mühendislikdergisi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi



Benzer belgeler
Erdem Işık Accepted: January ISSN : erdemis@firat.edu.tr Elazig-Turkey

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

SICAKLIK VE ENTALP KONTROLLÜ SERBEST SO UTMA UYGULAMALARININ KAR ILA TIRILMASI

ISSN : Isparta-Turkey YAPAY SĠNĠR AĞLARI (YSA) YÖNTEMĠ ĠLE GLOBAL RADYASYON TAHMĠNĠ

Güneş enerjisi kullanılarak sulama sistemleri için yeni bilgi tabanlı model

Su Enerjisi: Küresel. Prof. Dr. Doğan Altınbilek

Burdur İli Güneşlenme Değerlerinin Yapay Sinir Ağları Metodu İle Tahmini. Teknolojisi Bölümü, Burdur, Kaynakları Bölümü, Burdur,

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BENZER SÜREÇLERDE ÜRETİLEN ÜRÜNLER İÇİN YAPAY ZEKA İLE ZAMAN TAHMİNİ SONER ŞÜKRÜ ALTIN

Araştırma Enstitusu Mudurlugu, Tekirdag (Sorumlu Yazar)

DETERM INING THE M OST SUITABL E RENEWEABLE ENERGY RESOURCES USING ANALYTICALNETWORK PROCESS APPROACH

TÜRKÇE ÖRNEK-1 KARAALİ KÖYÜ NÜN MONOGRAFYASI ÖZET

ÇEVRESEL TEST HİZMETLERİ 2.ENVIRONMENTAL TESTS

SEMPOZYUMU KASIM 2015 ANTALYA. Dr. Yakup UMUCU

WEEK 11 CME323 NUMERIC ANALYSIS. Lect. Yasin ORTAKCI.

Temel Alan : Mühendislik Temel Alanı. Bilim Alanı : Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Yüz Tanımaya Dayalı Uygulamalar. (Özet)

belirlenmesi mühendislikdergisi Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Hasan D. YILDIZAY*,1, Haydar ARAS 1, Veysel YILMAZ 2 Mart 2014

Unlike analytical solutions, numerical methods have an error range. In addition to this

RETScreen International ve ALWIN Yazılımları Kullanılarak Rüzgar Enerji Santrali Proje Analizi

Electronic Letters on Science & Engineering 1(1) 2005 Available online at

İKLİM SİSTEMLERİNİN PROJELENDİRİLMESİNİ ETKİLEYEN METEOROLOJİK VERİLERİN AKILLI SİSTEMLERLE TAHMİNİ VE ÖRNEK UYGULAMA

YAPAY SĠNĠR AĞI GERĠ YAYINIM ALGORĠTMASI KULLANILARAK RÜZGÂR HIZI TAHMĠNĠ

2014 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI

Erol KAYA Yönetim Kurulu Başkanı Chairman Of The Board

WATER AND IRRIGATION SECTOR IN TURKEY

ÖZGEÇMİŞ. 2. Doğum Yeri/Tarihi : KİLİS Merkez / Unvanı : Doktor Araştırma Görevlisi

bölümleri ile ilgili gerekli eğitimleri almasını sağlayarak, verimliliği yükseltmek, kaynakları zamanında ve verimli kullanmak kalite politikasıdır.

TÜRKİYE DEKİ RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMLARINA GENEL BAKIŞ

Bulanık Mantık Tabanlı Uçak Modeli Tespiti

DO U KARADEN Z HAVZASI NDAK KÜÇÜK H DROELEKTR K SANTRALLER N DURUMU

Inventory of LCPs in Turkey LCP Database explained and explored

Atıksu Arıtma Tesislerinde Hava Dağıtımının Optimize Edilmesi ve Enerji Tasarrufu

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ DOKTORA YETERLİK SINAVI YÖNETMELİĞİ

T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNASYON BİRİMİ

STRAIGHT. Correct address for linear lighting: STRAIGHT

Parça İle İlgili Kelimeler

A NEW MODEL FOR DETERMINING THE THERMODYNAMIC PROPERTIES OF LiBr-H 2 O SOLUTION

YARASA VE ÇİFTLİK GÜBRESİNİN BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİ ve BUĞDAY BİTKİSİNİN VERİM PARAMETRELERİ ÜZERİNE ETKİSİ

ISSN: Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: Araştırma Makalesi Research Article

Günay Deniz D : 70 Ekim finansal se krizler, idir. Sinyal yakl. temi. olarak kabul edilebilir. Anahtar Kelimeler:

Aşağı Sakarya Nehrindeki Askı Maddesi Miktarının Esnek Yöntemler ile Tahmini

HAKKIMIZDA / ABOUT US

Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, Sayı: 50, Temmuz 2017, s

SolarBaba2015: Solar Energy Conference GÜNEŞ ÖLÇÜM ⁹Ü NEDİR? NEDEN / NASIL YAPILIR? İSKENDER KÖKEY, MSc Country Manager, Turkey

We specialise in design and producing the most comprehensive infrastructural lighting solutions.

