TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI Programın Yürütücüsü Programın Kadrolu Öğretim Üyeleri : Prof. Dr. Elif YEŞİLADA : Prof. Dr. Başak KAYHAN Doç. Dr. Yılmaz ÇİĞREMİŞ Doç. Dr.Şengül YÜKSEL Doç. Dr. İbrahim TEKEDERELİ Öğr.Grv.Dr. Serap SAVACI Programa Kabul İçin Gerekli Ön Koşullar Yüksek Lisans: Tıp Fakültesi Tıbbi Biyolojik Bilimler Bölümü, Fen-Edebiyat ve Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü ile Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü mezunları kabul edilir. Doktora: Tıp Fakültesi, Veteriner Fakültesi, Tıbbi Biyoloji ve Genetik, Tıbbi Biyoloji ve Tıbbi Genetik yüksek lisans mezunları kabul edilir. YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 3841004992004 Akademik Kazanımlar 1 0 1 3841004982004 Hücre 3 0 3 3841004972007 Biyoistatistik 3 0 3 3833000012010 Uzmanlık Alanı 2 0 0 3833000022010 Tez Çalışması 0 1 0 3833000032010 Seminer - - - 3833000042010 Tıbbi Biyoloji 3 0 3 3833000052010 Tıbbi Genetik I 3 0 3 3833000062010 Tıbbi Genetik II 3 0 3 3833000072010 Moleküler Genetik I 3 0 3 3833000082010 Moleküler Genetik II 3 0 3 3833000092010 Sitogenetik 2 2 3 3833000102010 Moleküler Biyolojide Araştırma Yöntemleri 2 2 3 3833000112010 Kanser Genetiği 2 0 2 3833000122010 Genetik Toksikoloji 2 0 2 3833000132010 Deney Hayvanları 1 2 2 Uzmanlık Alanı Tez Çalışması Seminer Tıbbi Biyoloji Tıbbi Biyolojiye giriş ve biyolojik kavramlar; canlı yapısına katılan biyomoleküller, moleküler evrimi, canlıların sınıflandırılması, ekolojik ilişkiler ve canlılarda enerji akışı, hücre kavramı, hücrenin yapısı ve özellikleri, hücre metabolizması, hücre bölünmeleri, hayvansal dokular ve karşılaştırmalı organ sistemleri.
Tıbbi Genetik I Tıpta genetiğin yeri, genetik kavramlar, hücre bölünmesi ve kromozonlar, kalıtsal maddenin taşınması, mendel genetiği, dominans ilişkileri ve çok alellilik, çevresel etkiler ve gen ifadesi, gen etkileşimi ve letalite, eşey belirlenmesi ve eşeye bağlı kalıtım, kantitatif genetik, sitopilazmik kalıtım, gen linkajı ve kromozom haritaları, mutasyonlar, populasyon genetiği. Tıbbi Genetik II Stogenetik, otozomal kromozonlar ve otozomal kromozom hastalıkları, gonozomal kromozomlar ve gonozomal kromozom hastalıkları, kalıtsal metabolik hastalıklar, immünogenetik, gelişim genetiği, davranış genetiği, kanser ve genetik genetik danışma, gen tedavisi. Moleküler Genetik I Moleküler genetiğin tanımı, kapsamı ve tıptaki yeri, biyomoleküller ve hücre, moleküler evrim, nükleotitler ve nükleik asitlerin kovalent yapısı, DNA ve kalıtsal materyalin yapısı, ökaryot genomun özellikleri, organel DNA sı, DNA sentezi ve rekombinasyon, transkripsiyon, protein sentezi, genetik kod gen yapısı ve işleyişinin düzenlenmesi. Moleküler Genetik II Gen işleyişinin hormonlarla düzenlenmesi, hücre döngüsü sırasında gen işleyişinin düzenlenmesi, hücre farklılaşması sırasında gen işleyişinin düzenlenmesi, nokta mutasyonlar, DNA tamiri ve ilişkili genetik hastalıklar, transpozonlar, mutajenler, kanserin moleküler genetiği, gelişimin genetik kontrolü, rekombinant DNA teknolojisi. Sitogenetik Kromozonların morfolojik özellikleri, kromozomal düzensizliklerin belirlenmesi ve sınıflandırılması, sayısal ve yapısal düzensizlikler, kromozon anomalilerinin klinik sonuçları, kromozom elde etme yöntemleri ve bantlama teknikleri, prenatal tanı yöntemleri. Moleküler Biyolojide Araştırma Yöntemleri I. Deney hayvanlarının disseksiyonu ve materyal alınması, II. İzolasyon yöntemleri(dna, RNA ve Protein İzolasyonu) III: Parçalama (Homojenizasyon) ve ayırma (sparasyon ) yöntemleri; Flitrasyon, diyaliz santrifigasyon, kromotografik ve elektroforetik teknikleri, IV. Analiz Yöntemleri: Spektroskopik teknikler, mikroskobik teknikler. V. Özel Yöntemler: Hücre kültürü yöntemleri, PCR, Rekombinant DNA teknolojisi, flüoresan in situ hibridizasyon prensipleri ve uygulamaları. Kanser Genetiği Hücre döngüsü, hücre döngüsünün genetik kontrolü, apopitozis ve kanserojen gelişim, kanser hücresinin özellikleri, tümör süpressör genler(retinablastoma Wilm tümörü), proto-onkogenler, onkogenler, genomik değişikler ve kanser, genomik kararsızlık ve kanser, kanser için genetik bir model, kolon kanseri, virüsler ve kanser, kanser ve çevre. Genetik Toksikoloji Genetik toksikolojinin tarihsel gelişimi, gen mutasyonlarının mekanizmaları, kromozom mutasyonlarının ve kardeş kromatid değişimlerinin mekanizması, mutasyonlar ve insan genetik hastalıkları, mutasyonlar ve kanser, genetik toksikolojide kullanılan yöntemler, kimyasal, fiziksel ve biyolojik mutajenler, antimutajenler. Deney Hayvanları Deney hayvanlarının tanıtımı ve kullanım alanları, deney hayvanların bakımı ve üretimi, deney hayvanlarında anestezi ve reanimasyon prensipleri, vucut sıvısı, ve biyopsi alım teknikleri, disseksiyon teknikleri ve etik kurallar.
