T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ risk almayın önlem alın AMAÇ YÜKÜMLÜLÜK Bu kontrol listesi, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile 29/12/2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği uyarınca Mutfak/Lokanta/Pastanelerde risk değerlendirmesinin gerçekleştirilmesi sürecinde yol göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Kontrol listesi doğru bir şekilde uygulanıp, uygun olmadığını değerlendirdiğiniz konularda gerekli önlemler alındığı takdirde işyerleriniz, sadece çalışanlar için değil müşteriler için de sağlıklı ve güvenli alanlara dönüşecektir. Mutfak/Lokanta/Pastaneler için bu kontrol listesinin doldurularak işyerinde bulundurulması, belirli aralıklarla güncellenmesi ve bu değerlendirme sonucunda alınması öngörülen tedbirlerin yerine getirilmesi gerekmektedir. Risk değerlendirmesi; Mutfak/Lokanta/Pastanelerde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin ortadan kaldırılması için yapılması gerekli çalışmaları kapsar. Risk değerlendirmesi çalışmalarının bir ekip tarafından yürütülmesi gerekmektedir. İhtiyaç duyulduğunda bu ekibe destek olmak üzere dışarıdaki kişi ve kuruluşlardan da hizmet alınabilir. 26/12/2012 tarihli ve 28509 sayılı Resmi Gazete`de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğine göre, Mutfak/Lokanta/Pastaneler az tehlikeli sınıfta yer almakta olup bu işyerlerinde; iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirilmesi veya ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden bu hizmetin temin edilmesi yükümlülüğü 2014 yılı Temmuz ayında yürürlüğe girecektir. Bu tarihe kadar risk değerlendirmesini gerçekleştirecek ekipte iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin bulunması zorunlu olmayıp işveren(ler) ve çalışan(lar) birlikte risk değerlendirmesini gerçekleştirebileceklerdir. İşyerinde gerçekleştirilmiş olan risk değerlendirmesi; az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde altı yılda bir yenilenir. İşyerinde herhangi bir değişiklik olması (örneğin yapıya ek bölümlerin eklenmesi vb.) durumunda ise bu sürelere bakılmaksızın yenilenmesi gerekmektedir.
T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ risk almayın önlem alın İZLENECEK YOL 1. Bu kontrol listesi, risk değerlendirmesi çalışmalarınıza yön vermek üzere hazırlanmış olup ihtiyaca göre detaylandırılabilir. İşyerinizi ilgilendirmeyen kısımları, kontrol listesinden çıkarabilir veya farklı tehlike kaynakları olması halinde ise ilaveler yapabilirsiniz. 2. Kontrol listesinde, Mutfak/Lokanta/Pastanelerde iş sağlığı ve güvenliği açısından olması/yapılması gerekenler konu başlığı ile birlikte cümleler halinde verilmiştir. Cümledeki ifade; işyerinizde gözlemlediğiniz duruma uyuyorsa evet, uymuyorsa hayır kutucuğunu işaretleyiniz. kutucuğunu işaretleyerek doğru olmadığını düşündüğünüz her bir durum için alınması gereken önlemleri ilgili satırdaki karşılığına yazınız. Alınması gereken önlem ile ilgili sorumlu kişiler ve tamamlanacağı tarihi belirttikten sonra risk değerlendirmesini gerçekleştiren ekipteki kişilere dokümanın her bir sayfasını paraflatıp son sayfasının ilgili kısımlarını imzalatınız. 3. Çalışanlar, temsilcileri ve başka işyerlerinden çalışmak üzere gelen çalışanlar ve bunların işverenlerini; Mutfak/Lokanta/Pastanelerde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri ile düzeltici ve önleyici tedbirler hakkında bilgilendiriniz. 4. Alınması gereken önlemlere karar verirken; riskin tamamen bertaraf edilmesi, bu mümkün değil ise riskin kabul edilebilir seviyeye indirilmesi için tehlike veya tehlike kaynaklarının ortadan kaldırılması, tehlikelinin, tehlikeli olmayanla veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesi ve riskler ile kaynağında mücadele edilmesi gerekmektedir. 5. Önlemler uygulanırken toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmeli ve uygulanacak önlemlerin yeni risklere neden olmaması sağlanmalıdır. KONTROL LİSTESİNDE YER ALAN YANGIN GİBİ KONU BAŞLIKLARI İÇİN İLGİLİ MEVZUATIN GEREKLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ ÇALIŞMALARINIZA ÖNEMLİ KATKI SAĞLAYACAK ÖNEMLİ HATIRLATMALAR Bu kontrol listesi doldurulduktan sonra HERHANGİ BİR KURUMA BİLDİRİM YAPILMAYACAKTIR. İşveren tarafından, denetimlerde gösterilmek üzere İŞYERİNDE SAKLANACAKTIR. Mutfak/Lokanta/Pastaneler, bir apartman/bina/site içerisinde faaliyet göstermekte ise; apartman/bina/site yönetimi tarafından koordinasyonu sağlanan risk değerlendirmesi çalışması da Mutfak/Lokanta/Pastanelerde gerçekleştirilecek risk değerlendirmesinde dikkate alınır Uygun olmadığını düşündüğünüz durumlar için belirlediğiniz her bir alınması gereken önlemin takibi yapılmalı ve sorumlu kişilerce, öngörülen tarihe kadar gerçekleştirildiğinden emin olunmalıdır.
