SINAVA HAZIRLANAN VELİ
Çin Bambusu Mucizesi Çinliler bu ağacı şöyle ye<ş<rir: Önce ağacın tohumu ekilir, sulanır ve gübrelenir. Birinci yıl tohumda herhangi bir değişiklik olmaz. Tohum yeniden sulanıp gübrelenir. Bambu ağacı ikinci yılda da toprağın dışına filiz vermez. Üçüncü ve dördüncü yıllarda her yıl yapılan işlem tekrar edilerek bambu tohumu sulanır ve gübrelenir. Fakat inatçı tohum bu yılda da filiz vermez. Çinliler büyük bir sabırla beşinci yılda da bambuya su ve gübre vermeye devam ederler. Ve nihayet beşinci yılın sonlarına doğru bambu yeşermeye başlar ve als hata gibi kısa bir sürede yaklaşık 27 metre boyuna ulaşır.
Çin Bambusu Mucizesi Bambu ağacı 27 metre boyuna al9 ha;a da mı yoksa beş yılda mı ulaşmış9r? Bu sorunun cevabı tabii ki beş yıldır. Peki bu 5 yıl boyunca Çin Bambusu ne yaps? Tohumu ek<kten sonra toprakta kök salmaya başladı, kendini güçlendirdi ve 5 yıl sonraki büyümeye kendini hazırladı. Yeterince kök saldıktan sonra, gökyüzüne doğru büyük bir hızla yükseldi. Büyük bir sabırla ve ısrarla tohum beş yıl süresince sulanıp gübrelenmeseydi ağacın büyümesinden ha[a var olmasından söz edebilir miydik? Bir başarının şartları her zaman çok basi\r. Bir süre için çalışmak, bir süre tahammül etmek, her zaman inanmak ve hiçbir zaman geri dönmemek.
Çocuğunuz Büyürken v Göz ile<şimi kurun, v Konuşurken onunla aynı boy seviyesinde olun, v Sözünü kesmeyin, v Onu dinlemeyi öğrenin, v Anlamaya çalışın, v Olumlu değerler kazandırmak konusunda kararlı olun, v Sorun olarak yaşadığı şeyle alay etmeyin, v Ona verdiğiniz değeri ve onunla duyduğunuz gururu ona söylemekten çekinmeyin. v Hayır demesine izin verin. Böylece sınırlarını belirleyebilmesine yardım etmiş olursunuz. v Bedeninin kendisine ait olduğu bilincini kazandırın ki, kendisini yeri geldiğinde koruyabilsin.
Çocuğunuz Büyürken Çocuğun okulda ve yaşamda başarılı olmasında en çok ailelerin tutumları etkili olmaktadır. Ailelerin tutumları da farklılıklar göstermektedir. Bazı aileler kas durum gösteren "otoriter ailelerdir. Öğrencinin ders çalışmasından tutun da birçok davranışına kadar çocuğa baskı uygulamaktadırlar. Bu gibi ailelerde yaşayan öğrencilerde sınav korkusu daha fazla yaşanmaktadır. Bu öğrenciler ders çalışskları halde sınavlarda istediği performansı gösterememekte, sınavlarda heyecanlanıp başaramama hissine kapılarak doğru cevap verememektedirler.
Çocuğunuz Büyürken Aşırı Kontrolcü ve Koruyucu Aileler Çocuğun ders çalışma süreçlerini kontrol alsnda tu[uklarından çocuklarının tek başlarına iş yapabileceklerine inanmazlar. Çocuğu oturtup ders çalışsrır ya da ödev yapsrırlar. Bu davranışı gösteren ailelerin çocukları sorumluluk duygusunu kazanamazlar. Kişilik geliş<remezler. Bu tür ailelerin çocukları onlar için her şeyden önemlidir. Onlara kıyamazlar. Senin yerine ben okuyayım,ödevini ben yapayım, yorulma, üzülme diye çocuklarını korurlar. Çocuklarına ödev yapma ve ders çalışma sorumluluğu vermediklerinden çocuklarını tembelleş<rirler. Kıyamayıp hiçbir iş yap9rmadığınız çocuklarınıza aslında büyük bir kötülük yap9ğınızı unutmayın.
Çocuğunuz Büyürken Destekleyici Aileler Çocuğunu zorlamadan, daha küçük yaşlarda çocuğuna yapabileceği görevleri vererek ve bunları yapsğında da olumlu sözler söyleyerek onlara güven duygusunu aşılamaktadırlar. Çocuğu aşırı kontrol etmezler. Sorumluluklarını hasrlatan bir davranış sergilerler. Çocuğunu kontrol ederken destekleyici ve dengeleyici bir davranış gösterirler. Evde alınan kararlara çocuklarını da ortak ederler. Çocuklarının yanında büyük tarsşmalara girmezler. Çocuklarına sözlü ya da fiziksel şiddet uygulamazlar. Çocuk hata yapsğında, onu dışlamazlar. «Her ne olursa olsun sen bizim çocuğumuzsun ve seni hep seviyoruz» mesajını verirler.