DEMAND SIDE MANAGEMENT IN THE ELECTRICITY MARKET

HİDROLİK VİNÇ KATALOĞU HYDRAULIC CRANE CATALOG

HİDROLİK VİNÇ KATALOĞU HYDRAULIC CRANE CATALOG

Darbeli Kırıcılar Impact Crushers

ISSN: Yıl /Year: 2017 Cilt(Sayı)/Vol.(Issue): 1(Özel) Sayfa/Page: Araştırma Makalesi Research Article. Özet.

TKMP BİLEŞENLER / COMPONENTS

Simit Sarayı / İstanbul

SU KULLANIMI NASIL OLMALI?

TUĞLA VE KİREMİT FABRİKALARININ HAVA KİRLİLİĞİNE KATKILARININ YAPAY SİNİR AĞI MODELLEMESİ İLE ARAŞTIRILMASI

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

04

Predictions of Wind Speed and Wind Power Potential Using Artificial Neural Networks Prof.Dr. Beşir Şahin. Görev Unvanı Görev Yeri Yıl

Grontmij Sürdürülebilir Mühendislik ve Tasarım... Övünç Birecik, Grontmij Türkiye

(THE SITUATION OF VALUE ADDED TAX IN THE WORLD IN THE LIGHT OF OECD DATA)

TECHNOLOGICAL APPLIED SCIENCES Received: November Kadir Günoğlu Accepted: February 2011

Geriye Yayılım ve Levenberg Marquardt Algoritmalarının YSA Eğitimlerindeki Başarımlarının Dinamik Sistemler Üzerindeki Başarımı. Mehmet Ali Çavuşlu

BINDER GROUP. Latest Innovation for Energy Efficient Aeration Air Control Systems Verimli Havalandırma Sistemlerinde En Yeni Çözümler

3. Versiyon Kitapta 5. Bölüm, 7. Versiyon Kitapta 6. Bölüm, soruları

THE DESIGN AND USE OF CONTINUOUS GNSS REFERENCE NETWORKS. by Özgür Avcı B.S., Istanbul Technical University, 2003

2. YARIYIL / SEMESTER 2

ISSN : Hatay-Turkey YAPAY SİNİR AĞLARI YAKLAŞIMI İLE TAHTAKÖPRÜ BARAJINDAKİ AYLIK BUHARLAŞMA TAHMİNİ

Hidroelektrik Santrallerin Türkiye deki Gelişimi ve Kahramanmaraş Bölgesi Örnek Çalışması

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Su Enerjisi Yatırımlarında Küresel Eğilimler ve Ulusal Hedefler

JEOTERMAL BÖLGE ISITMA SİSTEMLERİNDE SICAKLIK KONTROLUNUN DÖNÜŞ SICAKLIĞINA ETKİSİ

National Hydrologic Information Network

ÇİMENTO BASMA DAYANIMI TAHMİNİ İÇİN YAPAY SİNİR AĞI MODELİ

Tuğra Makina bu katalogtaki tüm bilgiler üzerinde değișiklik yapma hakkı saklıdır. Tugra Makina all rights reserved to change all information in this

Enerjide Çözüm: Enerjinin Etkin Kullanımı ve %100 Yenilenebilir Enerji

A. SCI ve SCIE Kapsamındaki Yayınlar

BİR TERMİK ELEKTRİK SANTRALİNDE YAPAY SİNİR AĞLARI KONTROLÖRÜN

Neural Networks Detection for Drinking Water Quality Proc. Int. Conf. Modeling and Simulation, vol. 2, sf , Aug 28-30, 2006, Konya - Turkey

Yoğun ışık / Intense light Büyük objelerin etkin aydınlatılması veya ürün grubunun vurgulanması.

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÇEV181 TEKNİK İNGİLİZCE I

COMPARING THE PERFORMANCE OF KINEMATIC PPP AND POST PROCESS KINEMATICS METHODS IN RURAL AND URBAN AREAS

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Teknik Eğitim Fakültesi, Makina Eğitimi. Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Eğitimi A.B.

