TAYLAND SAĞLIK SEKTÖRÜ HAZIRLAYAN: AHMET TOPRAK UZMAN YARDIMCISI ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ ULUSLARARASILAŞTIRMA VE DIŞ TİCARET ŞEFLİĞİ 0
Asya Kıtası Medikal Turizmi 1 Medikal turizm için dünyadaki en önemli bölgenin Asya kıtası olduğu kaynaklarda belirtilmektedir. Bölgenin her yıl yüksek miktarda medikal turisti çektiği ve Tayland, Singapur, Hindistan, Güney Kore ve Malezya gibi ülkelerin katılımlarıyla söz konusu faaliyetin kapsamının şaşırtıcı boyutlara ulaştığı üzerinde durulmaktadır. Tayland Krallığı Sağlık Sektörü ve Medikal Turizmi Tayland Hükümeti, ülkeyi, 2004 yılından bu yana Asya kıtasının sağlık merkezi olarak lanse etmektedir. Hükümetin takip ettiği söz konusu strateji sağlık kurumlarının gelişmesi ve uluslararası standartlarda hizmet sağlanmasını beraberinde getirmektedir. Sağlık sektöründe yaşanan gelişme, tıbbi cihaz sektöründe ve ilaç sektöründe de gelişmeyi tetiklemiştir. Tıbbi cihaz sektörünün yıllık % 9 oranında büyüme gösterdiği belirtilmektedir. Tayland Krallığı nın nüfusu, 2014 yılı tahmini rakamlarına göre 67,741,401 kişi olarak belirtilmektedir. Söz konusu nüfusun, ülkenin doğurganlık hızında gözlemlenen düşüş ve ortalama yaşam süresinde yaşanan artışın etkileri ile yaşlandığının üzerinde durulmaktadır. 2000 yıllında, % 9.2 olan, 60 yaş üzeri nüfus oranının, 2020 yılında % 16 ya yükseleceği belirtilmekte ve şehirlerde yaşayan nüfus oranının % 35 den % 40 a yükseleceğinin altı çizilmektedir. Ülkede, yaşlanan nüfusun artışının, sağlık hizmetlerine duyulan ihtiyacı arttıracağı tartışılmaktadır. Özellikle yaşlanmaya bağlı hastalıkların tedavi edilmesi konusunun önemi üzerinde durulmaktadır. Ancak yaşlıların evde bakımları konusunda sektörün gelişmemiş olduğu, ülkemizde olduğu gibi, Tayland da da, genel olarak, yaşlılara aileleri tarafından bakıldığı belirtilmektedir. Tablo1: Tayland Krallığı Nüfus Oranları 1960 1970 1980 1990 2000 2020* Nüfus 26.260.000 34.397.000 44.825.000 54.548.000 62.056.000 70.821.000 Kadın 13.104.000 17.274.000 22.496.000 27.487.000 31.171.000 36.631.000 Erkek 13.154.000 17.124.000 22.329.000 27.062.000 30.885.000 34.631.000 1 Yaşar Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir çalışmada, uyarı niteliğinde, medikal turist akımlarına ait verilerin çok büyük değişkenlik gösterdiği, bunun kısmen verilerin tasnifinin zorluğundan (hastalar ve/veya yakınları) kısmen de medikal turisti ayrıştıran hiçbir istatistik olmamasından kaynaklandığı üzerinde durulmaktadır. (http://journal.yasar.edu.tr/wp-content/uploads/2012/08/09-icoz1.pdf) 1
Nüfus 5 Yaş Altı (%) Nüfus 15-60 Yaş Arası (%) Nüfus 60 Yaş Üstü (%) 10,2 16,4 12,1 8,2 8,3 6,1 52,2 49,8 56,4 63,4 60 64,9 4,5 5,1 5,3 7,4 9,2 15,9 Şehirlerde Yaşayan Nüfus (%) 12,5 13,2 17 18,7 35 40 *Tahmini Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization (WHO)) Country Cooperation Strategy 2012 2016 Tayland Krallığı nın, 1000 in üzerinde devlet hastanesi ve 400 ü aşkın özel hastanesi ile Asya ülkeleri arasında en fazla özel hastaneye sahip, uluslararası standartlarda