İŞTE AKP NİN TÜRKİYE Sİ

İŞTE AKP NİN TÜRKİYE Sİ

İÇİNDEKİLER DEMOKRASİ... 3 ÖZGÜRLÜKLER... 3 İNSANİ GELİŞMİŞLİK ENDEKSİ (HDI)... 3 BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ... 5 TUTUKLU GAZETECİLER... 5 İNTERNET ÖZGÜRLÜĞÜ... 5 YARGI VE İHLALLER... 7 CİNSİYET EŞİTLİĞİ... 9 TOPLUMSAL YAŞAM... 11 EĞİTİM ve ÖĞRENCİLER... 11 EKONOMİ... 13 KAYNAKLAR... 17

DEMOKRASİ The Economist Dergisinin her yıl yayımladığı Demokrasi Endeksi ne göre Türkiye 2011 yılında 167 ülke içinde 88. sırada. Türkiye melez (hibrid) demokrasi sınıfında. Yani Türkiye AKP döneminde üçüncü sınıf bir demokrasi oldu. Bu demokrasi endeksinde Singapur 81. Sırada, Filipinler 75. Sırada, Endonezya 60. Sırada, Hindistan, 39. Sırada, Tayvan 37.sırada. OECD nin oy verme dışındaki siyasi faaliyetlere katılma bakımından Avrupa ülkelerindeki sıralamayı gösteren tablosunda Türkiye, aşağıdaki Şekilde görüldüğü gibi en sonda yer alıyor. The Economist in 2011 demokrasi endeksine göre de Türkiye nin en düşük puanı 10 üzerinden 3.89 ile siyasi katılım. 3 Şekil: Avrupa ülkelerinde oy verme dışındaki siyasi faaliyetlere katılma, % ÖZGÜRLÜKLER Freedom House un 2012 Dünyada Özgürlükler Raporu na göre Türkiye kısmen-özgür (partly free) ülkeler arasında yer almaktadır. Kısmen özgür kategorisinde ülkemizle birlikte yer alan ülkelere bir kaç örnek: Tanzanya, Ukrayna, Zambiya, Senegal, Filipinler. Associated Press in 2011 de yayımladığı araştırmaya göre 66 ülkedeki 35,117 mahkumiyetin 12,897 si Türkiye dedir. İNSANİ GELİŞMİŞLİK ENDEKSİ (HDI) Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı nın 2011 raporuna göre Türkiye İnsani Kalkınma İndeksinde 187 ülkenin içinde 92. sırada yer almaktadır. Bu rapora göre Katar, Romanya, Suudi Arabistan, Kazakistan, Arnavutluk, Lübnan bizden çok daha iyi durumdadır. Öte yandan, bu rapora göre Türkiye nüfusun yüzde 6.6 sı yoksuldur.

BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü nün araştırmalarına göre: Türkiye 2011/2012 basın özgürlüğü endeksine göre kötü durumda olan ülkeler içerisinde yer almaktadır. Türkiye, bir önceki rapora göre 10 sıra gerileyerek 179 ülke arasında 148. sırada yer almaktadır. Rusya, Ukrayna, Cezayir, Irak gibi ülkelerle aynı kategoride yer almaktayız. Fas, Uganda, Gambia bizden daha iyi durumdadır. AB üyesi ülkeler ve AB ye üye olmak isteyen ülkeler içinde basın özgürlüğü açısından en kötü durumda olan Türkiye dir. Ülkemizde gazeteciler hapse atılmakta, basın sürekli sansüre uğramaktadır. Özellikle ülkenin güneydoğusunda basın özgürlüğü kuşatma altındadır. Basın özgürlüğü /Yıllar Türkiye nin sıralaması Ölçülen diğer ülkelerin sayısı 2002 99 139 2003 116 166 2004 114 167 2005 98 167 2006 100 168 4 2007 101 169 5 2008 103 173 2009 123 179 2010 138 178 2011 148 179 2008 den bu yana basın özgürlüğü geriledi, hükümetlerin baskısı basılı yayından sonra internete de sıçradı. TUTUKLU GAZETECİLER 29 Ocak 2012 itibariyle Türkiye de toplam 107 gazeteci tutukludur. Gazetecileri Koruma Komitesi nin 2011 raporuna göre dünyada en çok tutuklu gazeteci İran, Eritre, Çin, Burma, Vietnam ve Türkiye de bulunmaktadır. İNTERNET ÖZGÜRLÜKLERİ Türkiye de yaklaşık 35 milyon internet kullanıcısı vardır. Türkiye interneti izleme altında olan ülkeler kategorisindedir. internet yasakları da devam etmektedir. AGİT in 2010 yılında yaptıği açıklamaya göre Türkiye de sadece 2008 ve 2009 yıllarında 5000 in üzerinde internet sitesi yasaklanmıştır.

