Bu doküman KUDAKA - Araştırma Planlama Birimi tarafından hazırlanmıştır. Dokümanın telif hakkı yoktur. Kaynak gösterilerek kullanılabilir. Bu teknik dokümanın konuyla ilgili yatırım yapmak isteyen tüm paydaşlarımıza faydalı olmasını diliyoruz. (Mart 2012) KUDAKA - Araştırma ve Planlama Birimi - 2012 Sayfa 1
LENTUCULAR TEKNOLOJİSİ Lenticular baskı tekniği, lensler yardımıyla bir yüzeye birden fazla görüntüyü açı değiştirerek oluşturma sistemidir. Bu yöntemle kâğıda (daha sonra lensli malzemeye sıvamak üzere) ya da bir yüzeyine baskı yapılabilen, diğer yüzeyi ise lenslerden oluşan plastik malzeme üzerine özel program ve yöntemlerle oluşturulmuş görüntü basılır. Plastik malzeme üzerine baskı UV (100-380 nm) baskı tekniği ile yapılır. Lenticular tekniğinde 5 ayrı efekt kullanılmaktadır. Bunlar; 3D Derinlik, animasyon, zoom, değişim ve dönüşüm efektleridir. Teknoloji 5 parçadan oluşuyor. Fotoğraf, bilgisayar yazılımı, laminasyon makinesi, baskı makinası, baskı materyali (Lensler). Lentucular baskı farklı yöntemlere ve farklı amaçlar için yapılabildiğinden işlem basamakları değişiklik göstermektedir. Lentucular baskı için gereken bütün bileşenleri sırasıyla görelim. LENTUCULAR BASKI İÇİN FOTOĞRAF HAZIRLAMA: Etkili lenticular tasarımı oldukça zahmetli ve uzun bir süreç gerektirir. Efektlerin, renklerin doğru seçilmesi, lenticuların istenilen mesajı etkili bir şekilde vermesi, kullanılacak lensin doğru olması ve de baskının kaliteli olması en önemli noktalardır. Bu sayılanlardan bir veya bir kaçının eksik olması lenticuların etkisini azaltır; bir anlamda müşteri için ciddi maddi ve manevi kayıplara sebep olur. Lenticular üretiminde kalite, şu iki faktörle doğrudan bağlantılıdır: 1) Tasarım hazırlanması 2) Hazırlanan tasarımın lense aktarılması Bu iki aşama sırasında son derece titiz çalışılmalı ve ürünün sorunsuz olduğundan emin olunmalıdır. Lenticular tasarımı ve üretimi, klasik baskıya göre daha uzun bir süreç gerektirir. Kaliteden ödün verilmek istenmiyorsa bu süreç dikkate alınmalı ve üretim aceleye getirilmemelidir. KUDAKA - Araştırma ve Planlama Birimi - 2012 Sayfa 2
Lentucular 2D baskı yada 3D baskı için ayrı ayrı foto hazırlama yöntemi izlenir. Her bir foto en az 600 dpi olmalıdır. 2d baskı için farklı çekilmiş iki fotoğraf yeterli olacaktır. Ancak 3D lentucular baskı için fotoğraf çekme tekniği biraz farklıdır. Bunun için üç yöntem vardır. Birincisi çekilmiş herhangi bir resmin lentucular yazılım sayesinde sanal olarak 3D ye çevrilmesidir. İkincisi photoshop yazılımında katman arasındaki yükselti farklarını vererek elde edilen derinlik yöntemidir. Üçüncüsü ve daha etkin olanı ise çekilecek fotoğrafın farklı açılarla çekilerek lentucular yazılıma yüklenmesi ve işlenmesiyle mümkündür. Bu yöntemin objeye göre mesafesi ve çekilme açıları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Resim çekmek için kullanılan kaydırma rampası Birden fazla lense sahip makineler KUDAKA - Araştırma ve Planlama Birimi - 2012 Sayfa 3
LENTUCULAR BASKI İÇİN YAZILIM: LENTICULAR TEKNOLOJİSİ Bu konuda fazla sayıda yazılım bulmak mümkündür. Photoshop bu yazılımlardan biridir ancak özelikle lentucular baskı için hazırlanmış yazılımların kullanılması bazı kolaylıklar sağlamaktadır. Bu yazılımlara örnek olarak 3D Photo Maker, LCK, Promagic,Human Eyes Capture 3D vb. sayılabilir. Bu yazılımlarda çekilen fotoğrafların 3D dizilimleri veya gerekiyorsa 2D 3D dönüşümlerin hesaplanması işlemi yapılabilmektedir. Ayrıca lens üzerine yapılacak baskılar için mercek (pitch) kalibrasyonu yine bu yazılımlar sayesinde kolaylıkla yapılabilmektir. 