hizmet veren bir ülke olduğu belirtilmektedir. Ülkede faaliyet gösteren uluslararası hastanelerin, Sağlık Organizasyonları Akreditasyonu Birleşik Komisyonu nun (Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organization (JCAHO)) uluslararası dalı olan Joint Commission International a (JCI) akredite oldukları ve bazılarının da ISO 9001:2000 belgelerini aldığının altı çizilmiştir. Tayland da JCI a Akredite Olan Hastanelerin Listesi: Kaynak: Tayland Turizm ve Spor Bakanlığı Medikal Turizm Final Raporu Aralık 2010 1. Bangkok Hospital Medical Center. 2. Bangkok Heart Hospital. 3. Bangkok International Hospital. 4. Wattanosoth Hospital. 5. Bangkok Hospital Pattaya 6. Bangkok Hospital Phuket 7. BNH Hospital 8. Samitivej Srinakarin Hospital 9. Samitivej Sukhumvit Hospital 10. Vejthani Hospital 11. Samitivej Sriracha Hospital 12. Bumrungrad Hospital 13. Chiangmai Ram Hospital 14. Synphaet Hospital 15. Ramkamhaeng Hospital 16. Praram 9 Hospital Devlet hastanelerinden alınan maaşın en az iki katını özel hastanelerden alan doktorların tercihlerini özel hastanelerden yana kullandıkları ve yurtdışından gelen turistlerin özel hastanelerde tedavi oldukları üzerinde durulmaktadır. 2000 li yılların başından başlayarak, Tayland ın uluslararası sağlık turizminden aldığı payın sürekli 2
yükseldiği belirtilmektedir. 1999 2009 yılları arasında Ülkenin bu alanda hızla yükselmesinin ardında yatan neden, T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan 2010 tarihli raporda, tedavi maliyetlerinin düşüklüğü ve sunulan tedavilerin kalitesi ile açıklanmaktadır. Tayland da yaşayan yerli halka pahalı gelen özel hastane hizmetlerinin, yurtdışından gelen hastalar tarafından uygun fiyatlı bulunduğu; bu çerçevede tercih sebebi olduğu belirtilmektedir. Tablo2: Ameliyat / Tedavi Hizmetleri Karşılaştırılması Ameliyat / Tedavi Amerika Birleşik Devletleri Tayland Krallığı Dolar ($) Dolar ($) Kalp Bypass 55.000-130.000 11.000 Kalp Kapağı Değiştirme 130.000-160.000 10.000 Anjiyoplasti 42.000-57.000 13.000 Kalça Değiştirme 24.000-43.000 12.000 Histerektomi 19.000-21.000 4.500 Spinal Füzyon 60.000-62.000 7.000 Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Medikal Turizm Araştırması Ancak yukarıda değinilen uygun fiyatlı tedavi ve ameliyatların her alanı kapsamadığı belirtilmektedir. Özellikle kozmetik cerrahi alanında fiyatların ABD ile yakın olduğuna değinilmektedir. Her ne kadar ülkenin farklı sosyal gruplarının ve farklı bölgelerde yaşayan nüfusun nitelikli sağlık hizmetlerine ulaşmalarında yetersizlikler bulunduğuna değinilse de, Tayland ın sağlık turizminde iddialı ülkeler arasında yer aldığı ve sağlık turizminin hızla büyüyen bir sektör haline geldiği gözlemlenmektedir. Özellikle organ nakli, ortopedi, diş ve kardiyoloji tedavi ve cerrahi müdahaleleri için diğer Asya ülkelerinden yoğun olarak ülkeye hasta geldiğinin altı çizilmektedir. Her yıl tedavi amacı ile Tayland a 2 Milyon yabancı uyruklu hastanın geleceği ve tedavi hizmeti alacağının beklendiği belirtilmektedir. Ancak söz konusu rakamın tıbbi tedavi amacı ile gelen turistler dışında Tayland da yaşayan yabancıları ve turistik ziyaret gerçekleştirenlerin zorunlu tedavilerini de kapsadığına değinilmektedir. Bu çerçevede, 2009 yılında, Tayland ın özel hastanelerinde 1,39 Milyon yabancı uyruklu hastaya tedavi sağlandığı belirtilmektedir. 3