Çocuğunuz Büyürken Çocuk, kendisinin başarılı olacağına dair ana babasının inancını bilmelidir. Eğer ana baba onun başarılı olamayacağını düşünürse, çocuk da bu fikre kolaylıkla kapılabilir ve başarısızlık ortaya çıkar.
SINAV KAYGISI Yüksek kaygı ; verimli çalışmayı, öğrenmeyi, hasrlamayı, problem çözmeyi zorlaşsrıp öğrenme hızını düşürür. Kaygı, aşırı düzeye ulaşmadığı sürece öğrenmeye movve eder.
SINAV KAYGISININ BELİRTİLERİ FİZYOLOJİK BELİRTİLERİ: Kalp a9şlarında hızlanma, çarpın9, nefes darlığı, Gerginlik ve sinirlilik hali, terleme, mide şikayetleri Telaş, şaşkınlık, baş ağrısı, huzursuz uyku, kabus görme, Adale kasılmaları, yorgunluk hissetme gibi şikayetler. PSİKOLOJİK BELİRTİLERİ: Endişe, huzursuzluk, öbe ve kızgınlık, korku, umutsuzluk, Utanma, tedirginlik, mutsuzluk, çaresizlik Güvensizlik, düş kırıklığı, hiçbir işe dikkavni verememe ve bir işini bivrmeden diğerine başlama
SINAV KAYGISININ BELİRTİLERİ ZİHİNSEL BELİRTİLER Unutkanlık, dikkat dağınıklığı Felaket yorumları içeren tüm inanç ve düşünceler Sınav sorularını okuyup anlamada, düşünceleri organize etmede, anahtar kelimeleri ve konuları ha9rlamada güçlük çekme, DAVRANIŞSAL BELİRTİLER Kaçma- vazgeçme (Ders çalışmayı bırakma, sınavı yarıda bırakma) Kaçınma (Ders çalışmayı erteleme, sınava girmeme) Not: Bu belirvler kişilere göre değişir
SINAV KAYGISININ NEDENLERİ: Programlı çalışmama, tekrar yapmama, Akılcı ve gerçekçi olmayan olumsuz düşünceler ve duygular, Başaramama korkusu, Zamanı verimli kullanamama, Mükemmeliyetçi yaklaşım, Aile ve sosyal çevrenin yüksek beklen< düzeyi, Fizyolojik ih<yaçların karşılanmaması (uykusuzluk yorgunluk, beslenme) Görev ve sorumlulukları erteleme,
Aile boyutu Bu sınavlarda başarısız olursam ailemin yüzüne nasıl bakarım? (Suçluluk) Başarısız olursam beni sevmeyecekler, anlamayacaklar. (Değersizlik) Asla ablam kadar başarılı olamayacağım. (Aşağılık Duygusu)
Gelecek boyutu; Yıllar sonra başıboş işe yaramaz biri olup çıkacağım. (Değersizlik) Bir meslek sahibi olamazsam mahvolurum. (Suçluluk) Asla başkaları gibi mutlu olamayacağım. (Aşağılık Duygusu)
Arkadaş boyutu; Herkes istediği okulu kazanacak; onlarla nasıl görüşürüm? (Suçluluk) Hepsi bana kıs kıs gülecek. (Aşağılık Duygusu) Onların gözünde değerim azalacak, benimle ilişkiyi kesecekler. (Değersizlik)
Öğretmen boyutu Öğretmenlerimin yüzüne nasıl bakarım? (Suçluluk) Bütün emeklerini boşa çıkaracağım, başarısız olacağım. (Aşağılık Duygusu) Benden çok şey bekliyorlar. Ben ne yapabilirim ki? (Değersizlik)
Çevre boyutu Komşu ben sana demiş<m top oynamakla sınav kazanılmaz diyecek. (Suçluluk) Ya dayımlar, Biz bundan adam olmaz demiş<k diyecekler. (Aşağılık Duygusu) OF! Ölsem keşke (Değersizlik)
SINAV SÜRECİNDE ÇOCUĞUNUZA DESTEK OLMALISINIZ
KENDİ KAYGI YOĞUNLUĞUNUZU KONTROL ALTINDA TUTUN Kaygı bulaşıcı bir duygudur. Çocuğunuzun geleceği konusundaki endişeleriniz çocuğunuza yansır. Çevresinde kaygılı insanların çok olması sonucu kaygısı daha da artar. Bu nedenle öncelikle aileler kaygılarını azaltmaya çalışmalıdırlar.
ÇOCUĞUNUZUN SINAV SONUCUNU YAŞAMINIZIN ODAK NOKTASI HALİNE GETİRMEYİN BASKIDAN KAÇININ SÜREKLİ SÖYLENMEKTEN KAÇININ Kazanman için en az kadar net yapmalısın. Türkçe ve Matematikten soru kaçırmamalısın. Kendini sadece dersine vermelisin. Bu yıl mutlaka kazanmalısın vb. zorunluluk ifade eden cümleler öğrencinin kaygısının artmasına neden olmaktadır. Bu tür zorunluluk ifade eden sözleri mümkün olduğunca az kullanmaya çalışın.