YARGI VE İHLALLER 47 üye devleti bulunan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Türkiye nin 1987 yılındaki bireysel başvuru hakkını tanımasından 01.01.2011 e kadar Türkiye ile ilgili 2573 karar verdi. Bunların 2245 inde en az bir kere hak ihlali olduğu sonucuna vardı. Türkiye AİHM de açık farkla en fazla hak ihlali yapan ülke konumundadır. Türkiye hakkında karara bağlanan 2573 şikayet dosyasını karara bağlanan 1079 dosyayla Rusya izlemektedir. AİHM üyesi 47 devletin içinde ihlalde Türkiye nin En kötü ülke olduğu haklar Adil yargılanma hakkı Özgürlük ve güvenlik hakkı Etkin soruşturma eksikliği İşkence yasağı Yasa olmadan ceza olmaz prensibi Mülkiyetin korunması İfade özgürlüğü 6 7 Toplanma ve örgütlenme özgürlüğü Eğitim hakkı Davanın uzaması, etkin tazminat hakkı, insanlık dışı/aşağılayıcı muamele, yaşam hakkı, özgür seçim hakkı konularında, Türkiye AİHM içindeki 47 devletin içinde en çok ihlal yapan ikinci ülke konumundadır. Özel hayatın ve aile hayatınin mahremiyet hakkı ve yasayı uygulama konularında yapılan ihlallerde Türkiye AİHM içinde en kötü 3. ülkedir. Genel tabloya bakarsak, Türkiye AİHM de en çok dosyası olan ve en çok hak ihlali yapan ülkedir. 2011 yılında ise Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nde (AİHM) 159 davayla en fazla mahkûm edilen ülkeler sıralamasında ilk sırada yer aldı.

CİNSİYET EŞİTLİĞİ Dünya Ekonomik Forumu nun 2011 Kadın-Erkek Eşitliği Raporu na göre Türkiye 135 ülke arasında 122. sırada yer almaktadır. Cezayir ve Mısır ın arasındadır. Rusya, Çin ve Katar Türkiye den daha iyi durumdadırlar. Aynı rapora göre, kadınların işgücüne katılımı açısından Türkiye 135 ülkeden 126. dır. Parlamentoda yer alan kadınlar açısından ise Türkiye Dünya Ekonomik Forumu nun ölçümlediği 135 ülke arasında 82. sıradadır. Türkiye de her 100 kadından ancak 30 u çalışma yaşamındadır. 8 9 Şekil: Kadınların ve Zorunlu Eğitim Çağında Çocuğu Olan Kadınların İstihdam Oranı, 2008, % Kaynak: OECD. Mavi çubuklar zorunlu eğitim çağında çocuğu olan kadınların, beyaz kareler de genelde kadınların istihdam oranını gösteriyor. TBMM de kadın milletvekillerinin sayısı 79 dur. Toplam 549 milletvekili içinde kadın milletvekillerinin oranı %14,38 dir.

