMİ DIŞ TİCARET DENGESİ 2010 48.891 29.458 78.348 19.433 2011 76.905 33.630 110.535 43.275 2012 96.099 44.640 140.739 51.459 2013 90.398 50.319 140.716 40.079 2014 87.041 51.140 138.181 35.901 2015 54.686 39.524 94.210 15.161 2016 47.653 28.800 76.453 18.853 IRAK IN EN FAZLA İHRACAT YAPTIĞI ÜLKELER S.NO ÜLKELER 2015 - İHRACAT 2016 - İHRACAT DEĞİŞİM (%) 1. ÇİN 12.671 10.646-16,0% 2. HİNDİSTAN 11.300 9.974-11,7% 3. ABD 4.568 6.301 37,9% 4. G. KORE 6.265 5.033-19,7% 5. İTALYA 3.733 3.258-12,7% 6. YUNANİSTAN 3.328 2.556-23,2% 7. HOLLANDA 1.863 1.912 2,6% 8. İSPANYA 1.293 1.376 6,4% 9. JAPONYA 997 1.086 8,9% 10. TAYVAN 1.359 928-31,7% IRAK IN EN FAZLA İTHALAT YAPTIĞI ÜLKELER S.NO ÜLKELER 2015 - İTHALAT 2016 - İTHALAT DEĞİŞİM (%) 1. TÜRKİYE 8.550 7.640-10,6% 2. ÇİN 7.909 7.547-4,6% 3. GÜNEY KORE 1.427 1.438 0,7% 4. ABD 1.971 1.268-35,6% 5. HİNDİSTAN 1.135 973-14,2% 6. RUSYA 447 916 104,8% 7. ALMANYA 1.119 808-27,8% 8. UMMAN 461 759 64,4% 9. İTALYA 1.013 685-32,4% 10. ÜRDÜN 749 497-33,6% 2
IRAK IN İHRACATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER S.NO ÜRÜNLER 2016 - İHRACAT 1. HAM PETROL 46.323 2. ALTIN 769 3. PETROL YAĞLARI 353 4. HURMA 62 5. KAĞIT VE KARTON DÖKÜNTÜ VE KIRPINTILARI 20 6. PETROL YAĞLARININ KALINTILARI 18 7. PLASTİKTEN DÖKÜNTÜ, KALINTI VE HURDALAR 15 8. AZOTLU MİNERAL VEYA KİMYASAL GÜBRELER 11 9. SIĞIR HAM POST VE DERİLERİ 10 10. KOYUN/KUZU DERİLERİ 9 IRAK IN İTHALATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER S.NO ÜRÜNLER 2016 - İTHALAT 1. PETROL YAĞLARI 867 2. İLAÇLAR (DOZLANDIRILMIŞ) 630 611 3. TURBOJETLER, TURBOPROPELLERLER, DİĞER GAZ TÜRBİNLERİ 4. MÜCEVHERCİ EŞYASI VE AKSAMI 549 5. PİRİNÇ 517 6. BUĞDAY UNU/MAHLUT UNU 495 7. DİĞER MOBİLYALAR VE BUNLARIN AKSAM VE PARÇALARI 471 8. İZOLE EDİLMİŞ TELLER, KABLOLAR 438 9. KLİMA CİHAZLARI 428 10. BİNEK OTOMOBİLLERİ 407 3
TÜRKİYE IRAK DIŞ TİCARET VERİLERİ YIL İHRACAT İTHALAT DIŞ TİCARET HACMİ DIŞ TİCARET DENGESİ 2006 2.589 121 2.710 2.468 2007 2.845 118 2.963 2.727 2008 3.917 133 4.050 3.784 2009 5.123 120 5.243 5.003 2010 6.036 153 6.189 5.883 2011 8.310 86 8.396 8.224 2012 10.830 149 10.979 10.681 2013 11.958 146 12.104 11.812 2014 10.896 268 11.164 10.628 2015 8.558 297 8.855 8.261 2016 7.640 836 8.467 6.804 Haz. 17 4.616 707 5.323 3.909 2016 2017 / OCAK HAZİRAN DÖNEMLERİ TÜRKİYE NİN IRAK İHRACATI KARŞILAŞTIRMASI (Milyon Dolar) OCAK-HAZİRAN 2016 OCAK-HAZİRAN 2017 DEĞİŞİM 3.561 4.616 29,6% 2016 2017 / OCAK HAZİRAN DÖNEMLERİ TÜRKİYE NİN IRAK İTHALATI KARŞILAŞTIRMASI (Milyon Dolar) OCAK-HAZİRAN 2016 OCAK-HAZİRAN 2017 DEĞİŞİM 415 707 70,3% TÜRKİYE NİN IRAK A İHRACATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER OCAK-HAZİRAN S.NO ÜRÜNLER 2017 1. MÜCEVHERAT VE İLGİLİ EŞYALAR 572.850 2. ÖĞÜTÜLMÜŞ HUBUBAT VE SEBZE ÜRÜNLERİ 348.372 3. DEĞERLİ ANA METALLER VE DİĞER DEMİR DIŞI METALLER 330.030 4. KÜRK HARİÇ, GİYİM EŞYASI 317.447 5. BİTKİSEL VE HAYVANSAL SIVI VE KATI YAĞLAR 250.797 6. MOBİLYA 211.318 7. ANA DEMİR VE ÇELİK 203.153 8. PLASTİK ÜRÜNLER 196.529 9. KÜMES HAYVANLARI YETİŞTİRİCİLİĞİ 155.409 10. FIRIN VE PASTACILIK ÜRÜNLERİ 148.349 4