Profil Boru Demir Çelik

FISHERIES and AQUACULTURE in TURKEY

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE ORGANİK ÜZÜM YETİŞTİRİCİLİĞİ

Çeşme Yarımadası İçin Rüzgar Bilgisi Analizi Ve

BİRİKTİRMESİZ HİDROELEKTRİK SANTRALLER: DÜNYADA VE TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUMLARI

TÜRKİYEDE FOTOVOLTAİK (PV) KONUSUNDA GELİŞMELER, ÇIKAN SON KANUNLAR VE MEVCUT ÖRNEK UYGULAMALAR

GEO-Treat 2000 Series / Serisi. GEO-Treat 1000 Series / Serisi RESERVOIR TEMPERATURE HIGHER THAN 180 C RESERVOIR TEMPERATURE BETWEEN 120 C C

PROFESYONEL HİJYEN EKİPMANLARI PROFESSIONAL HYGIENE PRODUCTS

I Nisan, 2011 KULLANIMI 1, 2

Doç. Dr. Raşit ATA. ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Hidrolik enerjisinden yararlanmada ülkemiz ve gelişmiş ülkelerin mevcut durumlarının analizi

Modeling of Water Level Changing of Yuvacık Dam with Fuzzy Logic. Bulanık Mantık ile Yuvacık Barajı Su Seviyesi Değişimlerinin Modellenmesi

BAR Dış aydınlatma aygıtları / Outdoor luminaires BAR 65

LINZ-SPROTT 1999 KAOTİK SİSTEMİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE MODELLENMESİNDE FARKLI EĞİTİM FONKSİYONLARININ MODELLEME PERFORMANSINA ETKİSİ

CURRICULUM VITAE. : ckaraca@mku.edu.tr : Mustafa Kemal University, Faculty of Agriculture, Dept. of Biosystems Engineering.

BAYMAK IDEE kw 60 GJ. 37 kwh 17 GJ 94 % 86 % 46 db(a) hayır

GEO-Treat 2000 Series / Serisi. GEO-Treat 1000 Series / Serisi RESERVOIR TEMPERATURE HIGHER THAN 180 C RESERVOIR TEMPERATURE BETWEEN 120 C C

ÖZGEÇMİŞ. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Osmaniye/Türkiye Telefon : /3688 Faks :

Transkript:

mühendislikdergisi Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Cilt: 5, 1, 3-9 Mart 2014 Karakaya HES ya / Özet la suyun ve, - Anahtar Kelimeler: : Karakaya baraj sinir a santrali, Modelleme kenaninalli@hotmail.com; Tel: (532) 481 68 58 59

The prediction of efficiency and production parameters in Karakaya hpp using the artificial network Extended abstract Due to an increase in conventional energy prices and environmental effects, such as air pollution, global heating, depletion of the ozone layer, greenhouse effects; the use of renewable energy has increased, following the energy crisis in 1970. The continuous depletion of conventional energy resources and its adverse environmental impacts have revived the interest on renewable energy sources. Among the renewable energy sources, hydropower is considered to be economical, readily available and non-polluting source. Turkey, as one of the countries recently being affected by energy shortage, is in search for various solutions to close this gap. Out of several solution ideas, increasing the proportion of hydroelectric power, which is at %18,7 as of 2007 out of the whole energy production, has become one of the most applied. This, in turn, resulted in ever-increasing projects of building many large dams and run-of-river type hydroelectric power plants. It is known that the hydroelectric potential in our hydroelectric power plants provide significant As the amount of water in a dam is very important factor for producing energy, the usage of this water efficient is also very important. Production and efficiency forecasting plays an important role for the power system operational planners and also most of the participants in the nowadays electricity markets. With the importance of the production and efficiency in power system operation and electricity markets, many methods for arriving careful results, are represented. Artificial neural networks have been successfully used in solving complicated problems in different areas of application including pattern recognition, identification, classification, speech, vision and control systems. Artificial neural networks, originally developed to mimic basic biological neural systems the human brain particularly, are composed of a number of interconnected simple processing elements called neurons or nodes. Each node receives an input signal which is the total from other nodes or external stimuli, processes it locally through an activation or transfer function and produces a transformed output signal to other nodes or external outputs. Although each individual neuron implements its function rather slowly and imperfectly, collectively a network can perform a surprising number of tasks quite efficiently. In this study, it has been predicted the efficiency and production of Karakaya Hydroelectric Power P Neural Networks (ANN). In this analysis, in the basin lake province humidity, from the meteorological data such as amount of rainfall, amount of vaporization in free surface and average pressure and temperature and from hydroelectric power plant data such as the rate of water, hydraulic head, the amount of vaporized water and specific water consumption for the last five years some modeling have been conducted taking three-days averages of the data. Taking entries as meteorological data and hydroelectric power plant data, production and efficiency of hydroelectric power plant have been output conducting a study of Artificial Neural Networks model. The obtained equations from theoritical analysis have been solved using Matlab and Excel and have presented graphically. The efficiency and production of Karakaya hydroelectric power plant have been predicted with a high sensitivity with developed ANN model. Thus, it will be helpful for studies to be done in the future years to meet demands. Keywords: Karakaya dam, Artificial neural networks, Hydroelectric power plant, Modeling 60