TOPLUMSAL YAŞAM Legatum Institute un her yıl yaptığı Uluslararası Refah Endeksi ne göre Türkiye toplumsal refah bakımından 110 ülke arasında 75. oldu. Bu sıralamayla Türkiye Avrupa nın en geri ülkesi oldu. Türkiye nüfusunun sadece %52 si hayat standartlarını tatmin edici buluyor. Türkiye de hayat standardı göreli olarak düşük. Türkiye nüfusunun sadece %8 ı başkalarına güveniyor. Bu sonuç toplumda insanlar arasındaki güvensizliği açık bir şekilde ortaya koyuyor. Türkiye kişisel özgürlükler bakımından, Legatum Institute un çalışmasına göre 95. sırada. Başka bir ifadeyle Türkiye Dünya sıralamasındaki en kötü 10 un içinde yer alıyor. EĞİTİM ve ÖĞRENCİLER OECD üyesi ülkeler dahil toplam 65 ülkenin katıldığı PISA sınav sonuçlarına göre, Türk öğrencilerin okuma becerileri ile fen ve matematik alanındaki başarı ortalamaları OECD ortalamasının altında kaldı. Türkiye deki 15 yaşındaki öğrencilerin sadece yüzde 16 sı OECD ortalaması olan 500 puana yakın ya 10 da bu puanın üzerinde bir matematik, fen veya okuma sınav puanı ortalaması 11 olan okullara gidiyor. Ortalama OECD öğretmeni ile Türk öğretmeni kıyaslandığında, Türkiye de bir ilköğretim öğretmeni için toplam yasal çalışma saati yüzde 10 daha fazlayken, öğretmenin öğrenciyle birebir eğitiminin saat ücreti, satın alma güç paritesinin ayarlanmasından sonra bile neredeyse yüzde 50 daha az. Türk öğrencilerinin PISA da aldığı sonuçlar OECD nin 493 olan ortalamasının yaklaşık 30 puan altında kaldı. Türkiye Okuma Becerileri alanında PISA 2009 da 464 ortalama puan aldı. Bu puanla Türkiye PISA 2009 a katılan 33 OECD ülkesi arasında 31. sırada, 65 ülke arasında da 39. sırada geldi. Türkiye, Fen Okuryazarlığı alanında 454 puanla 65 ülke arasında 42. sırada OECD ülkeleri arasında ise 31. sırada yer aldı. Türkiye Matematik alanında tüm ülkeler içerisinde 41. sırada, OECD ülkeleri arasında ise 31. sırada geldi.

EKONOMİ Türkiye Heritage Foundation tarafından açıklanan 2011 Ekonomik Özgürlük Endeksine göre 179 ülke arasında 73. sıradadır. Yine her yıl Dünya Bankası tarafından açıklanan İş Yapma Endeksine göre Türkiye 183 ülke arasında 71. sırada bulunmaktadır. Türkiye 2011 de, 80 milyar dolara yaklaşan cari açığı (döviz açığı) ile ABD nin ardından dünyada en fazla cari açık veren ilk 3 ülkeden biridir. Cumhuriyetin kurulduğu 1923 den AKP nin iktidara geldiği 2002 ye kadar, tüm iktidarların verdiği toplam dış ticaret açığı 247 milyar dolar iken; AKP iktidarında, 2011 dâhil, verilen toplam dış açık 500 milyar dolardır. 79 yılda verilen toplam dış ticaret açığının 2 katı, AKP yönetiminde 9 yılda verilmiştir. AKP iktidara gelene kadar tüm Cumhuriyet Hükümetlerinin yaptığı dış borç 130 milyar dolar iken, 9 yılda dış borç 2,5 e kat artmış ve AKP elinde 310 milyar dolara gelmiştir. 12 Türkiye de istihdam oranının ne kadar daha düşük olduğu ve geçtiğimiz yıllarda nasıl düştüğü aşağıdaki Şekilde görülüyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) verilerine göre Türkiye, 2010 yılında çalışma çağındaki nüfusunun iş hayatına girmesi ve bunlara istihdam sağlanması bakımından teşkilatın en son sıradaki üyesi. Şekil: OECD Ülkelerinde İstihdam Oranı, Not: Mavi çubuklar 2010 yılı rakamını, beyaz kareler ise 1995 yılı rakamını gösteriyor. Yükselen piyasa ekonomisi Kore ve Meksika da her 100 gençten 10 u işsizken, bizde her 100 gençten 22 si işsiz. Rekabet gücünün artması ihracatın dünyadaki payının artmasını gerektiriyor. Oysa aşağıdaki şekilden de görüldüğü gibi dünya ölçüsüne vurduğumuzda ihracatın payı % 0,8 i aşabilmiş değil, hatta 2007-2010 arasında ihracatın payı düşüyor, ithalat-ihracat farkı ise artıyor. İhracat gibi bir alanda dünyadaki duruma bakmadan rekordan söz etmek yanıltıcı. 13

Türkiye demokrasi endeksine göre 167 ülke arasında 88. sırada! Dünyada en çok tutuklu gazetecinin bulunduğu 5 ülkeden biri! 14 15 2012 Dünya Özgürlükler Raporu na göre Türkiye kısmen özgür! İnsani gelişmişlik endeksine göre 187 ülke arasında 92. sırada! Basın özgürlüğünde 179 ülke arasında 148. sırada!