MUTFAK/LOKANTA/PASTANE Uvaı: Adresi: DEĞERLENDİRMENİN YAPILDIĞI TARİH GEÇERLİLİK TARİHİ Kou Başlığı GENEL )ei kaya veya düşeyi öleyeek şekilde uygu alzee ile kaplaıştır ve iç ve dış zeiler ekâ girişi, erdiveler vs.düzeli olarak kontrol edilmektedir. Zeminde çökme, erime vb. deformasyonlar uluaaktadır. Merdive geişlikleri ve asaak yükseklikleri uygundur. Merdiveler oyua tırazalar evut olup tıraza ayakları arasıda uygu aralıklarla dikeler veya düşeyi öleyeek kapalı loklar mevcuttur. Teizlik yapıla alada kayayı öleek içi gerekli tedirler alıaktadır. Tütü sigara kullaıı kapalı alalarda yasaklaıştır. Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Çalışa alalarıda döküle alzeeler veya diğer sebeplerden ötürü kaygalaşış zeiler ya da geçitler derhal temizlenmektedir. Eskime veya hasarlanma halide oarı yapılaktadır. Çalışa yapıla alalarda, uyarı levhaları v. koulaktadır. Çalışalar terihe kauçuk taalı kayaz ayakkaılar giymektedir. Sorulu Kişi Taalaaağı Çatıda, duvarlarda ya da zeide su sızıtısı yoktur. Peere alaı yeterie üyüktür ve doğal aydılatada yeterie faydalaılaktadır. 1/9
Kou Başlığı Ayalar da dâhil a yüzeyler a aksalı oilyalar, kapı, peere v.. uygu şekilde ote ediliş, yüzeyler üzeride kırık ve çatlak gii hatalar uluaaktadır. Çöpler düzeli olarak ve uygu şekilde toplaaktadır. Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Sorulu Kişi Taalaaağı Tuvalet ve lavabolar düzenli olarak temizlenmektedir. Teiz hava akıı uluaktadır ve tü alalar düzeli olarak havaladırılaktadır. Tü alalarda yeterli aydılata sağlaış ve aydılatalar çalışır halde uluaktadır. Doğal ve sui havaladıra sağlaaktadır. Kızarta/ızgara yapıla alalarda uygu havaladıra sistei uluaktadır. Çalışalar, işlerii itirdikte sora ütü alzeeleri yerlerie yerleştirektedir. Tü alaları iç düzeleesi yapılış, eşya veya alzeeleri kolay ulaşılailir olası sağlaıştır. ÇALIŞMA ORTAMI Çalışa ortaıda, hastalıklara seeiyet vererek işe devasızlığa ede olaileek koşullar yoktur. Çalışa ortaı sıaklığı çok soğuk ya da çok sıak değildir. Servis alaı ile utfak arasıdaki geçiş yolları çalışaları kapılara ya da diğer eslektaşlarıa çarpa riski oluşturayaak şekilde iyi düzeleiştir. Çalışaları sıak yüzeyle ya da püsküre uharla teas edip yaası gii tehlikeler uluaaktadır. 2/9
Kou Başlığı Mutfak malzemeleri uygu şekilde depolaış olup çalışaları u alzeeyi kedi üzerlerie devirme tehlikesi yoktur. Makie ve doaılarda kayaklaa gürültü yasal sıırlar içidedir. Makine ve doaılarda kayaklaa titreşi yasal sıırlar içidedir. Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Sorulu Kişi Taalaaağı Kesici ve delici aletler bu konuda yetkili olan çalışalar tarafıda kullaaktadır. Çalışaları aletleri kullaada öe eğiti alaları sağlaıştır. KESİCİ VE DELİCİ ALETLER ıçak, satır v. Bu tür alet veya ekipalar kullaıldıkta sora yerlerie kaldırılaktadır. Kesici veya delici alet veya ekipmanlar periyodik olarak kontrol edilmektedir. Paslaış veya kesii yüzeyleri zarar görüş alet/ekipalar yeileri ile değiştirilektedir. HİJYEN Tü alet ve gereçleri kullaııda gerekli hijye şartları sağlaaktadır. Çalışa esasıda kullaıla veya üşterileri kulladığı alzeeleri steril içide teizlikleri yapılaktadır. Çalışalara eldive, oe ve gerekli ola diğer koruyuu giysiler tei ediliştir. Tü çalışalara efeksiyo riskii azaltak içi geel hijye ilgisi veriliş ve gerekli öleler alııştır. Derideki etkilenimler (deri iltihaı, ilt kuruası ve duyarlılığı artası v. ve alerji duruları içi çalışaları sağlık kotrolleri yaptırılaktadır. 3/9