Karakaya HES de verim ve üretim parametrelerinin Ülkelerin b leri 2. 2000-2012 toplam ihracat 710 Milyar USD, ithalat 1085 5 80 Milyar de Raporu, 2013). kte teknik 2013 tespit edilen ekonomik hidroelektrik enerji potansiyelimiz yakl 0-30 MW -15 milyar kwh mertebesinde ilave elektrik enerjisi, 2013 Mart itibariyle 57794 - -90000 getirmektedir. 3 Mart sonu itibariyle 405 adet hidroelektrik santral ekil 20092 plam ekonomik potansiyelin 35 ine ortalama elektri. YILLAR 1. Türkiye toplam kurulu güç g 61

(MW) YILLAR hidrolik potansiyel kurulu güç g Hidroelektrik enerji ve Karakaya Hidroelektrik Santrali Hidroelektrik enerji hidroelektrik Hidroelektrik santral, ve su n rotorunun enerjisidir. (E P ) (E K denir. (E M ele inin k ve geo denilirse, (1) H n ile 62

Karakaya HES de verim ve üretim parametrelerinin belirlenmektedir. Bu N gücünü, türbinin ile hesaplayabiliriz mahallin g ) b 2003). Karakaya Hidroelektrik Santrali (HES) ilinin, e 30 km 1.5 milyar kwh elektrik enerjisi üretim kapasitesindedir. urulu. büyük hidroelektrik santralidir. Karakaya HES araj 3. Karakaya hidroelektrik santrali Y Y tasarlanan bir sistem Yapay sinir Bir yapay sinir 63

gerekmektedir. Yapay s ik, matematik, elektrik-elektronik, makine ve verileri slik problemlerinin. llarda metodudur. Bu metot, eksik verilerin radyas vd., 2011)., statistiksel veriye aatin 1996). 64

Karakaya HES de verim ve üretim parametrelerinin su ekonomik olarak ahmin edilmesi zorunludur. YSA vd., 2005). Ça kysa modeli ( 2007). nda meteorolojik ve santral MATLAB 7.10.0 (R2010a) verilerden, ortalama nem (%) (mm),, ortalama bulutluluk ve ortalama ( o C) ise gelen suyun debisi (m 3 /s), (m 3 ) (m 3 /kwh) ve (m) (2007- Verileri, 2013). illerin lde, ve bu 7 ve ekil 8 etmektedir. lk 4 5 (2 ve 10 nuna sahip ileri beslemeli YSA modelini temsil etmektedir. trainlm (sigmoid) ortalam temi 65

Nem Bulutluluk Gelen Suyun Debisi Su Suyun Enerjiye Aktif Verim YSA modellemesinde Levenberg-Marquardt (LM), 6 a YSA sonucunda ortalama karesel hata (MSE) 1x10-3 5. parametre 6 adet meteorolojik verisi ile 4 adet santral 2 ) 0.99 olarak 7 8 e

Karakaya HES de verim ve üretim parametrelerinin Toplam Aktif Üretim(kWh) 2.4 x 107 Karakaya HES Toplam Aktif Üretim Tahmini (kwh) 2.3 2.2 2.1 2 1.9 1.8 Model Olcum Semboller H n H geo k P m n g Q :Hacimsel debi (m 3 /s) 3 ) 2 ) 3 ) 1.7 1.6 1.5 0 2 4 6 8 10 12 Aylar 7. Karakaya HES için YSA ile tahmin edilen aktif ü Verim (%) 91.7 91.6 91.5 91.4 91.3 91.2 Karakaya HES Verim Tahmini 91.1 0 2 4 6 8 10 12 Aylar 8. edilen v ölçüm Model Olcum Sonuçlar el i Karakaya hidroelektrik santrallinin. 183952 23 milyar USD 67

hidroelektrik santrall gerekmektedir. Ülkenin edilebilecektir. da, - Karakaya Hidroelektrik Santralinin ve santralin enerji verimi hidroelektrik santrallerine de uygulanarak, n bir Kaynaklar B H., (2003). Ankara. Ç D., (2007). Lisans Tezi stri www.mgm.gov.tr www.dsi.gov.tr E k, E., (1996)., Elektro- -70. www.euas.gov.tr G V., Tayfur, G., (2005). Sempozyumu, Kocaeli. nan, A., (1999). Sistemleri, Kaynak. I M., (2011). Global Radiation Predict by Using Artificial Neural Network for Tunceli City -Journal of New World Sciences Academy, ISSN: 1306-3111, 6(1), NWSA-4047-1. Milanic, S. ve Karba, R., (1996). Neural Network In: Proc. of the Int. Conf. EANN, 96, London, UK, 151-154. www.teias.gov.tr 68