DOKTORA PROGRAMI 3841004992004 Akademik Kazanımlar 1 0 1 3841004982004 Hücre 3 0 3 3841004972007 Biyoistatistik 3 0 3 3833005012010 Uzmanlık Alanı 2 0 0 3833005022010 Tez Çalışması 0 1 0 3833005032010 Seminer I - - - 3833005042010 Seminer II - - - 3833005052010 İleri Hücre Biyolojisi 2 0 2 3833005062010 Moleküler Biyoloji 2 2 3 3833005072010 Mendel Kalıtımı, Tek Gen Hastalıkları ve Akraba Evlilikleri 3 0 3 3833005082010 Mendel Kalıtımına Uymayan Genetik Hastalıklar 2 0 2 3833005092010 Kromozom Yapısı ve İnceleme Yöntemleri 2 2 3 3833005102010 Prenatal Tani ve Genetik Danışmanlık 2 2 3 : 3833005112010 Hücre Kültürü Yöntemleri 1 2 2 3833005122010 Gelişim Genetiği ve Farklılaşma 2 0 2 3833005132010 Kanser Moleküler Biyolojisi 2 0 2 3833005142010 Moleküler Genetikte Araştırma Yöntemleri 2 2 3 3833005152010 Gen Haritalaması ve Bağlantı Analizleri 2 0 2 3833005162010 Populasyon Genetiği 2 0 2 3833005172010 Mutasyonlar ve Mutajenler 2 0 2 Uzmanlık Alanı Tez Çalışması Seminer I Seminer II İleri Hücre Biyolojisi Hücre biyolojisine giriş, biyomoleküller, hücrenin evrimi, prokaryotik ve ökaryotik hücrelerin sınıflandırılmaları, hücre membranı ve transport, hücre içi membran sistemleri ve organeller, çekirdek yapı-görevi, oksijenli solunum ve mitokondri, fotosentez ve kloroplast, hücre iskeletinin yapısı, hücre döngüsü ve kontrolü, hücre bölünmesi, hücresel haberleşme ve sinyal sistemleri, hücre proliferasyonu ve apoptozis, hücre farklılaşması, hücre yüzeyi ve kanser. Moleküler Biyoloji Moleküler Biyolojinin tanımı ve kapsamı, biyomoleküller, moleküler evrim, nükleik asitler, replikasyon, transkripsiyon, genetik kod, protein sentezi. Prokaryot ve ökaryotlarda gen organizasyonu ve regülasyonu, mutasyon ve DNA onarımı, insan hastalıklarının moleküler temeli, polimorfizim, kanser
genetiği, restriksiyon enzimleri, rekombinant DNA teknolojisi, Genomik ve proteomik, rekombinant ürünlerin tıpta kullanımı, gen terapsi, insan genom projesi, farmako genetik, komplementer DNA, moleküler hibridizasyon, sothern blotting, northen blotting ve polimeraz zincir reaksiyonu, DNA dizi analizi ve ilişkili konularda pratik uygulamalar. Mendel Kalitimi, Tek Gen Hastaliklari Ve Akraba Evlilikleri Tıbbi genetiğin prensipleri, Mendelyen kalıtım, genotip- fenotip ilişkisi, eşey belirlenmesi, X inaktivasyonu, tek gen hastalıkları, kalıtım kalıpları ve ilişkili hastalıklar, pligenik kalıtım, linkaj ve rekombinasyon, gen haritalaması, populasyon genetiği, akraba evliliği ve akrabalık derecesinin belirlenmesi. Mendel Kalitimina Uymayan Genetik Hastaliklar Multifaktöryel kalıtım, eşik özellikler, multifaktöryel eşik hastalıklarda familian eğilim, normal ve çok genli kalıtlım örnekleri, somatik hücrelere ilişkin genetik hastalıklar, mitokondrial hastalıklar. Kromozom Yapisi Ve İnceleme Yöntemleri Nukleus, NPC ve genetik önemi, kromatin, NOR, DNA miktarı (C değeri), DNA paketlenmesi ve kromozom oluşumu, kromozom morfolojisi, farklılaşmış ve fragile bölgeler, telomer, sentromer ve sitogenetik önemi, kromozom sayıları ve büyüklükleri, karyotip analiz, kromozom mutasyonları (yapısal ve sayısal), hücre döngüsü ve moleküler mekanizması, somatik eşleşme ve rekombinasyon, mayoz ve moleküler temeli, sitogenetik tekniklerin kullanılması, hücre ve doku kültürü, metafaz eldesi, kromozom bantlama teknikleri, mikronükleus, SCE, kromozom kırıklarını inceleme teknikleri, metafaz ve