T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETĠMĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçüm ve Ġzleme Dairesi Başkanlığı HAVA KALĠTESĠ ÖLÇÜM ĠSTASYONLARI KULLANICI EĞĠTĠMĠ Ergün GEDĠK - Serhat YILMAZ Çevre Müh. Çevre Müh. 13-15 Ekim 2010 Ilgaz-Kastamonu
Environnement SA Marka AF 22 M (Kükürtdioksit ) Ölçüm Cihazı
Önemli Tanımlar Zero: Cihazın kalibrasyon aşamasında ölçüm hücresini temizlemek için kirleticilerden ayrılmış sıfır gazı temsil eder. Span:Sertifikalı tüpten cihaza verilen ve konsantrasyonu belli olan gazı temsil eder. Ref.Zero:Dış ortamdan bağımsız olarak cihazın kendi iç sıfırlamasını temsil eder. Sample:Cihazın ölçüm için dış ortamdan aldığı numuneyi temsil eder.
CĠHAZIN GENEL GÖRÜNÜMÜ
AF22M, ortam havasında düģük içeriklerde kullanım için tasarlanmıģ sürekli bir sülfür dioksit monitörüdür. Algılama prensibi morötesindeki flüoresanlığa dayanmaktadır. Monitör, en son ileri elektronik ve optik teknolojilerinin kullanımı ile pek çok avantaj sağlamakta ve çok sınırlı bakım gerektirmektedir. Numune, ünitenin arkasına bağlanan bir Teflon tüp ile alınır ( dıģ çap 6mm ). Ölçüm, ön panelin üzerindeki bir grafik gösterge ile gösterilir.
AF22M cihazının yerleģtirileceği yerin taģıması gereken özellikler: Alet temiz bir alana yerleģtirilmeli ve bu alanda: AĢırı toz Mekanik titreģimler Güçlü elektrik akımı veya elektro manyetik alanlar Yanıcı gazlar AĢırı nem 5 C yi geçen ani ısı değiģimlerinin olduğu mekanlar, ya da 5 den 40 C ye kadar olan sıcaklık aralığını geçen sıcaklıklar. Doğrudan gelen güneģ ıģığı veya ısıtıcılardan gelen radyasyon olmamalıdır. Kabinlerimizde cihazın montajı için 19 inçlik standart rack kullanılmıģtır.
Ön panel Bir adet açma kapama Ģalter Arkadan aydınlatmalı bir sıvı kristal gösterge 16 hat 40 sütun ( 240 x 128 piksel ) gösterge, seçilen üniteye, üniteyi test etme ve programlama için gerekli olan bilgiye göre ölçüm değerleri temin eder. 6 tane dokunma duyarlı tuģu olan bir klavye Ünitenin kumanda ve kontrol fonksiyonları klavye aracılığıyla kumanda edilir. Her bir tuģun fonksiyonu farklı ekranlar ya da menüler ile değiģmektedir.
Cihaz Arka Paneli
Analiz edilecek numunenin girişi, Teflon süzme membranı (1) ile donatılmış bir toz filtresi tutucusu ile birleştirilmiş bir PVDF 4/6 mm gerecinden oluşmaktadır. "Yayılım gazı" girişi (4), seçmeli yayılma benci mevcut olduğunda, atmosferik basınçta verilen bir dış yayılım gazını ya da yayılım gazı atık borusunu bağlamak için bir 4/6 mm PVDF bağlantı gerecinden oluşmaktadır. Analiz edilen numuneyi dışarı atmak için kullanılan "pompa çıkışı" (3) bir 4/6 mm PVDF bağlantı gerecinden oluşmaktadır. Seçmeli "sıfır hava girişi" (2) bir dış sıfır hava üretecini bağlamaya olanak sağlamaktadır.
Akışkanlar bağlantısı
Parçaların Lokasyonu
Parçaların Lokasyonu
solenoit vanalar ve filtre montajı (1 ve 2) iç "Sıfır Hava" filtresi ( etkin odun kömürü ) (6), karbon kicker filtresi ( etkin odun kömürü ) (18), sıcaklığı kontrol edilen kompartıman (17), ısıl çoğaltıcı tüp (15), UV lambası (13), Analiz edilecek numune, giriş toz filtresinin (1) içerisinden geçtikten sonra, iki tane 3 yollu solenoit vana bloğuna (2) gönderilir. Bu solenoit vanalar şunları seçmek için kullanılır: ya "MEASUREMENT" ( ÖLÇÜM ) modunda, analiz edilecek gaz numunesini, ya da "ZERO" ( SIFIR ) modunda, etkin odun kömürü filtresi (6) vasıtasıyla süzülen ortam havasını, ya da "SPAN" ( YAYILIM ) modunda, yayılım gazını, belirtmektedir.
BAZI TEKNĠK ÖZELLĠKLER Ölçüm Aralıkları: Programlanabilir (10.000 ppm e kadar) Üniteler: Programlanabilir (ppm ya da mg/m3) Gürültü:0.0005 ppm Yanıt Süresi (%0-20) :20-120 sabit ya da otomatik (programlanabilir) Sıfır sürüklenmesi: <1 ppb. / 24 saat çalıģır halde Yayılım sürüklenmesi: <1 % / 24 saat Doğrusallık: ± % 1 Güç Kaynağı: 230 V 50 Hz ( 115V - 60Hz ) +zemin Tüketim: 280 VA çalıģtırma, 110 VA normal iģletme ÇalıĢma Sıcaklığı: + 10 C den + 35 C ye kadar Ölçüm değerlerinin ezberlenmesi: Kapasite : 3 gösterge parametresinin 5700 son ortalaması Alarm kontrolleri: optik blok sıcaklığı, numune akıģ hızı, UV enerjisi, PM tüpü yüksek gerilim, eģik üstü SO2 ölçümü, aralık aģımı, kalibrasyon hatası...