Kou Başlığı Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Sorulu Kişi Taalaaağı Çalışalar sırasıda kullaıla kalolu aletler takıla veya düşeyi öleyeek şekilde kullaılaktadır. Kalolu aletler kullaıldığıda e yakı prize takılakta ve uzata kaloları çalışaları takılıp düşeyeeği şekilde sabitlenmektedir. Kaçak akı rölesi aa elektrik hattıa ağlaıştır. Tü sigortaları koruaklı yerlerde olası sağlaıştır. ELEKTRİK Elektrik/sigorta kutuları kilitleiş, yetkisiz kişileri erişileri öleiştir. Açıkta kalo uluaakta, prizleri sağlalığı düzenli olarak kontrol edilmektedir. Hasarlı priz ve kalolar ile arızalı elektrikli ekipmanlar yenileri ile değiştirilektedir Elektrikli ekipmanlar düzenli olarak kontrol edilekte, ozuk veya arızalı ekipaları kullaıı egelleektedir. 4/9
Kou Başlığı Makiaları hareketli parçaları korua altıa alııştır. Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Güvelik koruaları uluaya akiaları kullaılaası kousuda çalışalar ilgilediriliş ve gerekli taliatlar veriliştir. Sorulu Kişi Taalaaağı Dililee ve doğraa araçları üzeride güvelik koruaları uluaktadır. Kesii ve delii aletler ehil kişiler tarafıda kullaılaktadır. Makinalar kazara/isteede çalıştırılaaakta ve ail durdura ekaizaları uluaktadır. MAKİNA, ARAÇ VE GEREÇLER Makiaları doğru kullaıı ve akıı kousuda kullaı kılavuzları uluaktadır ve u kılavuzlara uygu olarak kullaılaktadırlar. Makina ve ekipaları elektrik aksaıa su veya diğer sıvılar teas ettirileektedir. Elektrikli ekipmanlar su ve kimyasal içerikli ürünlerden uzakta saklanmakta ve kuru elle kullaılaktadır. Elektrikli aletler su geçirmez özelliktedir. Sıak sıvıları sıçraasıa karşı uygu itelikte eldive ve iş elisesi kullaılaktadır. Sıak yağ ve sıvı içere ekipalar kullaılıyorke kapalı şekilde uludurulaktadır. Fritöz, fırı ya da diğer sıak aletleri kullaıı kousuda çalışalar ilgilediriliştir. Sıak aletleri üzeride uyarı işaretleri uludurulaktadır. 5/9
Kou Başlığı Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Sorulu Kişi Taalaaağı Çalışaları ateşle çalışasıda doğa herhagi ir yagı ya da patlaa riski uluaaktadır. YANGIN VE ACİL DURUMLAR Gaz kaçağıa karşı gerekli öleler alııştır. Havlu, peçete, elezi gii tutuşa tehlikesi ola eşyalar oak ve fırılarda uzak yerlerde tutulaktadır. Kimyasal içerikleri nedeniyle alevlenebilir ürünler ya da asıçlı kaplar (gaz tüpleri, asıçlı pişire kapları gii; ısı, ışık ve diğer alzeelerde uzakta ve malzeme güvenlik formuna/ talimatlara uygu şekilde uhafaza edilekte ve kullaılaktadır. Kapı ve kaçış yollarıı göstere ail duru levhaları uygu yerlere yerleştiriliştir. Ail durua ede ola olaya ilişki yagı, gaz kaçağı, depre v. telefo uaraları görüür yerlere asılıştır. Yeterli sayıda yagı södürüü evuttur ve so kullaa tarihleri ve asıçları kotrol edilmektedir. Tutuşa ya da duaı geri tepesi tehlikesi arıdıra aspiratör ve aalar is, kuru v.. birikmeler için) düzenli olarak temizlenmektedir. Tü çalışalar yagı güveliği ve ail duru plaı hakkıda ilgilediriliştir. Gaz doğal gaz, LPG v. kaçaklarıa karşı uyarı sistei uluaktadır. Farklı edelerle çıkaileek elektrik, yağ v. yagılara karşı gerekli söndürücüler uluaktadır ve çalışalar u koularda ilgilediriliştir. İçeriside yeterli alzee ulua ilkyardı dolaı uluaktadır. 6/9