OLUMLU PEKİŞTİREÇLER KULLANIN Yapamadıkları ile değil yapabildikleri ile daha çok ilgilenin Sık sık eleşvrmek yerine, geçmişteki başarılarını onaylayın. Olumlu yanlarını ve çabalarını tespit ederek övün
GEREĞİNDEN FAZLA FEDAKARLIKTAN KAÇININ Örneğin: bir yıl boyunca eve misafir çağırmamak, evde televizyonu açmamak gibi. Öğrenci bu durumu ailemin bu fedakarlıklarına yanıt vermek zorundayım biçiminde düşünerek daha fazla kaygılanabilir. Bu fedakarlıkların sürekli ha9rla9lması öğrenciyi ders çalışamaz hale gevrir.
AŞIRI BEKLENTİYE GİRMEYİN v Her anne baba çocuğunun özel olduğunu düşünür. ObjekVf bakıldığında belli alanlarda kuvvetli yönleri olabileceği gibi belli alanlarda da zayıf özellikleri olabilir. v Kendisinden ne kadar büyük beklenvler olduğunu gören çocuk gerçekçi olmayan hedefler belirleyebilir ve bu hedefe ulaşmak için tüm gücüyle çabalar. Ancak bir süre sonra, taşıyamayacağı kadar ağır olan bu yükün farkına varınca öğrenmesi ve öğrendiklerini kullanması da zorlaşır, çok çalışmasına rağmen beklediği karşılığı alamaz. Bu nedenle aile çocuğundan, verebileceğinden fazlasını beklememelidir.
ÇOCUĞUNUZU HİÇBİR ZAMAN BAŞKALARIYLA KIYASLAMAYIN Siz olsanız? Ailecek oturmuş televizyonda bir film izliyorsunuz. Filmin bir sahnesinde oğluna ökeyle bağıran bir babayı gören oğlunuz dönüp diyor ki: Baba bu adam Spkı senin gibi davranıyor. Bu cümle hangi duyguya neden olur? Öke Kaygı Gülme Pişmanlık
ÇOCUĞUNUZU HİÇBİR ZAMAN BAŞKA ÇOCUKLARLA KIYASLAMAYIN «Amcanın kızı Boğaziçi Üniversitesi ne girdi, sen de oraya girmelisin» Çocuklarınızı birbirleriyle veya arkadaşlarıyla karşılaş9rmayın. Her biri bir diğerinden farklı. Her biri tek, her biri çok özel.
SONUÇLA TEHDİT ETMEYİN v Çocuğun değerini sınavdaki başarısıyla eş tutmak, korkutmak, tehdit etmek, "sen hele bir kazanama, o zaman görüşürüz", gibi ifadeler gencin movvasyonunu değil kaygısını arsrır. v Öğrenci sınavda başarılı olamazsa, yaşayacağı durumu bir ceza gibi göstermeyin. v "Eğer kazanamazsan, falan okula gidersin." gibi sözler onun gideceği okulu, yapacağı işi sevmesine trsat vermez. Dezavantajlı başlamasına yol açar.
SONUÇLA TEHDİT ETMEYİN Aile, öğrenciye sınavın bir ölüm- kalım meselesi olmadığını, sadece yaşamda yararlanılması gereken bir trsat olduğunu anlatmalıdır. Deneme sınavlarının sonuçlarını yorumlarken de "Bak kaç tane yanlışın var, bu yanlışlarla sınavı nasıl kazanacağını çok merak ediyorum", "Bak yine yanlış yapmışsın, nasıl kapanacak bu açıklar?" demek yerine "Doğru cevapların geçen sınava göre artmış, demek ki bir önceki sınavdaki açıklarını kapatmaya başlamışsın, çok güzel" şeklinde bir ifade kullanmak gencin mo<vasyonunu ve çalışma isteğini arsracaksr.
SONUÇLA TEHDİT ETMEYİN Çocuklarınızı başarılı hale ge<rmek için, onlara olumsuzluklardan arınmış mesajlar iletmelisiniz. Bunu ortaya koyarken de gerçekçi olduğunuzu gösterin. Çocuğunuza : Senin aklın ermez, bu işi kesinlikle yapamazsın, nerede sen de o akıl- fikir, gibi sözler yerine Sen bunu başarabilirsin, bir dene bakalım, gerekoğinde sana yardıma hazırım. gibi mesajları ulaşsrın.
"Dünyadaki en değerli varlığınız nedir?" sorusuna hemen tüm anne- babalar "çocuklarımız" cevabını verir. O halde bunu onlara da hisseurin.
Çocuğunuzla ilevşim kurarken unutmamanız gereken tek şey: O nu Sevgisizlikle cezalandırmamak9r
UNUTMAYIN! AİLE BİR TAKIMDIR BAŞARIDA HER ZAMAN TAKIM RUHU ESASTIR
KATILIMINIZ İÇİN TEŞEKKÜRLER