3D Photo Maker programı ile ilgili internet sitesi (www.3dphotomaker.com) LCK Lenticular programı ile ilgili internet sitesi (www.3dz.co.uk/) Promagic programı ile ilgili internet sitesi (www.promagic.net) HumanEyes Capture 3D lenticular programı ile ilgili internet sitesi (www.humaneyes.com/) LENTUCULAR BASKI MAKİNALARI: Printer ve laminasyon makinası Baskı işlemi için iki ayrı teknoloji mevcuttur. Birincisi kâğıda lentucular yazılımı aracılığıyla üretilmiş fotoğrafın kâğıt üzerine basılmasıyla yapılır. İkinci ise direk lens üzerine baskı yapabileceğiniz yöntemdir. Kâğıda baskı yöntemi için en az 2400 dpi (baskı büyüklüğüne göre değişir) çözünürlükte baskı yapabilen bir yazıcı gerekebilir. İyi kalite lentucular sonuç için ofset baskı tercih edilmelidir. Printer da basılan fotoğraf lensle buluşturulduktan sonra soğuk laminasyon makinesiyle birbirlerine yapıştırılarak işlem tamamlanır. Kalite %99 oranında temsil edilebilmektedir. Bu baskı tekniğinde mercek (Pitch) ayarı son derece önem arz etmektedir. İkinci yöntemde ise; lens üzerine direk (lithographic )baskı yapabilen printerlar kullanılır. Bu yazıcılar ultraviyole (100-380 nm) dalga kullanarak direk lens dokusuna fotoğrafı işlemektedirler. Genelde 4 yada 6 adet renk toneri/kartuşu kullanırlar. Yazılımdan direk alınan fotoğraflar dolayısıyla pitch ayarı otomatik olarak yapılmakta ancak kalitede %20 civarında bir kayıp olmaktadır. Ayrıca daha pahalı bir sistemdir. KUDAKA - Araştırma ve Planlama Birimi - 2012 Sayfa 4
LENTUCULAR BASKI MALZEMESİ: LENTICULAR TEKNOLOJİSİ PET (polyethyleneterephthalate) lensler (LPI- lenticules per inch) Lensler polyethyleneterephthalate malzemeden üretilmektedir. Lenste en önemli konu LPI olarak verilen her bir inç kareye düşen lens sayısını gösteren kavramdır. LPI 10 dan başlayıp 100 e kadar değişmektedir. LPI seçilirken yapılacak baskıya göre seçilmelidir. LPI değeri arttıkça baskıdaki çözünürlük daha önemli hale gelmektedir. LPI 70 genel olarak her baskı için uygun kabul edilen bir değerdir. Baskı çeşidine göre LPI seçimi aşağıda verilmiştir. 100 LPI - 75 LPI 10-12 (ofset baskı) 60 LPI - 50 LPI 16-20 (ofset + dijital) 40 LPI 16-24 (ofset + dijital) 20 LPI 15-30 (dijital baskı) LPI değeri 3D fotoğraf çekme için bir kriter olarak da kullanılır. Yapacağımız baskının çözünürlüğü kaç dpi ise LPI değeriyle oranlayarak çekmemiz gereken toplam fotoğraf sayısını hesaplayabiliriz. Yani basacağımız resim 300 dpi ve kullandığımız lens 50LPI ise 3D efekt elde edebilmek için çekeceğimiz fotoğraf sayısı 300/50= 6 adet olarak bulunur. 3D olarak foto çekimi için mesafe ayarı ise; objeyle aramızdaki mesafenin 12 yada 15 de biri kadar bir mesafede objeye paralel olarak toplam 6 adet (yukarıdaki örnek için) resim çekmek gerekmektedir. Ayrıca lensin kalınlığı ve izleme mesafesi de özellikler arasında sayılır. Çözünürlük: 20 LPI 40 LPI 60 LPI 75 LPI 100 LPI Kalınlık: 3,3-3,8 mm 0,9-1,8 mm 0,8 mm 0,65 mm 0,4 mm İzleme Mesafesi: 8-1,5 m 4-1 m 2-0,3 m 1,5-0,2 m 1-0,15 m KUDAKA - Araştırma ve Planlama Birimi - 2012 Sayfa 5
Lensteki diğer bir konu ise lensin yönüdür. Dikey (3D efekt için) yada yatay (animasyon için) sıralanmış olarak satılmaktadır. Yapılacak baskının tipine yada kullanılacak alana göre lens yönü seçilmelidir. Nereden Alınır: Fimaks Plastik A.Ş. İstasyon Mah. Akbayır Mevki Kümesi No:86/1 Velimeşe OSB Çorlu / TEKİRDAĞ http://www.fimaksplastik.com Tel: +90 (282) 674 52 94-95 Faks:+90 (282) 674 52 97 E-posta:info@fimaksplastik.com Megalens Matbaacılık Turizm San. ve Tic. Ltd. İkitelli Org.San.Bölg. Atatürk Oto San. Sitesi Ünal İş Merkezi, No:39-40-41 İkitelli İstanbul Tel: +90 (212) 486 31 10(3 hat) Faks: +90 (212) 486 31 17 E-mail: info@megalens.net Batu Plastik. Turgut Reis Mahallesi Giyimkent A2 B89/54 Esenler-İstanbul Tel: 0212 438 49 59 Faks: 0212 438 49 56 Gsm : 0532 713 40 55 KUDAKA - Araştırma ve Planlama Birimi - 2012 Sayfa 6
YAKLAŞIK MALİYETLER: LENTICULAR TEKNOLOJİSİ Lens Fiyatları: Yazılım Fiyatları: Printer (UV) fiyatları: 15 000-200 000$ arasında fiyatlar mevcuttur Laminasyon Makinesi: 5 000-150 000$ arasında fiyatlar mevcuttur. KUDAKA - Araştırma ve Planlama Birimi - 2012 Sayfa 7