TÜRKİYE NİN IRAK TAN İTHALATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER S.NO ÜRÜNLER OCAK-HAZİRAN 2017 1. ALTIN 658.629 2. MATERYALLERİN GERİ KAZANIMI 19.635 3. RAFİNE EDİLMİŞ PETROL ÜRÜNLERİ 14.394 4. ETİN IŞLENMESİ VE SAKLANMASI 5.448 5. LİFLİ BİTKİLERİN YETİŞTİRİLMESİ 1.438 6. SABUN VE DETERJAN, TEMİZLİK VE PARLATICI MADDELERİ; PARFÜM; KOZMETİK VE TUVALET MALZEMELERİ 1.096 S.NO ÜLKELER IRAK A EN FAZLA İHRACAT YAPAN İLLER OCAK-TEMMUZ 2016 OCAK-TEMMUZ 2017 DEĞİŞİM (%) 1. İSTANBUL 882.310 1.540.211 74,6% 2. GAZİANTEP 909.277 921.776 1,4% 3. MARDIN 404.689 478.672 18,3% 4. ŞIRNAK 222.871 273.214 22,6% 5. MERSIN 180.492 199.017 10,3% 6. ANKARA 159.053 152.780-3,9% 7. ADANA 130.241 144.977 11,3% 8. KAYSERI 103.429 125.974 21,8% 9. KONYA 96.414 124.266 28,9% 10. HATAY 80.840 108.432 34,1% 11. BURSA 73.188 91.732 25,3% 12. İZMIR 59.946 68.593 14,4% 13. BALIKESIR 45.523 51.151 12,4% 14. DIYARBAKIR 49.242 51.015 3,6% 15. KOCAELI 35.868 49.405 37,7% 16. KARAMAN 31.128 44.776 43,8% 17. AFYON 32.498 43.447 33,7% 18. MANISA 17.974 39.143 117,8% 19. ŞANLIURFA 46.279 37.136-19,8% 20. DENIZLI 35.334 33.026-6,5% 5
GAZİANTEP IRAK DIŞ TİCARET VERİLERİ YIL İHRACAT İTHALAT DIŞ TİCARET HACMİ DIŞ TİCARET DENGESİ 2006 579.252 443 579.695 578.809 2007 721.889 2.726 724.615 719.163 2008 1.211.610 5.678 1.217.288 1.205.932 2009 1.300.977 699 1.301.676 1.300.278 2010 1.240.055 1.679 1.241.734 1.238.376 2011 1.839.938 3.271 1.843.209 1.836.667 2012 1.928.246 6.076 1.934.322 1.922.170 2013 2.330.118 8.339 2.338.457 2.321.779 2014 2.198.024 6.625 2.204.649 2.191.399 2015 1.884.244 5.945 1.890.189 1.878.299 2016 1.666.974 7.914 1.674.888 1.659.060 2017 921.776(TEMMUZ) 1.805(HAZİRAN) 923.581 919.971 GAZİANTEP İN YILLARA GÖRE IRAK İHRACATI 1.839.938 1.928.246 2.330.118 2.198.024 1.884.244 1.666.974 579.252 721.889 1.211.610 1.300.977 1.240.055 921.776 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Tem.17 GAZİANTEP İN YILLARA GÖRE IRAK İHRACATI 2.330 2.198 1.839 1.928 1.884 1.211 1.300 1.240 1.666 658 721 579 364 122 131 177 47 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 6
2016 2017 / OCAK TEMMUZ DÖNEMLERİ GAZİANTEP'İN IRAK İHRACATI KARŞILAŞTIRMASI (Bin Dolar) OCAK-TEMMUZ 2016 OCAK-TEMMUZ 2017 DEĞİŞİM 909.277 921.776 1,4% TÜRKİYE NİN IRAK A YAPTIĞI İHRACATTA GAZİANTEP İN PAYI YILLAR TÜRKİYE'NİN IRAK A İHRACATI GAZİANTEP'İN IRAK A İHRACATI GAZİANTEP'İN İHRACAT PAYI ( % ) 2006 2.605 579 22,2% 2007 2.824 721 25,6% 2008 3.911 1.211 31,0% 2009 5.124 1.300 25,4% 2010 6.021 1.240 20,6% 2011 8.272 1.839 22,2% 2012 10.756 1.928 17,9% 2013 11.864 2.330 19,6% 2014 10.662 2.198 20,6% 2015 8.326 1.886 22,7% 2016 7.640 1.666 21,8% Tem. 17 4.794 921 19,2% GAZİANTEP İN IRAK A İHRACATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER MAL GRUBU PAYI (%) 1. BİTKİSEL YAĞLAR 24,5% 2. PASTACILIK ÜRÜNLERİ 12,7% 3. ERKEK-BAYAN DIŞ GİYİM 11,9% 4. PLASTİKLER VE MAMÜLLERİ 9,1% 5. DOKUNMAMIŞ KUMAŞLAR VE EŞYALAR 6,2% 6. MOBİLYALAR (AĞAÇ ORMAN ÜRÜNLERİ) 5,3% 7. MARGARİN 5,3% 8. SABUN VE YIKAMA MÜSTAHZARLARI 4,1% 9. MAKİNA HALILARI 3,5% 10. UÇUCU YAĞLAR, KOZMETİKLER 2,3% 11. DİĞER ÜRÜNLER 15,1% 7