Tablo3: Özel Hastanelerde Tedavi Olan Yabancı Uyruklu Hastaların Sayısı Yıllar Yabancı Hasta Sayısı 2001 550.161 2002 630.000 2003 973.532 2004 1.103.095 2005 1.249.948 2006 1.330.000 2007 1.373.807 2008 1.380.000 2009 1.390.000 Kaynak: Tayland Turizm ve Spor Bakanlığı Medikal Turizm Final Raporu Aralık 2010 Tablo4: Özel Hastanelerde Tedavi Olan Yabancı Uyruklu Hastaların Ülkelere Göre Dağılımı (2007) Ülkeler Yabancı Hasta Sayısı (%) Japonya 233,389 16,99 ABD 136,248 9,93 İngiltere 110,286 8,04 Birleşik Arap Emirlikleri 91,859 6,70 Avustralya 42,668 3,15 Almanya 41,313 3,02 Myanmar 40,338 2,95 Fransa 37,251 2,72 Hindistan 36,645 2,67 Umman 34,356 2,52 Bangladeş 32,313 2,35 Kamboçya 28,080 2,06 Güney Kore 26,259 1,95 Çin 24,392 1,79 Kanada 22,907 1,68 Diğer Ülkeler 435,503 31,48 Kaynak: Tayland Turizm ve Spor Bakanlığı Medikal Turizm Final Raporu Aralık 2010 Ülkeye özel olarak tedavi amacı ile gelen turist sayısı incelendiğinde, 2011 yılında Tayland a 19 Milyon turistin seyahat ettiği, 19 Milyon içerisinde 500.000 turistin tıbbi tedavi amacı ile ülkeyi ziyaret ettiği görülmektedir. Tayland ın sağlık turizminin yıllık % 16 oranında büyüdüğüne değinilmekte ve ülkenin Gayri Safi Milli Hasılası içerisinde % 0,4 lük bir paya sahip olduğu belirtilmektedir. Söz konusu bu oranın 4
turizm sektörü için % 6 7 arasında değiştiğinin altı çizilmektedir. Özellikle komşu ülkelere karşı özel bir yaklaşım sergileyen Tayland ın, Japonya dan gelen hastalar için Bangkok Hastanesi nde özel bir bölüm ayrıldığı, Japon kültür ve geleneklerine uygun hizmetler sunulduğu belirtilmektedir. Ayrıca, Phyathai Hastaneler Grubu nun da 22 yabancı dil için çevirmen çalıştırıldığının altı çizilmektedir. Bunun yanında Taylandlı doktorların pek çoğunun ABD ve İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde eğitimlerini tamamladıkları ve hastalara İngilizce hizmet sunma konusunda epey mesafe kat ettikleri belirtilmektedir. Tayland Turizm ve Spor Bakanlığı tarafından hazırlatılan Medikal Turizm Raporu nda, sağlık turizminin zayıf yanları arasında hükümet desteklerinin yetersizliğinin birinci sırada yer aldığına değinilmiştir. Raporun devamında pazarlama ve halkla ilişkiler konularında da eksikler olduğuna değinilmiş, devlet sektörü ve özel sektör arasında entegrasyon eksikliğinin sektörün gelişmesi önünde engel teşkil ettiğinin altı çizilmiştir. KAYNAKÇA T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Medikal Turizm Araştırma Raporu. Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization (WHO)) Country Cooperation Strategy 2012 2016. UK Trade & Invest, Sector Briefing: Health Opportunities in Thailand. BBC - The Rise of Medical Tourism in Bangkok Tayland Turizm ve Spor Bakanlığı Medikal Turizm Final Raporu Aralık 2010 5