interfazda in situ hibridizasyon teknikleri, floresans mikroskobun tanıtımı ve kullanımı, insan kromozomlarında FISH in rutin kullanım alanları. Prenatal Tanı Ve Genetik Danışmanlik Günümüzde kullanılan prenatal tanı yöntemleri, ammiosentez, koryon villi biyopsi örneklerinden kromozom analizi, kordosentez, prenatal tanıda mozaisizm, prenatal tanıda in-situ hibridizasyon, prenatal tanı ve etik, kromozom analiz endikasyonları, kenetik danışmanın özellikleri. genetik öğüt verilmesi, kalıtsal hastalık risklerinin hesaplanması. Hücre Kültürü Yöntemleri Hücre kültürü laboratuvar şartları, kullanılan ekipman ve ajanlar, aseptik teknikler, güvenlik, hücre gelişimi ve bölünmesini etki eden çevresel faktörler, kültür hücrelerinin biyolojisi (primer kültürlerin ve ölümsüz kültürlerin büyütülmesi), kültür ekolojisi hücre kültürlerinin klonlanması ve seçilimi, Hücre ayırımları ve karakterizasyonu, özelleşmiş hücreler, tümör hücreleri, organ kültürleri, sitogenetik ve spesifik moleküler teknikler Gelişim Genetiği Ve Farklılaşma Gelişimin temel kavramları, determinasyon, prokaryotlarda ve ökaryotlarda gelişim sırasında farklı transkripsiyon, hücre-hücre etkileşimi, maternal genler, segmentasyon genleri, homeotik genler, Hox genleri, prokaryot ve ökaryotlarda farklılaşma, genomik eşitlik, farklılaşmış durumun kararlılığı, transdeterminasyon, kök hücreler ve tıptaki yeri. Kanser Moleküler Biyolojisi
Kanser moleküler biyolojisine genel bakış, kanser hücresinin genel özellikleri, kanser hücrelerini çalışmakta kullanılan model sistemler, hücre döngüsü ve hücre döngüsünün kontrolünde rol oynayan moleküller, farklılaşma ve apoptozis, tümör süpressör genler, protonkogen ürünlerinin yapı ve özellikleri, onkogen aktivasyonu, mutasyonlar ve karsinogenezde mekanizmalar, DNA tamir mekanizmaları ve kanser, kromozomal değişimler ve kanser, virüsler ve kanser. Moleküler Genetikte Araştırma Yöntemleri Çeşitli dokulardan DNA ve RNA izolasyonu, spektral yöntemler, elektroforetik yöntemler, Agaroz jel elektroforezi, DNA nın enzimatik kesimi ve restriksiyon endonükleazların pratikte kullanımı, DNA dizi analizi, Polimeraz zincir reaksiyonu ve çeşitleri, Hibridizasyona dayalı yöntemler ve prob çeşitleri, seçimi ve kullanımı. Gen Haritalamasi Ve Bağlanti Analizleri Bağlı genler, krosing-over, genetik harita, engelleme ve uygunluk, insanda bağlantı ve genetik harita, insan genlerinin bağlantı analizi ile haritalanması, gen dozaj yöntemi, in situ hibridizasyon, interspesifik somatik hücre hibridizasyonu, kromozom ayrımı yöntemi, insan geni haritalamasının uygulamaları, insan genom projesi. Populasyon Genetiği Populasyon ve gen havuzu kavramı, Populasyonlarda genetik değişimler, fenotip genotip ve gen frekansları, Hardy-Weinberg kanunu, X e bağlı genlerin frekansları ve genotipleri, Hardy-Weinberg eşitliğini bozan faktörler, Genetik hastalıklarda toplum taramaları, kan yakınlığındaki genel riskler ve çoklu kan yakınlığı, monozigotik ve dizigotik ikizlerdeki riskler Mutasyonlar Ve Mutajenler Mutasyon tanımı; genom, kromozom ve gen mutasyonu kavramları, somatik mutasyon, mutasyonların oluşum mekanizmaları ve ilişkili hastalıklar, spontan mutasyonlar, nokta mutasyonlar (sessiz mutasyonlar, çerçeve kayması mutasyonları, okuma çerçevesini bozmayan mutasyonlar, regülatör mutasyonları, promotör mutasyonları, translasyonu etkileyen mutasyonlar), mutajenler ve etki mekanizmaları.