KAYNAKLAR The 2011 Legatum Prosperity Index. Index. Legatum Institute, 2011. Web. Jan. 2012. (http://www.prosperity.com/country.aspx?id=tr). The Democracy Index 2011: Democracy under Stress. Index. Economist Intelligence Unit. Web. 10 Jan. 2012. (http://www.eiu.com/public/topical_report.aspx?campaignid=democracyindex2011). Derdimiz Eğitim. Hürriyet. 16 Şübat 2012. Web. 17 Şubat 2012. (http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/printnews.aspx?docid=19928629). ECHR Country Fact Sheets 1959-2010. Publication. European Court of Human Rights. Web. 20 Jan. 2012. (http://www.echr.coe.int/nr/rdonlyres/c2e5dfa6-b53c-42d2-8512-034bd3c889b0/0/ FICHEPARPAYS_ENG_MAI2010.pdf). Eko Bülten. Rep. Ankara: Cumhuriyet Halk Partisi, 2012. Eko Bülten. Cumhuriyet Halk Partisi, Jan. 2012. Web. Jan. 2012. (http://www.chp.org.tr/wp-content/uploads/2012/01/ekobulten-ocak2012.pdf). Ellis, Stephen M. OSCE Report Finds Turkey Is Holding 57 Journalists in Prison Number Indicates Country Is the Lead Jailer of Journalists in the World. International Press Institute. International Press Institute. Web. 25 Dec. 2011. (http://www.freemedia.at/index.php?id=926). Freedom of the Press Worldwide in 2011. Map. Reporters Without Borders. Web. 15 Jan. 2012. (http://en.rsf.org/img/pdf/carte-2011.pdf). Göker, Emrah. Sözleşme Maddelerine Ve ülkelere Göre Ihlaller, 1959-2010. Chart. Emrah Göker in İstifhanesi. Jan. 2012. Web. Jan. 2012. (http://istifhane.files.wordpress.com/2012/01/aihmulkeihlalleri.jpg). 16 The Global Gender Gap Report 2011. Index. World Economic Forum. Web. Jan. 2012. (http://reports.weforum.org/global-gender-gap-2011/). Human Development Report 2011. Rep. United Nations Development Program, 2011. Web. Dec. 2011. (http://hdrstats.undp.org/en/countries/profiles/tur.html). Mendoza, Martha. AP IMPACT: 35,000 Worldwide Convicted for Terror. The Associated Press The Essential Global News Network. Associated Press, 4 Sept. 2011. Web. 15 Dec. 2012. (http://www.ap.org/pages/about/whatsnew/wn_090511.html). Press Freedom Index 2011/2012. Index. Reporters Without Borders. Web. 27 Jan. 2012. (http://en.rsf.org/press-freedom-index-2011-2012,1043.html). Puddington, Arch. Freedom in the World 2012 - The Arab Uprisings and Their Global Repercussions. Rep. Freedom House. Web. Jan. 2012. (http://www.freedomhouse.org/sites/default/files/inline_images/fiw%202012%20booklet--final.pdf). Turkey world Leader in Imprisoned Journalists, IPI Report Says. Hürriyet Daily News. Hürriyet, 4 Aug. 2011. Web. 20 Dec. 2011. (http://www.hurriyetdailynews.com/default.aspx?pageid=438&n=ipi-report-declares-turkey-worldleader-of-imprisoned-journalists-2011-04-08). Tutuklu Gazetecilerin Listesidir. Web log post. Tutuklu Gazeteciler. Tutuklu Gazetecilerle Dayanışma Platformu, 28 Jan. 2012. Web. 28 Jan. 2012. (http://tutuklugazeteciler.blogspot.com/2010/10/tutuklu-gazetecilerin-listesidir.html). Türk öğrenciler OECD Ortalamalarının Altında. Dünya (12 Aralık 2010). Web. 17 Şubat 2012. (http:// www.dunya.com/türk-öğrenciler-oecd-ortalamalarının-altında_108464_haber.html). Violation by Article and by State 1959-2011. Chart. European Court of Human Rights. ECHR, 31 Dec. 2011. Web. 20 Jan. 2012. (http://www.echr.coe.int/nr/rdonlyres/2b783bff-39c9-455c-b7c7-f821056bf32a/0/tableau_de_ violations_19592010_eng.pdf). Önemli not: Bu çalışma, 17 Şubat 2012 tarihine kadar toplanan bilgiler ışığında hazırlanmıştır ve yeni bilgilere göre güncellenecektir.