CĠHAZIN ÇALIġTIRILMASI Ön panele yerleģtirilmiģ olan ON / OFF ( Açma / Kapama ) düğmesine basın. Monitör "warm-up" (ısıtma) döngüsüne girer. Bu döngünün süresi en son kapamadan itibaren geçen sürenin bir fonksiyonudur. Isıtma döngüsü aģağıdaki iki koģul sağlandığında sona erdirilir: Bütün meterolojik parametreler iģletim limitlerinin içerisindedir. Analizör ± 4 ppb içerisinde 10 tutarlı ölçüm yapmıģtır. ÇalıĢtırmadaki gösterge: Sağ üst köģede WARM UP ( ISITMA ) mesajı görünür.
Bilgi alanı: Sol üst köģede tarihi ve saati gösterir.sağ üst köģede ise WARM UP (ISITMA), REFERENCE (REFERANS) ya da SPAN(YAYILIM) mesajları yanıp söner. Eğer aygıtın iģletme parametrelerinde bir iģletme hatası algılandıysa, bu durumda ALARM mesajı görünür. Ölçüm yada konfigürasyon alanı: seçilen menüye göre ölçüm parametrelerini (gaz,değer,üniteler ) ya da programlanabilir parametreleri gösterir. Durum alanları ve tuģ fonksiyonları: tuģların fonksiyonlarını, analizör iģletme modunu ve SO2 giriģini gösterir.
Cihazın menüsüne girmek için;
Bir geri menüye dönmek için;
Alarm menüsüne girmek için;
Cihazın elektronik sinyal değerlerini görmek için
BAKIM TAKVĠMĠ AF22M, dizaynı ile çok sınırlı bakım gerektirmektedir. Bununla birlikte, monitörün zaman içindeki performans karakteristiklerini sağlamak için ünite düzenli olarak servise alınmalıdır. AĢağıda belirtilen periyodiklikler bir örnek olarak verilmektedir ve iģletme koģullarına göre değiģiklik gösterebilirler. Numune giriģi PTFE filtresi Elektriksel parametrelerin kontrolü Sıfır ve kalibrasyon kontrolü EtkinleĢtirilmiĢ odun kömürünün (iç sıfır filtresi) ve kicker sıfır Filtresinin kartuģunun değiģtirilmesi Pompa vanalarının ve diyaframlarının denetimi UV lambasının değiģtirilmesi 15 gün 1 ay 1 ay 1 yıl 6 ay 2 yıl
Kalibrasyon Doğru ve kararlı sonuçlar almak için, sistemi iģletmeye alırken ve belli aralıklarla, kalibrasyon iģleminin yapılması gerekir. Cihazda iki ceģit kalibrasyon yapılabilir,otomatik (AIC) ve Manuel kalibrasyon.
Otomatik (AIC)Kalibrasyon
1. Adım: Cihaz önce açılır. Ölçüme geçmesi sağlanır
2.Adım: EnvidasFW yazılımından Utilites menüsünden Extra Calibration a tıklanır.
3.Adım; Span Menüsünün karģısındaki START tuģunun zamanı Bilgisayar zamanından en az bir dakika ileri olmasına dikkat edilir.
4.Adım: Kalibrasyon baģlama saati bilgisayar saatini geçince tık sesi duyulur.cihaz kendisini zero durumuna almıģtır.
5.Adım: Cihaz kendisini Zero sıfır ayarı durumuna geçirmiģtir. Bu durum 600 sn. kadar devam eder.
6.Adım: Cihaz kendisini Zero sıfır ayarı durumuna geçirmiģtir.
7.adım: Cihaz Zero sıfır ayarını 600 sn. kadar yapar. Sonra Span durumuna geçer, bu arada cihazdan tık sesi duyulur.
8.Adım: Yazılım Span durumuna geçmiģtir.bu durum 600 sn. kadar devam eder.
9.adım: Harici kalibrasyon Gazı önce tüpün ana vanası, sonra regülatörün sağındaki vana sonra ise en soldaki vana yavaģ yavaģ açılır. En sağdaki vananın 0-1 veya 0-5 arasında olmasına dikkat edilir.
10 Adım: 600 sn. sonra cihaz span durumundan çıkar. Yine bir tık sesi duyulur. Kalibrasyon bitmiģtir artık. Cihaz önce ölçüm hücresinde bulunan SO2 gazını dıģarı atar. Ve tekrar ölçüm yapmaya baģlar.
10 Adım: Kalibrasyon tüpü önce büyük baģlık vanasından sonra yandaki vanadan sıkıca kapatılır.
11. Adım : Cihazdan kalibrasyon değerlerinin yazılıma aktarılması bir-iki dakika sürebilir. Software Manager yazılımı açılarak Raporlar menüsünden Kalibrasyon bölümü açılır.
12. Adım : Yazılımdan SO2 seçilerek hangi tarihler arası kalibrasyon değerleri görülmek isteniyorsa o tarihler seçilir.
13. Adım : Yazılımdan kalibrasyon değerleri kontrol edilir.
TeĢekkür ederiz.