IRAK A İHRACAT YAPAN GSO ÜYESİ FİRMALARIN YAŞADIĞI SORUNLAR Irak a ihracat yapan firmalarımız, Bağdat yönetiminin kontrolünde olan bölgelere geçen ürünleri için %15 ek vergi ödemek zorunda kalmaktadır. Ayrıca Zaho bölgesinde yapılan kontrollerde firmalardan tır başına vergi dışı bazı ek ödemelerin istendiği bildirilmiştir. Irak ta bankacılık sistemi hala birçok açıdan sorunludur. Gaziantepli ihracatçı firmalarımızın Irak ta yerleşik bir muhabir banka sisteminin olmaması sebebiyle para akışında gecikmeler yaşanmakta, üçüncü ülkelerdeki muhabir bankalara ödenen fazla ücretlerle para transferinin gerçekleşmesi sağlanmaktadır. Ayrıca alacakların tahsili yönteminde Türk bankaları yerine dövizciler kullanılmaktadır. Irak a ihracat yapan firmalarımız, güvenli ihracat ve teminat amacıyla Eximbank desteklerinden faydalanamamaktadır. Eximbank, Irak taki firmalar hakkında doğrulayıcı bilgilerin olduğu bir veritabanına ulaşamadığı için firmalarımıza destek verememektedir. Bazı gıda ürünlerinde (özellikle kek) son tüketim tarihi 6 aya düşürülmüştür. 6 aydan uzun süreli tüketim tarihi olan bazı gıda ürünleri Irak gümrük yetkilileri tarafından ülkeye sokulmamaktadır. 2017 yılı Temmuz ayından beri bazı gıda ürünlerinin taşınmasında tırlarda özel soğutucu düzenek olması zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu düzenek tır başına ortalama 750-1.000 dolar ek maliyetin doğmasına sebep olmuştur. Irak ta yeni kurulan, bitkisel yağ üretimi yapan fabrikanın tam kapasiteyle üretime geçmesi durumunda Gaziantep te faaliyet gösteren ve ihracatının büyük bir kısmını Irak a yapan bitkisel yağ üreticisi birçok firma sıkıntı yaşamaya başlayacaktır. Son dönemde Irak Bakanlıklarının alım ihalelerini azalttığı ve bazı ihalelerin ödemesini hala yapmadığı bildirilmektedir. IRAK TA YAŞANAN SON GELİŞMELER Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Mesud Barzani 25 Eylül de bağımsızlık referandumu gerçekleştireceklerini açıkladı. Merkezi Irak yönetimi ile Türkiye ve İran gibi komşu ülkelerin karşı çıkmasına rağmen referandumun gerçekleşmesi Ekim ayından itibaren bölgede yeni bir krizi başlatabilir. İran da yayın yapan Fars Haber Ajansı İran ın Irak a gaz ihracatına başladığını bildirdi. Şu an için günlük 7 milyar metreküp seviyesinde olan ihracatın ileride 35 milyar metreküpe çıkarılması planlanmakta. Rus Rosneft şirketi Kuzey Irak Yönetimi ile bir dizi anlaşma imzaladı. Bu anlaşmalar içerisinde bölgesel petrol taşıma sistemini geliştirmek için ortak bir şirket kurulması ve 5 adet arama lisansında Rosneft in çalışmasına dair anlaşmalar da bulunuyor. Şu an günlük taşıma kapasitesi 700.000 varil olan boru hattı kapasitesinin 1.000.000 varile çıkarılması planlanırken Rosneft in çalışma yapacağı sahaların hangileri olduğu açıklanmadı. Iraklı bir delegasyon heyetinin iki ülke arasında inşa edilmesi planlanan boru hattının detaylarını görüşmek üzere Ürdün e gittiği bildirildi. İlk aşamada iki ülke arasında kapasitesinin 1 milyon varil/gün olması planlanan boru hattının inşaat maliyetinin 5-7 milyar dolar civarında olması beklenmekte. İleride var olan petrol hattına paralel gaz boru hattı inşa edilmesi de gündemde. Musul un güneyinde IŞİD den kurtarılan bölgede bulunan Qayarah rafinerisi tamir edilerek ülkenin rafineri kapasitesi günlük 20.00 varil artırıldı. 8