Sirküler no: 035 İstanbul, 25 Mart 2009 Konu: Maliye Bakanlığı, GVK geçici 75. madde kapsamında Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerindeki stopaj uygulaması hakkında açıklamalar yaptı. Özet: 1 Nisan 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun un 3. maddesinin 2. fıkrasında Kanun da sayılan Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerine uygulanacak gelir vergisi istisnası hüküm altına alınmıştır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin açıklamalar 1 seri numaralı 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği nde yapılmıştır. 5838 sayılı Kanunun 8. maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu na geçici 75. madde eklenmiştir. Bu madde ile 1 Mart 2009 tarihinden itibaren geçerli olmak ve 31.12.2013 tarihine kadar uygulanmak üzere, Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerinden hesaplanacak olan gelir vergisinin, hesaplanma yöntemi yeniden belirlenmektedir. Kuzey YMM A.Ş. Büyükdere Cad. Beytem Plaza No: 22 34381 Şişli İstanbul - Turkey Tel: +90 (212) 315 30 00 Fax: +90 (212) 234 10 67 www.vergidegundem.com www.ey.com Buna göre, söz konusu Ar-Ge ve destek personelinin bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisinin; doktoralı olanlar için % 90'ı, diğerleri için % 80'i verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilecektir. Geçici 75. madde hükmü getirilen ve 01.03.2009-31.12.2013 tarihleri arasında uygulanacak olan yeni düzenleme ile ilgili örnekli açıklamalar Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak 24 Mart 2009 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan 2 seri no.lu 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği nde yapılmıştır. Sirkülerimizde 2 seri numaralı tebliğde yapılan açıklamalara yer verilmektedir. I. 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun 12 Mart 2008 tarihli Resmi Gazete de yayımlanmış ve 1 Nisan 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir. Özetlemek gerekirse, bu Kanunla Ar-Ge faaliyetlerine 2023 yılı sonuna kadar; Ar-Ge indirimi, çalışanların ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi stopajı teşviki ve sigorta primi işveren hissesi desteği, damga vergisi istisnası, teknogirişim sermayesi desteği gibi avantajlar sağlanmaktadır. Kanun ayrıca, rekabet öncesi işbirliği projelerine de önemli destekler içermektedir.
- 2 - Sözü edilen Kanun un 3. maddesinin 2. fıkrasında, gelir vergisi stopajı desteği tanımlanmış ve bu destekten yararlanabilecek olanlar sayılmıştır. Buna göre, kamu personeli hariç olmak üzere; - Teknoloji merkezi işletmelerinde, - Ar-Ge merkezlerinde, - Kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, - Teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve - Rekabet öncesi işbirliği projelerinde, çalışan Ar-Ge ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretlerinin doktoralı olanlar için % 90 ı, diğerleri için % 80 i gelir vergisinden müstesnadır. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan 1 seri numaralı 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği nde bu hükmün uygulamasına ilişkin açıklamalar yapılmıştır. 5 Ağustos 2008 tarih ve 106 numaralı sirkülerimizde söz konusu tebliğdeki açıklamalar dikkatinize sunulmuştur. II. 5838 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu na eklenen geçici 75. madde hükmü 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkındaki Kanun un yukarıda yer verilen 3. maddesinin 2. fıkrasına ilişkin olarak, 5838 sayılı Kanunun 8. maddesi ile Gelir Vergisi Kanunu na geçici 75. madde eklenmiştir. Bu madde ile 1 Mart 2009 tarihinden itibaren geçerli olmak ve 31.12.2013 tarihine kadar uygulanmak üzere, Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerinden hesaplanacak olan gelir vergisinin, hesaplama yöntemi yeniden belirlenmektedir. Buna göre, söz konusu Ar-Ge ve destek personelinin bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisinin; doktoralı olanlar için % 90'ı, diğerleri için % 80'i verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilecektir. Ayrıca söz konusu maddede, bu süre içerisinde, 5746 sayılı Kanunun 3. maddesinin bu maddeye aykırı olan hükümlerinin uygulanmayacağı da belirtilmektedir. III. 1 seri numaralı tebliğde yapılan değişiklikler 5838 sayılı Kanunun 8. maddesi ile Gelir Vergisi Kanununa eklenen ve yukarıda yer verilen geçici 75. madde hükmü çerçevesinde 1 seri no.lu 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği nin ilgili bölümlerinde değişiklikler yapılması gerekmiştir. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak 24 Mart 2009 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan 2 seri no.lu 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği ile 01.03.2009-31.12.2013 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 1 seri numaralı tebliğin ilgili bölümlerinde aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır.