Kou Başlığı Ağır yükler elle kaldırılaakta ve taşıaaktadır. Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Sorulu Kişi Taalaaağı Yükleri kaldırılası, servis araası gii ekipaları itilmesi veya çekilmesi uygun pozisyolarda yapılaktadır. Tü çalışalar uygu kaldıra ve taşıa tekikleri hakkıda ilgilediriliştir. Çalışa ortaıda çalışaları uygusuz pozisyolarda çalışasıı gerektire durular uluaaktadır. Çalışa ortaı çalışaları vüutlarıı uygusuz şekilde bükmelerini ya da döndürmelerini gerektireyeek şekilde düzeleiştir. ELLE TAŞIMA VE ERGONOMİ Çalışalar işlerii yaparke çok uzak esafelere uzaak zoruda kalaaktadır. Çalışalar uzu süre ayı pozisyoda çalışaaktadır. İşyerii çalışa alaı çok sıkışık değildir ve güveli olarak çalışalarıı sağlayaileek yeterli oş ala vardır. Mutfak araç ve gereçlerinden ağır olalar uygu ve ulaşıı kolay yerlere yerleştirilesi sağlaıştır. Tekrarlı işleri azaltak içi yeterli sayıda elea bulundurulmakta ve rotasyon sağlaaktadır. Ağır yükleri uygusuz şekilde kaldırılasıı, itilesii ya da çekilesii öleyeek kaldıra tertiatı vardır. Sıak utfak alzeelerii taşıasıda ısıya dayaıklı eldiveler kullaılaktadır. 7/9
Kou Başlığı PSİKOSOSYAL ETKENLER Çalışaları görev taıları yapılış olup ilave iş yükü verilmemektedir. Çalışa koşullarıı iyileştirilesie yöelik uygulaalara çalışaları katılıı sağlaaktadır. Çalışalar, idareileride ve deeyili çalışa arkadaşlarıda gerekli ilgi ve desteği alaktadır. Çalışaları üşteriler tarafıda tehdit edile, şiddete aruz kala ve aşağılaası duruuda, yapası gerekeler ve alıa öleler elirleiştir. Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Bu tür olaylar karşısıda çalışalar, üdahil olakta kaçıaları ve airlerie veya güvenlik görevlilerine haber vermeleri konusunda ilgilediriliştir. Sorulu Kişi Taalaaağı Çalışaları işe giriş raporları ve periyodik kotrolleri yaptırılaktadır. KAZALAR VE HASTALIKLAR İş kazaları ve eslek hastalıkları vakaları Sosyal Güvenlik Kurumuna rapor edilmektedir. Çalışaları karşı karşıya kaldıkları öede oluş kazalar veya işe ağlı hastalıklar düşe, yaralaa, yaık, ıslak çalışa edeiyle ilt rahatsızlıkları v. incelenerek yeniden meydana gelmeleri önlenmektedir. Paket servis yapa çalışalar, araç kullaırke her türlü güvelik tedirlerie uyaları kousunda taliatladırılıştır. www.sgk.gov.tr adreside iş kazası ve eslek hastalıkları bildirim formu ile elektronik olarak yapılaktadır. Gerekli ve uygun nitelikte KKD kullaaları sağlaıştır. Araç kullaa persoel hız limitlerine uyma ve araı kedilerii ve aşkalarıı güveliğii tehlikede ırakayaak şekilde kullaa konusunda deneyim ve bilgiye sahiptirler. 8/9
Kou Başlığı EĞİTİM VE BİLGİLENDİRME Çalışalar iş sağlığı ve güveliği kousuda eğitiliş ve gerekli taliatlar veriliştir. Çalışalar yaptıkları işle ilgili olarak yeterli bilgiye sahiptir. İlgili tü çalışalar utfak araçları ve akialarıı doğru kullaılası kousuda eğitiliş ve ilgilediriliştir. Eğiti ve ilgiledire ile ilgili elgeler kayıt altıa alıakta ve kayıtlar uygu şekilde uhafaza edilmektedir. Alıası Gereke Öle açıklaalar örek olarak veriliştir Çalışalara İşe aşlaada önce ve ihtiyaç halinde yeilee eğitii veya ilave eğiti verilmektedir. Sorulu Kişi Taalaaağı İŞVEREN/VEKİLİ Adı: İŞ GÜVENLİĞİ U)MANI varsa Adı: İŞYERİ HEKİMİ varsa Adı: DESTEK ELEMANI (varsa) Adı: Soyadı: Soyadı: Soyadı: Soyadı: İza: Belge bilgileri: Belge bilgileri: Görevi: İza: İza: İza: ÇALIŞANLAR VE TEMSİLCİLERİ Ad, Soyad, Görev, İza 9/9