- 3 - A. Tebliğin 3.1. Uygulama Esasları başlıklı bölümünde yapılan değişiklikler 1. 1 seri numaralı tebliğdeki uygulamanın özeti 5746 sayılı Kanun un 3. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerindeki gelir vergisi istisnası uygulaması, 1 seri numaralı tebliğde 2 adet örnekle açıklanmıştır. Bu uygulama aşağıdaki şekilde özetlenebilir. İlgili personelin brüt ücret tutarından öncelikle sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası işçi payları düşülmekte ve vergiye tabi ücret matrahına ulaşılmaktadır. İkinci aşamada, ücret matrahından, ilgili personelin doktoralı olup olmamasına göre % 90 veya % 80 oranında istisna tutar düşülmektedir. Kalan tutar istisna dışı ücret matrahı olarak değerlendirilmekte ve üzerinden gelir vergisi hesaplanmaktadır. Hesaplanan bu vergiden asgari geçim indirimi mahsup edildikten sonra, kalan bir tutarın bulunması durumunda, bu tutar vergi dairesine ödenecek tutar olarak dikkate alınmaktadır. B. 2 seri numaralı tebliğdeki uygulama Gelir Vergisi Kanunu na eklenen geçici 75. madde kapsamında 01.03.2009-31.12.2013 tarihleri arasında uygulanacak yönteme ilişkin açıklamalar, 2 seri numaralı 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Genel Tebliği ile yapılmıştır. Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında fazla mesai dahil çalıştığı süreye ilişkin ücret üzerinden hesaplanan vergi tutarına öncelikle 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde asgari geçim indirimi uygulanacak olup, asgari geçim indirimi mahsubu yapıldıktan sonra kalan gelir vergisi tutarının doktoralı olanlar için % 90 ı, diğerleri için % 80 i her bir işçi bazında tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkine konu edilecektir. Gelir vergisi stopajına ilişkin teşviklerden yararlanacak olan işverenin çalıştırdığı destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu geçemez. Hesaplamalarda çıkan kesirler tama tamamlanır. Destek personelinin tam zaman eşdeğeri sayısı, toplam tam zamanlı Ar-Ge personeli sayısının yüzde onunu geçmesi halinde brüt ücreti en az olan destek personelinin ücretinden başlanılarak hangi personel için teşvikten faydalanılacağı belirlenir. Yararlanacaklar kapsamında olanların ücretleri eşit ise işverenlerce belirleme yapılır. Örnek 1: (X) Anonim Şirketine ait Ar-Ge merkezinde 70 tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli ve 6 tam zaman eşdeğer destek personeli çalışmakta olup, Ar-Ge personelinin 9'u doktoralıdır. Doktoralı ve bekar personel Bay (A)'ya, Ar-Ge faaliyeti kapsamındaki çalışmasına ilişkin olarak 2.000 TL brüt ücret ödenmektedir. (X) A.Ş.'nin bu kapsamda yapacağı ücret ödemelerinden Ar-Ge kapsamında çalıştırılan doktoralı ve bekar personel Bay (A)'ya ait istisna uygulaması aşağıdaki gibi olacaktır.
- 4 - a Brüt Ücret Tutarı 2.000,00 TL b Sosyal Güvenlik Primi İşçi Payı (2.000 < 4.329) (a x % 14) 280,00 TL c İşsizlik Sigortası İşçi Payı (2.000 < 4.329) (a x % 1) 20,00 TL d Vergiye Tabi Ücret Matrahı [a -(b + c)] 1.700,00 TL e Ücret Üzerinden Hesaplanan Gelir Vergisi Tutarı (d x % 15) 255,00 TL f Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı 49,95 TL g Asgari Geçim İndiriminin Mahsubundan Sonra Kalan Tutar (e - f) 205,05 TL h Terkin Edilecek Tutar (g x % 90) 184,55 TL i Vergi Dairesine Ödenecek Tutar (g h) 20,50 TL Böylece Ar-Ge merkezinde çalışan Bay (A)'nın ücret gelirinden kesilen gelir vergisi tutarından asgari geçim indirimi mahsup edildikten sonra kalan vergi tutarının % 90'ı olan 184,55 TL'si terkine konu olacak, terkin sonrası kalan 20,50 TL tutarındaki gelir vergisi ise vergi dairesine ödenecektir. Örnek 2: Bir yıldan beri yürütülmekte olan iki adet Ar-Ge projesinden birisinin (M) Kamu Kurumu tarafından desteklenmesine karar verilmiş ve destek karar yazısı 1 Mart 2009 tarihi itibarıyla düzenlenmiştir. Bu projede çalışan araştırmacı ve bekar Bayan (B)'nin almış olduğu 3.000 TL'lik brüt ücrete ilişkin istisna uygulaması aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır. a Brüt Ücret Tutarı 3.000,00 TL b Sosyal Güvenlik Primi İşçi Payı (3.000 < 4.329) (a x % 14) 420,00 TL c İşsizlik Sigortası İşçi Payı (3.000 < 4.329) (a x % 1) 30,00 TL d Vergiye Tabi Ücret Matrahı [a -(b + c)] 2.550,00 TL e Ücret Üzerinden Hesaplanan Gelir Vergisi Tutarı (d x % 15) 382,50 TL f Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı 49,95 TL g Asgari Geçim İndiriminin Mahsubundan Sonra Kalan Tutar (e - f) 332,55 TL h Terkin Edilecek Tutar (g x % 80) 266,04 TL i Vergi Dairesine Ödenecek Tutar (g h) 66,51 TL Böylece Kamu Kurumu tarafından desteklenen Ar-Ge projesinde çalışan Bayan (B)'nin 1 Mart 2009 tarihinden itibaren ücret geliri üzerinden hesaplanan vergiden, asgari geçim indirimi mahsup edildikten sonra kalan vergi tutarının % 80'i olan 266,04 TL terkine konu olacak, istisna dışında kalan gelir vergisi tutarı olan 66,51 TL ise vergi dairesine ödenecektir. Terkin tutarına ilişkin hesaplama, Ar-Ge kapsamında çalışan doktoralı ve diğer personelin her biri için ayrı ayrı yapılarak "Ar-Ge Kapsamında Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim" tablosunda gösterilecek ve bu bildirimler muhtasar beyanname ekinde ilgili vergi dairesine verilecektir. Mükellefler, Ek 1 "Ar-Ge Kapsamında Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirim"in son sütununda yer alan "Terkine konu Edilecek Tutar" toplamını, verecekleri muhtasar beyannamenin Tablo-1 "Matrah ve Vergi Bildirimi" bölümünün (18/c) no'lu satırında (18/c-Ücret Ödemeleri Üzerinden Yapılan Tevkifatın 5746 sayılı Kanun Gereği Terkin Edilen Tutarı) göstereceklerdir. Bu tutar, (17/b) no'lu satırda gösterilen gelir vergisi kesintisi toplamından indirilerek terkin sonrası kalan gelir vergisi tutarı, (19) no'lu satırda gösterilecektir."
- 5 - B. Tebliğin 5. Diğer Hususlar başlıklı bölümünde yapılan değişiklikler Yukarıda da değindiğimiz gibi "5838 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkındaki Kanunun 3. maddesinin ikinci fıkrasına ilişkin olarak, Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen geçici 75. madde, 1 Mart 2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Maddede bu hükmün 31.12.2013 tarihine kadar uygulanacağı da belirtilmektedir. İşte bu hükmün uygulama dönemini belirten açıklama 2 seri numaralı tebliğ ile 1 seri numaralı tebliğin 5. Diğer Hususlar bölümüne eklenmiştir. Buna göre geçici 75. maddede yer alan hükümler 01.03.2009 tarihinden 31.12.2013 tarihine kadar uygulanacaktır. Yukarıda yer verilen konuda ek bilgi gerektiğinde bizimle temasa geçmenizi rica ederiz. Saygılarımızla. Kuzey Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.
- 6 - Ek 1 Mükellefe İlişkin Bilgiler AR-GE KAPSAMINDA GELİR VERGİSİ STOPAJI TEŞVİKİNE İLİŞKİN BİLDİRİM Vergi Kimlik Numarası* Bildirimin Ait Olduğu Dönem Vergi Dairesi Bildirimin Verildiği Vergi Dairesi Soyadı (Unvanı) Adı Tarih İmza.../.../200 Bildirim Kapsamında Bulunan İşyerlerine ilişkin Bilgiler Bulunduğu İl İlçe İlgili Vergi Dairesi Çalıştırılan Toplam İşçi Sayısı SSK İşyeri Sicil Numarası İşyerinin Adresi Terkin Edilecek Tutara İlişkin Bilgiler Sıra Çalışanın TC Kimlik Nosu (a) İşe Başlama Tarihi (b) Çalışmaya İlişkin Brüt Ücret Tutarı Toplamı (c) Ar-Ge ve Yenilik Faaliyeti Kapsamında Çalışmaya İlişkin Ücret Matrahı (d) Hesaplanan Vergi Tutarı (e) Mahsup Edilebilecek Asgari Geçim İndirimi (**) (f) Asgari Geçim İndiriminin mahsubu sonrası vergi tutarı (g) = (e) - (f) Terkin Oranı (h) Terkin Edilecek Tutar (***) (ı) =(g) x (h) 1 Doktoralı Olanlar 2 3 4 % 90 Diğerleri 5 1 2 3 4 5 %80 TOPLAM * Gerçek Kişilerde TC Kimlik Numarası kullanılacaktır. ** Bu satırda, 265 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre düzenlenen Asgari Geçim İndirimi Bordrosunda teşvik kapsamındaki her bir işçi için hesaplanan asgari geçim indirimi tutarları gösterilecektir. *** Asgari geçim indiriminin mahsubundan sonra kalan tutarın terkin oranı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlar bu satıra yazılacaktır. Bu satırlar toplamı Muhtasar Beyannamenin 18/c-Ücret Ödemeleri Üzerinden Yapılan Tevkifatın 5746 Sayılı Kanun Gereği Terkin Edilen Tutarı bölümüne aktarılacaktır.